phần mở đầu, mà sẽ được giới thiệu trong các chủ đề thuộc bài học để cho học sinh khám phá trong suốt quá trình học, làm cho trẻ hào hứng và tò mò về những bài học tiếp theo. Với đối tượng là học sinh tiểu học, các thành phần chính của bài được thiết kế ngắn gọn, sinh động nhằm làm cho học sinh hứng thú và tập trung vào việc học. Mỗi bài học được phân chia thành các phần chính như sau: Giới thiệu: “Biển báo biết tuốt” là nhân vật hướng dẫn ảo sẽ có lời chào đón các em đến với Tài liệu điện tử, giới thiệu tên bài học, các chủ đề chính của bài học. Việc tạo sự chú ý cho học sinh vào bài học được thực hiện bằng cách giới thiệu là các em sẽ được học và trải nghiệm thực hành với các trò chơi vui, hấp dẫn để học sinh mong đợi.
Phần giới thiệu có âm thanh của tiếng còi phương tiện giao thông để tạo cho các em một bầu không khi như đang tham gia giao thông trên đường nhằm làm cho các em thấy các kiến thức gần gũi và thiết thực hơn. Các kiến thức cần thiết: Tại giao diện chính của bài học các phần “Bài học” là nơi cung cấp các kiến thức cơ bản về đường, phương tiện giao thông, các hành vi tham gia giao thông an toàn (khi đi bộ, đi xe đạp, ngồi sau xe máy, v.v…), giải thích các khái niệm cần thiết, giải thích các bước thực hiện hành vi an toàn (đội mũ bảo hiểm; thắt dây an toàn; lên, xuống xe máy, ô tô, xe buýt, …). Các kiến thức cơ bản đó cũng được hiện thị bằng chữ trên màn hình đi kèm với các hình ảnh động, sinh động có đi kèm các âm thanh phù hợp. Các kiến thức này không hiển thị cùng một lúc mà sẽ hiện thị lần lượt để học sinh tò mò, hứng thuc khám phả trong quá trình học.
Thực hành: Sau phần “Bài học” về kiến thức chính của từng chủ đề đều có phần “Ôn tập” để học sinh thực hành kiến thức đã học. Phần ôn tập được thiết kế dưới dạng các trò chơi vui, hấp dẫn tương tác hai chiều giúp học sinh củng cố và ôn lại lại kiến thức đã học một cách thoải mái và hấp dẫn, thông qua các trò chơi ở phần thực hành còn giúp học sinh thực 24 hành để hình thành nhận thức, thái độ và kỹ năng tham gia giao thông an toàn. Các trò chơi này được thiết kế đa dạng: trò chơi tìm đáp án đúng, trò chơi ghép tranh, trải nghiệm các tình huống giao thông khác nhau, v.v… Các trò chơi được thiết kế hiển thị ngẫu nhiên theo từng lần chơi và có mức độ tổng hợp về kỹ năng tham gia giao thông sẽ tăng dần theo thứ tự chủ đề và bài học. Trong quá trình chơi và thực hành, nếu các em trả lời đúng sẽ được “Biển báo biết tuốt” khen ngợi, nếu trả lời chưa đúng “Biến báo biết tuốt” sẽ thông báo một cách nhẹ nhàng và khích lệ để các em biết và vui vẻ chơi lại.
Tổng kết: Cuối mỗi bài học sẽ có phần “Tổng kết” nhắc lại và hiển thị lại những kiến thức chính, quan trọng mà các em cần ghi nhớ. Cách bố trí nội dung như vậy được hỗ trợ bởi những nghiên cứu gần đây nhất về phương pháp học. Trẻ em phát triển kiến thức thông qua kinh nghiệm. Trẻ thường thấy khó khăn khi phải học kiến thức trước rồi áp dụng những kiến thức đó vào khái niệm của chúng.
Trẻ tiếp thu tốt hơn các kỹ năng khi chúng thấy được sự mâu thuẫn giữa những gì chúng mong đợi và những gì chúng trải nghiệm. Sự hấp dẫn và tính tương tác của Tài liệu điện tử Khi sử dụng Tài liệu điện tử này vào giảng dậy an toàn giao thông tại từng lớp học sẽ làm tăng sự tham gia của học sinh trong tiết học, tăng sự tương tác giữa giáo viên với học sinh và giữa học sinh với nhau, tăng sức hấp dẫn của học sinh với tiết học, và tăng tính linh hoạt trong việc giảng bài (đối với giáo viên) và khám phá tìm hiểu kiến thức (đối với học sinh): Sự hấp dẫn và tính linh hoạt: Học sinh được tự do khám phá kiến thức và các tình huống giao thông. Trong danh mục khi khởi động mở Tài liệu điện tử, 10 bài học được sắp xếp tương ứng với một con số theo đúng thứ tự, nhưng giáo viên và học sinh có quyền lựa chọn và dễ dàng lựa chọn bất kỳ bài nào để học. Trong từng bài học, ngay sau phần “Giới thiệu” danh mục các chủ đề nội dung chính của bài học được hiển thị ở dạng chữ và hình ảnh minh họa nên học sinh dễ dàng chọn lựa bất kỳ chủ đề nào trong bài để học.
