Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên tại Trường Đại học Y Hà Nội

Luận văn thạc sỹ phân tích quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên tại trường Đại học Y Hà Nội, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Liên
• Người hướng dẫn: PGS. Hà Thế Truyền
• Trường học: Trường Đại học Y Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Nghiên Cứu Khoa Học Của Sinh Viên Trường Đại Học Y Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu trên thế giới
• 1.1.2. Những nghiên cứu trong nước
• 1.1.3. Một số bài học kinh nghiệm và những định hướng nghiên cứu tiếp của luận văn
• 1.2. Một số khái niệm có liên quan đến đề tài
• 1.2.1. Khái niệm quản lý
• 1.2.2. Khái niệm khoa học
• 1.2.3. Khái niệm nghiên cứu khoa học
• 1.2.4. Khái niệm hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.2.5. Khái niệm quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.3. Đặc điểm hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên trường đại học y
• 1.4. Nội dung hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên và quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên trường đại học
• 1.4.1. Nội dung hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên trường đại học
• 1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên trường đại học
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.5.1. Các yếu tố thuộc về sinh viên có ảnh hưởng đến quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.5.2. Các yếu tố thuộc về nhà trường, xã hội và gia đình, bạn bè có ảnh hưởng đến quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
• 2.1. Giới thiệu chung về Trường Đại học Y Hà Nội
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Sứ mạng, tầm nhìn và giá trị cốt lõi
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.4. Về hoạt động khoa học và công nghệ ở Trường Đại học Y Hà Nội
• 2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên và quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội
• 2.2.1. Mục đích khảo sát thực trạng
• 2.2.2. Đối tượng khảo sát
• 2.2.3. Nội dung khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát
• 2.3. Thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội
• 2.3.1. Thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học
• 2.3.2. Tổ chức các hội nghị, hội thảo khoa học
• 2.3.3. Tham gia viết các bài báo khoa học
• 2.3.4. Đánh giá chung về hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội
• 2.4. Thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội
• 2.4.1. Thực trạng phân cấp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.4.2. Thực trạng quản lý công tác tư tưởng nhận thức về hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.4.3. Thực trạng quản lý các nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.4.4. Thực trạng quản lý các loại hình nghiên cứu khoa học và rèn luyện kỹ năng nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.4.5. Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá hiệu quả quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.5. Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.5.1. Thực trạng những yếu tố thuộc về sinh viên có ảnh hưởng đến quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học
• 2.5.2. Thực trạng những yếu tố thuộc về nhà trường, xã hội, gia đình và bạn bè ảnh hưởng đến quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.6. Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội
• 2.6.1. Những thành tựu đạt được
• 2.6.2. Một số tồn tại
• 2.6.3. Nguyên nhân của những tồn tại trong quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
• 3.1. Những nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
• 3.1.5. Đảm bảo tính cụ thể trong xác lập các biện pháp quản lý
• 3.1.6. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả và tính khả thi
• 3.2. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội
• 3.2.1. Quản lý hoạt động bồi dưỡng nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp trong quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 3.2.2. Chỉ đạo thực hiện phân cấp quản lý đối với hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 3.2.3. Xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cấp trong quản lý nghiên cứu khoa học nhằm phát huy vai trò tích cực, chủ động của sinh viên trong hoạt động nghiên cứu khoa học
• 3.2.4. Huy động các nguồn lực cho quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 3.2.5. Thành lập và phát triển “Nhóm nghiên cứu mạnh” nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 3.2.6. Đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá, khen thưởng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Tiến trình khảo nghiệm
• 3.4.2. Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản lý Nghiên cứu Khoa học của Sinh viên Đại học Y Hà Nội

Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên tại Trường Đại học Y Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực ngành y tế. Hoạt động này không chỉ giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng nghiên cứu mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nhà trường. Việc quản lý hiệu quả sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên tham gia vào các hoạt động nghiên cứu khoa học, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của họ trên thị trường lao động.

1.1. Khái niệm về Nghiên cứu Khoa học trong Giáo dục

Nghiên cứu khoa học trong giáo dục là quá trình tìm hiểu, khám phá và phát triển kiến thức mới. Đối với sinh viên, hoạt động này không chỉ là một phần của chương trình học mà còn là cơ hội để áp dụng lý thuyết vào thực tiễn.

