Luan an tien si quan ly giao duc quan ly hoat dong dam bao chat luong cac truong cao dang khu vuc tay nguyen

Luận án tiến sĩ về quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên. Nghiên cứu chuyên sâu về quản lý giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Hữu Lành
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Đức Danh
• Trường học: Không có thông tin
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG
• 1.1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.2. CÁC NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC
• 1.3. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• 1.3.1. Khái niệm hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở trường cao đẳng
• 1.3.2. Khái niệm quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở trường cao đẳng
• 1.4. HOẠT ĐỘNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG
• 1.4.1. Mục tiêu hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở trường cao đẳng
• 1.4.2. Lực lượng tham gia hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở trường cao đẳng
• 1.4.3. Nội dung hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở trường cao đẳng
• 1.5. QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG
• 1.5.1. Các đối tượng tham gia quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo
• 1.5.2. Mục tiêu quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở trường cao đẳng
• 1.5.3. Nội dung quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở trường cao đẳng
• 1.5.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHU VỰC TÂY NGUYÊN
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHU VỰC TÂY NGUYÊN
• 2.2. TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG
• 2.2.1. Mục đích nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của nhóm khách thể về hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• 2.3.2. Thực trạng hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng
• 2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
• 2.4.1. Thực trạng thực hiện các chức năng quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• 2.4.2. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• 2.5. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHU VỰC TÂY NGUYÊN
• 3.1. NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả và khả thi
• 3.1.6. Nguyên tắc đảm bảo phát huy tính tích cực, chủ động, say mê, sáng tạo của đội ngũ nhà giáo và học sinh, sinh viên
• 3.1.7. Nguyên tắc đảm bảo các tiêu chí đảm bảo chất lượng theo quy định
• 3.2. CÁC BIỆN PHÁP ĐƯỢC ĐỀ XUẤT
• 3.2.1. Nhóm biện pháp nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giảng viên và chuyên viên về quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• 3.2.2. Nhóm biện pháp tăng cường công tác kế hoạch hóa hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• 3.2.3. Nhóm biện pháp đẩy mạnh công tác tổ chức, chỉ đạo hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• 3.2.4. Nhóm biện pháp tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• 3.2.5. Nhóm biện pháp cải tiến điều kiện ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• 3.3. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC NHÓM BIỆN PHÁP
• 3.3.1. Mối quan hệ giữa các nhóm biện pháp
• 3.3.2. Mối quan hệ giữa các biện pháp trong từng nhóm biện pháp
• 3.4. KHẢO SÁT TÍNH CẦN THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT
• 3.4.1. Mục đích khảo sát
• 3.4.2. Mức độ cần thiết của các biện pháp đề xuất
• 3.4.3. Mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.5. THỰC NGHIỆM MỘT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG KHU VỰC TÂY NGUYÊN
• 3.5.1. Tổ chức thực nghiệm
• 3.5.2. Kết quả thực nghiệm và phân tích kết quả thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Bảng hỏi về quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• Phụ lục 2. Câu hỏi phỏng vấn về quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• Phụ lục 4. Bảng hỏi về nội dung thực nghiệm biện pháp nâng cao nhận thức về hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên
• Phụ lục 5. Danh sách các trường thực hiện khảo sát
• Phụ lục 7. Các văn bản pháp quy liên quan đến đề tài

Tóm tắt

I. Tổng Quan Luận Án Quản Lý Chất Lượng Đào Tạo Tây Nguyên

Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu về quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng tại các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển của kinh tế tri thức, việc nâng cao chất lượng đào tạo trở thành yếu tố then chốt để cạnh tranh và phát triển kinh tế - xã hội. Tây Nguyên, với vị trí chiến lược và tiềm năng phát triển, đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của vùng. Luận án này hướng đến mục tiêu đề xuất các giải pháp phù hợp, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng đào tạo trong bối cảnh đặc thù của khu vực. Luận án dựa trên các nghiên cứu trước đó và thực trạng quản lý chất lượng tại 17 trường cao đẳng trong khu vực, chú trọng phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các biện pháp cải thiện. Sự cần thiết của nghiên cứu này xuất phát từ những hạn chế, bất cập trong quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng của các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên. Đến năm học 2018-2019, chỉ có 11/17 trường tự đánh giá đơn vị và 6/17 trường tự đánh giá các chương trình đào tạo, điều này cho thấy việc đầu tư các nghiên cứu liên quan đến vấn đề này thật sự rất cần thiết.

1.1. Bối cảnh nâng cao chất lượng đào tạo khu vực Tây Nguyên

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, đòi hỏi nguồn nhân lực của khu vực Tây Nguyên phải được nâng cao về chất lượng đào tạo. Sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực phụ thuộc lớn vào việc có một lực lượng lao động có kỹ năng và kiến thức phù hợp. Do đó, các trường cao đẳng khu vực cần đổi mới phương pháp quản lý chất lượng giáo dục để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

1.2. Mục tiêu và phạm vi quản lý chất lượng của luận án

Luận án hướng đến mục tiêu phân tích thực trạng và đề xuất các biện pháp cải thiện quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng tại các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo của các trường cao đẳng trong khu vực, bao gồm việc xây dựng và thực hiện các quy trình, tiêu chuẩn, và hệ thống đánh giá chất lượng đào tạo.

II. Thách Thức Đảm Bảo Chất Lượng Cao Đẳng Tại Tây Nguyên

Các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo. Thứ nhất, nguồn lực tài chính còn hạn chế, gây khó khăn cho việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại. Thứ hai, đội ngũ giảng viên còn thiếu kinh nghiệm thực tế, kỹ năng sư phạm chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới. Thứ ba, chương trình đào tạo còn nặng về lý thuyết, chưa gắn kết chặt chẽ với nhu cầu của doanh nghiệp. Thứ tư, hệ thống đánh giá chất lượng đào tạo còn mang tính hình thức, chưa thực sự phản ánh được năng lực thực tế của sinh viên. Theo tác giả Tôn Thị Ngọc Hạnh (2019), cần chủ động sáng tạo, tích cực phối hợp với các Bộ. ngành cùng thực hiện mục tiêu ưu tiên phát triển giáo dục - đào tạo. Những thách thức này đòi hỏi các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên phải có những giải pháp quản lý chất lượng sáng tạo, hiệu quả để nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất đảm bảo chất lượng

Một trong những thách thức lớn nhất đối với các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên là sự thiếu hụt về nguồn lực tài chính. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đầu tư vào cơ sở vật chất, trang thiết bị giảng dạy hiện đại, và các hoạt động hỗ trợ sinh viên. Theo số liệu thống kê, chi phí đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp ở Tây Nguyên còn thấp so với các khu vực khác trong cả nước. Điều này đòi hỏi các trường phải tìm kiếm các nguồn tài trợ từ bên ngoài, đồng thời sử dụng hiệu quả các nguồn lực hiện có để nâng cao chất lượng đào tạo.

2.2. Giảng viên thiếu kinh nghiệm và kỹ năng quản lý chất lượng giáo dục

Đội ngũ giảng viên đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, nhiều giảng viên tại các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên còn thiếu kinh nghiệm thực tế, kỹ năng sư phạm chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới. Cần có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giảng viên. Bên cạnh đó, việc thu hút các chuyên gia, doanh nhân tham gia giảng dạy cũng là một giải pháp hiệu quả để tăng cường tính thực tiễn của chương trình đào tạo.

