Quản lí hoạt động trải nghiệm ở các trường tiểu học thành phố Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn theo chương trình giáo dục phổ thông 2018

Luận văn thạc sĩ quản lí hoạt động trải nghiệm ở các trường tiểu học thành phố Bắc Kạn theo GDPT 2018

• Tác giả: Mùng Đức Tài
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Lệ Hà
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Sư phạm
• Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
• Đề tài: Quản lí hoạt động trải nghiệm ở các trường tiểu học thành phố Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn theo chương trình giáo dục phổ thông 2018
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan quản lí hoạt động trải nghiệm tại tiểu học Bắc Kạn

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của bậc tiểu học. Hoạt động trải nghiệm trở thành nội dung giáo dục bắt buộc. Công tác quản lí hoạt động trải nghiệm tại thành phố Bắc Kạn giữ vai trò then chốt. Cán bộ quản lí cần định hướng rõ mục tiêu phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinh. Kế hoạch giáo dục nhà trường phải tích hợp hài hòa các chủ đề trải nghiệm thực tế. Điều này đòi hỏi sự đổi mới tư duy từ cấp lãnh đạo đến từng giáo viên chủ nhiệm. Thành phố Bắc Kạn có 10 trường tiểu học với đặc thù đa dạng về văn hóa vùng miền. Việc quản lí cần bám sát văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đồng thời, nhà trường phải linh hoạt vận dụng vào điều kiện thực tế của địa phương. Quá trình điều hành tập trung vào bốn khâu cơ bản: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá. Sự đồng bộ giữa các khâu tạo nên môi trường học tập tích cực. Học sinh được hình thành kỹ năng thích ứng, năng lực giao tiếp và tinh thần hợp tác. Quản lí hiệu quả giúp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại các trường tiểu học.

1.1. Bản chất hoạt động trải nghiệm ở tiểu học

Hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục bắt buộc trong Chương trình 2018. Hoạt động này tạo cơ hội cho học sinh huy động tổng hợp kiến thức và kỹ năng. Học sinh được tham gia trực tiếp vào các tình huống thực tiễn sinh động. Qua đó, các em khám phá bản thân và phát triển tư duy sáng tạo. Nội dung trải nghiệm được thiết kế theo bốn mạch chính: hoạt động hướng vào bản thân, hoạt động hướng đến xã hội, hoạt động hướng đến tự nhiên và hoạt động hướng nghiệp. Ở lứa tuổi tiểu học, các chủ đề ưu tiên sự gần gũi với cuộc sống hàng ngày. Học sinh hình thành thói quen tích cực, tính tự lập và trách nhiệm cá nhân. Nhà trường đóng vai trò điều phối môi trường trải nghiệm an toàn.

1.2. Vai trò của công tác quản lí hoạt động

Quản lí hoạt động trải nghiệm quyết định trực tiếp đến chất lượng triển khai tại cơ sở. Hiệu trưởng là người thiết lập định hướng chiến lược và kế hoạch năm học. Việc quản lí khoa học giúp tối ưu hóa nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất và con người. Ban giám hiệu tạo cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa tổ chuyên môn và lực lượng giáo viên. Bên cạnh đó, quản lí chặt chẽ giúp kiểm soát tiến độ và đảm bảo an toàn cho học sinh. Các quy định được cụ thể hóa thành quy trình làm việc rõ ràng. Nhờ vậy, giáo viên nắm vững phương pháp tổ chức và mạnh dạn đổi mới hình thức giảng dạy. Hoạt động giáo dục diễn ra nề nếp, đúng quy chuẩn chuyên môn và đạt mục tiêu đề ra.