Khi chọn một chủ đề cụ thể, Tài liệu điện tử có thiết kế chức năng quay lại hoặc đi tiếp (ở dạng hình mũi tên) để học sinh có thể quay lại lượt chiếu trước để xem và nghe và học lại bất kỳ nội dung nào và bất kỳ lúc nào và bao nhiều lần nếu muốn bằng cách bấm mũi tên hướng trái, hoặc chuyển sang nội dung tiếp theo bằng cách bấm mũi tên hướng phải. Tính tương tác: Tài liệu điện tử được thiết kế đơn giản (do đối tượng là học sinh cấp tiểu học) nhưng sự tương tác rất hấp dẫn. Các nội dung của bài học được kết cấu theo một cách đơn giản với việc kết hợp dùng từ, hình ảnh động có màu sắc và âm thanh giống với âm thanh giao thông thực tế. 25 Đặc biệt, phần “Ôn tập” có sự hạn chế dùng từ, thay vào đó là ở dạng trò chơi nhận biết các tình huống tham gia giao thông cụ thể bằng tranh và hình động, sinh động.
Học sinh tương tác trả lời thông qua việc chú ý quan sát, vận dụng kiến thức đã học ở phần “kiến thức” để chọn các tình huống giao thông “an toàn” hoặc “nguy hiểm”, để tạo bằng cách nhấp chuột trực tiếp vào bức hình hoặc nút bấm. Sau mỗi câu hỏi, nếu học sinh chọn đúng đáp án sẽ nhận được những “lời khen” hay “tiếng vỗ tay” bằng hình ảnh và âm thanh đầy khích lệ. Tình huống trên màn hình được thể hiện đơn giản hoá và các hướng dẫn hoàn thành bài học được đưa trên màn hình bằng âm thanh và hạn chế dùng chữ. Người hướng dẫn ảo “Biển báo biết tuốt”: Biển báo biết tuốt xuất hiện trên màn hình giúp hướng dẫn quá trình học của 10 bài học.
Biển báo biết tuốt luôn thay đổi hình thức diễn đạt theo diễn biến của bài học, sẽ nói khi giải thích về bài học, khi kết chuyển giữa các phần/nội dung học và khi kết thuc bài, sẽ có lời khen ngợi theo các cấp độ khác nhau khi học sinh đưa ra câu trả lời là đúng và sẽ có lời khích lệ học sinh khi có câu trả lời sai. Phương pháp Sự khác biệt cơ bản giữa lớp học truyền thống và lớp học kết hợp với công nghệ là sự thay đổi trong cách tiếp cận việc học. Trên thực tế, các lớp học truyền thống có cách tiếp cận là đặt giáo viên làm trung tâm, điều này khẳng định rằng kiến thức là yếu tố được truyền tải từ giáo viên đến học sinh và hướng dẫn học sinh. Trong một lớp học, vai trò và công việc của giáo viên là truyền đạt kiến thức và các kỹ năng, đánh giá và sửa chữa hành vi của người học theo tiêu chuẩn họ đã lập sẵn.
Học sinh là những người tiếp nhận kiến thức thụ động và mong muốn giáo viên hoàn toàn chịu trách nhiệm về bài học của họ. Nếu công nghệ được kết hợp với việc giảng dạy ở lớp học, thì sự tiếp cận sẽ thay đổi từ vị trí giáo viên là trung tâm sang vị trí người học là trung tâm. Phương pháp lấy người học là trung tâm tập trung Phương pháp lấy người học là trung tâm tập trung vào những nhu cầu, sở thích và các mối quan tâm của người học. Cách tiếp cận này được yêu thích hơn vì nó giúp cho người học trở nên năng động trong quá trình học, có trách nhiệm về việc học của mình và nâng cao kỹ năng học và phương pháp học.
Một cách để giúp học sinh tự học là đặt ra các mục tiêu thúc đẩy phát triển các kỹ năng ở cấp độ cao hơn như giải quyết vấn đề và kỹ năng suy nghĩ logic. Các kỹ năng này giúp họ áp dụng những gì đã được học trong lớp vào thực tế. Nếu công nghệ đóng một vai trò quan trọng trong việc xây dựng lại thói quen dạy và học, thì giáo viên phải giữ vai trò tiên phong trong việc thiết kế môi trường học tập phù hợp có thể kết hợp hiệu quả với công nghệ và giúp học sinh học tốt hơn bằng công nghệ. Công nghệ máy tính có thể dạy cho học sinh các kỹ năng học và suy nghĩ, giúp học sinh tương tác với các tài liệu học phức tạp.
Tuy nhiên một mình máy tính không thể thay đổi được cách dạy trong lớp học truyền thống nếu giáo viên không có khả năng đánh giá và kết hợp các lợi ích của công nghệ đó vào môn học. Các đặc điểm của phương pháp học lấy học sinh làm trung tâm là: 26 − Tập trung vào phương pháp học tích cực như (i) sử dụng cách tiếp cận kết hợp để kết nối cách học mới với cách học cũ, (ii) khích lệ học sinh quan tâm và yêu thích, (iii) cho phép học sinh lựa chọn và kiểm soát tình huống. − Kiến thức học được trong bối cảnh thực và liên kết kiến thức trong lớp học và các tình huống thực tế. − Học sinh là các thành viên tích cực trong quá trình học hơn là những người tiếp thu một cách thụ động.
− Học sinh tự suy nghĩ nhiều hơn là việc thụ động tiếp thu bài học. Cách thức thực hiện phương pháp học lấy học sinh làm trung tâm Để thực hiện phương pháp học này, điều đầu tiên cần làm là xác định lại các khái niệm về dạy và học. Trong cách tiếp cận mới này, kiến thức luôn được khai thác và việc dạy học là tạo ra môi trường phù hợp nhất với việc học tập. Vai trò của giáo viên: Vai trò của giáo viên trong lớp học lấy học sinh làm trung tâm mang tính quyết định và có giá trị hơn so với cách dạy lấy giáo viên làm trung tâm như trước kia.
Người giáo viên cần: − Thay đổi từ vai trò người truyền đạt toàn bộ kiến thức thành người tạo ra môi trường để học sinh có thể tự tìm tòi và học hỏi trong quá trình học.