2.3. Chương trình đào tạo chưa sát với nhu cầu thị trường lao động

Sự liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp còn yếu, dẫn đến chương trình đào tạo chưa sát với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Sinh viên tốt nghiệp ra trường còn thiếu các kỹ năng mềm, kỹ năng làm việc nhóm, và khả năng thích ứng với môi trường làm việc. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp trong việc xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực tập, và đánh giá năng lực sinh viên. Việc mời đại diện doanh nghiệp tham gia vào hội đồng khoa học, hội đồng đánh giá chương trình đào tạo cũng là một giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng đào tạo.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Đào Tạo Nhóm Biện Pháp

Luận án đề xuất một số nhóm biện pháp chính để nâng cao chất lượng đào tạo tại các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên. Nhóm biện pháp thứ nhất là nâng cao nhận thức về quản lý chất lượng cho cán bộ quản lý, giảng viên và chuyên viên. Điều này bao gồm việc tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo, chia sẻ kinh nghiệm về quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế. Nhóm biện pháp thứ hai là tăng cường công tác kế hoạch hóa hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo. Các trường cần xây dựng kế hoạch chiến lược, kế hoạch năm học, kế hoạch hoạt động cụ thể, có mục tiêu rõ ràng, có thể đo lường được. Nhóm biện pháp thứ ba là đẩy mạnh công tác tổ chức, chỉ đạo hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo. Các trường cần thành lập các hội đồng, ban, tổ chuyên trách về quản lý chất lượng, có chức năng, nhiệm vụ rõ ràng.

3.1. Nâng cao nhận thức về quản lý chất lượng đào tạo

Để các hoạt động đảm bảo chất lượng được thực hiện một cách hiệu quả, cần nâng cao nhận thức cho toàn thể cán bộ, giảng viên và chuyên viên về tầm quan trọng của quản lý chất lượng. Các hoạt động đào tạo, tập huấn cần được tổ chức thường xuyên để cập nhật kiến thức và kỹ năng mới nhất về quản lý chất lượng, giúp họ hiểu rõ hơn về vai trò và trách nhiệm của mình trong quá trình đảm bảo chất lượng đào tạo.

3.2. Tăng cường công tác kế hoạch hóa hoạt động đảm bảo chất lượng

Kế hoạch hóa là một yếu tố quan trọng trong quản lý chất lượng. Các trường cao đẳng cần xây dựng kế hoạch chi tiết, cụ thể cho từng hoạt động đảm bảo chất lượng, từ việc xây dựng chương trình đào tạo, tuyển sinh, đến việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa, đánh giá kết quả học tập của sinh viên. Kế hoạch cần được xây dựng dựa trên các mục tiêu cụ thể, có thể đo lường được, và phù hợp với điều kiện thực tế của từng trường.

3.3. Đẩy mạnh công tác tổ chức chỉ đạo hoạt động đảm bảo chất lượng

Cần có một hệ thống tổ chức, chỉ đạo hoạt động đảm bảo chất lượng rõ ràng, hiệu quả. Các trường cao đẳng cần thành lập các hội đồng, ban, tổ chuyên trách về quản lý chất lượng, có chức năng, nhiệm vụ rõ ràng, và được giao quyền hạn phù hợp. Hệ thống này cần được vận hành một cách chuyên nghiệp, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận liên quan, và được giám sát, đánh giá thường xuyên.

IV. Nhóm Biện Pháp Kiểm Định Chất Lượng Và Cải Tiến Liên Tục

Nhóm biện pháp thứ tư là tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng đào tạo. Các trường cần xây dựng hệ thống tiêu chí, công cụ đánh giá chất lượng khách quan, minh bạch, đảm bảo tính tin cậy, chính xác. Hoạt động tự đánh giá và đánh giá ngoài cần được thực hiện thường xuyên, định kỳ để xác định điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất các giải pháp cải tiến. Nhóm biện pháp thứ năm là cải thiện điều kiện ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo. Các trường cần đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, nâng cao trình độ đội ngũ giảng viên, tăng cường liên kết với doanh nghiệp, cải thiện môi trường học tập.

4.1. Tăng cường công tác kiểm tra đánh giá chất lượng đào tạo

Công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng đào tạo cần được thực hiện một cách khách quan, minh bạch, và công bằng. Các trường cao đẳng cần xây dựng hệ thống tiêu chí, công cụ đánh giá chất lượng phù hợp với đặc thù của từng ngành nghề đào tạo. Hoạt động tự đánh giá và đánh giá ngoài cần được thực hiện thường xuyên, định kỳ để xác định điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất các giải pháp cải tiến. Kết quả đánh giá cần được công bố công khai để các bên liên quan cùng tham gia vào quá trình cải tiến chất lượng đào tạo.

4.2. Cải thiện điều kiện ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng

Để hoạt động đảm bảo chất lượng được thực hiện một cách hiệu quả, cần cải thiện các điều kiện ảnh hưởng đến công tác quản lý chất lượng. Các trường cao đẳng cần đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, nâng cao trình độ đội ngũ giảng viên, tăng cường liên kết với doanh nghiệp, cải thiện môi trường học tập, và tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên tham gia vào các hoạt động học tập, nghiên cứu khoa học, và rèn luyện kỹ năng.

V. Kết quả Thực nghiệm Quản Lý Chất Lượng Hiệu Quả Hơn

Luận án đã thực hiện khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất thông qua việc lấy ý kiến của cán bộ quản lý, giảng viên và chuyên viên tại các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên. Kết quả cho thấy các biện pháp đề xuất đều được đánh giá là cần thiết và có tính khả thi cao. Luận án cũng đã thực nghiệm một biện pháp cụ thể về nâng cao nhận thức về quản lý chất lượng tại một số trường cao đẳng trong khu vực. Kết quả thực nghiệm cho thấy biện pháp này có tác động tích cực đến nhận thức và hành vi của cán bộ, giảng viên trong việc thực hiện các hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo.

5.1. Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất

Để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất, luận án đã tiến hành khảo sát ý kiến của cán bộ quản lý, giảng viên, và chuyên viên tại các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên. Kết quả khảo sát cho thấy các biện pháp này được đánh giá cao về tính cần thiết và khả thi, cho thấy sự phù hợp với điều kiện thực tế của các trường.

5.2. Thực nghiệm biện pháp nâng cao nhận thức về quản lý chất lượng

Để chứng minh tính hiệu quả của các biện pháp đề xuất, luận án đã tiến hành thực nghiệm biện pháp nâng cao nhận thức về quản lý chất lượng tại một số trường cao đẳng. Kết quả thực nghiệm cho thấy sự cải thiện đáng kể trong nhận thức và hành vi của cán bộ, giảng viên, từ đó góp phần vào việc nâng cao chất lượng đào tạo.

VI. Tương Lai Phát Triển Chất Lượng Đào Tạo Cao Đẳng Tây Nguyên

Để phát triển chất lượng đào tạo cao đẳng khu vực Tây Nguyên trong tương lai, cần tiếp tục đầu tư vào cơ sở vật chất, nâng cao trình độ đội ngũ giảng viên, đổi mới chương trình đào tạo theo hướng tiếp cận năng lực, tăng cường liên kết với doanh nghiệp, và xây dựng hệ thống quản lý chất lượng đồng bộ, hiệu quả. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các trường cao đẳng, các cơ quan quản lý nhà nước, và các doanh nghiệp trong việc thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo.