1.2. Vai trò của Nghiên cứu Khoa học đối với Sinh viên

Nghiên cứu khoa học giúp sinh viên phát triển tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề và kỹ năng làm việc nhóm. Đây là những yếu tố cần thiết để thành công trong lĩnh vực y tế.

II. Những Thách thức trong Quản lý Nghiên cứu Khoa học của Sinh viên

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên tại Đại học Y Hà Nội vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này bao gồm sự thiếu hụt nguồn lực, nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của nghiên cứu, và sự thiếu kết nối giữa các bộ phận trong trường.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực cho Nghiên cứu

Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn tài liệu và thiết bị nghiên cứu cần thiết. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng và số lượng các đề tài nghiên cứu.

2.2. Nhận thức về Nghiên cứu Khoa học

Một số sinh viên vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học trong quá trình học tập và phát triển nghề nghiệp. Điều này dẫn đến sự tham gia hạn chế trong các hoạt động nghiên cứu.

III. Phương pháp Quản lý Nghiên cứu Khoa học hiệu quả cho Sinh viên

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên, cần áp dụng các phương pháp quản lý đồng bộ và hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng nghiên cứu mà còn tạo động lực cho sinh viên tham gia tích cực hơn.

3.1. Tăng cường Đào tạo và Hỗ trợ Nghiên cứu

Cần tổ chức các khóa đào tạo về kỹ năng nghiên cứu cho sinh viên, giúp họ nắm vững các phương pháp và công cụ nghiên cứu hiện đại.

3.2. Xây dựng Mạng lưới Hỗ trợ Nghiên cứu

Tạo ra một mạng lưới kết nối giữa sinh viên, giảng viên và các chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu để chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Nghiên cứu Khoa học tại Đại học Y Hà Nội

Các kết quả nghiên cứu khoa học của sinh viên không chỉ có giá trị trong học tập mà còn có thể ứng dụng vào thực tiễn trong lĩnh vực y tế. Những nghiên cứu này có thể góp phần giải quyết các vấn đề sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

4.1. Các Đề tài Nghiên cứu Tiêu biểu

Nhiều đề tài nghiên cứu của sinh viên đã được công nhận và ứng dụng trong thực tiễn, từ đó tạo ra những giá trị thiết thực cho cộng đồng.

4.2. Tác động của Nghiên cứu đến Chất lượng Đào tạo

Hoạt động nghiên cứu khoa học giúp nâng cao chất lượng đào tạo, tạo ra những sinh viên có năng lực và sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

V. Kết luận và Tương lai của Quản lý Nghiên cứu Khoa học

Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên tại Đại học Y Hà Nội cần được cải thiện và phát triển hơn nữa. Việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu và đào tạo, từ đó đóng góp vào sự phát triển của ngành y tế.

5.1. Định hướng Phát triển trong Tương lai

Cần có những chính sách và chiến lược rõ ràng để phát triển hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu xã hội.

