phần mở đầu, kế t luâ ̣n và khuyế n nghi ̣, tài liệu tham khảo và phụ lục, nô ̣i dung luâ ̣n văn đƣơ ̣c trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở Trƣờng THPT theo tiếp cận phát triển năng lực ngƣời học. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở Trƣờng THPT Trƣng Vƣơng - Quận 1, Tp.Hồ Chí Minh theo tiếp cận phát triển năng lực ngƣời học. Chƣơng 3: Biện pháp Quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở Trƣờng THPT Trƣng Vƣơng - Quận 1, Tp Hồ Chí Minh theo tiếp cận phát triển năng lực ngƣời học. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƢỜI HỌC 1.
Lịch sử nghiên cứu vấn đề Giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tƣ cho giáo dục là đầu tƣ cho sự phát triển của đất nƣớc. Giáo dục là một chức năng của xã hội loài ngƣời đƣợc thực hiện một cách tự giác, mà ở bất cứ thời đại nào, quốc gia nào cũng dành đƣợc nhiều sự quan tâm, nghiên cứu của các nhà khoa học. Từ hơn hai nghìn năm trƣớc đây, trên thế giới đã có nhiều nhà chính trị, nhà tƣ tƣởng nghiên cứu về giáo dục, đặc biệt là quản lý giáo dục và đƣa ra nhiều những ý kiến, luận điểm khoa học đƣợc áp dụng vào thực tế và có những thành công lớn về quản lý giáo dục. Để đáp ứng những thay đổi to lớn và nhanh chóng trong kỷ nguyên quá độ lên nền kinh tế tri thức, kỷ nguyên thông tin, triết lý giáo dục trong thế kỷ XXI cũng có những thay đổi mạnh mẽ, hƣớng tới “một xã hội học tập”, “học thường xuyên, suốt đời” dựa trên 4 trụ cột “học để biết, học để làm, học để thành người, học để chung sống”.
Giáo dục không còn chủ yếu là đào tạo kiến thức và kỹ năng mà chủ yếu là rèn luyện năng lực - năng lực nhận thức, năng lực hành động, năng lực giao tiếp và truyền thông, năng lực quản lý và lãnh đạo. Giáo dục của thế giới đang phát triển nhanh chóng theo những xu hƣớng rõ rệt: đại chúng hóa, thị trƣờng hoá, đa dạng hoá và quốc tế hoá cùng những quan niệm mới, yêu cầu mới về vấn đề có tính sống còn đối với bất kì mô hình cải cách giáo dục nào - đó là chất lƣợng giáo dục. Vì thế, hiện nay, hơn bao giờ hết, tất cả các quốc gia đang đứng trƣớc những thách thức to lớn là lựa chọn các biện pháp phát triển giáo dục, nâng cao chất lƣợng giáo dục ở tất cả các cấp học, bậc học - nơi cung cấp nguồn nhân lực đáp ứng những đổi thay to lớn trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đối với các nƣớc đang phát triển giáo dục càng trở lên quan trọng hơn.
Việc không quan tâm đến giáo dục và chất lƣợng của nó đồng nghĩa với việc tự tƣớc bỏ một phƣơng tiện cốt yếu nhất để phát triển quốc gia. Chính vì vậy, các quốc gia đang hết sức quan tâm đến mục tiêu, mô hình, quy mô, chất lƣợng của giáo dục. Dạy và học là hai mặt không thể tách rời của phƣơng thức tồn tại và phát triển của xã hội và cá nhân. Đó là sự tiếp nhận và chuyển hóa những kinh nghiệm đã có của xã hội thành kinh nghiệm của cá nhân hay nói cách khác là sự chuyển giao những kinh nghiệm từ thế hệ trƣớc sang thế hệ sau.
Dạy học là một hoạt động lao động xã hội. Để dạy học đạt kết quả, cả thầy và trò cần phải có cách thức truyền đạt và chiếm lĩnh tri thức đúng đắn. Nói đúng hơn là phải có PPDH phù hợp vì nó là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định chất lƣợng của quá trình dạy học. Quản lý DH là quản lý một quá trình xã hội đặc thù, có vai trò quan trọng và cần thiết.
Thực tiễn và lý luận về quản lý DH đƣợc hình thành và phát triển cùng với sự hình thành và phát triển của xã hội loài ngƣời. Do tầm quan trọng của việc DH đối với sự phát triển của các vấn đề lý thuyết và thực tiễn sƣ phạm, nên DH luôn luôn là trung tâm chú ý của các nhà GD trong và ngoài nƣớc. Các nghiên cứu ngoài nước Giữa thế kỷ XVII, nhà tƣ tƣởng và GD vĩ đại ngƣời Tiệp Khắc, Jan Amos Komensky (1592-1670) đã đặt nền móng cho PPDH trực quan mà sau đó đã đƣợc các nhà GD lỗi lạc kế thừa và phát triển nhƣ G. Các nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam, giáo dục cũng đang đứng trƣớc những xu thế mới và những thách thức mới.
Vì vậy, nhiều nhà khoa học Việt Nam thời kỳ hiện đại cũng đã có những công trình nghiên cứu về chân dung ngƣời cán bộ quản lý nhà trƣờng trong hoạt động dạy học, hoạt động QLGD đã đạt đƣợc những 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thành tựu nhất định nhƣ: các nhà nghiên cứu, các nhà QLGD nhƣ: Đặng Quốc Bảo, Đặng Bá Lãm, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Hữu Châu, Nguyễn Đức Chính, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Xuân Hải, Nguyễn Thị Phƣơng Hoa, Vũ Thị Lan Hƣơng…Nghiên cứu về vấn đề quản lý hoạt động dạy học có nhiều tác giả có những nghiên cứu thành công nhƣ: Phan Tiềm (2002), Giang Lê Nho (2006), Đỗ Văn Tải (2006)… Đặc biệt, những năm gần đây dƣới sự hƣớng dẫn của nhiều nhà nghiên cứu, nhà khoa học, đã có rất nhiều thạc sĩ chuyên ngành QLGD - Trƣờng Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội làm luận văn về đề tài khoa học: Quản lý hoạt động dạy học trong nhà trƣờng. Song việc nghiên cứu hoạt động dạy học môn Toán của nhà quản lý nhằm thực hiện quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo hƣớng phát triển năng lực ngƣời học tại một trƣờng THPT thì chƣa có đề tài quản lý giáo dục nào đề cập đến. Việc QL HĐDH trong nhà trƣờng là vô cùng quan trọng để nâng cao chất lƣợng dạy và học trong nhà trƣờng và vận dụng các kiến thức đã tiếp thu đƣợc trong quá trình học chuyên ngành QLGD ở trƣờng Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội. Tác giả sẽ dựa vào cơ sở lý luận của công tác quản lý hoạt động dạy học, để tìm hiểu thực trạng của QL HĐDH môn Toán và chỉ ra một số biện pháp QL hoạt động DHMT theo tiếp cận phát triển năng lực ngƣời học trong trƣờng THPT Trƣng Vƣơng, Thành phố Hồ Chí Minh.
Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của hoạt động quản lý nhà trƣờng, đặc biệt QL quá trình dạy học, nên nhiều luận văn Thạc sĩ, luận án Tiến sĩ GD học đã tập trung nghiên cứu vấn đề này. Tuy nhiên vấn đề quản lý việc DH môn Toán theo tiếp cận phát triển năng lực ngƣời học còn quá mới và ít tác giả nghiên cứu. Vào tháng 06 năm 2015 mới đây vụ THPT của Bộ giáo dục đào tạo cũng đã tổ chức “Hội thảo khoa học Phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên Toán phổ thông” trong chƣơng trình phát triển giáo dục trung học cũng đề cập rất nhiều về tiếp cận phát triển năng lực ngƣời học. Trong thực tiễn quản lý dạy học ở các trƣờng phổ thông, đặc biệt là các trƣờng tiên tiến, các đơn vị điển hình, các hiệu trƣởng giỏi đã có nhiều sáng 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com kiến đi đầu trong việc quản lý nhằm đổi mới DH môn Toán.
Đó là cơ sở lý luận và thực tiễn đáng trân trọng, làm chỗ dựa cho quá trình nghiên cứu của chúng tôi. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 1. Quản lý giáo dục QLGD là hoạt động điều hành, phối hợp các nguồn lực trong xã hội nhằm đƣa giáo dục tới mục đích đề ra.
Sự tác động của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý trong QLGD phải có hệ thống, liên tục và phải phù hợp với quy luật khách quan. Theo tác giả Trần Kiểm, khái niệm quản lý GD đƣợc hiểu dƣới hai cấp độ chủ yếu là cấp vĩ mô và cấp vi mô: * Cấp vĩ mô: Quản lý GD đƣợc hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp qui luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở GD là nhà trƣờng) nhằm thực hiện có chất lƣợng và hiệu quả mục tiêu phát triển GDĐT thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành GD. * Cấp vi mô: Quản lý GD là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp qui luật) của chủ thể quản lý đến tập thể GV, công nhân viên, tập thể HS, cha mẹ HS và các lực lƣợng xã hội trong và ngoài nhà trƣờng nhằm thực hiện có chất lƣợng và hiệu quả mục tiêu GD trong nhà trƣờng. Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý GD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lƣợng xã hội nhằm thúc đẩy công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội” [2, tr.
Qua các định nghĩa trên, có thể nêu khái niệm về quản lý GD nhƣ sau: Quản lý GD là quá trình tác động có kế hoạch, có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý lên đối tượng bị quản lý nhằm đạt được mục tiêu GD đã đề ra một cách có chất lượng và hiệu quả nhất. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quản lý nhà trường * Nhà trƣờng Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Nhà trường là một tổ chức chuyên biệt trong hệ thống tổ chức xã hội thực hiện chức năng tái tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự duy trì và phát triển xã hội” [13, tr.3] * Quản lý nhà trƣờng Nhà trƣờng là tổ chức cơ sở của các cấp QLGD, cho nên QL nhà trƣờng là nội dung quan trọng trong QLGD. Có nhiều tác giả quan niệm về QL nhà trƣờng 1.
Quản lý hoạt động dạy học Dạy học là một bộ phận của quá trình sƣ phạm tổng thể, là một trong những con đƣờng thực hiện mục đích giáo dục. Nghiên cứu theo lý thuyết hoạt động thì ta thấy dạy học là hoạt động phối hợp của hai chủ thể đó là GV (hoạt động dạy) và HS (hoạt động học). Hai hoạt động này có mối quan hệ biện chứng với nhau.