II. Phân tích thực trạng quản lí trải nghiệm ở tiểu học Bắc Kạn

Khảo sát thực tế tại các trường như Tiểu học Đức Xuân, Sông Cầu, Phùng Chí Kiên cho thấy nhiều kết quả đáng chú ý. Cán bộ quản lí đã chủ động triển khai kế hoạch giáo dục theo định hướng mới. Giáo viên tích cực tham gia các lớp tập huấn chuyên môn của ngành. Nhờ đó, chất lượng giáo dục toàn diện của thành phố duy trì mức cao. Tỉ lệ hoàn thành chương trình lớp học đạt tới 99,99%. Tuy nhiên, công tác quản lí vẫn bộc lộ những điểm nghẽn nhất định. Một số trường xây dựng kế hoạch trải nghiệm còn rập khuôn và mang nặng tính hình thức. Việc phân bổ thời lượng giữa các hoạt động trong lớp và ngoài trời chưa thực sự cân đối. Nguồn kinh phí dành cho các chuyến đi thực tế còn eo hẹp. Địa bàn miền núi gây trở ngại lớn cho việc di chuyển xa của học sinh nhỏ tuổi. Đội ngũ giáo viên còn lúng túng trong việc thiết kế công cụ đánh giá năng lực học sinh sau trải nghiệm. Sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng chưa đạt hiệu quả tối ưu.

2.1. Ưu điểm trong tổ chức thực hiện tại trường

Ban giám hiệu các trường tiểu học tại thành phố Bắc Kạn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao. Công tác quán triệt mục tiêu Chương trình 2018 diễn ra đồng bộ. Các trường đã chủ động bố trí thời khóa biểu khoa học cho tiết sinh hoạt dưới cờ và sinh hoạt lớp. Nhiều giáo viên sáng tạo lồng ghép trò chơi dân gian và trải nghiệm văn hóa địa phương vào bài học. Tinh thần học tập của học sinh được cải thiện rõ rệt. Học sinh trở nên bạo dạn hơn trong giao tiếp và tích cực tham gia các hoạt động tập thể. Đa số phụ huynh đồng tình và ủng hộ các chủ trương đổi mới của nhà trường.

2.2. Khó khăn tồn tại về cơ sở vật chất và đánh giá

Bên cạnh thành tựu, các trường đối mặt với nhiều thách thức hạ tầng. Khuôn viên một số trường còn chật hẹp, thiếu không gian cho hoạt động ngoài trời quy mô lớn. Trang thiết bị và đồ dùng phục vụ trải nghiệm chưa đáp ứng đủ nhu cầu học tập thực tế. Công tác kiểm tra, đánh giá kết quả của học sinh vẫn là khâu khó nhất. Giáo viên chủ yếu dùng nhận xét định tính chung chung, thiếu tiêu chí định lượng chuẩn xác. Hồ sơ theo dõi sự tiến bộ cá nhân chưa được cập nhật thường xuyên. Ngoài ra, việc huy động nguồn lực xã hội hóa giáo dục còn gặp rào cản do điều kiện kinh tế địa bàn chưa đồng đều.

III. Biện pháp quản lí hoạt động trải nghiệm tại tiểu học Bắc Kạn

Để khắc phục hạn chế, cán bộ quản lí cần thực hiện đồng bộ hệ thống các giải pháp. Thứ nhất, nhà trường phải nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ và giáo viên về tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm. Việc bồi dưỡng năng lực xây dựng kế hoạch và tổ chức hoạt động cần tiến hành thường xuyên. Ban giám hiệu chỉ đạo các tổ chuyên môn tăng cường sinh hoạt chuyên đề theo hướng nghiên cứu bài học. Thứ hai, các trường cần tối ưu hóa quy trình quản lí nội dung và hình thức trải nghiệm. Kế hoạch phải thiết kế linh hoạt, bám sát đời sống thực tiễn và bản sắc văn hóa địa phương thành phố Bắc Kạn. Thứ ba, công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá phải đổi mới toàn diện. Hiệu trưởng cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực học sinh cụ thể và minh bạch. Thứ tư, nhà trường đẩy mạnh huy động các nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất qua công tác xã hội hóa. Sự kết nối chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và chính quyền cơ sở sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp.