5.2. Tăng cường Hợp tác Quốc tế trong Nghiên cứu

Mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học sẽ giúp sinh viên có cơ hội học hỏi và phát triển kỹ năng nghiên cứu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và tác động mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên đã trở thành một chỉ số quan trọng đo lường chất lượng đào tạo của các trường đại học. Thực hiện Quyết định số 69/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về nâng cao chất lượng giáo dục đại học giai đoạn 2019-2025 và Luật Giáo dục đại học sửa đổi số 34/2018/QH14, việc gắn kết đào tạo với nghiên cứu khoa học là nhiệm vụ chiến lược hàng đầu. Tại Trường Đại học Y Hà Nội – cái nôi đào tạo y khoa thành lập từ năm 1902 với đội ngũ 780 giảng viên cơ hữu – hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên đóng vai trò kép: vừa giúp người học tiếp cận phương pháp luận y học thực chứng, vừa trực tiếp nâng cao kỹ năng thực hành lâm sàng và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Bình quân trong giai đoạn năm học 2018-2019 và 2019-2020, nhà trường đã phê duyệt và triển khai khoảng 155 đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên mỗi năm, thu hút trên 400 lượt sinh viên tham gia thường xuyên. Dù vậy, công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn như: sự phân cấp quản lý giữa các viện, khoa và bộ môn chưa đồng bộ; nguồn kinh phí tài trợ cho người học còn hạn chế; sinh viên các năm đầu còn lúng túng khi xây dựng đề cương nghiên cứu. Luận văn này tập trung khảo sát thực trạng quản lý nghiên cứu khoa học của sinh viên hệ chính quy từ năm thứ 2 đến năm thứ 6 tại Trường Đại học Y Hà Nội trong 2 năm học 2018-2019 và 2019-2020. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác lập hệ thống giải pháp quản lý khả thi, giúp tối ưu hóa nguồn lực, nâng tỷ lệ đề tài có khả năng ứng dụng lâm sàng lên trên 70% và gia tăng số lượng công bố khoa học chất lượng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận hoạt động quản lý dựa trên lý thuyết hệ thống và 4 chức năng quản trị kinh điển: kế hoạch hóa, tổ chức thực hiện, chỉ đạo điều hành và kiểm tra đánh giá. Khung lý thuyết vận dụng quan điểm của Mary Parker Follet, Robert Kreitner và các chuyên gia quản lý giáo dục trong nước, khẳng định quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên là sự tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến khách thể nhằm khai phóng tiềm năng sáng tạo của người học. Đặc biệt, trong môi trường y khoa, nghiên cứu tích hợp nguyên lý y học dựa trên bằng chứng (Evidence-based Medicine) nhằm hình thành tư duy dịch tễ học và đạo đức nghiên cứu y sinh học.

Ba khái niệm trung tâm được chuẩn hóa xuyên suốt đề tài:

1. Nghiên cứu khoa học của sinh viên đại học y: Quá trình người học vận dụng kiến thức chuyên môn và phương pháp nghiên cứu khoa học sức khỏe để khám phá, giải quyết các vấn đề y học dưới sự dẫn dắt của giảng viên.
2. Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên: Tổng thể các phương thức tác động có mục đích của các cấp quản lý nhà trường vào quy trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, thẩm định và ứng dụng các sản phẩm nghiên cứu của sinh viên.
3. Năng lực nghiên cứu khoa học y khoa: Tổ hợp các kỹ năng thiết kế nghiên cứu, thu thập số liệu lâm sàng, xử lý thống kê sinh học và kỹ năng công bố kết quả nghiên cứu trên các diễn đàn khoa học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi kết hợp phỏng vấn sâu và tổng kết kinh nghiệm giáo dục. Cỡ mẫu khảo sát thực tế đạt 1.280 đối tượng, bao gồm 150 cán bộ quản lý và giảng viên (80 cán bộ quản lý, 70 giảng viên) cùng 1.130 sinh viên chính quy trải đều từ năm thứ 2 đến năm thứ 6 (năm thứ hai: 230 sinh viên, năm thứ ba: 230 sinh viên, năm thứ tư: 250 sinh viên, năm thứ năm: 220 sinh viên, năm thứ sáu: 200 sinh viên).

Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng để đảm bảo độ bao phủ trên các chuyên ngành đại diện như Y đa khoa, Y học cổ truyền, Răng Hàm Mặt và Y tế công cộng. Toàn bộ dữ liệu thu thập trong 2 năm học 2018-2019 và 2019-2020 được xử lý bằng phương pháp thống kê toán học, kiểm định độ tin cậy và phân tích tương quan. Việc lựa chọn phương pháp phân tích định lượng này giúp lượng hóa mức độ ảnh hưởng của các yếu tố quản lý, đối chiếu sự khác biệt giữa nhận thức và kỹ năng thực hành, đồng thời bảo đảm độ tin cậy cao khi đánh giá tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích dữ liệu thực tế tại Trường Đại học Y Hà Nội ghi nhận những bước chuyển tích cực về quy mô và chất lượng phong trào nghiên cứu khoa học sinh viên:

• Quy mô đề tài và người học: Năm học 2018-2019 ghi nhận 158 đề tài với 480 sinh viên tham gia; năm học 2019-2020 có 153 đề tài với 457 sinh viên tham gia. Trung bình mỗi năm nhà trường duy trì ổn định hơn 150 công trình khoa học sinh viên.
• Chất lượng đánh giá nghiệm thu: Năm học 2018-2019 có 98 trên tổng số 158 đề tài đạt giải cấp trường (21 đề tài loại A, 30 loại B, 47 loại C). Sang năm học 2019-2020, số đề tài đạt giải đạt 99 trên tổng số 153 đề tài (22 đề tài loại A, 33 loại B, 44 loại C), tương đương tỷ lệ 64,7% đề tài đạt chất lượng tốt.
• Hoạt động hội thảo và xuất bản: Trong năm học 2019-2020, trường tổ chức 3 hội thảo chuyên đề thu hút đông đảo người học; ghi nhận 46 đề tài tham gia Hội nghị khoa học tiếng Anh và 64 đề tài tham dự Hội nghị Khoa học và Công nghệ tuổi trẻ. Số lượng bài báo khoa học của sinh viên đạt 104 bài năm học 2018-2019 và 96 bài năm học 2019-2020; khoảng 80% sinh viên sau khi bảo vệ khóa luận tốt nghiệp xuất sắc đã hoàn thiện bản thảo bài báo dưới sự hướng dẫn của giảng viên.
• Thành tích thi đua cấp cao: Trong năm học 2018-2019, sinh viên toàn trường đã đạt 65 giải thưởng khoa học cấp trường và 5 công trình đạt giải tại Hội nghị Khoa học - Công nghệ tuổi trẻ các trường Đại học, Cao đẳng Y - Dược toàn quốc.

Thảo luận kết quả

Khi dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa qua biểu đồ phân bố đề tài và bảng tổng hợp xếp loại giải thưởng theo từng năm học, xu hướng chuyển biến từ số lượng sang chất lượng được thể hiện rất rõ nét. Tỷ lệ đề tài đạt giải loại A và loại B tăng dần qua các năm phản ánh sự đầu tư nghiêm túc của nhà trường và nỗ lực học thuật của người học. Đóng góp quyết định vào thành công này là lực lượng chuyên môn hùng hậu với 780 giảng viên cơ hữu, trong đó có 18 Giáo sư (chiếm 1,5%) và 162 Phó Giáo sư (chiếm 13,5%), luôn tích cực hướng dẫn và truyền cảm hứng nghiên cứu cho sinh viên.

Dù vậy, khi đối chiếu kết quả khảo sát, nghiên cứu chỉ ra một số hạn chế mang tính hệ thống. Sinh viên năm thứ nhất và năm thứ hai tham gia nghiên cứu với tỷ lệ rất thấp do chương trình đào tạo nặng về lý thuyết cơ sở và thiếu hụt học phần phương pháp nghiên cứu y học chuyên sâu. Hoạt động nghiên cứu của sinh viên phần lớn mang tính thời vụ, chủ yếu phục vụ làm khóa luận tốt nghiệp hoặc điều kiện xét học bổng chứ chưa hình thành đam mê tự thân bền vững. Ngoài ra, việc thiếu hụt cơ chế tài trợ tài chính trực tiếp và thủ tục hành chính còn rườm rà tại cấp bộ môn là những rào cản lớn làm giảm tính ứng dụng thực tiễn của các đề tài.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tháo gỡ các rào cản và nâng tầm công tác quản lý nghiên cứu khoa học sinh viên tại Trường Đại học Y Hà Nội, luận văn kiến nghị 6 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ:

