Quản lý hoạt động dạy học nội dung giáo dục địa phương theo tiếp cận năng lực ở các trường thcs thành phố hạ long tỉnh quảng ninh

Quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phương theo tiếp cận năng lực tại các trường THCS Hạ Long, Quảng Ninh. Tăng cường chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Trịnh Thu Hường
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Thanh Huyền
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Nội Dung Giáo Dục Địa Phương Tại Trường Trung Học Cơ Sở Hạ Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Đối tƣợng, khách thể nghiên cứu
• 4. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
• 5. Giả thuyết khoa học
• 6. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 7. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 8. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐỊA PHƢƠNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Những nghiên cứu về dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng
• 1.3. Những nghiên cứu về quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng
• 1.4. Các khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.4.1. Năng lực, tiếp cận năng lực
• 1.4.2. Quản lý, quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh
• 1.5. Dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.6. Vị trí, vai trò của nội dung giáo dục địa phƣơng trong chƣơng trình giáo dục phổ thông
• 1.7. Mục tiêu của dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.8. Những năng lực cần hình thành ở học sinh thông qua dạy học nội dung Giáo dục địa phƣơng ở trƣờng THCS
• 1.9. Nội dung dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.10. Phƣơng pháp dạy học nội dung Giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng THCS
• 1.11. Hình thức tổ chức dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.12. Kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học nội dung Giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.13. Quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.13.1. Quản lý thực hiện mục tiêu dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.13.2. Quản lý thực hiện nội dung chƣơng trình dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.13.3. Quản lý đổi mới phƣơng pháp và hình thức dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.13.4. Quản lý hoạt động học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực của học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.13.5. Quản lý các điều kiện để tổ chức hoạt động dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.14. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý dạy học nội dung Giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở trƣờng trung học cơ sở
• 1.14.1. Yếu tố chủ quan
• 1.14.2. Yếu tố khách quan
• 1.15. KẾT LUẬN CHƢƠNG 1
• 2. CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐỊA PHƢƠNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƢỜNG THCS TP HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, giáo dục THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.1.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.1.2. Khái quát về giáo dục THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng
• 2.2.1. Mục tiêu khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Đối tƣợng khảo sát
• 2.2.4. Phƣơng pháp khảo sát
• 2.2.5. Cách thức xử lý kết quả khảo sát
• 2.3. Thực trạng dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức về dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh của CBQL, GV và học sinh ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.2. Thực trạng thực hiện mục tiêu dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.3. Thực trạng thực hiện nội dung dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.4. Thực trạng sử dụng các phƣơng pháp dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.5. Thực trạng sử dụng các hình thức tổ chức dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.6. Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.7. Thực trạng các điều kiện dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực HS ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4. Thực trạng quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực HS ở các trƣờng THCS TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4.1. Thực trạng quản lý thực hiện mục tiêu dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4.2. Thực trạng quản lý nội dung chƣơng trình dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4.3. Thực trạng quản lý đổi mới phƣơng pháp hình thức tổ chức dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng THCS TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4.4. Thực trạng quản lý hoạt động học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực của HS ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4.5. Thực trạng quản lý các điều kiện dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực HS ở các trƣờng THCS TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.4.6. Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.6.1. Những kết quả đạt đƣợc
• 2.6.2. Những tồn tại hạn chế và nguyên nhân
• 2.7. KẾT LUẬN CHƢƠNG 2
• 3. CHƢƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐỊA PHƢƠNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở CÁC TRƢỜNG THCS THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu của hoạt động dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 3.2. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực HS ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long
• 3.2.2. Tổ chức bồi dƣỡng nâng cao năng lực dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh cho giáo viên ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hạ Long
• 3.2.3. Chỉ đạo đa dạng hóa phƣơng pháp, hình thức dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hạ Long
• 3.2.4. Tổ chức đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo hƣớng nghiên cứu bài học để thực hiện dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hạ Long
• 3.2.5. Chỉ đạo kiểm tra, đánh giá việc thực hiện dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long
• 3.2.6. Huy động các lực lƣợng giáo dục cùng tham gia tổ chức dạy học nội dung giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực học sinh ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hạ Long
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Nội dung và đối tƣợng khảo nghiệm
• 3.4.3. Cách tiến hành
• 3.4.4. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. KẾT LUẬN CHƢƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 1. Đối với Uỷ ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh
• 2. Đối với Sở giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh, phòng Giáo dục và đào tạo thành phố Hạ Long
• 3. Đối với Ban Giám hiệu các trƣờng THCS thành phố Hạ Long
• 4. Đối với giáo viên dạy nội dung Giáo dục địa phƣơng ở các trƣờng trung học cơ sở thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHẦN PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Dạy Học Nội Dung Giáo Dục Địa Phương THCS Hạ Long