3.1. Nâng cao năng lực chuyên môn cho giáo viên

Đào tạo đội ngũ là khâu đột phá trong quản lí giáo dục. Ban giám hiệu cần tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về phương pháp trải nghiệm sáng tạo. Giáo viên được hướng dẫn xây dựng giáo án mở và thiết kế hoạt động tương tác. Nhà trường khuyến khích giáo viên tự học và trao đổi kinh nghiệm qua hội thảo chuyên đề. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lí hồ sơ học sinh cũng được đẩy mạnh. Khi giáo viên làm chủ phương pháp, mỗi tiết trải nghiệm sẽ trở nên cuốn hút và giàu ý nghĩa giáo dục. Đội ngũ tự tin sẽ khơi dậy sự hứng thú khám phá của từng học sinh tiểu học.

3.2. Phối hợp các nguồn lực xã hội hóa giáo dục

Sự phối hợp đa lực lượng đóng vai trò đòn bẩy cho hoạt động trải nghiệm. Nhà trường cần chủ động liên kết với hội cha mẹ học sinh để thống nhất kế hoạch. Các đơn vị văn hóa, di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh tại Bắc Kạn là nguồn tài nguyên phong phú. Ban giám hiệu xây dựng quy chế phối hợp rõ ràng với các tổ chức địa phương. Doanh nghiệp và nghệ nhân truyền thống có thể tham gia vào các chuyên đề hướng nghiệp. Mô hình liên kết này mở rộng không gian học tập ra ngoài lớp học. Nguồn lực xã hội hóa được sử dụng minh bạch, tiết kiệm và đem lại lợi ích trực tiếp cho học sinh.

IV. Kết luận về quản lí hoạt động trải nghiệm tại tiểu học Bắc Kạn

Đổi mới quản lí hoạt động trải nghiệm là yêu cầu tất yếu trong giáo dục tiểu học hiện đại. Nghiên cứu tại các trường thành phố Bắc Kạn khẳng định tầm quan trọng của sự chỉ đạo đồng bộ. Ban giám hiệu cần giữ vững vai trò người định hướng và truyền cảm hứng. Kế hoạch hoạt động phải luôn gắn liền thực tiễn sinh động của địa phương. Việc phát huy tối đa các giá trị văn hóa truyền thống giúp bài học trở nên gần gũi và sâu sắc. Bên cạnh đó, việc xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện là nền tảng cốt lõi. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng đem lại kết quả bền vững. Mô hình quản lí hiệu quả sẽ lan tỏa đến nhiều cơ sở giáo dục khác trong tỉnh. Đầu tư cho hoạt động trải nghiệm chính là đầu tư cho tương lai của thế hệ trẻ. Những kỹ năng được rèn luyện từ bậc tiểu học sẽ theo học sinh suốt cuộc đời. Đây là chìa khóa then chốt để thực hiện thành công mục tiêu của Chương trình 2018.

4.1. Khả năng nhân rộng mô hình quản lí

Kinh nghiệm quản lí tại thành phố Bắc Kạn mang lại nhiều bài học thực tiễn giá trị. Mô hình quản lí có thể áp dụng linh hoạt cho các huyện miền núi lân cận. Yếu tố cốt lõi là sự chủ động và khả năng thích ứng của người đứng đầu. Cán bộ quản lí cần biết khai thác thế mạnh địa phương để bù đắp thiếu thốn về trang thiết bị. Việc chuẩn hóa quy trình điều hành giúp các trường dễ dàng triển khai đồng loạt. Các đợt sinh hoạt chuyên môn cụm trường sẽ hỗ trợ tích cực cho việc chia sẻ giải pháp hay. Từ đó, chất lượng giáo dục vùng cao ngày càng được nâng cao đồng đều.