6.1. Đề xuất các hướng phát triển chất lượng đào tạo trong tương lai

Để đảm bảo sự phát triển bền vững của chất lượng đào tạo cao đẳng khu vực Tây Nguyên, cần có những định hướng chiến lược rõ ràng, tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh của sinh viên, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động, và góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực.

6.2. Sự hợp tác giữa các bên liên quan để đảm bảo chất lượng

Để đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các trường cao đẳng, các cơ quan quản lý nhà nước, và các doanh nghiệp. Sự hợp tác này sẽ giúp tạo ra một môi trường học tập và làm việc tốt hơn cho sinh viên, đồng thời đảm bảo rằng chương trình đào tạo đáp ứng được nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục của tác giả Nguyễn Hữu Lành với đề tài "Quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên", chuyên ngành Quản lý giáo dục (mã số 62.14), được hoàn thành năm 2022 dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Đức Danh. Công trình tiếp cận vấn đề quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng (ĐBCL) trong bối cảnh giáo dục nghề nghiệp (GDNN) tại địa bàn 5 tỉnh vùng Tây Nguyên.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Bối cảnh toàn cầu hóa và nền kinh tế tri thức đòi hỏi nguồn nhân lực có chất lượng ngày càng cao nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã xác định mục tiêu tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo. Đồng thời, Chiến lược phát triển Dạy nghề thời kỳ 2011–2020 (theo Quyết định số 630/QĐ-TTg) và Quy hoạch phát triển nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011–2020 đặt ra yêu cầu kiểm soát và ĐBCL dạy nghề, chuẩn hóa đầu vào, quá trình và đầu ra.

Tây Nguyên là địa bàn miền núi gồm 5 tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông và Lâm Đồng, giữ vị trí chiến lược về quân sự, kinh tế, văn hóa và xã hội. Toàn vùng có 17 trường cao đẳng (CĐ). Đến năm học 2018–2019, thực tế ghi nhận 11/17 trường CĐ thực hiện tự đánh giá đơn vị, 6/17 trường tự đánh giá chương trình đào tạo (CTĐT), và chưa có trường nào được đánh giá ngoài (kiểm định chất lượng) đối với cơ sở giáo dục cũng như chương trình đào tạo. Trước thời điểm nghiên cứu, chưa có công trình khoa học nào hệ thống hóa và giải quyết sâu vấn đề quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo tại các trường CĐ khu vực Tây Nguyên dựa trên những đặc thù kinh tế - xã hội của vùng.

Mục đích, giả thuyết và nhiệm vụ nghiên cứu

• Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo ở trường CĐ và phân tích, làm sáng tỏ thực trạng hoạt động cùng công tác quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo tại các trường CĐ khu vực Tây Nguyên, luận án đề xuất các nhóm biện pháp quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo phù hợp với điều kiện thực tiễn.
• Giả thuyết khoa học: Công tác quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo ở các trường CĐ khu vực Tây Nguyên trong những năm qua đã đạt được những kết quả về công tác lập kế hoạch và tổ chức, bước đầu đáp ứng nhu cầu nhân lực địa phương nhưng vẫn còn những hạn chế nhất định. Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo hợp lý, khả thi thì sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác ĐBCL đào tạo tại các trường CĐ khu vực này.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Hệ thống hóa, bổ sung và phát triển cơ sở lý luận về quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo ở trường CĐ.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động và quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo ở các trường CĐ khu vực Tây Nguyên.
  3. Đề xuất các nhóm biện pháp quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo ở các trường CĐ khu vực Tây Nguyên.
  4. Khảo sát tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp và tiến hành thực nghiệm một biện pháp đã đề xuất.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Khách thể nghiên cứu: Hoạt động ĐBCL ở trường CĐ.
• Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo ở các trường CĐ khu vực Tây Nguyên.
• Giới hạn phạm vi nội dung: Tập trung nghiên cứu công tác quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo của chủ thể quản lý là Hiệu trưởng các trường CĐ khu vực Tây Nguyên.
• Phạm vi không gian (địa bàn khảo sát): Chọn 9 trong tổng số 17 trường CĐ khu vực Tây Nguyên (Trường CĐ Cộng đồng Kon Tum, Trường CĐ Gia Lai, Trường CĐ Công nghệ Tây Nguyên, Trường CĐ Kỹ thuật Đắk Lắk, Trường CĐ Sư phạm Đắk Lắk, Trường CĐ Văn hóa Nghệ thuật Đắk Lắk, Trường CĐ Y tế Đắk Lắk, Trường CĐ Cộng đồng Đắk Nông, Trường CĐ Nghề Đà Lạt).
• Mẫu khảo sát thực trạng: 72 cán bộ quản lý (CBQL) cùng 132 giảng viên (GV) và chuyên viên (CV) tại 9 trường nêu trên.
• Phạm vi thực nghiệm: Thực nghiệm 1 biện pháp tại 2 trường CĐ trong số 9 trường nghiên cứu.
• Thời gian nghiên cứu: Khảo sát thực trạng và thực nghiệm trong các năm học 2017–2018, 2018–2019 và 2019–2020.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu quốc tế

Vấn đề ĐBCL và quản lý chất lượng (QLCL) giáo dục đã được nhiều học giả và tổ chức quốc tế nghiên cứu:

• Về ĐBCL và văn hóa chất lượng: Abdullah (2000) khẳng định ĐBCL phụ thuộc vào việc huy động nguồn lực và xây dựng văn hóa chất lượng nội bộ. QA Focus team (2005) đề xuất khung ma trận ĐBCL linh hoạt. Len (2005) trình bày ĐBCL như tập hợp quy trình duy trì và nâng cao chuẩn mực giáo dục. Materu (2007) khảo sát thực tiễn ĐBCL và tự đánh giá tại khu vực cận Sahara châu Phi.
• Về phương thức và mô hình ĐBCL: Watson (2002) phân tích mô hình QLCL Châu Âu (EFQM). SEAMEO (2003, 2004) đưa ra khung ĐBCL và sổ tay thực hiện cho các nước Đông Nam Á, nhấn mạnh vai trò của cơ quan kiểm định quốc gia. Kefalas và cs (2003) xác định hệ thống chuẩn chất lượng gồm chương trình, đội ngũ, hạ tầng và phản hồi của người học. Tammaro (2005) phân loại 3 mô hình ĐBCL: định hướng chương trình, định hướng quá trình và định hướng kết quả đầu ra. Kis (2005) và Molly (2011) phân tích sự khác biệt quốc tế giữa ba phương thức: kiểm định (accreditation), đánh giá (assessment) và kiểm toán chất lượng (quality audit) tại Hoa Kỳ, Philippines, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Úc. UNESCO (2010) phát triển bộ công cụ ĐBCL giáo dục đại học xuyên biên giới.
• Về mô hình QLCL: Ashworth và Harvey (1994) phân tích mô hình TQM và ISO 9000 trong giáo dục. Chu trình Deming (PDCA: Plan - Do - Check - Action), các nguyên tắc của Juran, Crosby và Giải thưởng Malcolm Baldridge, Giải thưởng Chất lượng Châu Âu (EQA) được tổng kết như những nền tảng của quản lý chất lượng tổng thể.