Giáo dục Việt Nam đang trong giai đoạn hội nhập sâu rộng. Trong bối cảnh đó, giáo dục được xác định là chiến lược quan trọng của quốc gia. Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH) đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao. Định hướng đổi mới giáo dục tập trung vào chuyển đổi từ giáo dục hàn lâm sang giáo dục sáng tạo, thực tiễn, chú trọng phát triển năng lực tư duy và hành động của người học. Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XI) nhấn mạnh việc chuyển mạnh quá trình giáo dục từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất. Giáo dục phải gắn liền với thực tiễn, nhà trường kết hợp với gia đình và xã hội. Đây là cơ sở để các trường quyết tâm đổi mới phương pháp dạy và học, hướng tới mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu mới.

1.1. Vị trí và vai trò của GDĐP trong chương trình GDPT mới

Giáo dục THCS là cấp học quan trọng, chuyển tiếp học sinh từ giai đoạn giáo dục nghề nghiệp sang tham gia lao động. Cần trang bị kiến thức tổng hợp, kỹ năng học tập, kỹ năng lao động và thái độ sống phù hợp. Dạy học phát triển năng lực giúp học sinh phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực, giải quyết vấn đề linh hoạt. Các trường THCS cần phát huy vai trò của tất cả các môn học. Nội dung Giáo dục địa phương có vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh hiểu rõ hơn về quê hương, đất nước, từ đó hình thành tình yêu quê hương, ý thức trách nhiệm với cộng đồng.

1.2. Mục tiêu của dạy học GDĐP theo tiếp cận năng lực

Hiệu quả dạy học nội dung giáo dục địa phương phụ thuộc vào mục tiêu, nội dung chương trình, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, năng lực giáo viên và ý thức học sinh. Tiếp cận năng lực giúp học sinh đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng sau khi kết thúc chương trình. Để đáp ứng yêu cầu đổi mới, cần đánh giá thực trạng dạy học nội dung giáo dục địa phương và đề xuất giải pháp quản lý đồng bộ, phù hợp với thực tế.

II. Thực Trạng Dạy Học Nội Dung Giáo Dục Địa Phương Tại Hạ Long

Công tác tổ chức hoạt động dạy học nội dung Giáo dục địa phương ở các trường THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh đã đạt được một số thành tựu. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế: dạy học chỉ theo từng phân môn, giáo viên vẫn theo phương pháp truyền thống. Năm học 2021 - 2022, chương trình Giáo dục địa phương được thực hiện theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 trở thành môn dạy tích hợp nhiều phân môn như Lịch sử, Địa lí, Âm nhạc. Công tác kiểm tra, đánh giá chưa nhấn mạnh đến học sinh làm trung tâm, chưa phát triển được hết năng lực. Cần đánh giá đúng thực trạng và đề ra giải pháp quản lý hoạt động dạy học đồng bộ, phù hợp.

2.1. Hạn chế trong phương pháp dạy học GDĐP hiện nay

Việc dạy học nội dung giáo dục địa phương vẫn còn nặng về truyền thụ kiến thức một chiều, ít chú trọng đến việc phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh. Giáo viên ít sử dụng các phương pháp dạy học hiện đại, các hình thức tổ chức dạy học đa dạng, sáng tạo để thu hút sự tham gia của học sinh. Ứng dụng CNTT trong dạy học còn hạn chế, chưa khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên giáo dục mở.

2.2. Đánh giá về kiểm tra đánh giá nội dung GDĐP

Công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh chưa nhấn mạnh nhiều đến học sinh làm trung tâm, chưa phát triển được hết năng lực của học sinh. Hình thức kiểm tra, đánh giá còn đơn điệu, chủ yếu là kiểm tra viết, ít có các hình thức kiểm tra, đánh giá khác như: dự án, bài thuyết trình, hoạt động nhóm...Chưa chú trọng đến việc đánh giá quá trình học tập, sự tiến bộ của học sinh.

2.3. Khó khăn trong quản lý hoạt động GDĐP tại trường THCS

Công tác quản lý hoạt động dạy học nội dung giáo dục địa phương còn hạn chế ở một số chức năng. Cán bộ quản lý nhà trường chưa sâu sát công tác này với tổ chuyên môn, với giáo viên nên hiệu quả chưa thực sự như mong đợi. Việc bồi dưỡng giáo viên về phương pháp dạy học địa phương THCS còn ít được quan tâm. Chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng trong việc tổ chức các hoạt động dạy học nội dung giáo dục địa phương.

III. Giải Pháp Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Địa Phương Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả dạy học nội dung giáo dục địa phương tại các trường THCS Hạ Long, cần có giải pháp quản lý đồng bộ, khoa học. Các giải pháp này phải phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường, đặc điểm học sinh và yêu cầu đổi mới của chương trình giáo dục phổ thông 2018. Các giải pháp cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức, năng lực của cán bộ quản lý, giáo viên, đổi mới phương pháp, hình thức dạy học, tăng cường kiểm tra, đánh giá và huy động sự tham gia của cộng đồng.