1. Quản lý hoạt động bồi dưỡng nâng cao nhận thức và năng lực: Tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn phương pháp nghiên cứu và y đức mỗi năm học cho sinh viên từ năm thứ 2, đặt mục tiêu 100% sinh viên tham gia nhóm nghiên cứu nắm vững kỹ năng tìm kiếm y văn quốc tế và xử lý số liệu. Chủ thể thực hiện: Phòng Quản lý Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp với Đoàn Thanh niên.
2. Hoàn thiện phân cấp quản lý và cải cách thủ tục: Ban hành văn bản phân cấp nhiệm vụ rõ ràng giữa cấp trường và cấp viện, khoa; rút ngắn 30% thời gian thẩm định, phê duyệt đề cương đề tài trong lộ trình 2020-2022. Chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu và Hội đồng Khoa học Đào tạo.
3. Xây dựng cơ chế phối hợp liên đơn vị linh hoạt: Thiết lập hệ thống quản lý nghiên cứu khoa học trực tuyến kết nối cán bộ quản lý, giảng viên hướng dẫn và nhóm sinh viên nhằm theo dõi tiến độ thực hiện định kỳ theo tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng Công nghệ Thông tin phối hợp cùng các khoa, bộ môn.
4. Tối ưu hóa nguồn lực tài chính và học liệu: Dành tối thiểu 5% ngân sách khoa học công nghệ của nhà trường để thành lập quỹ nghiên cứu sinh viên, hỗ trợ kinh phí trực tiếp từ 5 đến 10 triệu đồng cho mỗi đề tài tiềm năng. Chủ thể thực hiện: Phòng Tài chính - Kế toán và các đơn vị tài trợ liên kết.
5. Thành lập và phát triển mô hình Nhóm nghiên cứu mạnh: Xây dựng ít nhất 10 nhóm nghiên cứu sinh viên liên chuyên khoa do các Giáo sư, Phó Giáo sư đầu ngành trực tiếp dẫn dắt trước năm 2023, định hướng mỗi nhóm có tối thiểu 1 bài báo đăng trên tạp chí uy tín mỗi năm. Chủ thể thực hiện: Các Viện, Trung tâm và Bộ môn lâm sàng.
6. Đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá và khen thưởng: Xây dựng bộ tiêu chí lượng hóa minh bạch gắn liền với sản phẩm đầu ra, nhân đôi mức thưởng đối với các công trình đạt giải thưởng quốc gia hoặc có công bố quốc tế. Chủ thể thực hiện: Hội đồng Thi đua - Khen thưởng nhà trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là công trình nghiên cứu quản lý giáo dục có giá trị thực tiễn và tính ứng dụng cao đối với 4 nhóm đối tượng:

• Lãnh đạo các trường đại học và cán bộ quản lý khoa học công nghệ: Cung cấp khung lý thuyết, công cụ phân cấp quản trị và mô hình tổ chức nghiên cứu khoa học sinh viên hiệu quả trong điều kiện tự chủ đại học.
• Giảng viên và cán bộ hướng dẫn nghiên cứu khoa học: Giúp thầy cô thấu hiểu tâm lý, rào cản kỹ năng của 1.130 sinh viên qua dữ liệu khảo sát, từ đó xây dựng phương pháp kèm cặp phù hợp, nâng cao tỷ lệ chuyển đổi khóa luận thành bài báo khoa học.
• Sinh viên y khoa và học viên sau đại học: Là tài liệu định hướng hữu ích về phương pháp nghiên cứu y học, các tiêu chí đánh giá đề tài đạt loại A và cẩm nang phát triển ý tưởng từ học phần lâm sàng thành công trình khoa học hoàn chỉnh.
• Các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách giáo dục y tế: Nguồn số liệu thực chứng đáng tin cậy từ 150 cán bộ quản lý, giảng viên cùng hàng ngàn sinh viên tại trường đại học y khoa hàng đầu, làm cơ sở xây dựng chính sách phát triển nhân lực y tế chất lượng cao.

Câu hỏi thường gặp

1. Thực trạng số lượng đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội như thế nào?

Số lượng đề tài duy trì ở mức cao và ổn định, trung bình đạt 155 đề tài mỗi năm với hơn 400 sinh viên tham gia trực tiếp. Cụ thể, năm học 2018-2019 thực hiện 158 đề tài và năm học 2019-2020 thực hiện 153 đề tài trên nhiều chuyên ngành sức khỏe.

2. Tỷ lệ đề tài sinh viên đạt giải thưởng nghiên cứu khoa học tại trường đạt mức bao nhiêu?

Chất lượng nghiệm thu rất ấn tượng với 98 trên 158 đề tài đạt giải năm học 2018-2019 (gồm 21 giải A) và 99 trên 153 đề tài đạt giải năm học 2019-2020 (gồm 22 giải A), chiếm tỷ lệ 64,7% tổng số công trình.

3. Sinh viên khối ngành y khoa gặp khó khăn lớn nhất ở khâu nào trong nghiên cứu khoa học?

Khảo sát 1.130 sinh viên cho thấy trở ngại hàng đầu là kỹ năng phương pháp nghiên cứu chưa vững, áp lực lịch học thực hành lâm sàng dày đặc tại bệnh viện và nguồn kinh phí hỗ trợ nghiên cứu từ nhà trường còn hạn chế.