Các hướng nghiên cứu trong nước

Tại Việt Nam, các tác giả đã tiếp cận ĐBCL và QLCL đào tạo theo nhiều chiều cạnh:

• Về quan niệm chất lượng và tiêu chí ĐBCL: Vũ Xuân Hồng (2010), Nguyễn Văn Hùng (2010) điểm lại sự phát triển quan niệm chất lượng giáo dục qua các thời kỳ lịch sử. Trần Khánh Đức (2002, 2004, 2014) hệ thống hóa lý luận ĐBCL, so sánh mô hình ISO và TQM, đồng thời đưa ra định nghĩa về chất lượng đào tạo nhân lực. Nguyễn Đức Chính (2002) xây dựng bộ tiêu chí ĐBCL gồm 8 lĩnh vực, 26 tiêu chí cho đại học. Nguyễn Trung Trực và Trương Quang Dũng (2000) phân định ĐBCL nội bộ và ĐBCL với thị trường lao động. Nguyễn Đức Trí và Phan Chính Thức (2010), Nguyễn Minh Đường (2012) làm rõ kiểm định các điều kiện ĐBCL dạy nghề.
• Về mô hình ĐBCL và QLCL đào tạo: Phạm Thành Nghị (2000, 2020) phân tích 3 cấp độ tiến hóa của QLCL (Kiểm soát chất lượng, Đảm bảo chất lượng, QLCL tổng thể) và cấu trúc ĐBCL theo mô hình CIPO. Phan Văn Kha (2004) đề xuất mô hình QLCL sau đại học dựa trên 4 chức năng quản lý. Phạm Xuân Thanh (2005) nghiên cứu kiểm định chất lượng giáo dục đại học. Trần Thị Bích Liễu (2005) nghiên cứu quản lý dựa vào nhà trường. Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2005) nhấn mạnh QLCL ở mọi khâu từ đầu vào, quá trình đến đầu ra. Lê Viết Khuyến, Lâm Quang Thiệp, Võ Văn Thắng, Phạm Thị Thanh Hải (2006) nghiên cứu quản lý ĐBCL theo học chế tín chỉ.
• Về giải pháp quản lý ĐBCL trong các hệ thống đào tạo cụ thể: Nguyễn Văn Ly (2010) nghiên cứu QLCL đào tạo trong khối trường công an; Nguyễn Quang Giao (2011) nghiên cứu QLCL quá trình dạy học ngoại ngữ; Trình Thanh Hà (2011) nghiên cứu ĐBCL đào tạo từ xa; Nguyễn Duy Hưng (2011) nghiên cứu QLCL cơ sở bồi dưỡng cán bộ; Nguyễn Đức Ca (2011) nghiên cứu áp dụng ISO 9001:2000 tại Trường Đại học Hàng hải; Phạm Lê Cường (2016) đề xuất 6 giải pháp ĐBCL trường đại học sư phạm; Ngô Phan Tuấn Anh (2016) xác định các thành tố ĐBCL trung tâm dạy nghề; Nguyễn Văn Hùng (2010, 2016) và Nguyễn Xuân Ninh (2017) nghiên cứu QLCL và ĐBCL đào tạo tại các trường CĐ nghề.

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn

Các công trình trước đây chủ yếu tập trung vào các trường đại học, trường chuyên ngành hoặc nghiên cứu chung cho hệ thống dạy nghề cả nước. Chưa có công trình nào nghiên cứu toàn diện việc vận dụng chu trình quản lý PDCA (Plan - Do - Check - Action) vào việc quản lý các thành tố đầu vào, quá trình, đầu ra và bối cảnh (mô hình CIPO) của hoạt động ĐBCL đào tạo tại các trường CĐ trực thuộc khu vực Tây Nguyên – một địa bàn có những điều kiện kinh tế, xã hội và văn hóa mang tính đặc thù.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và khái niệm công cụ

Luận án vận dụng hệ thống khái niệm và khung lý thuyết chuẩn hóa từ các văn bản quản lý và tài liệu khoa học:

[Bối cảnh kinh tế - xã hội Tây Nguyên (Context)]
[Vận hành theo Chu trình PDCA: Plan (Lập kế hoạch) ➔ Do (Thực thi) ➔ Check (Kiểm tra) ➔ Action (Cải tiến)]

• Chất lượng đào tạo: Được định nghĩa là kết quả của quá trình đào tạo phản ánh qua phẩm chất, giá trị nhân cách và năng lực hành nghề của người tốt nghiệp, phù hợp với mục tiêu đào tạo và sứ mạng của nhà trường (Trần Khánh Đức, 2014).
• Đảm bảo chất lượng (ĐBCL): Toàn bộ hoạt động có kế hoạch, hệ thống nhằm tạo niềm tin thỏa đáng rằng cơ sở đào tạo đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chất lượng quy định (TCVN 5814; Phạm Thành Nghị, 2020).
• Mô hình CIPO trong ĐBCL đào tạo: Hoạt động ĐBCL được phân tích qua 4 thành tố:
  1. Đầu vào (Input): CTĐT, đội ngũ nhà giáo, người học, cơ sở vật chất, tài chính, thông tin.
  2. Quá trình (Process): Phương pháp dạy học, thời lượng, kiểm tra đánh giá, quản lý đào tạo.
  3. Đầu ra (Output): Năng lực chuẩn đầu ra, kiến thức, thái độ, khả năng có việc làm của học sinh, sinh viên (HSSV).
  4. Bối cảnh (Context): Điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội và nhu cầu nhân lực tại vùng Tây Nguyên.
• Chu trình quản lý PDCA: Quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo được xem xét là chu trình tác động của chủ thể quản lý thông qua 4 chức năng:
  1. Lập kế hoạch (Plan): Xây dựng mục tiêu, kế hoạch ĐBCL cho các thành tố đầu vào, quá trình, đầu ra.
  2. Thực thi kế hoạch (Do): Chỉ đạo, tổ chức triển khai các điều kiện và quy trình ĐBCL.
  3. Kiểm tra, đánh giá (Check): Giám sát, tự đánh giá, kiểm toán nội bộ và kiểm tra kết quả thực hiện.
  4. Cải tiến chất lượng (Action): Xử lý tồn tại, điều chỉnh chính sách và nâng cao liên tục chất lượng.
• Các cấp độ QLCL: Phân biệt rõ 3 cấp độ tiến hóa từ Kiểm soát chất lượng (QC - kiểm tra sau đào tạo, loại bỏ sai lỗi), Đảm bảo chất lượng (QA - phòng ngừa sai lỗi trước và trong quá trình) đến Quản lý chất lượng tổng thể (TQM - văn hóa chất lượng cải tiến liên tục).

Phương pháp tiếp cận

• Tiếp cận hệ thống - cấu trúc: Đặt hoạt động ĐBCL trong chỉnh thể cấu trúc nhà trường, gắn liền mối quan hệ giữa chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, nguồn lực và môi trường kinh tế - xã hội địa phương.
• Tiếp cận lịch sử - lôgic: Nghiên cứu quá trình phát triển của hệ thống GDNN và ĐBCL để kế thừa và đổi mới.
• Tiếp cận thực tiễn: Bám sát đặc thù vùng Tây Nguyên về địa lý, văn hóa, trình độ phát triển để xác lập biện pháp khả thi.
• Tiếp cận ĐBCL: Kết hợp giữa kiểm soát phòng ngừa nội bộ (IQA) và yêu cầu kiểm định bên ngoài (EQA).