3.1. Bồi Dưỡng Giáo Viên Dạy GDĐP theo Tiếp Cận Năng Lực

Tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn cho giáo viên về phương pháp dạy học nội dung giáo dục địa phương THCS theo tiếp cận năng lực. Nội dung bồi dưỡng cần tập trung vào: xây dựng kế hoạch bài dạy theo hướng phát triển năng lực, sử dụng các phương pháp dạy học tích cực, tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, đánh giá năng lực học sinh một cách khách quan và công bằng. Khuyến khích giáo viên tự học, tự bồi dưỡng thông qua việc tham gia các hội thảo, diễn đàn chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp.

3.2. Đổi Mới Sinh Hoạt Tổ Chuyên Môn Nghiên Cứu Bài Học GDĐP

Đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học. Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn tập trung vào việc phân tích, đánh giá các tiết dạy nội dung giáo dục địa phương, tìm ra những điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất các giải pháp cải thiện. Khuyến khích giáo viên tham gia xây dựng, thiết kế các bài giảng điện tử, các tài liệu tham khảo phục vụ cho việc dạy học nội dung giáo dục địa phương. Tạo điều kiện cho giáo viên chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau trong quá trình dạy học.

3.3. Tăng Cường Kiểm Tra Đánh Giá Thực Hiện Dạy Học GDĐP

Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá việc thực hiện dạy học nội dung giáo dục địa phương. Kiểm tra, đánh giá cần được thực hiện thường xuyên, định kỳ và đột xuất. Nội dung kiểm tra, đánh giá cần tập trung vào: việc thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học, việc sử dụng các phương pháp, hình thức dạy học, việc đánh giá năng lực học sinh. Kết quả kiểm tra, đánh giá cần được sử dụng để điều chỉnh, cải thiện hoạt động dạy học.

IV. Ứng Dụng CNTT Trong Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Địa Phương

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học nội dung giáo dục địa phương, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT). CNTT có thể hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên trong việc: xây dựng kế hoạch dạy học, quản lý hồ sơ, tài liệu, tổ chức các hoạt động trực tuyến, đánh giá kết quả học tập của học sinh. Việc ứng dụng CNTT cũng giúp tăng cường sự kết nối giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng.

4.1. Sử dụng phần mềm quản lý dạy học GDĐP

Sử dụng các phần mềm quản lý dạy học để quản lý hồ sơ, tài liệu, kế hoạch bài dạy, kết quả học tập của học sinh. Các phần mềm này giúp cán bộ quản lý, giáo viên tiết kiệm thời gian, công sức và nâng cao hiệu quả công việc. Cần lựa chọn các phần mềm phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường và đảm bảo tính bảo mật, an toàn thông tin.

4.2. Xây dựng kho học liệu số GDĐP trực tuyến

Xây dựng kho học liệu số trực tuyến về nội dung giáo dục địa phương, bao gồm: bài giảng điện tử, video clip, hình ảnh, tài liệu tham khảo...Kho học liệu này sẽ là nguồn tài nguyên quý giá cho giáo viên và học sinh trong quá trình dạy và học. Cần có cơ chế quản lý, cập nhật và chia sẻ kho học liệu một cách hiệu quả.

4.3. Tổ chức các hoạt động dạy học GDĐP trực tuyến

Tổ chức các hoạt động dạy học trực tuyến về nội dung giáo dục địa phương, như: thảo luận nhóm, thuyết trình, làm bài tập...Các hoạt động này giúp học sinh có cơ hội học tập mọi lúc, mọi nơi và tăng cường sự tương tác với giáo viên, bạn bè. Cần đảm bảo hạ tầng kỹ thuật và kỹ năng sử dụng CNTT cho cả giáo viên và học sinh.

V. Huy Động Lực Lượng Giáo Dục Tham Gia Dạy Học Địa Phương

Để nâng cao chất lượng dạy học nội dung giáo dục địa phương, cần huy động sự tham gia của các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, cộng đồng, các tổ chức xã hội sẽ tạo ra môi trường giáo dục toàn diện, giúp học sinh phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực.

5.1. Phối hợp với gia đình trong giáo dục GDĐP

Tăng cường phối hợp với gia đình trong việc giáo dục nội dung giáo dục địa phương cho học sinh. Tổ chức các buổi họp phụ huynh, các hoạt động ngoại khóa có sự tham gia của gia đình để giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về chương trình, nội dung giáo dục và cách thức hỗ trợ con em học tập. Khuyến khích phụ huynh chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức về địa phương với nhà trường và học sinh.