4.2. Kiến nghị phát triển bền vững cho giáo dục

Để duy trì hiệu quả lâu dài, các cấp quản lí cần có chính sách hỗ trợ kịp thời. Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Kạn cần bố trí thêm nguồn kinh phí đặc thù cho các hoạt động ngoài giờ lên lớp. Chính quyền địa phương cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, sân chơi và bãi tập cho học sinh. Các trường cần mở rộng liên kết với các làng nghề truyền thống và khu sinh thái trên địa bàn. Việc khen thưởng đột xuất những cá nhân, tập thể có giải pháp sáng tạo là rất cần thiết. Những chính sách này sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho toàn thể giáo viên và cán bộ quản lí giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Bắc Kạn bước vào giai đoạn thực hiện đổi mới giáo dục với mạng lưới 8 trường tiểu học công lập, tiếp nhận đào tạo 4.527 học sinh trong năm học 2020-2021. Đáng chú ý, tỷ lệ học sinh là đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 66,98% (tương đương 3.032 em), tạo nên môi trường văn hóa đa dạng nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức trong tiếp cận sư phạm. Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 kèm 27 chương trình môn học đã chính thức xác lập hoạt động trải nghiệm là hoạt động giáo dục bắt buộc. Dù vậy, trước thời điểm nghiên cứu, hoạt động trải nghiệm tại địa phương phần lớn diễn ra mang tính hình thức, nặng về lý thuyết và thiếu chiều sâu rèn luyện thực tiễn. Tình trạng học sinh nắm vững lý thuyết nhưng lúng túng trong kỹ năng sống và giải quyết vấn đề xuất hiện tại khoảng 40% đến 50% cơ sở giáo dục.

Luận văn hướng tới mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng và đề xuất hệ thống biện pháp quản lý khả thi nhằm nâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm cho học sinh tiểu học, trọng tâm là khối lớp 1 với quy mô 925 học sinh (chiếm 20,65% toàn cấp học). Nghiên cứu được triển khai từ tháng 10/2020 đến tháng 4/2021 tại toàn bộ 8 trường tiểu học trên địa bàn thành phố Bắc Kạn. Đóng góp của đề tài không chỉ giải quyết điểm nghẽn quản lý tại một đô thị miền núi phía Bắc mà còn cung cấp khung dữ liệu thực nghiệm giá trị, hỗ trợ nâng tỷ lệ học sinh xếp loại năng lực tốt từ mức 78,24% và phẩm chất tốt từ 90,43% lên các mức cao hơn trong những năm học tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng triết học giáo dục thực nghiệm của John Dewey với nguyên lý cốt lõi "học qua làm" (learning by doing), khẳng định giáo dục là quá trình không ngừng tích lũy và tái cấu trúc kinh nghiệm thực tiễn. Lý thuyết này được kết hợp với mô hình phát triển năng lực của Đinh Thị Kim Thoa, xác định hoạt động trải nghiệm hướng tới việc chuyển hóa tri thức thành 5 năng lực đặc thù: năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp, năng lực tự nhận thức, và năng lực sáng tạo; đồng thời bồi dưỡng 3 phẩm chất nhân cách then chốt gồm sống yêu thương, sống tự chủ và sống có trách nhiệm.

Dưới góc độ khoa học quản lý, công trình tích hợp học thuyết quản trị tổ chức của Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Ngọc Quang, xem quản lý hoạt động trải nghiệm là chuỗi tác động có mục đích của chủ thể quản trị qua 4 chức năng cốt lõi: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra, đánh giá. Về tổ chức sư phạm, nghiên cứu chuẩn hóa 4 phương thức hoạt động gồm phương thức khám phá, phương thức thể nghiệm tương tác, phương thức cống hiến và phương thức nghiên cứu theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT. Toàn bộ nội dung trải nghiệm cấp tiểu học được phân bổ với thời lượng 105 tiết/năm học, trong đó tiết sinh hoạt lớp được cố định 35 phút vào thứ Sáu hằng tuần kết hợp sinh hoạt dưới cờ và sinh hoạt theo chủ đề.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiến hành thu thập dữ liệu trên cỡ mẫu gồm 136 khách thể khảo sát trực tiếp, bao gồm toàn bộ 16 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng) cùng 120 giáo viên tại 8 trường tiểu học trên địa bàn thành phố Bắc Kạn. Về phương pháp chọn mẫu, tác giả áp dụng kỹ thuật chọn mẫu toàn bộ đối với 100% cán bộ quản lý nhằm thu nhận bức tranh quản trị toàn diện; đồng thời áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng đối với 120 giáo viên dựa trên các tiêu chí về trường học, khối lớp giảng dạy và thâm niên công tác.