Phương pháp nghiên cứu và công cụ xử lý dữ liệu

Nhóm phương pháp	Phương pháp cụ thể	Mục đích và công cụ thực hiện
Nghiên cứu lý luận	Phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hóa tài liệu	Xây dựng khung lý thuyết CIPO - PDCA, văn bản pháp quy, nghị quyết của Đảng, chính sách GDNN.
Nghiên cứu thực tiễn	Điều tra bằng bảng hỏi	Sử dụng phiếu hỏi thang đo Likert 5 mức độ khảo sát 72 CBQL và 132 GV/CV tại 9 trường CĐ.
	Nghiên cứu sản phẩm hoạt động	Phân tích hồ sơ ĐBCL, kế hoạch năm học, báo cáo tự đánh giá, báo cáo tổng kết năm học 2017–2018 và 2018–2019.
	Phỏng vấn sâu	Phỏng vấn trực tiếp CBQL, GV, CV để kiểm chứng và bổ sung dữ liệu định lượng.
	Thực nghiệm sư phạm	Tổ chức thực nghiệm 1 biện pháp nâng cao nhận thức tại 2 trường CĐ (chia nhóm thực nghiệm và đối chứng).
Xử lý số liệu	Thống kê định lượng (SPSS 20.0)	Tính điểm trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (SD), tỷ lệ %; kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha; tính hệ số tương quan Pearson ($r$); kiểm định so sánh cặp Paired Samples T-test.
	Xử lý định tính	Mã hóa nội dung phỏng vấn, đối chiếu điểm tương đồng và khác biệt giữa các nhóm đối tượng.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở trường cao đẳng

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận về ĐBCL và quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp:

• Khái niệm và nguyên tắc: Làm rõ nội hàm chất lượng đào tạo, ĐBCL đào tạo và quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo ở trường CĐ. Xác lập 4 nguyên tắc vận hành: công khai minh bạch; xây dựng kế hoạch cụ thể; phát huy tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm; phát huy sức mạnh tập thể và duy trì cơ chế quản lý chất lượng.
• Khung cấu trúc hoạt động ĐBCL: Mô tả các thành tố theo mô hình CIPO:
  • Đầu vào: Chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, tuyển sinh và tiêu chuẩn người học, cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hành, thư viện, nguồn tài chính.
  • Quá trình: Phương pháp dạy học tích cực, tổ chức đào tạo theo tín chỉ/niên chế, thời lượng thực hành, kiểm tra đánh giá định kỳ, nghiên cứu khoa học.
  • Đầu ra: Năng lực thực hành nghề nghiệp, thái độ đạo đức, tỷ lệ tốt nghiệp, mức độ đáp ứng chuẩn đầu ra và tỷ lệ có việc làm.
  • Bối cảnh: Điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa địa phương và nhu cầu của thị trường lao động vùng Tây Nguyên.
• Nội dung quản lý theo chu trình PDCA: Phân tích 4 chức năng quản lý do Hiệu trưởng và đội ngũ quản lý điều hành:
  1. Lập kế hoạch ĐBCL: Xác định mục tiêu, tiêu chuẩn chất lượng, phân bổ nguồn lực.
  2. Tổ chức, chỉ đạo thực hiện: Thành lập bộ máy chuyên trách ĐBCL, triển khai quy trình, phân công trách nhiệm.
  3. Kiểm tra, đánh giá ĐBCL: Triển khai tự đánh giá cơ sở và chương trình đào tạo, tổ chức kiểm tra nội bộ, chuẩn bị đánh giá ngoài.
  4. Cải tiến chất lượng: Đề ra các biện pháp khắc phục tồn tại sau đánh giá, duy trì và nâng cao các điều kiện ĐBCL.
• Các yếu tố ảnh hưởng: Xác định các yếu tố chủ quan (nhận thức, năng lực CBQL, GV, nguồn tài chính nội bộ) và yếu tố khách quan (chính sách nhà nước, sự phối hợp của doanh nghiệp, đặc thù kinh tế vùng).

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên

Chương 2 trình bày kết quả khảo sát thực tế tại 9 trường CĐ khu vực Tây Nguyên trong giai đoạn 2018–2020:

• Khái quát mạng lưới: Toàn vùng Tây Nguyên có 17 trường CĐ. Địa bàn có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, mạng lưới cơ sở GDNN phân bố không đều giữa các tỉnh.
• Độ tin cậy thang đo: Kết quả tính toán hệ số Cronbach's Alpha trên SPSS 20.0 cho các nhóm biến khảo sát đều đạt yêu cầu độ tin cậy thống kê.
• Thực trạng nhận thức: CBQL, GV và CV cơ bản nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động ĐBCL đào tạo, tuy nhiên mức độ hiểu biết sâu về quy trình ĐBCL bên trong và các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng GDNN còn chưa đồng đều giữa các nhóm đối tượng.
• Thực trạng các thành tố ĐBCL (theo CIPO):
  • Đầu vào: Công tác xây dựng CTĐT và tuyển sinh có nhiều nỗ lực nhưng cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hành xưởng nghề tại một số trường còn lạc hậu; trình độ tin học, ngoại ngữ và kỹ năng nghề của một bộ phận giảng viên chưa đáp ứng yêu cầu mới.
  • Quá trình: Hoạt động dạy học và đánh giá kết quả học tập được duy trì nghiêm túc, song việc đổi mới phương pháp giảng dạy gắn với thực tiễn sản xuất tại doanh nghiệp còn hạn chế.
  • Đầu ra: Tỷ lệ HSSV tốt nghiệp có việc làm bước đầu đáp ứng nhu cầu địa phương, tuy nhiên tỷ lệ làm việc đúng ngành nghề đào tạo và kỹ năng mềm của sinh viên cần tiếp tục được cải thiện.
• Thực trạng thực hiện các chức năng quản lý (theo PDCA):
  • Lập kế hoạch: Được thực hiện nền nếp nhất, các trường đều xây dựng kế hoạch năm học gắn với ĐBCL.
  • Thực thi: Công tác tổ chức và phân công cán bộ làm công tác ĐBCL đã được thiết lập nhưng bộ máy chuyên trách ở một số trường kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
  • Kiểm tra, đánh giá: Là khâu còn nhiều bất cập. Tính đến năm học 2018–2019, có 11/17 trường thực hiện tự đánh giá cơ sở giáo dục; 6/17 trường tự đánh giá chương trình đào tạo; đặc biệt chưa có trường nào hoàn thành kiểm định đánh giá ngoài.
  • Cải tiến: Việc sử dụng kết quả tự đánh giá để lập kế hoạch cải tiến chất lượng liên tục chưa được tiến hành đồng bộ và thường xuyên.
• Đánh giá chung: Công tác quản lý hoạt động ĐBCL đã đạt được những kết quả ban đầu về lập kế hoạch và tổ chức. Nguyên nhân của những hạn chế xuất phát từ nhận thức chưa đầy đủ, thiếu hụt nguồn lực tài chính, năng lực cán bộ chuyên trách ĐBCL còn yếu và cơ chế phối hợp với doanh nghiệp trên địa bàn Tây Nguyên chưa chặt chẽ.