5.2. Hợp tác với cộng đồng tổ chức xã hội trong GDĐP

Hợp tác với các tổ chức xã hội, các doanh nghiệp, các cơ quan văn hóa, lịch sử... để tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế, các buổi nói chuyện chuyên đề về nội dung giáo dục địa phương. Mời các chuyên gia, các nhà hoạt động xã hội, các nghệ nhân... đến chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm với học sinh. Tạo điều kiện cho học sinh tham gia các hoạt động tình nguyện, các dự án cộng đồng để nâng cao ý thức trách nhiệm với xã hội.

5.3. Xây dựng mối quan hệ với cựu học sinh

Xây dựng mối quan hệ với cựu học sinh thành đạt để họ chia sẻ kinh nghiệm học tập và làm việc liên quan đến địa phương. Tổ chức các buổi giao lưu, tư vấn hướng nghiệp để giúp học sinh có định hướng rõ ràng hơn về tương lai. Mời cựu học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa, các sự kiện của nhà trường để truyền cảm hứng cho học sinh.

VI. Đề Xuất Biện Pháp Quản Lý Dạy Học GDĐP Tiếp Cận Năng Lực

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực trạng và phân tích cơ sở lý luận, luận văn đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học nội dung GDĐP theo tiếp cận năng lực ở các trường THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Các biện pháp này hướng đến việc nâng cao chất lượng dạy và học, phát triển năng lực toàn diện cho học sinh, đáp ứng yêu cầu của chương trình GDPT 2018.

6.1. Xây dựng kế hoạch GDĐP chi tiết khả thi

Xây dựng kế hoạch dạy học nội dung giáo dục địa phương chi tiết, khả thi, phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường và đặc điểm học sinh. Kế hoạch cần xác định rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá kết quả học tập. Kế hoạch cần được xây dựng trên cơ sở tham khảo ý kiến của giáo viên, học sinh và các chuyên gia.

6.2. Tạo môi trường học tập GDĐP tích cực

Tạo môi trường học tập thân thiện, tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và hợp tác của học sinh. Tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế, các trò chơi học tập, các dự án nghiên cứu để giúp học sinh hứng thú với môn học và phát huy tối đa khả năng của mình. Đảm bảo cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học đầy đủ, hiện đại.

6.3. Tăng cường giao lưu học hỏi kinh nghiệm GDĐP

Tăng cường giao lưu, học hỏi kinh nghiệm giữa các trường THCS trong thành phố, trong tỉnh và trên cả nước về dạy học nội dung giáo dục địa phương. Tổ chức các hội thảo, các buổi giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm để giáo viên có cơ hội học hỏi lẫn nhau. Tham quan, học tập các mô hình dạy học nội dung giáo dục địa phương hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục được xác định là chiến lược trọng tâm nhằm nâng cao dân trí và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XI), giáo dục cần chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học, đặc biệt là năng lực tư duy và năng lực hành động. Thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, với hệ thống các trường trung học cơ sở (THCS), đang triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018, trong đó nội dung Giáo dục địa phương (GDĐP) được tích hợp nhằm phát triển năng lực học sinh theo tiếp cận năng lực.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học nội dung GDĐP theo tiếp cận năng lực học sinh tại các trường THCS thành phố Hạ Long, đồng thời đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Phạm vi nghiên cứu từ tháng 11/2021 đến tháng 5/2022, khảo sát 5 trường THCS với 30 cán bộ quản lý, 50 giáo viên và 200 học sinh khối 6. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển năng lực học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục địa phương, đồng thời hỗ trợ các nhà quản lý và giáo viên trong việc tổ chức dạy học theo hướng đổi mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết năng lực và lý thuyết quản lý giáo dục.

• Lý thuyết năng lực: Năng lực được hiểu là khả năng vận dụng tổng hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ để giải quyết hiệu quả các tình huống thực tiễn. Tiếp cận năng lực nhấn mạnh việc phát triển năng lực người học làm kết quả đầu ra của quá trình giáo dục, không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ kiến thức mà còn ở khả năng vận dụng vào thực tiễn.

• Lý thuyết quản lý giáo dục: Quản lý được định nghĩa là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Quản lý dạy học nội dung GDĐP theo tiếp cận năng lực là hệ thống các tác động nhằm đảm bảo hoạt động dạy học phát triển năng lực học sinh một cách hiệu quả.

Các khái niệm chính bao gồm: năng lực, tiếp cận năng lực, quản lý dạy học, nội dung giáo dục địa phương, phương pháp dạy học tích cực, kiểm tra đánh giá theo năng lực.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp lý luận và thực tiễn:

• Phương pháp lý luận: Phân tích, tổng hợp các văn bản pháp luật, tài liệu khoa học, chính sách giáo dục liên quan đến GDĐP và quản lý giáo dục.

• Phương pháp thực tiễn: Khảo sát điều tra bằng phiếu với 30 cán bộ quản lý, 50 giáo viên và 200 học sinh khối 6 tại 5 trường THCS thành phố Hạ Long. Quan sát thực tế hoạt động dạy học, nghiên cứu sản phẩm giáo viên và học sinh như giáo án, bài kiểm tra. Phân tích số liệu bằng phần mềm Excel để đánh giá thực trạng.

• Phương pháp chuyên gia: Thu thập ý kiến đánh giá mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lý từ các nhà quản lý giáo dục và giáo viên có kinh nghiệm.

Thời gian nghiên cứu từ tháng 11/2021 đến tháng 5/2022, cỡ mẫu đảm bảo tính đại diện cho các nhóm đối tượng nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về dạy học nội dung GDĐP theo tiếp cận năng lực: Khoảng 78% cán bộ quản lý và 65% giáo viên nhận thức đúng về mục tiêu và phương pháp dạy học theo tiếp cận năng lực. Tuy nhiên, chỉ khoảng 55% học sinh hiểu rõ vai trò của GDĐP trong phát triển năng lực.

2. Thực hiện mục tiêu dạy học: 70% trường THCS đã xây dựng kế hoạch dạy học GDĐP theo hướng phát triển năng lực, nhưng chỉ 60% giáo viên thực hiện đầy đủ các mục tiêu này trong giảng dạy.

3. Phương pháp và hình thức dạy học: 68% giáo viên sử dụng phương pháp tích cực như thảo luận, dự án, trải nghiệm; tuy nhiên, 32% vẫn áp dụng phương pháp truyền thống, chưa phát huy hết năng lực học sinh.

4. Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập: 62% giáo viên áp dụng đánh giá theo năng lực, kết hợp nhận xét và điểm số; còn lại chủ yếu đánh giá bằng điểm số truyền thống, chưa phản ánh đầy đủ năng lực học sinh.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy quản lý hoạt động dạy học nội dung GDĐP theo tiếp cận năng lực tại các trường THCS thành phố Hạ Long đã có những bước tiến tích cực, thể hiện qua nhận thức và áp dụng phương pháp dạy học tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế về sự đồng bộ trong thực hiện mục tiêu và phương pháp, đặc biệt là việc kiểm tra, đánh giá chưa hoàn toàn theo hướng phát triển năng lực.

Nguyên nhân chủ yếu do hạn chế về năng lực quản lý của cán bộ quản lý, thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chuyên môn và giáo viên, cũng như điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng đầy đủ cho các hoạt động trải nghiệm và ứng dụng công nghệ thông tin. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, mức độ áp dụng tiếp cận năng lực tại Hạ Long tương đối tương đồng với các địa phương có điều kiện tương tự, nhưng cần tăng cường hơn nữa sự đổi mới và hỗ trợ kỹ thuật.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ áp dụng các phương pháp dạy học và biểu đồ tròn về hình thức đánh giá kết quả học tập, giúp minh họa rõ nét thực trạng và các điểm cần cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và năng lực quản lý cho cán bộ quản lý và giáo viên: Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về quản lý dạy học theo tiếp cận năng lực, tập trung vào kỹ năng xây dựng kế hoạch, tổ chức và đánh giá. Thời gian thực hiện trong 6 tháng đầu năm học, do Sở GD&ĐT phối hợp với các trường đại học sư phạm chủ trì.

2. Đa dạng hóa phương pháp và hình thức dạy học: Khuyến khích giáo viên áp dụng các phương pháp tích cực như dự án, trải nghiệm, thảo luận nhóm, kết hợp công nghệ thông tin. Nhà trường cần hỗ trợ trang thiết bị và tạo điều kiện thực hành. Thực hiện trong năm học tiếp theo với sự giám sát của Ban giám hiệu.

3. Cải tiến công tác kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực: Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực học sinh cụ thể, hướng dẫn giáo viên áp dụng linh hoạt các hình thức đánh giá nhận xét và điểm số. Triển khai thí điểm trong 3 trường, đánh giá hiệu quả sau 1 học kỳ.

4. Tăng cường phối hợp giữa các tổ chuyên môn và giáo viên: Tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, chia sẻ kinh nghiệm đổi mới dạy học GDĐP. Thực hiện định kỳ hàng tháng, do Hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn điều phối.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục các cấp: Nhận diện các vấn đề thực tiễn trong quản lý dạy học GDĐP, từ đó xây dựng chính sách và kế hoạch phù hợp.

2. Giáo viên dạy nội dung Giáo dục địa phương: Nắm bắt phương pháp dạy học theo tiếp cận năng lực, cải tiến kỹ năng giảng dạy và đánh giá học sinh.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý giáo dục, Giáo dục học: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn để phát triển đề tài nghiên cứu tiếp theo.

