mở đầu”, đặt những viên gạch hồng đầu tiên xây nên những kì tích của giáo dục. Cấp tiểu học là cấp học phổ cập và phát triển, nhiệm vụ của GVTH phải chú ý đến “tính đồng loạt và tính cá thể”. Nghĩa là phải đảm bảo các yêu cầu cơ bản về kiến thức, kĩ năng, nhưng cũng có định hướng giúp các em tiếp tục phát triển cả về phẩm chất, trí tuệ, tình cảm tốt đẹp. Đó là vai trò “ươm mầm, nuôi dưỡng và vun trồng”.
Trong xu thế toàn cầu hoá hiện nay, nội dung dạy học tiểu học phải vừa đậm đà bản sắc dân tộc, vừa có tính hiện đại, vừa phải chú ý đến những tinh hoa văn hoá nhân loại. Như vậy, người GVTH vừa là người giúp các em giữ gìn bản sắc dân tộc, vừa là người giúp các em hoà nhập với thế giới bên ngoài. Giáo dục tiểu học là dạy học sinh cách học, do đó người giáo viên không chỉ có truyền đạt kiến thức mà phải biết tổ chức, điều khiển mọi hoạt động học tập của học sinh giúp các em tự chiếm lĩnh tri thức, tự điều khiển hoạt động học tập của chính mình. Như vậy người GVTH còn giữ vai trò của “nhà thiết kế, nhà tổ chức” các hoạt động dạy học với những dấu ấn sâu đậm trong cuộc đời trẻ thơ.
Như đã trình bày ở trên, vai trò của đội ngũ GVTH là rất lớn trong sự nghiệp trồng người. Vì vậy, chúng ta phải có biện pháp quản lí đội ngũ GVTH sao cho có hiệu quả và phát huy hết khả năng vốn có của mỗi người 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cống hiến cho giáo dục nước nhà, góp phần không nhỏ trong công cuộc đổi mới đất nước. Chuẩn giáo viên tiểu học. Điều 77 Luật giáo dục 2005 có qui định trình độ chuẩn được đào tạo của giáo viên tiểu học như sau: “a, Có bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm đối với giáo viên mầm non, giáo viên tiểu học;” [30, tr.59] Giáo viên trường tiểu học là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, gồm: hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, giáo viên dạy các môn học, giáo viên tổng phụ trách Đội.
Nhiệm vụ của giáo viên tiểu học được nêu rõ tại điều 32 trong Điều lệ trường tiểu học: “Giáo viên dạy các môn học ở trường tiểu học có những nhiệm vụ sau: a, Giảng dạy và giáo dục theo đúng chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học; soạn bài, kiểm tra, đánh giá đúng qui định; lên lớp đúng giờ, không tùy tiện bỏ giờ, bỏ buổi học, đảm bảo chất lượng và hiệu quả giảng dạy; quản lí học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn; b, Tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương; c, Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy và giáo dục; d, Thực hiện nghĩa vụ công dân, các qui định của pháp luật, các quyết định của hiệu trưởng; nhận nhiệm vụ do hiệu trưởng phân công, chịu sự kiểm tra của hiệu trưởng và của cấp quản lí giáo dục; đ, Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh; bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ các bạn đồng nghiệp; 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com e, Chủ động phối hợp với Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Sao Nhi đồng Hồ Chí Minh, với gia đình học sinh và các tổ chức xã hội có liên quan trong hoạt độnh giảng dạy và giáo dục; g, Thực hiện các nhiệm vụ khác theo qui định của pháp luật.” Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã đề ra yêu cầu hiện đại hoá, chuẩn hoá trong đó có việc xây dựng chuẩn đội ngũ giáo viên về mọi mặt, như về phẩm chất đạo dức, về kiến thức và về kĩ năng sư phạm chứ không đơn thuần là chuẩn đào tạo. Chuẩn giáo viên tiểu học:[10, tr.30-35] bao gồm các nội dung sau: Chuẩn GVTH có ba vấn đề chính được đề cập đến, đó là: Điều đầu tiên nói đến chuẩn GVTH là những yêu cầu cơ bản về phẩm chất và năng lực nghề nghiệp đối với GVTH trong công cuộc đổi mới chương trình GDPT nói chung, GDTH nói riêng phục vụ sự nghiệp CNH-HĐH đất nước. Vấn đề thứ hai là chuẩn GVTH được thể hiện ở 3 lĩnh vực : phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị; kiến thức ; kĩ năng sư phạm. ở mỗi lĩnh vực có các yêu cầu cơ bản.
Mỗi yêu cầu được phân làm 4 mức độ, phản ánh sự khác biệt về năng lực nghề nghiệp giữa các giáo viên. Thứ ba là chuẩn GVTH được dùng để đánh giá năng lực nghề nghiệp của GVTH, trên cơ sở đó, mỗi giáo viên đề ra kế hoạch tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực nghề nghiệp ; các cấp quản lí xây dựng qui hoạch, chương trình đào tạo, bồi dưỡng giáo viên và xếp ngạch giáo viên. Các vấn đề trên là các vấn đề chung nhất, cơ bản nhất được các nhà nghiên cứu cụ thể thành các yêu cầu cơ bản ở từng lĩnh vực như sau: Lĩnh vực 1 : Phẩm chất đạo đức, tƣ tƣởng chính trị. Có thể nói, đây là một nội dung quan trọng không thể thiếu được đối với con người ở mọi cấp, mọi ngành, mọi lứa tuổi, … không phân biệt già trẻ, 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chức vụ, nghề nghiệp, vùng miền, nếu là người Việt Nam thì phẩm chất đầu tiên nói đến là phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị, đó là: 1.Yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội ; chấp hành luật pháp Nhà nước, qui định của ngành ; thực hiện chức năng, nhiệm vụ người GVTH.
Yêu nghề, thương yêu , tôn trọng và đối xử công bằng với học sinh. Có tinh thần trách nhiệm ; có đạo đức, lối sống lành mạnh ; có tinh thần hợp tác. Có tinh thần phấn đấu nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Lĩnh vực 2 : Kiến thức.
Bất kể ở lĩnh vực nào, nghề nghiệp nào cũng cần phải có kiến thức chuyên môn về nghề nghiệp hay lĩnh vực mà người đó đảm nhiệm. Đối với chuẩn GVTH những nội dung về mặt kiến thức đó là: 1. Có kiến thức khoa học cơ bản liên quan đến các môn học trong chương trình tiểu học. Có kiến thức về nghiệp vụ sư phạm tiểu học.
Có hiểu biết về những chủ chương chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đối với kinh tế , văn hoá , xã hội. Có kiến thức phổ thông về quản lí hành chính nhà nước, về môi trường dân số, an ninh quốc phòng, an toàn giao thông, quyền trẻ em, y tế học đường. Có hiểu biết về tình hình chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội của địa phương nơi trường đóng. Lĩnh vực 3 : Kĩ năng sƣ phạm (kĩ năng giáo dục, dạy học, tổ chức) Đây là một lĩnh vực đặc trưng chỉ có đối với ngành giáo dục, những kĩ năng này không thể thiếu đối với người giáo viên và đặc biệt là người giáo viên tiểu học, đó là: 1.
Biết lập kế hoạch bài học. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Biết tổ chức giờ học, đảm bảo thực hiện được các mục tiêu của bài học. Biết làm công tác chủ nhiệm lớp; biết tổ chức các hoạt động giáo dục; sinh hoạt tập thể; hoạt động ngoài giờ lên lớp; hoạt động của Đội thiếu niên và Sao nhi đồng.
Biết giao tiếp, ứng xử với học sinh, phụ huynh học sinh, đồng nghiệp và cộng đồng. Biết lập hồ sơ, lưu giữ hồ sơ và sử dụng hồ sơ vào việc giảng dạy và giáo dục học sinh. Nếu chỉ đưa ra những tiêu chí chung thì rất khó có thể đánh giá chính xác được từng giáo viên thực hiện như thế nào. Chính vì vậy người ta đã phân chia ra làm 4 mức độ yêu cầu: A; B; C; D (được nêu ở phụ lục 1), các mức độ ở từng lĩnh vực được sắp xếp theo nguyên tắc từ yêu cầu dễ đến yêu cầu khó, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp.
Việc đánh giá giáo viên phải vừa mang tính định tính, vừa mang tính định lượng. Ví dụ yêu cầu 1 của lĩnh vực “Phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị” ở mức độ A là “Có ý thức chấp hành luật pháp Nhà nước, qui định của ngành; nắm được chức năng nhiệm vụ của người giáo viên và có ý thức thực hiện” được nâng lên ở mức độ B là “Nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, chính sách của Đảng, Nhà nước, qui định của ngành. Thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ của người giáo viên tiểu học”. Như vậy là mức độ yêu cầu đã cao hơn mức B, đòi hỏi người giáo viên phải có sự phấn đấu vươn lên và không chỉ có như vậy, ở mức độ C không còn là thực hiện nghiêm chỉnh nữa mà nâng lên đến mức “Gương mẫu chấp hành pháp luật, đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước, qui định của ngành; …”.
Để phấn đấu đạt được mức độ C là khó khăn nhưng còn khó khăn phức tạp hơn nữa đó là thực hiện tới mức độ “Tác động tích cực đến đồng nghiệp và học sinh, khơi dậy ở họ lòng yêu nước, yêu CNXH, ý thức trách nhiệm công dân” ; đây là mức độ yêu cầu cao nhất của lòng yêu nước, 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của việc chấp hành luật pháp, các qui định của ngành và thực hiện nhiệm vụ của người giáo viên. Các mức độ rất cụ thể, rõ ràng giúp cho nhà quản lí có thể đánh giá, xếp loại giáo viên có định lượng. Nhưng tác giả nhận thấy việc người “có ý thức” hay “nghiêm chỉnh chấp hành luật pháp của Nhà nước” cũng là có thể hiện “lòng yêu nước…” cho nên cần phân định rõ ràng hơn nữa để tránh khó phân xử khi cơ sở vận dụng thực hiện. Về các lĩnh vực kiến thức, kĩ năng sư phạm thì việc vận dụng đánh giá định lượng các mức độ dễ dàng hơn.
Qua tìm hiểu được biết chuẩn giáo viên tiểu học được áp dụng thử nghiệm trên 10 tỉnh thành với 25.000 giáo viên đã cho kết quả rất khả quan, nó đã có những tác động tích cực đối với giáo viên hiện nay. Chuẩn mang tính tổng thể và toàn diện, có thang bậc rõ ràng để giáo viên phấn đấu, có thể nói chuẩn là thước đo sự trưởng thành của mỗi cán bộ giáo viên về năng lực nghề nghiệp, là động lực để họ phấn đấu, vươn lên.