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng khu vực Tây Nguyên

Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp và tiến hành kiểm chứng:

• 7 nguyên tắc đề xuất biện pháp:
  1. Đảm bảo tính thực tiễn;
  2. Đảm bảo tính kế thừa;
  3. Đảm bảo tính pháp lý;
  4. Đảm bảo tính hệ thống;
  5. Đảm bảo tính hiệu quả và khả thi;
  6. Đảm bảo phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của đội ngũ nhà giáo và HSSV;
  7. Đảm bảo các tiêu chí ĐBCL theo quy định.
• Hệ thống 5 nhóm biện pháp quản lý:
  1. Nhóm 1: Nâng cao nhận thức cho CBQL, giảng viên và chuyên viên về quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo (tuyên truyền, bồi dưỡng kiến thức, hội thảo chuyên đề).
  2. Nhóm 2: Tăng cường công tác kế hoạch hóa hoạt động ĐBCL đào tạo (xây dựng chiến lược chất lượng, chuẩn hóa mục tiêu đầu ra, lập kế hoạch chi tiết theo chu trình PDCA).
  3. Nhóm 3: Đẩy mạnh công tác tổ chức, chỉ đạo hoạt động ĐBCL đào tạo (kiện toàn bộ máy chuyên trách ĐBCL, hoàn thiện hệ thống quy chế nội bộ, liên kết với doanh nghiệp).
  4. Nhóm 4: Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động ĐBCL đào tạo (chuẩn hóa quy trình tự đánh giá, đánh giá nội bộ định kỳ, chuẩn bị điều kiện phục vụ kiểm định đánh giá ngoài).
  5. Nhóm 5: Cải tiến các điều kiện ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo (đầu tư cơ sở vật chất, phát triển đội ngũ nhà giáo, đa dạng hóa nguồn tài chính, cải tiến môi trường văn hóa chất lượng).
• Mối quan hệ giữa các nhóm biện pháp: Các nhóm biện pháp có mối quan hệ biện chứng, tương hỗ chặt chẽ: Nhóm 1 tạo tiền đề nhận thức; Nhóm 2 định hướng hành động; Nhóm 3 tổ chức thực hiện; Nhóm 4 kiểm soát và phát hiện sai lệch; Nhóm 5 cung cấp các điều kiện bảo đảm và cải tiến.
• Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi: Kết quả điều tra lấy ý kiến 72 CBQL và 132 GV/CV cho thấy tất cả các nhóm biện pháp đều được đánh giá ở mức "Rất cần thiết" và "Khả thi cao". Hệ số tương quan Pearson ($r$) giữa mức độ cần thiết và mức độ khả thi đạt giá trị dương chặt chẽ, khẳng định sự đồng thuận của khách thể khảo sát.
• Thực nghiệm sư phạm: Tiến hành thực nghiệm Biện pháp thuộc Nhóm 1 (Nâng cao nhận thức về hoạt động ĐBCL) tại 2 trường CĐ:
  • Phân chia mẫu thành nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng.
  • Xử lý kết quả đo lường trước và sau thực nghiệm bằng kiểm định Paired Samples T-test trên SPSS 20.0.
  • Kết quả: Điểm trung bình nhận thức của nhóm thực nghiệm sau tác động tăng lên có ý nghĩa thống kê so với trước thực nghiệm và cao hơn rõ rệt so với nhóm đối chứng, chứng minh tính hiệu quả của biện pháp đề xuất.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Luận án đã hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo ở trường CĐ trong hệ thống GDNN.
• Xây dựng khung lý thuyết tích hợp: kết hợp mô hình CIPO (đầu vào, quá trình, đầu ra và bối cảnh) để nhận diện các thành tố của hoạt động ĐBCL, cùng chu trình quản lý PDCA (Plan - Do - Check - Action) của Deming để quản lý đồng bộ các thành tố này.
• Cụ thể hóa các nguyên tắc, tiêu chí và cơ chế vận hành hệ thống ĐBCL bên trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp phù hợp với các chuẩn mực quy định hiện hành.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Cung cấp bức tranh toàn cảnh, chân thực về thực trạng hoạt động ĐBCL và công tác quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo tại 9 trường CĐ khu vực Tây Nguyên giai đoạn 2018–2020.
• Chỉ rõ những khoảng trống và bất cập thực tế: tỷ lệ tự đánh giá cơ sở và chương trình còn thấp (11/17 và 6/17), chưa có trường nào đạt kiểm định đánh giá ngoài.
• Đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý mang tính đồng bộ, có cơ sở khoa học, đã được kiểm nghiệm độ cần thiết, tính khả thi qua khảo sát chuyên gia và thực nghiệm kiểm chứng bằng thống kê toán học (SPSS).
• Đưa ra hệ thống khuyến nghị cụ thể đối với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, UBND các tỉnh Tây Nguyên và Ban giám hiệu các trường CĐ trong vùng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi và thời gian: Luận án tập trung khảo sát 9 trong số 17 trường CĐ khu vực Tây Nguyên; đối tượng chủ thể quản lý tập trung chủ yếu vào Hiệu trưởng và đội ngũ quản lý cấp trường/khoa; dữ liệu thực trạng được thu thập trong các năm học 2017–2018 đến 2019–2020.
• Hạn chế về thực nghiệm: Do điều kiện nguồn lực và thời gian, tác giả mới chỉ tiến hành thực nghiệm sư phạm đối với 1 biện pháp nâng cao nhận thức tại 2 trường CĐ, chưa triển khai thực nghiệm đồng thời toàn bộ 5 nhóm biện pháp.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu và khảo sát thực trạng trên toàn bộ 17 trường CĐ và các trường trung cấp trên địa bàn 5 tỉnh Tây Nguyên.
  • Tiếp tục tổ chức thực nghiệm các nhóm biện pháp còn lại (kế hoạch hóa, tổ chức chỉ đạo, kiểm tra đánh giá, cải tiến điều kiện) tại các môi trường đào tạo nghề nghiệp khác nhau.
  • Nghiên cứu sâu hơn về cơ chế hợp tác giữa trường CĐ và doanh nghiệp tại vùng Tây Nguyên trong công tác ĐBCL đầu ra.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao cho nhiều nhóm đối tượng:

1. Cán bộ quản lý cơ sở GDNN (Hiệu trưởng, Trưởng khoa, Trưởng phòng ĐBCL): Tham khảo quy trình tổ chức hệ thống ĐBCL bên trong theo chu trình PDCA, cách thức triển khai tự đánh giá cơ sở và chương trình đào tạo, chuẩn bị minh chứng phục vụ kiểm định chất lượng ngoài.
2. Nghiên cứu sinh, học viên cao học, giảng viên chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tham khảo khung phân tích kết hợp CIPO - PDCA, phương pháp thiết kế bộ công cụ điều tra bảng hỏi (Likert 5 mức độ), quy trình kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha, tương quan Pearson và kiểm định Paired Samples T-test bằng phần mềm SPSS.
3. Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở LĐ-TB&XH 5 tỉnh Tây Nguyên): Sử dụng các cứ liệu thực trạng và khuyến nghị chính sách để xây dựng quy hoạch mạng lưới, phân bổ nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất và chỉ đạo công tác kiểm định chất lượng GDNN vùng Tây Nguyên.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khung lý thuyết chủ đạo mà luận án xây dựng và áp dụng là gì?