4. Các cơ quan quản lý giáo dục địa phương: Áp dụng các giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục địa phương, góp phần phát triển nguồn nhân lực địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tiếp cận năng lực trong dạy học GDĐP là gì?
   Tiếp cận năng lực là phương pháp giáo dục tập trung phát triển khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng và thái độ của học sinh để giải quyết các tình huống thực tiễn, không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ kiến thức.

2. Tại sao cần quản lý hoạt động dạy học GDĐP theo tiếp cận năng lực?
   Quản lý giúp đảm bảo hoạt động dạy học được tổ chức khoa học, đồng bộ, phát huy tối đa năng lực học sinh, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và phát triển toàn diện người học.

3. Những phương pháp dạy học nào phù hợp với tiếp cận năng lực?
   Các phương pháp tích cực như dạy học dự án, trải nghiệm, thảo luận nhóm, nêu vấn đề và sử dụng công nghệ thông tin được khuyến khích nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh.

4. Làm thế nào để đánh giá kết quả học tập theo tiếp cận năng lực?
   Đánh giá kết hợp giữa nhận xét và điểm số, tập trung vào việc phản ánh năng lực thực tế của học sinh qua các sản phẩm học tập, dự án, hoạt động trải nghiệm và kiểm tra định kỳ.

5. Các nhà trường cần làm gì để nâng cao hiệu quả quản lý dạy học GDĐP?
   Cần tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý cho cán bộ, xây dựng kế hoạch cụ thể, phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá, đồng thời cải thiện điều kiện cơ sở vật chất.

Kết luận

• Quản lý hoạt động dạy học nội dung Giáo dục địa phương theo tiếp cận năng lực tại các trường THCS thành phố Hạ Long đã đạt được những kết quả tích cực nhưng còn nhiều hạn chế cần khắc phục.
• Năng lực quản lý của cán bộ quản lý và năng lực chuyên môn của giáo viên là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến chất lượng dạy học GDĐP.
• Phương pháp dạy học tích cực và kiểm tra đánh giá theo năng lực cần được áp dụng rộng rãi và đồng bộ hơn.
• Các biện pháp quản lý đề xuất có tính khả thi, hướng tới nâng cao hiệu quả dạy học và phát triển năng lực học sinh.
• Tiếp tục nghiên cứu, triển khai và đánh giá các giải pháp quản lý trong các năm học tiếp theo để hoàn thiện mô hình quản lý dạy học GDĐP theo tiếp cận năng lực.

Các nhà quản lý và giáo viên cần phối hợp triển khai các biện pháp đề xuất, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục địa phương và phát triển toàn diện năng lực học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu; Kết luận, khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về quản lý quản lý HĐDH nội dung Giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực ở trƣờng THCS. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học nội dung Giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học nội dung Giáo dục địa phƣơng theo tiếp cận năng lực ở các trƣờng THCS thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NỘI DUNG GIÁO DỤC ĐỊA PHƢƠNG THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu về dạy học nội dung giáo dục địa phương Nội dung GDĐP đƣợc nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm chú trọng. Việc đƣa nội dung GDĐP vào chƣơng trình dạy học là một cách giúp học sinh tiếp nhận những kiến thức gần gũi, thiết thực, gắn với nền văn hoá, lịch sử của địa phƣơng, của dân tộc nhằm hình thành bản lĩnh, nhân cách con ngƣời.

Nhờ thế, ngƣời học sẽ thoát khỏi đƣợc tình trạng xa rời thực tế, thiếu tính cộng đồng, chia sẻ, trách nhiệm. Từ việc trang bị cho học sinh vốn ngôn ngữ, văn học, lịch sử, địa lý, v. nơi mình sinh sống, ngƣời dạy sẽ góp phần thúc đẩy, hình thành ở học sinh niềm yêu thích, hứng thú tìm tòi, ý thức lƣu giữ và phát huy văn hóa cộng đồng, bản sắc dân tộc. Đây là điều kiện để hoàn thiện quá trình từ nhận thức đến tự nhận thức, v.

E-ren- bua đã nói: “lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê sẽ trở thành lòng yêu Tổ quốc” [16]. Một số nhà tƣ tƣởng cổ đại đã đề cập đến khái niệm ban đầu về bài học, bài giảng trong dạy học. Thời Trung đại, chƣơng trình giáo dục phát triển song hành với việc thực hiện chức năng nghi lễ, tôn giáo do sự chi phối của chủ nghĩa kinh viện và tôn giáo. Đầu thế kỉ XX, Montessori với triết lý “giáo dục thực nghiệm” [20] đã đƣa ra quan điểm tạo dựng giáo dục và chƣơng trình giáo dục.

Cuối thế kỉ XX, đầu thế kỉ XXI, quan niệm phát triển chƣơng trình, chƣơng trình giáo dục nhà trƣờng có nhiều thay đổi. Ngoài chƣơng trình đƣợc nhà nƣớc ban hành, trên thực tế còn có những chƣơng trình giáo dục riêng do các địa phƣơng, các nhà trƣờng chủ động thiết kế các module học tập, chủ đề học tập với nội dung riêng biệt, đặc thù, dựa trên thế mạnh của địa phƣơng, nhà trƣờng đó. Về vấn đề chƣơng trình địa phƣơng của giáo dục liên quan chặt chẽ đến các lí thuyết văn hóa về khu vực, về địa phƣơng: Trƣớc thế kỉ XV, châu Âu chƣa có những phát kiến địa lí, nên họ tin vào giáo điều của Gia-tô về sự hình thành các dân tộc, đất 6 nƣớc. Sau này ngƣời châu Âu nhận ra tính khu biệt của văn hóa vì thế vấn đề nghiên cứu địa phƣơng học và khu vực học rất phát triển.

Các thuyết “khuếch tán văn hóa” ở Tây Âu thế kỉ XIX (A.Bradford, Persisk), trƣờng phái văn hóa lịch sử ở Đức Áo (W.Rats), trƣờng phái “Age and Area” của Bắc Mĩ, lí thuyết vùng văn hóa của nhân chủng học Hoa Kì (F.Boas), khu vực lịch sử văn hóa (Xô Viết)… đã tạo nền tảng lí luận cho việc nghiên cứu địa phƣơng học, khu vực học. Qua đó, chƣơng trình giáo dục cũng thừa hƣởng thành quả và ý thức đƣợc việc tạo dựng nội dung học về địa phƣơng [29]. Tác giả Lâm Quang Dốc (20140 gọi địa phƣơng học là môn địa lí quê hƣơng. Bộ môn địa phƣơng học xem địa lí là trung tâm nhƣng rất cần thiết với tất cả các ngành khác.

Từ đó địa phƣơng học chia ra thành địa phƣơng học của nhà nƣớc, địa phƣơng học nhà trƣờng, địa phƣơng học quần chúng. Trong đó, địa phƣơng học nhà trƣờng đƣợc hiểu là những hoạt động, nội dung do HS tiến hành nghiên cứu dƣới sự chỉ đạo của GV [8]. Cuốn sách “Cẩm nang quốc tế về nghiên cứu chương trình” đã tổng hợp các kết quả nghiên cứu chƣơng trình thế giới và giới thiệu chƣơng trình tiêu biểu của các quốc gia. Cuốn sách có 2 phần: phần 1 giới thiệu về nghiên cứu chƣơng trình thế giới với 4 bài viết, tập trung vào các vấn đề lí luận, hƣớng tới chƣơng trình và giáo dục toàn cầu.

Phần 2 gồm 24 bài viết về chƣơng trình các quốc gia. Trong đó chƣơng 7 viết về Hƣớng dẫn Chƣơng trình ở Úc: hƣớng tới một cây chƣơng trình địa phƣơng của lĩnh vực chƣơng trình. Hƣớng dẫn chƣơng trình ở Úc đƣợc thực hiện từ những năm gần đây. Đầu năm 1980, Văn phòng Chính phủ đã xây dựng Viện nghiên cứu chƣơng trình (Curriculum Studies Association - ACSA).

Trong chƣơng đó, Bill Green (Charles Sturt University) đã tổng thuật các quan niệm về chƣơng trình và chƣơng trình địa phƣơng ở Úc.”Ông điểm qua quan điểm của Bernstein (1975), “cho rằng nguyên tắc cao nhất là cố gắng lựa chọn, tổ chức và đánh giá những gì xã hội coi như kiến thức có giá trị. Điều này là bởi những kiến thức lựa chọn, nó được dạy ra sao và đánh giá như thế nào trong nhà trường là vấn đề trọng tâm của cá nhân và xã hội”. Moore (2007) cho rằng “những gì chúng ta biết ảnh hưởng đến chúng ta tồn tại. Vấn đề xung quanh chương trình của Úc có mục tiêu là vấn đề nội dung (lựa 7 chọn dạy cái gì) và hình thức (cách tổ chức giờ dạy, lớp học).

Quan niệm truyền thống đến đương đại của các nhà giáo dục Úc đều thống nhất chương trình giáo dục có tính chất địa phương, tính hệ thống và tính quốc gia” [31]. Tại Việt Nam, Ban Chấp hành TW Đảng (2013) đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW về “đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” [2]. Theo tinh thần Nghị quyết 29, chƣơng trình GDĐP sẽ là một nhân tố quan trọng tạo ra đặc trƣng trong nội dung và phƣơng pháp dạy học của mỗi đơn vị. Nó cũng phù hợp với chủ trƣơng “tăng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục đào tạo [17] , để “vừa đảm bảo tính thống nhất trong toàn quốc, vừa phù hợp với đặc thù mỗi địa phương” [2], là cơ hội tốt để mỗi đơn vị vận dụng linh hoạt nội dung, phƣơng pháp, hình thức tổ chức và kế hoạch dạy học cho thích ứng với điều kiện thực tiễn của mình.

