phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1 : Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp ở trƣờng trung học phổ thông. Chƣơng 2 : Thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp ở các trƣờng trung học phổ thông quận Kiến An – Hải Phòng. Chƣơng 3 : Biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp ở các trƣờng trung học phổ thông quận Kiến An – Hải Phòng. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Ngay từ khi ra đời, Đảng và Nhà nƣớc ta luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác giáo dục đào tạo, luôn coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Để giành thắng lợi trong việc phát triển giáo dục, Đảng và Nhà nƣớc đặc biệt coi trọng công tác bồi dƣỡng, phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trong việc xây dựng một nền giáo dục tiên tiến, hiện đại, đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Chỉ thị số 40/CT-TW của Ban bí thƣ Trung ƣơng Đảng cộng sản Việt Nam nhấn mạnh mục tiêu nền giáo dục Việt Nam: “ Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu. đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [ 1].
Vấn đề quản lý nhân sự là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có tầm quan trọng đặc biệt trong quản lý nhà trƣờng, đƣợc nhiều nhà khoa học trong và ngoài nƣớc quan tâm nghiên cứu. Sukhômlinski – Nhà khoa học, nhà giáo dục lỗi lạc ngƣời Nga– trong các tác phẩm khoa học giáo dục của mình đã đặc biệt đề cao vai trò nhà giáo trong việc hình thành phát triển nhân cách học sinh. Các nhà khoa học trong nƣớc cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho việc nghiên cứu công tác chủ nhiệm lớp và ngƣời giáo viên chủ nhiệm lớp hoặc các vấn đề có liên quan. Khi đề cập đến công tác chủ nhiệm đã có một số tài liệu, công trình nghiên cứu, tìm hiểu, phân tích mà có thể kể đến các công trình nhƣ sau : + Giáo dục học của Phạm Viết Vƣợng.(2004) 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Phƣơng pháp công tác của ngƣời giáo viên chủ nhiệm lớp ở trƣờng trung học phổ thông của Hà Nhật Thăng ( chủ biên ) (2004).
Các tài liệu này đã cơ bản đề cập đến vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, nội dung và phƣơng pháp công tác của ngƣời giáo viên chủ nhiệm lớp ở trƣờng THPT…đƣa ra các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lƣợng công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trƣờng THPT song chƣa đi sâu phân tích vai trò và nhấn mạnh các biện pháp quản lý công tác GVCNL của ngƣời hiệu trƣởng ở trƣờng THPT. Tuy nhiên một trong những vấn đề quan trọng, có ý nghĩa thực tiễn cao là các biện pháp quản lý đội ngũ GVCNL ở trƣờng THPT thì ít có tác giả quan tâm đến, hoặc giả có đề cập đến cũng chỉ có giới hạn trong các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên nói chung chứ chƣa quan tâm cụ thể đến vấn đề quản lý đội ngũ GVCNL với tất cả những đặc thù của nó. Trong quá trình học tập và nghiên cứu ở trình độ thạc sĩ, đã có một số tác giả nghiên cứu về quản lý đội ngũ GVCNL ở trƣờng THPT nhƣ: Nguyễn Đăng Thi với nghiên cứu “ Những biện pháp cải tiến quản lý đội ngũ GVCNL ở trƣờng THPT huyện Lục Yên tỉnh Yên Bái” [43]. Trong công trình này tác giả đã nêu khá toàn diện những mặt hạn chế của đội ngũ GVCNL của trƣờng THPT huyện Lục Yên tỉnh Yên Bái và các biện pháp quản lý đội ngũ GVCNL của Hiệu trƣởng.
Trên cơ sở đó tác giả đề xuất một số biện pháp cải tiến quản lý đội ngũ GVCNL của Hiệu trƣởng thông qua quản lý tổ GVCN khối lớp. Trần Châu Hoàn với nghiên cứu “ Biện pháp quản lý của hiệu trƣởng đối với công tác chủ nhiệm lớp ở trƣờng THPT Vĩnh Bảo – Hải Phòng” [30]. Tác giả đã khảo sát về vai trò GVCNL, nội dung công việc của GVCNL, đánh giá về phẩm chất năng lực của GVCNL và những biện pháp quản lý của Hiệu trƣởng. Trên cơ sở đó đã đề xuất 7 biện pháp quản lý công tác GVCNL.
Tác giả Đỗ Văn Quân với nghiên cứu “ Quản lý đội ngũ GVCNL của hiệu trƣởng trƣờng Trung học phổ thông thành phố Hải Phòng” [39] đã khảo sát thực trạng đội ngũ GVCNL và quản lý đội ngũ GVCNL ở các trƣờng 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com THPT thành phố Hải Phòng, đề xuất 8 biện pháp quản lý đội ngũ GVCNL của hiệu trƣởng dựa trên việc thực hiện các chức năng cơ bản của quản lý và tạo động lực cho đội ngũ GVCNL của ngƣời Hiệu trƣởng. Tuy nhiên một vấn đề đặc biệt quan trọng của quản lý nhân sự là quy hoạch đội ngũ GVCNL thì tác giả lại chƣa đề cập đến trong nghiên cứu của mình. Tham khảo những đóng góp cũng nhƣ rút kinh nghiệm những ngƣời đi trƣớc khi nghiên cứu về quản lý đội ngũ GVCNL ở trƣờng phổ thông, trong khuôn khổ của luận văn này, chúng tôi muốn đi sâu hơn để xác định cơ sở lý luận, khảo sát thực tiễn và trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp quản lý đội ngũ GVCNL góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện ở các trƣờng THPT quận Kiến An – Hải Phòng đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong hoàn cảnh kinh tế thị trƣờng và hội nhập quốc tế hiện nay. Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp ở trƣờng phổ thông 1.
Các khái niệm có liên quan của đề tài. Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều nhà khoa học trong và ngoài nƣớc đã đƣa ra rất nhiều quan niệm về quản lý. Tuy nhiên, có thể nói là chƣa có một định nghĩa nào đƣợc tất cả mọi ngƣời chấp nhận hoàn toàn. Theo Frederick Winslow Taylor (1856 - 1915), ngƣời đề xuất thuyết “ Quản lý khoa học” mà trong đó, ông nghiên cứu lao động trong từng bộ phận để khai thác tối đa nguồn nhân lực và sử dụng hợp lý công cụ lao động, tiết kiệm tối đa thao tác của ngƣời lao động trên một đơn vị sản phẩm để tăng năng suất lao động thì, “quản lý là biết được điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.
[15,43] 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khi nghiên cứu về khoa học quản lý, Harol Koontz (1909-1984) đã thấy rằng quản lý là một nghệ thuật nhằm đạt đƣợc mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hƣớng dẫn hoạt động của những ngƣời khác. Các nhà khoa học quản lý trong nƣớc cũng đƣa ra nhiều định nghĩa về quản lý. Theo tác giả Bùi Minh Hiền và các cộng sự thì “ Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra” [29,12]. Theo tác giả Mai Hữu Khuê: “Hoạt động quản lý là một dạng hoạt động đặc biệt của người lãnh đạo mang tính tổng hợp các loại lao động trí óc, liên kết bộ máy quản lý, hình thành một chỉnh thể thống nhất điều hòa, phối hợp các khâu và các cấp quản lý, làm sao cho hoạt động nhịp nhàng, đưa đến hiệu quả” [33,15].
Từ những quan niệm của các nhà khoa học trong và ngoài nƣớc về quản lý, ta có thể thấy một số điểm chung nhất về quản lý: quản lý là một hoạt động liên tục và cần thiết khi con ngƣời kết hợp với nhau trong tổ chức. Đó là quá trình tạo nên sức mạnh gắn liền các hoạt động của các cá nhân với nhau trong một tổ chức nhằm đạt đƣợc mục tiêu chung. Quản lý bao gồm các yếu tố sau: - Chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động và khách thể quản lý là đối tƣợng bị quản lý tiếp nhận trực tiếp các tác động của chủ thể quản lý và các khách thể khác chịu các tác động gián tiếp từ chủ thể quản lý. Tác động có thể liên tục nhiều lần.
Hoạt động quản lý là sự tác động qua lại giữa 2 chủ thể ( Chủ thể QL và chủ thể bị QL). Sự tác động giữa 2 chủ thể này trong môi trƣờng quản lý tạo nên kết quả quản lý. Giữa chủ thể quản lý và đối tƣợng bị quản lý bao giờ cũng có mối liên hệ với nhau bằng các dòng thông tin: a. Thông tin thuận: truyền đạt các chủ trƣờng đƣờng lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nƣớc, các quy định từ quản lý cấp cao và của chính ngƣời cán bộ quản lý.
8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thông tin ngƣợc bên ngoài: phản ánh việc tiếp nhận và hoàn thành nhiệm vụ, các khó khăn, thuận lợi, những tâm tƣ nguyện vọng cần đề đạt ngƣời quản lý giúp đỡ. Thông tin ngƣợc bên trong: phản ánh quá trình tự tu dƣỡng, tự phát triển, tự giáo dục, tự quản lý chính mình của đối tƣợng bị quản lý. Môi trƣờng quản lý Chủ thể Đối tƣợng quản lý quản lý : Thông tin thuận : Thông tin ngƣợc bên ngoài : Thông tin ngƣợc bên trong Sơ đồ 1.
Chức năng quản lý là một dạng hoạt động quản lý chuyên biệt, thông qua đó chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định. Mỗi hoạt động tƣơng đối độc lập đƣợc tách ra và đƣợc chuyên môn hóa sâu trong hoạt động quản lý đƣợc gọi là chức năng quản lý. Kế hoạch Kiểm tra Thông Tổ chức tin quản lý Chỉ đạo Sơ đồ 1.2: Các chức năng quản lý trong chu trình quản lý 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Có bốn chức năng quản lý: Chức năng kế hoạch là khởi đầu của quản lý. Bởi vì đó là việc xây dựng các định hƣớng và đƣa ra quyết định tổ chức thực hiện trong thời gian nhất định của tổ chức.