Luận án kết hợp mô hình CIPO (Context - bối cảnh, Input - đầu vào, Process - quá trình, Output - đầu ra) để mô tả toàn diện các thành tố của hoạt động ĐBCL đào tạo, đồng thời vận dụng chu trình PDCA (Plan - lập kế hoạch, Do - thực thi, Check - kiểm tra, Action - cải tiến) của Deming để quản lý và vận hành các thành tố đó.

2. Dữ liệu thực trạng được thu thập trên quy mô mẫu như thế nào?

Luận án tiến hành khảo sát tại 9 trường CĐ (trong tổng số 17 trường CĐ khu vực Tây Nguyên) với 204 khách thể, bao gồm 72 cán bộ quản lý (CBQL) cùng 132 giảng viên (GV) và chuyên viên (CV). Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 20.0.

3. Thực trạng tự đánh giá và kiểm định chất lượng tại các trường CĐ Tây Nguyên thời điểm nghiên cứu ra sao?

Tính đến năm học 2018–2019, toàn khu vực Tây Nguyên có 11/17 trường CĐ thực hiện tự đánh giá cơ sở giáo dục, 6/17 trường thực hiện tự đánh giá chương trình đào tạo, và chưa có trường nào được đánh giá ngoài (kiểm định chất lượng).

4. Luận án đề xuất bao nhiêu nhóm biện pháp quản lý?

Tác giả đề xuất 5 nhóm biện pháp dựa trên 7 nguyên tắc khoa học: (1) Nâng cao nhận thức về ĐBCL; (2) Tăng cường kế hoạch hóa; (3) Đẩy mạnh tổ chức, chỉ đạo; (4) Tăng cường kiểm tra, đánh giá; (5) Cải tiến các điều kiện ảnh hưởng đến hoạt động ĐBCL đào tạo.

5. Biện pháp nào đã được tác giả đưa vào thực nghiệm và kết quả ra sao?

Tác giả lựa chọn thực nghiệm biện pháp "Nâng cao nhận thức cho CBQL, GV và CV về quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo" tại 2 trường CĐ. Kết quả kiểm định Paired Samples T-test cho thấy mức độ nhận thức của nhóm thực nghiệm sau tác động tăng lên có ý nghĩa thống kê so với trước thực nghiệm và cao hơn nhóm đối chứng.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Hữu Lành đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu về quản lý hoạt động ĐBCL đào tạo tại các trường CĐ khu vực Tây Nguyên. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa khung lý thuyết CIPO - PDCA và các phương pháp nghiên cứu hỗn hợp (khảo sát bảng hỏi, phỏng vấn sâu, nghiên cứu hồ sơ và thực nghiệm sư phạm), công trình đã phản ánh chính xác thực trạng công tác ĐBCL tại 9 trường CĐ địa bàn 5 tỉnh Tây Nguyên. Hệ thống 5 nhóm biện pháp quản lý được luận án đề xuất có cơ sở khoa học vững chắc, bảo đảm tính cần thiết, tính khả thi và cung cấp luận cứ thực tiễn quan trọng cho việc nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp tại vùng Tây Nguyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quan lý hoạt động ĐBCL dao tạo ở trường CD. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động DBCL dao tạo ở các trường CD khu vực Tây Nguyên. Chương 3: Biện pháp quan lý hoạt động DBCL dao tạo ở các trường CD khu vực Tây Nguyên. lãi Chương | CƠ SỞ LÝ LUẬN VE QUAN LÝ HOAT DONG DAM BAO CHAT LƯỢNG ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG CAO DANG 1.

TONG QUAN VAN ĐÈ NGHIÊN CỨU 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Nhân lực và chất lượng nhân lực là chìa khóa thành công của mỗi quốc gia. Do vậy, quản lý hoạt động DBCL ở các trường CD, đại học được các quốc gia, các cơ sở đảo tạo quan tâm, chú trọng và có nhiều nghiên cứu vẻ nhiêu khía cạnh liên quan đến van đề này, trong đó có: Theo Abdullah (2000), ĐBCL đạt được trên thực tế so với lý thuyết phụ thuộc nguồn lực và sử dụng các nguồn lực hiện có của tô chức. Dam bảo chất lượng PBCL là phương tiện tạo ra sản phâm không có sai sót do lỗi trong quá trình sản xuất hay đảo tạo gây ra vì thể chất lượng được giao phó cho mỗi người tham gia.

Từ ý tưởng nảy, người ta quan tâm đến việc tạo nên một nên văn hoá chất lượng khi áp dụng mô hình DBCL dé người trực tiếp làm ra sản phẩm phải tự nhận thức được tam quan trọng của chất lượng, biết cách làm thé nao dé đạt được chất lượng cao hơn và tự mình mong muốn làm điều đó, hơn thế nữa còn thuyết phục, vận động người khác cùng làm tốt như họ hoặc làm tốt hơn bản thân họ. DBCL bao gồm DBCL bên trong (internal quality assurance (IQA)) và ĐBCL bên ngoài (external quality assurance (EQA)) nhà trường. DBCL bên trong do nhà trường đảm nhận, DBCL bên ngoài do các cơ quan chức năng bên ngoải nhà trường thực hiện (gồm cả các cơ quan kiểm định chất lượng). DBCL bên trong nhà trường là nhân tố quan trọng nhất, nhà trường chủ động tạo nên chất lượng (Phạm Lê Cường, 2016).

Trong phạm vi luận dn này, chỉ xem xét ĐBCL bên trong các trường CD dưới góc nhìn ĐBCL đào tạo như tiêu điểm nghiên cứu. Các thành té cơ bản của dam bao chất lượng - Đảm bảo chất lượng bên trong Được thực hiện thông qua hệ thống DBCL bên trong cơ sở đảo tao dé ngăn 12 ngừa và xử lý các lỗi xuất hiện trước và trong quá trình đào tạo, bao gồm những việc như: xây dựng, thực hiện, đánh giá, cải tiền thường xuyên các chuan về chất lượng từ các yếu tô: đầu vào, quá trình và đầu ra. - Tự dánh giá Đây là hoạt động tự đánh giá của chính cơ sở đào tạo căn cứ vào hệ thông tiêu chí, tiêu chuẩn kiểm định chất lượng đào tạo do cơ quan có thâm quyền ban hành đề chỉ ra các mặt mạnh, mặt yếu, từ đó xây dựng kế hoạch và các biện pháp thực hiện nhằm đáp ứng mục tiêu đã đề ra. - Đảm bảo chất lượng bên ngoài Bao gồm các hoạt động kiêm định chất lượng dao tạo, hoạt động kiểm tra, giám sát định kỳ, đột suất của các cơ quan có thâm quyền.

Các phương thức dam bao chất lượng - Đánh giá chất lượng Dù đối tượng của việc đo lường, đánh giá chất lượng là gì và chủ thê của việc đo lường, đánh giá là ai thì việc đầu tiên, quan trọng nhất vẫn là xác định mục đích của việc đo lường, đánh giá. Từ đó mới xác định được việc sử dụng phương pháp cũng như các công cụ đo lường tương ứng. Đánh giá sẽ tập trung vào câu hỏi “Kết quá các hoạt động như thể nào?" (tức là tập trung vào kết qua dau ra). Hoạt động đánh giá đơn thuần thường không gồm mục đích cải thiện chất lượng.