4. Luận văn đề xuất giải pháp đột phá nào để nâng cao chất lượng bài báo khoa học của sinh viên?

Giải pháp đột phá là thành lập các Nhóm nghiên cứu mạnh do 18 Giáo sư và 162 Phó Giáo sư cơ hữu trực tiếp bảo trợ, đồng thời tài trợ kinh phí từ 5 đến 10 triệu đồng cho các đề tài tiềm năng hướng đến xuất bản.

5. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý đạt mức độ nào?

Qua khảo sát 150 cán bộ quản lý và giảng viên, toàn bộ 6 nhóm giải pháp đều nhận được sự đồng thuận cao với hệ số tương quan tuyến tính chặt chẽ giữa tính cần thiết và tính khả thi khi ứng dụng vào thực tiễn nhà trường.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội đã đúc kết 5 đóng góp học thuật và thực tiễn cốt lõi:

• Hệ thống hóa khung cơ sở lý luận vững chắc về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên trong cơ sở giáo dục đại học y dược.
• Đánh giá chân thực bức tranh thực trạng nghiên cứu khoa học của sinh viên qua số liệu khảo sát 1.280 cán bộ, giảng viên và người học trong giai đoạn 2018-2020.
• Nhận diện chính xác các nguyên nhân cản trở năng lực xuất bản bài báo khoa học và khả năng ứng dụng lâm sàng của các đề tài sinh viên.
• Hoàn thiện hệ thống 6 nhóm biện pháp quản lý mang tính đột phá, phân cấp rõ ràng với lộ trình thực hiện chi tiết trong giai đoạn 2020-2025.
• Khẳng định hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên là phương thức đào tạo ưu việt, góp phần nâng cao chất lượng nhân lực ngành y tế Việt Nam.

Ban Giám hiệu và các phòng ban chức năng tại các cơ sở giáo dục đại học y khoa cần sớm triển khai áp dụng đồng bộ hệ thống giải pháp nêu trên để kiến tạo môi trường học thuật chuyên nghiệp, thúc đẩy tinh thần sáng tạo y học của thế hệ bác sĩ tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu trên thế giới Học tập là một quá trình trong đó chủ thể tự biến đổi mình, tự làm phong phú mình bằng cách thu thập và xử lý thông tin từ môi trường sống xung quanh, các hoạt động nhận thức tích cực của người học sẽ đem lại kết quả cao.Keeves (1996) trình bày quy trình tổ chức hướng dẫn NCKH trong đó có việc hướng dẫn SV những thủ tục và kỹ thuật NCKH, các phương pháp đo lường trong NCKH có việc sử dụng các công cụ, thiết bị NC kể cả công nghệ thông tin và máy tính.A cho rằng: Nghiên cứu khoa học của sinh viên đại học là một trong những hình thức hoàn thiện nhất về mặt đào tạo khoa học, có hiệu quả thiết thực đối với việc nâng cao trình độ của sinh viên. [36] Brian Allison đã nêu lên những vấn đề lý thuyết về NCKH, trong đó có nói tới các kỹ năng tiến hành điều tra việc thiết kế bảng hỏi đến kỹ thuật phỏng vấn.

[35] Edward Vockell cho rằng: nghiên cứu giáo dục không chỉ là một khoa học trừu tượng. Nó là một công cụ hữu ích để giải quyết những vấn đề thực tế. Nó giúp các nhà giáo dục xác định những kết quả cần đạt, tạo ra các dự đoán, xây dựng những mối quan hệ nhân quả. [36] Theo Uôntơ “Chúng ta có thể nâng cao khả năng NCKH nếu chúng ta được đào tạo một cuộc sống khoa học rất phong phú thông qua những cuộc trao đối kinh nghiệm rất rộng rãi và những cuộc tranh luận trao đổi ý kiến, tổ chức các hội nghị khoa học ngay cả trong các khoa của các trường đại học.

