Chương 1: Cơ sở lý luâ ̣n về quản lý hoạt động dạy học môn Toánở trường Trung học phổ thông theo tiếp cận phát triển năng lực người học. - Chương 2: Thực tra ̣ng quản lý dạy học môn Toán tại trườngTHPT Tống Văn Trân, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định theo tiếp cận phát triển năng lực người học - Chương 3: Biê ̣n pháp quản lý hoạt độngdạy học môn Toán tại trường THPT Tống Văn Trân, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định theo tiếp cận phát triển năng lực người học 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNGDẠY HỌC MÔN TOÁNTẠITRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƢỜI HỌC 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Từ xưađến nay giáo dục luôn gắn bó với loài người, định hướng và dẫn dắt sự phát triển của mỗi thế hệ con người. Giáo dục thực hiện sứ mệnh lịch sử là chuyển giao nền văn hoá từ thế hệ này cho thế hệ kia.
Giáo dục là phương thức đặc trưng, cơ bản để bảo tồn và phát triển văn hoá nhân loại. Đã có rất nhiều nhà chính trị, tư tưởng trên thế giới cũng như Việt Nam nghiên cứu về giáo dục nói chung, và trong nhiều năm trở lại đây đi sâu vào quản lý giáo dục nói riêng mang lại nhiều thành tựu to lớn, có tính ứng dụng cao trong thực tiễn cuộc sống Sự phát triển KT-XH với nền kinh tế thị trường, kinh tế tri thức; sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước tạo ra nhu cầu học ngày càng tăng, mục tiêu học ngày càng đa dạng.để thực hiên triết lý giáo dục cho mọi người trong bối cảnh mới: Học để biết, học để làm, Học để chung sống, học để làm người, Học suốt đời. Bên cạnh đó nền kinh tế tri thức cũng đòi hỏi một lực lượng lao động có năng lực tư duy và kĩ năng thay đổi nên chỉ riêng việc "học để làm" cũng đã yêu cầu cần phải nâng cao năng lực thích ứng. Đã có rất nhiều thay đổi diễn ra trong các nhà trường trong giai đoạn hiện nay.Những thay đổi này có thể do yêu cầu của nghành giáo dục gắn với các cuộc vận động và phong trào được phát động trong giai đoạn đổi mới giáo dục (xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cức; chuẩn hoá nghề nghiệp giáo viên; đổi mới quy trình và phương pháp giáo dục, dạy học; đào tạo theo nhu cầu xã hội.
Tuy nhiên nhiều vấn đề liên quan đến hoàn thiện nhà trường , tạo thương hiệu, .tự thân nhà trường nhận thấy nếu không thay đổi thì khó tồn tại và phát triển. Vì vậy, phát triển giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục ở các cấp học, bậc học là điều kiện tiên quyết để thích ứng với thay đổi của xã hội. Trong lịch sử phát triển của giáo dục và nhà trường, dạy học tồn tại như một hoạt động xã hội, nó gắn liền với hoạt động của con người. Để thực hiện các nhiệm vụ giáo dục: giáo dục trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thể chất, giáo dục thẩm mỹ và giáo dục lao động.
Như vậy dạy học là con đường cơ bản nhằm phát triển trí tuệ, 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phát triển hoàn thiện nhân cách cho người học. Và để dạy học đạt kết quả, cả thầy và trò cần có cách thức truyền đạt và chiếm lĩnh tri thức đúng đắn. Nói cách khác là có PPDH phù hợp vì nó là một trong những yếu tố quan trọng quyết định tới chất lượng của quá trình dạy học. Với tầm quan trọng của việc dạy học đối với sự phát triển của các vấn đề lý thuyết và thực tiễn sư phạm nên DH luôn là mối quan tâm hàng đầu của các nhà GD trong và ngoài nước từ xưa đến nay.
Trong những năm gần đây đứng trước nhiệm vụ đổi mới GD&ĐT nói riêng và đổi mới hoạt động DH nói riêng, nhiều nhà nghiên cứu trong đó có những nhà GD, tâm lý học đã đi sâu nghiên cứu về đổi mới QL hoạt động DH nhằm nâng cao tính hiện đại, gắn khoa học với thực tiễn sản xuất và đời sống như: các nhà nghiên cứu, các nhà QLGD như: Đặng Quốc Bảo, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Đức Chính, Đặng Bá Lãm, Đặng Xuân Hải, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Trọng Hậu, Nguyễn Hữu Châu.Các kết quả nghiên cứu , tổng kết của các nhà khoa học giáo dục là những tri thức quý báu để làm tiền đề cho việc nghiên cứu lý luận giáo dục và xây dựng nền giáo dục nước nhà. Kế thừa kết quả đó, những năm gần đây có rất nhiều thạc sĩ chuyên nghành QLGD làm luận văn về đề tài khoa học Quản lý hoạt động dạy học như Hồ Hồng Sơn với "QL hoạt động dạy học môn lịch sử ở trường THPT trong giai đoạn hiện nay", Khổng Ngọc Sơn với "Quản lý đổi mới hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo đại học ở các viện trong CAND". Tuy nhiên những đề tài nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo phát triển năng lực người học ở trường THPT vẫn còn mới và ít tác giả nghiên cứu. Hiện nay, đã có một vài đơn vị đứng ra biên soạn tài liệu về vấn đề này, ví dụ như Vụ giáo dục trung học và Dự án phát triển giáo dục THPT giai đoạn 2 đã cùng nhau viết tài liệu hội thảo - tập huấn" Đổi mới tổ chức và quản lý hoạt động giáo dục ở trường THPT theo định hướng phát triển năng lực học sinh" vào tháng 12/2015.
Nhưng những nghiên cứu nói trên vẫn chưa đủ để có thể làm rõ và thay đổi cách quản lý hoạt động dạy học theo hướng mới, vẫn cần nhiều những nghiên cứu sâu hơn về hoạt động quản lý nhà trường đặc biệt là QL quá trình dạy học. Tuy chưa có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận phát triển năng lựclàm cơ sở để áp dụng vào thực tế dạy học trong các 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trường hiện nay. Nhưng đã có rất nhiều cán bộ quản lý ở các trường phổ thông đặc biệt là các trường công lập trên địa bàn Hà Nội đã có những sáng kiến từ việc rút ra kinh nghiệm trong thực tế quản lý dạy học nhằm đổi mới phương pháp dạy học môn Toán. Đó là thực tế đáng trân trọng góp phần không nhỏ cho quá trình nghiên cứu của chúng tôi.
Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 1. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 1.1 Quản lý giáo dục QLGD là hoạt động điều hành, phối hợp các nguồn lực trong xã hội nhằm đưa giáo dục tới mục đích đề ra. Sự tác động của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý trong QLGD phải có hệ thống, liên tục và phải phù hợp với quy luật khách quan. Theo tác giải Trần Kiểm, khái niệm quản lý GD được hiểu dưới hai cấp độ chủ yếu là cấp độ vi mô, cấp độ vĩ mô: * Cấp vi mô: Quản lý GD là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) có chủ thể quản lý đến tập thể GV, công nhân viên, tập thể HS, cha mẹ HS và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu GD trong nhà trường * Cấp vĩ mô: Quản lý GD được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở GD là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển GDĐT thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành GD.
Từ những định nghĩa trên ta có thể tựu chung: Quản lý GD là được hiểu là sự tác động có tổ chức, có định hướng phù hợp với quy luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục ở từng cơ sở và của toàn bộ hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu đã định.2 Quản lý nhà trường * Nhà trƣờng: Nhà trường là một tổ chức chuyên biệt trong hệ thống tổ chức xã hội thực hiện chức năng tái tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự duy trì và phát triển xã hội [5,tr13] 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhà trường là tổ chức giáo dục cơ sở mang tính nhà nước, xã hội, là nơi trực tiếp làm công tác đào tạo thế hệ trẻ, là cơ quan giáo dục chuyên biệt, có đội ngũ các nhà giáo được đào tạo, nội dung, chương trình được chọn lọc, phương pháp giáo dục phù hợp với từng lứa tuổi, các phương tiện kỹ thuật phục vụ cho giáo dục, mục đích giáo dục của nhà trường phù hợp với xu thế phát triển của xã hội và thời đại. * Quản lý nhà trƣờng: Bản chất của việc quản lý nhà trường là quản lý hoạt động dạy- học tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác để dần dần tiến tới mục tiêu giáo dục Theo tác giả Đặng Quốc Bảo khi nghiên cứu về quản lý nhà trường đã quan niệm: "Quản lý nhà trường là quản lý một thiết chế vừa có tính sư phạm, vừa có tính kinh tế, trong đó nhà trường trung học phải xác định được sứ mệnh là đào tạo học sinh trở thành con người có trách nhiệm tự lập với ba giấy thông hành đi vào đời là: giấy thông hành học vấn, giấy thông hành kỹ thuật nghề nghiệp và giấy thông hành kinh doanh".2 Quản lý hoạt động dạy học Dạy học là một bộ phận của quá trình sư phạm tổng thể, là một trong những con đường thực hiện mục đích giáo dục. Nghiên cứu theo lý thuyết hoạt động thì ta thấy dạy học là hoạt động phối hợp của hai chủ thể đó là giáo viên (hoạt động dạy) và học sinh (hoạt động học). Hai hoạt động này có mỗi quan hệ biện chứng với nhau.
Do đó, quản lý HĐDH là những tác động của chủ thể quản lý tới hoạt động dạy của thầy, hoạt động học của trò và môi trường dạy học.1 Hoạt dộng dạy học HĐDH ở đây được hiểu là dạy học trong nhà trường - một bộ phận của hoạt động của giáo dục tổng thể chứ không hàm ý nói đến dạy học nói chung.