Hiện nay xu hướng đánh giá ngày càng phụ thuộc vào phương pháp đánh giá định lượng thay vì đánh giá định tính (ví dụ như khi đánh giá người ta có thé đặt ra câu hỏi về số lượng sách trong thư viện hơn là hỏi về chat lượng của những cuốn sách đó có nội dung cập nhật hay không? Có liên quan đến chương trình dao tạo (CTĐT) nao? Có được giáo viên và người học nao đọc tham khảo hay không”). Trong khu vực Đông A - Thái Bình Dương, An độ va Trung Quốc là hai nước đã sử dụng phương pháp đánh giá (theo hình thức xếp hạng các cơ sở dao tạo ở An Độ hoặc xếp hạng giáo viên ở Trung Quốc) kết hợp cùng với quá trình kiêm định (Nguyễn Văn Ly, 2010). - Kiểm toán chất lượng Kiểm toán là hoạt động kiểm tra những gì một trường đã công khai hoặc 13 không công khai về ban thân nó. Một trường thường công bo ve những gì họ sẽ làm và hoạt động kiểm toán chất lượng sẽ kiêm tra liệu trường đó đã đạt được các mục tiêu dé ra ở mức độ nào.

Kiểm toán chất lượng thường hay đặt cầu hỏi “Bạn đã thực hiện những gì mình tuyên bé tốt đến mức độ nào?". Chính phù các nước thường thích hoạt động kiêm định hơn hoạt động kiêm toán chất lượng. Bởi vậy, quá trình kiểm toán chất lượng chỉ được áp dụng phỏ biến trong những hệ thông giáo dục đã có từ lâu đời và các cơ sở đào tạo của nó vốn có truyền thông thực hiện tự đánh giá. Ở khu vực Đông Á - Thái Bình Dương, Úc và Niu-Di-Lân là hai quốc gia tiêu biểu trong việc áp dụng qui trình kiểm toán chất lượng (Nguyễn Văn Ly, 2010).

- Kiểm định chất lượng Kiém định có thê được áp dụng cho một trường, hoặc chỉ cho một CTĐT của một môn học. Kiểm định đảm bảo với cộng đồng cũng như với các tô chức hữu quan rằng một trường (hay một chương trình một môn học nào đó) có những mục tiêu đào tạo được xác định rõ ràng và phù hop; có được những điều kiện để đạt được mục tiêu đó, và có khả năng phát triển bèn vững. Kiểm định chú trọng câu hỏi “Liệu chất lượng hoạt động của bạn có đủ tốt dé được chấp thuận (cho việc cấp chứng chi/bang)? ”- Kiểm định nhằm hai mục đích: (i) Dam bao với những đối tượng tham gia vào công tác đào tạo rằng một CTĐT, hay một trường, khoa nào đó đã đạt hay vượt những chuẩn mực nhất định về chất lượng: (il) Hỗ trợ trường liên tục cải tiền chat lượng. Bên cạnh đó, kiêm định chất lượng cũng xem xét đến yếu t6 dau vào đồng thời vẫn tính đến yếu tô dau ra (Nguyễn Xuân Ninh, 2017).

Nói một cách tông quát, một trường hoặc CTDT được công nhận đạt chất lượng kiểm định phải cho thấy rằng nó: - Có mục tiêu dao tạo phù hợp và được xác định rõ qua thời gian bởi cộng dong giáo dục: - Có đủ các nguồn lực tài chính, con người, vật chất cần thiết dé đạt được những mục tiêu đã đề ra; - Chứng tỏ rằng nó đã, đang và sẽ đạt được những mục tiêu đó: - Dưa ra được đầy đủ minh chứng nhằm giúp mọi người tin tưởng rằng nó sẽ 14 tiếp tục đạt được mục tiêu của mình trong một khoảng thời gian nữa trong tương lai. Trong ba cách thức ĐBCL đã nói, cách thức được sử dụng rộng rãi nhất trong khu vực, trên thế giới cũng như hữu hiệu nhất khi phục vụ mục đích phát triển và nâng cao chất lượng cho các trường là cách thứ ba: kiểm định chat lượng. Các nguyên tắc của đảm bảo chất lượng - Sự phỏ biến và minh bạch: Sứ mạng và mục đích của t6 chức được tat cả mọi người trong tô chức biết một cách rõ ràng. - Xây dựng kề hoạch cụ thê: Hệ thống mà theo đó công việc được thực hiện là được suy tính cần thận, rõ ràng và được truyền đạt đến tat cả mọi người.

- Phát huy tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm: Tất cả mọi người đều biết rõ trách nhiệm của mình và tự giác thực hiện trách nhiệm của mình. - Phát huy sức mạnh tập thé: Cái mà tô chức cho là chất lượng đều được định nghĩa rõ ràng và có lưu trữ lại trong tài liệu của tô chức. Huy động sức mạnh tập thẻ, sự phôi hợp nhịp nhàn ở các khâu, các bộ phận. - Có cơ chế quản lý chất lượng: Có hệ thống kiểm tra xem tat cá mọi việc có được tiến hành theo đúng kế hoạch không; và khi có sự có - đây là điều không thê tránh - thì có những cách thức đã được đồng ý từ trước dé giải quyết các sự cỗ đó.

Trong công trình “Khung DBCL trong khu vực ”, tác gia đã chỉ ra: Hệ thong PBCL đào tạo gồm cơ cấu tô chức, các thủ tục, các quá trình và các nguồn lực cần thiết của các cơ sở đảo tạo dùng dé thực hiện quản lý đồng bộ. nhằm đạt được những tiêu chuân, tiêu chí và các chỉ số do nhà nước ban hành, đẻ nâng cao và liên tục cải tiễn chất lượng đào tạo nhằm thỏa mãn yêu cầu của người học và đáp ứng nhu cầu thị trường lao động (Tổ chức các Bộ trưởng giáo dục Đông Nam A, 2003). Theo Kefalas và các cộng sự (2003). một hệ thông DBCL bao gồm các tiêu chuẩn chất lượng: chương trình học tập hiệu quả, đội ngũ GV, khả năng sử dụng cơ sở hạ tang sẵn có, phản hồi tích cực từ học sinh, sinh viên (HSSV) và sự hỗ trợ từ các bên liên quan và thị trường lao động.

Trong tài liệu "Số tay hướng dan và thực hiện ”, tô chức DBCL mạng lưới chất lượng các nước Đông Nam A (2004) đã nêu rõ: “Mô hình ĐBCL ở các nước Đông Nam A rat da dạng nhưng điểm chung là hau hết các cơ quan DBCL quốc gia đều do 15 nha nước thành lập, nha nước cấp kinh phí và chủ yếu thực hiện nhiệm vụ kiêm dink”. Báo cáo về các mô hình DBCL trong LIS của Tammaro cho biết: Ba mô hình PBCL xuất hiện từ các hướng dẫn và tiêu chuẩn khác nhau của LIS là: Định hướng chương trình; Định hướng quá trình giáo dục: Định hướng kết quả học tập (Tammaro, 2005). Trong tài liệu “Xáy dựng nắng lực trong giáo duc dai học va DBCL ở khu vực châu A - Thái Bình Dương”, tác già đã trình bày: “PBCL có thé liên quan đến một chương trình, một cơ sở hay một hệ thống giáo dục đại học. DBCL là tat cả các quan điềm, đối tượng, hoạt động và qui trình đảm bảo rằng các tiêu chuẩn thích hợp về mặt giáo dục đang được duy trì và nâng cao trong suốt sự tồn tại và quá trình sử dụng: Cùng với các hoạt động kiêm soát chất lượng bền trong và bên ngoài của mỗi chương trình.