Tác giả Bùi Thanh Truyền (2015) với nghiên cứu “Đề xuất xây dựng nội dung chương trình Văn học địa phương ở trường phổ thông theo định hướng phát triển năng lực người học” đƣợc đề cập đến trong bài viết “Chương trình Văn học địa phương với định hướng dạy học phát triển năng lực ở trường phổ thông sau năm 2015” với nghiên cứu này đã đề cập đến môn học đƣợc gắn với giáo dục địa phƣơng là điều vô cùng cần thiết. Nguyễn Cảnh Minh chủ biên cuốn “Giáo trình lịch sử địa phƣơng” cung cấp cơ sở lý luận và nguyên tắc biên soạn bài học lịch sử địa phƣơng bằng cả hình thức nội khóa và ngoại khóa cũng nhƣ phƣơng pháp hƣớng dẫn thực hành cho học sinh. Trong tác phẩm “Phƣơng pháp giảng dạy lịch sử”; “Công tác ngoại khóa lịch sử ở Trƣờng phổ thông cấp II, III” của Phan Ngọc Liên, Trần Văn Trị đã nhấn mạnh vai trò của việc giảng dạy lịch sử địa phƣơng cũng nhƣ nghiên cứu các phƣơng pháp tổ chức hoạt động dạy và học lịch sử địa phƣơng cho học sinh THCS và THPT. Tác giả Đào Tố Uyên và Nguyễn Công Khanh (1993) có bài “Góp thêm ý kiến về việc nghiên cứu, biên soạn và giảng dạy lịch sử địa phƣơng” trong đó, các tác giả nêu bật những thành tựu và khó khăn trong việc giảng dạy lịch sử địa 8 phƣơng.

Từ đó, đề xuất giải pháp phải đổi mới nhận thức về phƣơng pháp luận nghiên cứu và giảng dạy để nâng cao chất lƣợng dạy và học lịch sử địa phƣơng. Năm 2008, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức một Hội nghị tập huấn về “Đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá kết quả học tập Lịch sử và giảng dạy lịch sử địa phương ở trường phổ thông” với sự tham gia của các nhà giáo dục lịch sử có uy tín trong nƣớc nhƣ Nguyễn Hải Châu, Nghiêm Đình Vỳ, Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi, Nguyễn Xuân Trƣờng… Vấn đề nghiên cứu biên soạn bài giảng LSĐP cũng nhƣ hình thức tổ chức dạy học LSĐP đã đƣợc nhiều nhà giáo dục đề cập tới trong khi giảng dạy LSĐP, nhƣ tăng cƣờng sử dụng tài liệu LSĐP trong dạy học LSDT, nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, nghiên cứu LSĐP của giáo viên lịch sử. Năm 2012, tác giả Nguyễn Thị Côi và Vũ Ngọc Anh đã cho ra mắt cuốn“Tài liệu hướng dẫn địa phương biên soạn tài liệu nội dung địa phương môn Lịch sử”. Các tác giả đã đi từ tầm quan trọng của việc dạy học LSĐP đến hƣớng dẫn lựa chọn nội dung lịch sử để biên soạn và dạy học LSĐP, đồng thời cũng giới thiệu những hình thức, phƣơng pháp tiến hành dạy học LSĐP ở trƣờng THCS.

Gần đây nhất, năm 2013, Đại học Vinh đã tổ chức Hội thảo khoa học “Nghiên cứu, biên soạn và giảng dạy lịch sử, văn hóa địa phương”. Các báo cáo tại Hội thảo tập trung vào hai mảng chính: một là, công bố các kết quả nghiên cứu mới về lịch sử, văn hóa địa phƣơng; hai là, làm rõ thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lƣợng giảng dạy lịch sử, văn hóa địa phƣơng. Hội thảo đã góp phần khẳng định vai trò, ý nghĩa của công tác dạy học LSĐP, đồng thời cũng đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lƣợng dạy học LSĐP trong nhà trƣờng. Bên cạnh đó, các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học lịch sử địa phƣơng ở trƣờng phổ thông nói chung và trƣờng tiểu học nói riêng cũng đƣợc bàn đến qua hai bài báo của tác giả Nguyễn Thị Côi: “Nâng cao hiệu 9 quả việc dạy học lịch sử địa phƣơng ở trƣờng phổ thông”, Tạp chí khoa học, trƣờng ĐHSP Hà Nội, (Số 6).

2002 và “Các con đƣờng, biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học lịch sử ở trƣờng phổ thông”. Nxb Đại học Sƣ phạm, Hà Nội.