Để nâng cao hiệu suất NCKH, tăng cường cộng tác tập thề và giải quyết các vấn đề một cách toàn bộ, mỗi vấn đề là một phạm vi nghiên cứu quan trọng, liên quan đến việc thu hút SV vào trong công tác nghiên cửu và nhiệm vụ gắn liền với công tác đó nhằm phát triển khả năng sáng tạo của SV”. Ngoài ra tác giả còn đề cập tới phương pháp quản lý, hướng dẫn SV trong 8 việc NCKH có hiệu quả đó là phải tổ chức tạo mọi điều kiện cần thiết để SV thể hiện tính tích cực, độc lập ở mức độ cao nhất, giáo viên chỉ giữ cho mình việc theo dõi, việc tổ chức thực hiện NCKH và giám sát, định hướng nghiên cứu của sinh viên, giúp họ đi đúng yêu cầu, đúng đích của việc nghiên cứu đặt ra. Như vậy, NCKH của người học là đòi hỏi có tính bắt buộc ở bậc học đại học, đồng thời người thầy, nhà quản lý có vai trò quan trọng đối với hoạt động NCKH của người học. Những nghiên cứu trong nước 1.Những nghiên cứu về phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu khoa học của sinh viên đại học Tác giả Đặng Vũ Hoạt,Hà Thị Đức [17] và tác giả Phạm Viết Vượng [34] đã khẳng định tầm quan trọng của NCKH đối với SV, đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả của các hoạt động này.

Nói chung, các công trình khoa học trên đã cung cấp những vấn đề cơ bản về phương pháp luận, phương pháp NCKH và công nghệ của ngành giáo dục và đào tạo với đặc điểm tình hình trong giai đoạn đó. Những nghiên cứu về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học ở trường đại học Nhận thức đúng đắn về vai trò quyết định của công tác quản lý đối với hoạt động NCKH, những khó khăn vướng mắc trong quá trình hoạt động NCKH ở các trường cao đẳng, đại học, các nhà khoa học đã có những nghiên cứu ở nhiều góc độ, khía cạnh và cấp độ khác nhau. Vận dụng những thành tựu về khoa học quản lý nói chung vào quản lý giáo dục, các công trình nghiên cửu, giáo trình của Nhà trường quản lý giáo dục, các tác giả: Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm, Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Văn Lê, Nguyễn Thị Mỹ Lộc,. đã cung cấp nhiều vấn đề về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, trong đó có nội dung quản lý hoạt động NCKH của SV ở các trường đại học và cao đẳng, đây là những vấn đề có liên quan chặt chẽ tới công tác quản lý giáo dục, trong đó có quản lý hoạt động NCKH của SV ở các trường đại học.

Năm 1995, Viện Nghiên cứu phát triển Giáo dục chủ trì đề tài “Điều tra, đánh giá hiện trạng tiềm lực khoa học và công nghệ của các trường đại học và cao 9 đẳng Việt Nam” [16], là đề tài, do tác giả Thân Đức Hiền làm chủ nhiệm. Đề tài này chỉ dừng lại ở khâu kiểm tra nguồn lực khoa học và công nghệ của các trường và cao đẳng, đại học tại thời điểm đó mà chưa đề cập đến giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học và công nghệ. Tác giả Vũ Cam Đàm nhấn mạnh “NCKH là một hoạt động Xã hội hướng vào việc tìm kiếm những điều mà khoa học chưa biết hoặc phát hiện ra bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới hoặc sáng tạo phương pháp mới, phương tiện kỹ thuật mới đế cải tạo thế giới”.[10] Phùng Quốc Việt với bài viết “Nâng cao chất lượng công tác nghiên cửu khoa học trường Đại học Hùng Vưong” đã nghiên cứu thực trạng, tìm ra những nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả của hoạt động NCKH của trường Đại học Y Hà Nội, tác giả đã đưa ra các biện pháp QL để nâng cao chất lượng hiệu quả cho NCKH của nhà trường. Một số bài học kinh nghiệm và những định hướng nghiên cứu tiếp của luận văn Liên quan đến đề tài quản lý hoạt động NCKH của SV đã có rất nhiều tài liệu trong nước và nước ngoài đề cập dưới nhiều góc độ và nội dung, nhiều công trình đã cung cấp những cơ sở và hệ thống lý luận quan trọng về quản lý, QL giáo dục, QL NCKH, QL NCKH của SV.