Hệ thống phương pháp nghiên cứu thực tiễn bao gồm:

• Điều tra bằng phiếu hỏi Anket sử dụng thang đo Likert 5 mức độ để lượng hóa nhận thức và mức độ triển khai các nội dung quản lý.
• Phỏng vấn sâu 24 cán bộ quản lý và giáo viên cốt cán nhằm làm rõ nguyên nhân của các rào cản quản trị.
• Phân tích sản phẩm hoạt động sư phạm qua 40 hồ sơ kế hoạch bài dạy và kế hoạch năm học của các nhà trường.

Toàn bộ dữ liệu định lượng được làm sạch và xử lý thống kê toán học bằng phần mềm Excel chuyên dụng. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp này là nhằm tính toán chuẩn xác điểm trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (SD) và thứ bậc (Rank), loại bỏ định kiến cảm tính chủ quan, đảm bảo độ tin cậy khoa học cao nhất khi phản ánh thực tiễn giáo dục miền núi trong suốt khung thời gian 7 tháng nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại 8 trường tiểu học thuộc thành phố Bắc Kạn ghi nhận 4 phát hiện căn bản:

Thứ nhất, nhận thức về mục tiêu hoạt động trải nghiệm có sự phân hóa rõ rệt. Có 100% cán bộ quản lý và 94,17% giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm. Dù vậy, mức độ hiểu sâu về bản chất phát triển năng lực giữa hai nhóm còn chênh lệch: điểm trung bình nhận thức của cán bộ quản lý đạt 4,25/5 điểm, trong khi giáo viên chỉ đạt 3,82/5 điểm.

Thứ hai, khâu lập kế hoạch còn bộc lộ khoảng cách giữa cấp trường và cấp lớp. Dù 87,5% cán bộ quản lý khẳng định kế hoạch năm học được ban hành đúng tiến độ trước tháng 8, vẫn có tới 41,67% giáo viên gặp lúng túng khi xây dựng kế hoạch cá nhân theo từng tháng, dẫn đến việc trùng lặp nội dung bài giảng.

Thứ ba, cơ cấu hình thức tổ chức còn nghèo nàn và mất cân đối. Hoạt động trải nghiệm chủ yếu diễn ra qua tiết sinh hoạt dưới cờ (chiếm 82,5%) và sinh hoạt lớp (chiếm 75,83%). Ngược lại, các phương thức khám phá thực tế ngoài nhà trường chỉ đạt 23,33%, và hoạt động câu lạc bộ năng khiếu chỉ chiếm 18,75% do thiếu thốn cơ sở vật chất.

Thứ tư, công tác kiểm tra, đánh giá học sinh còn nặng tính định tính. Khoảng 68,33% giáo viên chỉ sử dụng nhận xét chung chung cuối kỳ mà chưa xây dựng được bảng tiêu chí lượng hóa 3 nhóm năng lực đặc thù theo chuẩn của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù của thành phố Bắc Kạn. Mặc dù năm 2020 tốc độ tăng trưởng kinh tế tỉnh đạt 3,88%, nguồn ngân sách chi cho cơ sở vật chất giáo dục vẫn còn eo hẹp, khiến 7/8 trường tiểu học thiếu phòng chức năng và thiết bị chuyên dụng phục vụ trải nghiệm. Bên cạnh đó, với 66,98% học sinh là người dân tộc thiểu số, rào cản ngôn ngữ đòi hỏi giáo viên phải dành nhiều thời gian phụ đạo kiến thức cốt lõi, làm giảm thời lượng đầu tư cho các hoạt động sáng tạo ngoài trời.

So sánh với các nghiên cứu của Trần Thu Hoài tại Thái Nguyên hay Nguyễn Kiều Anh tại Phú Thọ, nghiên cứu này ghi nhận sự tương đồng về việc giáo viên thiếu hụt kỹ năng điều phối hoạt động. Tuy nhiên, Bắc Kạn gặp rào cản lớn hơn ở công tác xã hội hóa khi nguồn lực huy động từ cha mẹ học sinh chỉ đáp ứng khoảng 15% đến 20% nhu cầu thực tế.

Dưới góc độ phân tích dữ liệu, các phát hiện thực trạng này có thể được trình bày tối ưu qua biểu đồ thanh ngang so sánh điểm trung bình giữa cán bộ quản lý và giáo viên ở 4 khâu quản lý, kết hợp bảng thống kê phân phối tần số đo lường tỷ lệ áp dụng các hình thức trải nghiệm. Cách hiển thị trực quan này giúp cán bộ chỉ đạo chuyên môn nhanh chóng nhận diện điểm nghẽn quản lý để kịp thời can thiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu, tính kế thừa, tính hệ thống và tính khả thi, luận văn đề xuất hệ thống 5 giải pháp quản lý đồng bộ:

Thứ nhất, tổ chức bồi dưỡng chuẩn hóa năng lực thiết kế hoạt động trải nghiệm cho 100% cán bộ quản lý và giáo viên. Ban giám hiệu phối hợp cùng Phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức tối thiểu 4 đợt tập huấn chuyên sâu mỗi năm học, bảo đảm 100% giáo viên lớp 1 làm chủ quy trình tổ chức trải nghiệm trước tháng 11/2021.

Thứ hai, đa dạng hóa các hình thức tổ chức trải nghiệm gắn với bản sắc văn hóa địa phương như nghệ thuật Hát then, đàn tính và trò chơi dân gian. Tổ chuyên môn cần chỉ đạo lồng ghép các nội dung này vào 100% tiết sinh hoạt dưới cờ và sinh hoạt lớp, nâng tỷ lệ học sinh tham gia câu lạc bộ từ 18,75% lên trên 45% trong năm học 2021-2022.

Thứ ba, tăng cường chỉ đạo đổi mới kiểm tra, giám sát dựa trên bộ công cụ 10 tiêu chí lượng hóa năng lực học sinh. Ban giám hiệu tiến hành kiểm tra định kỳ 2 lần/học kỳ, phấn đấu nâng tỷ lệ đánh giá đúng thực chất năng lực người học lên trên 85% vào năm 2022.

Thứ tư, đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất bằng cách trích từ 5% đến 8% nguồn kinh phí chi thường xuyên hàng năm, phấn đấu 8/8 trường tiểu học hoàn thiện góc trải nghiệm sáng tạo trong khuôn viên trường trước năm 2023.

Thứ năm, đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục thông qua cơ chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng, vận động các nguồn tài trợ hợp pháp nhằm bảo đảm ít nhất 30% kinh phí cho các hoạt động tham quan thực địa và tìm hiểu di tích lịch sử.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Thứ nhất, cán bộ quản lý các trường tiểu học (Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng). Công trình cung cấp quy trình 4 bước quản trị khoa học từ lập kế hoạch đến kiểm tra, đánh giá, giúp nhà quản lý khắc phục tình trạng lúng túng khi triển khai chương trình tại 8 trường công lập hoặc các đơn vị có điều kiện tương đồng.

Thứ hai, giáo viên tiểu học và Tổng phụ trách Đội. Luận văn là cẩm nang thực hành chi tiết giúp giáo viên thiết kế hiệu quả 105 tiết trải nghiệm/năm, chuyển đổi các tiết sinh hoạt lớp truyền thống thành không gian rèn luyện kỹ năng thực tế sinh động.

Thứ ba, chuyên viên quản lý giáo dục tại Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo. Cơ sở dữ liệu định lượng từ 136 khách thể khảo sát là tài liệu tham chiếu quan trọng để xây dựng văn bản hướng dẫn chỉ đạo chuyên môn và phân bổ nguồn lực đào tạo cho các cơ sở giáo dục vùng khó khăn.

Thứ tư, học viên cao học và các nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục. Đề tài mở ra góc nhìn thực tế về quản lý giáo dục tại địa bàn miền núi có 66,98% học sinh dân tộc thiểu số, cung cấp khung lý luận và thang đo 5 mức độ đạt chuẩn khoa học.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động trải nghiệm trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 có điểm gì khác biệt so với hoạt động ngoài giờ lên lớp trước đây? Khác với tính chất phong trào tự chọn trước đây, hoạt động trải nghiệm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT là nội dung giáo dục bắt buộc với thời lượng 105 tiết/năm. Hoạt động này được đánh giá tương đương một môn học và tập trung hình thành 3 năng lực đặc thù thay vì chỉ truyền thụ kiến thức đơn thuần.

Tỷ lệ 66,98% học sinh dân tộc thiểu số tại Bắc Kạn đặt ra thách thức quản lý nào? Thách thức lớn nhất là rào cản ngôn ngữ và sự tự tin trong giao tiếp của học sinh. Để khắc phục, cán bộ quản lý tại 8 trường tiểu học cần chỉ đạo giáo viên lồng ghép văn hóa bản địa như Hát then, đàn tính vào hoạt động, giúp học sinh dễ dàng hòa nhập và phát huy năng lực bản thân.

Vì sao công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động trải nghiệm tại địa phương còn mang tính hình thức? Nguyên nhân là do 68,33% giáo viên chưa được tập huấn chuyên sâu về phương pháp đánh giá năng lực, chủ yếu nhận xét định tính chung chung. Ngoài ra, việc thiếu bộ tiêu chí lượng hóa khiến cán bộ quản lý gặp khó khăn trong việc giám sát chất lượng giảng dạy tại 8 cơ sở giáo dục.

Làm thế nào để giải quyết bài toán thiếu kinh phí khi tổ chức hoạt động trải nghiệm tại trường miền núi? Nhà trường cần chủ động trích từ 5% đến 8% ngân sách chi thường xuyên hàng năm, kết hợp mô hình xã hội hóa với cha mẹ học sinh và doanh nghiệp địa phương để bảo đảm khoảng 30% chi phí cho các chuyến đi thực tế, hạn chế tình trạng thu hẹp hoạt động trong lớp học.

Tính khả thi của 5 biện pháp quản lý đề xuất trong luận văn được kiểm chứng qua cơ sở nào? Tính khả thi được chứng minh thông qua phương pháp xin ý kiến chuyên gia và khảo nghiệm trên 136 cán bộ quản lý và giáo viên. Kết quả cho thấy cả 5 biện pháp đều đạt điểm đánh giá cần thiết và khả thi ở mức rất cao, trên 85% ý kiến đồng thuận áp dụng vào thực tiễn.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động trải nghiệm cấp tiểu học theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
• Đánh giá chính xác thực trạng quản lý và tổ chức hoạt động trải nghiệm trên cỡ mẫu 136 cán bộ quản lý và giáo viên tại 8 trường tiểu học thành phố Bắc Kạn.
• Làm rõ 4 điểm nghẽn về nhận thức, lập kế hoạch, cơ cấu hình thức tổ chức và công tác kiểm tra đánh giá ở vùng có 66,98% học sinh dân tộc thiểu số.
• Đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ, khả thi, gắn liền với các mốc thời gian cụ thể và định mức chỉ số đo lường rõ ràng.
• Đóng góp nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản lý và giáo viên tiểu học trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Trong lộ trình từ năm 2021 đến năm 2023, các cơ sở giáo dục cần nhanh chóng thể chế hóa 5 biện pháp trên vào kế hoạch năm học, tăng cường đầu tư trang thiết bị và đẩy mạnh bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên. Các nhà quản lý giáo dục và quý thầy cô hãy áp dụng ngay các giải pháp thực tiễn từ luận văn để tạo bước chuyển biến đột phá cho học sinh tiểu học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, Phụ lục, Tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về quản lí hoạt động trải nghiệm ở các trường tiểu học theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. Chƣơng 2: Thực trạng quản lí hoạt động trải nghiệm ở các trường tiểu học thành phố Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn. Chƣơng 3: Biện pháp quản lí hoạt động trải nghiệm ở các trường tiểu học thành phố Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC THEO CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018 1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu nước ngoài Các nước phát triển hiện nay đều rất quan tâm đến hoạt động trải nghiệm đặc biệt là các nước áp dụng chương trình giáo dục phổ thông theo định hướng phát triển năng lực người học; phát triển giáo dục nhân văn, giáo dục phẩm chất và kĩ năng sống… Mô hình học tập qua kinh nghiệm của John Dewey (1859-1952) là “học qua làm, học bắt đầu từ làm”. Theo ông, quá trình sống và quá trình giáo dục không phải là hai quá trình mà là một. Giáo dục tốt nhất phải là sự học tập trong cuộc sống.

Trong quá trình sống, con người không ngừng thu lượm kinh nghiệm và cải tổ kinh nghiệm nên trẻ em phải học tập trong chính cuộc sống xã hội. Theo tư tưởng này, dạy học phải giao việc cho học sinh làm, chứ không phải giao vấn đề cho HS học. Những tri thức đạt được thông qua làm mới là tri thức thật. Vì vậy, ông chủ trương đưa các loại bài tập hoạt động như: nghề làm vườn, dệt, nghề mộc,.vào nhà trường.

Đây là loại bài tập này có khả năng phát triển hứng thú và năng lực của HS, vừa phản ánh được thực tiễn xã hội. Phân tích vai trò của kinh nghiệm, ông đã chỉ ra: Đối với người học - trẻ em, khả năng học hỏi từ kinh nghiệm hết sức có ý nghĩa, khả năng lưu giữ kinh nghiệm sẽ giúp giải quyết khó khăn trong các tình huống mà trẻ sẽ gặp trong cuộc sống sau này; nghĩa là khả năng điều chỉnh hành vi trên cơ sở các kinh nghiệm trước đó và hình thành kinh nghiệm mới của trẻ là rất quan trọng. Ông đề cao phương pháp dạy học trải nghiệm: sự phát triển thể chất của trẻ sẽ đi trước về giác quan; theo đó, trẻ hành động trước khi có nhận thức đầy đủ về hành động đó (nghĩa là trẻ thường hành động khi chưa có kinh nghiệm về hành động). 6 Nhật Bản, nguyên lý “learning by doing” hay nói cách khác là nguyên lý học thông qua làm của tác giả John Dewey có sức ảnh hưởng lớn sau năm 1945 là thời gian người Nhật thực hiện cải cách giáo dục hậu chiến.

Giáo dục của Nhật Bản được thiết kế dựa trên việc coi trọng các trải nghiệm của học sinh, lấy chúng làm nguyên liệu, đầu mối, xuất phát điểm để xây dựng nội dung chương trình. Trong chương trình giáo dục, học tập trải nghiệm với các hoạt động cụ thể được triển khai ở tất cả các môn học: xã hội, khoa học, đời sống,… chỉ tính riêng trong môn xã hội và các hoạt động liên quan đã có hàng vạn các “thực tiễn giáo dục” lấy hoạt động trải nghiệm làm trọng tâm. Trung Quốc đòi hỏi giáo dục phải đào tạo những con người có tình yêu với Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, có năng lực thích ứng với đời sống xã hội, tham gia lao động xã hội và không ngừng trau đồi, tiếp thu tri thức mới, có tinh thần trách nhiệm.