Nhìn chung, các tác giả đã phân tích nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả NCKH và hướng giải quyết vấn đề thực tiễn trong công tác quản lý hoạt động NCKH ở trường đại học và cao đẳng, các tác giả đều đề cao ý nghĩa, vai trò của NCKH đối với việc nâng cao chất lượng dạy và học. Nhưng mỗi vấn đề chỉ giải quyết một vấn đề riêng, chỉ có giá trị gắn với nhà trường trong giai đoạn lịch sử ngắn với những hoàn cảnh chính trị, kinh tế nhất thời. Cho đến nay chưa có một công trình nào NC QL hoạt động NCKH của SV Trường ĐHYHN trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam. Vì vậy, vấn đề đặt ra trong luận văn này sẽ tập trung vào NC lý luận và thực tiễn về QL hoạt động NCKH của SV ĐHYHN, cụ thể: QL công tác tư tưởng nhận thức về NCKH của SV; phân cấp thực hiện QL hoạt động NCKH của SV; QL các 10 nguồn lực cho hoạt động NCKH của SV; QL các hình thức NCKH và kỹ năng NCKH của SV; kiểm tra, đánh giá hiệu quả QL hoạt động NCKH của SV.

Từ đó,chúng tôi sẽ đề xuất các biện pháp QL khoa học có tính khả thi, hiệu quả góp phần nâng cao công tác QL của nhà trường về NCKH của SV; thúc đẩy nâng cao chất lượng hiệu quả QL của nhà trường về hoạt động NCKH của SV nói riêng và nâng cao chất lượng ĐT của Trường ĐHYHN nói chung. Một số khái niệm có liên quan đến đề tài 1. Khái niệm quản lý Có rất nhiều khái niệm về quản lý theo các cách tiếp cận khác nhau, ở đây tác giả nghiên cứu một số khái niệm của các tác giả: Theo Mary Parker Follet: "Quản lý là nghệ thuật khiến cho công việc được thực hiện thông qua người khác". Robert Albanese cho rằng: "Quản lý là một quá trình kỹ thuật và xã hội nhằm sử dụng các nguồn, tác động tới hoạt động của con người và tạo điều kiện thay đổi để đạt được mục tiêu của tổ chức".

Robert Kreitner viết:"Quản lý là tiến trình làm việc với và thông qua người khác để đạt các mục tiêu của tổ chức trong một môi trường thay đổi. Trong tâm của tiến trình này là kết quả và hiệu quả của việc của việc sử dụng các nguồn lực giới hạn". Nguyễn Minh Đạo nhận định:"Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra". [11] Các tác giả Đặng Vũ Hoạt và Hà Thị Đức cho rằng: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định”.[17] Từ những quan niệm này, chúng tôi nhận thấy, quản lý là một hoạt động liên tục và cần thiết khi con người kết hợp với nhau trong tổ chức.

Đó là quá trình tạo nên sức mạnh gắn liền các hoạt động của các cá nhân với nhau trong một tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung. Quản lý bao gồm các yếu tố sau: 11 - Chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động và đối tượng bị quản lý tiếp nhận trực tiếp các tác động của chủ thể quản lý và các khách thể khác chịu các tác động gián tiếp từ chủ thể quản lý. Tác động có thể liên tục nhiều lần. - Muốn quản lý thành công, trước tiên cần phải xác định rõ chủ thể, đối tượng và khách thể quản lý.

Điều này đòi hỏi phải biết định hướng đúng. - Chủ thể quản lý phải thực hành việc tác động và phải biết tác động. Vì thế chủ thể phải hiểu đối tượng và điều khiển đối tượng một cách có hiệu quả. - Chủ thể có thể là một người, một nhóm người; còn đối tượng có thể là con người (một hoặc nhiều người), giới vô sinh hoặc giới sinh vật.

Tóm lại: Quản lý là một quá trình tác động, gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý một cách hợp quy luật nhằm đạt được mục tiêu chung. Công cụ quản lí Chủ thể quản lí Khách thể quản lí Mục tiêu quản lí Phương pháp quản lí Sơ đồ 1.1: Bản chất của hoạt động quản lý Chức năng quản lý: Chức năng quản lý được coi là dạng hoạt động quản lý sinh ra một cách khách quan từ chức năng sản xuất của khách thể quản lý. Nó được coi là dạng hoạt động quản lý vì nó gồm 4 chức năng: Kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá.