Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. Các công trình liên quan đến đề tài Đội ngũ CBCC có vị trí, vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị nói chung và nền hành chính nói riêng, do đó đối tượng này được nghiên cứu rất nhiều, được tiếp cận từ nhiều ngành khoa học khác nhau với những nội dung khác nhau, nhưng mục tiêu cuối cùng là nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả làm việc của đội ngũ CBCC. Các công trình nghiên cứu về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức Vấn đề xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ, công chức về chất lượng có khá nhiều người nghiên cứu, do đó cũng có khá nhiều công trình. - Thang Văn Phúc, Nguyễn Minh Phương (2005), “Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ công chức” Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Trên cơ sở nghiên cứu các quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò, vị trí người cán bộ cách mạng, cũng như yêu cầu đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; tìm hiểu những bài học kinh nghiệm về việc tuyển chọn và sử dụng nhân tài trong suốt quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, cũng như kinh nghiệm xây dựng nền công vụ chính quy hiện đại của đất nước trong khu vực và trên thế giới. Các tác giả đều đã phân tích một cách hệ thống và tương đối toàn diện về vấn đề chất lượng công chức nói chung dưới góc độ lý luận cũng như sự vận dụng lý luận đó vào tình hình thực tiễn, đó đều là những công trình, sản phẩm của trí tuệ có giá trị và ý nghĩa về mặt lý luận và thực tiễn, là cơ sở kết thừa cho việc nghiên cứu tiếp theo. 9 - Nguyễn Kim Diện (2006), “Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính nhà nước tỉnh Hải Dương”, Luận án tiến sĩ, Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội. Đây là công trình nghiên cứu có nhiều điểm mới về lý luận và thực tiễn cho việc phát triển về chất lượng của đội ngũ công chức hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay.
Tác giả đã xây dựng được khung lý thuyết về đội ngũ công chức hành chính nhà nước, đó là xây dựng được khái niệm, chỉ ra vai trò và đặc điểm của công chức hành chính nhà nước; xác định các chỉ tiêu đánh giá chất lượng công chức hành chính nhà nước; đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng công chức hành chính nhà nước; kinh nghiệm xây dựng, phát triển và nâng cao chất lượng công chức hành chính nhà nước. Trên cơ sở khung lý thuyết này, tác giả phân tích chất lượng công chức hành chính nhà nước tỉnh Hải Dương, Việt Nam, tác giả cũng đã chỉ những nguyên nhân dẫn đến tình trạng chất lượng công chức hành chính nhà nước tỉnh Hải Dương hiện nay. Dẫn mục tiêu, phương hướng nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh Hải Dương giai đoạn 2006 - 2015, từ thực trạng chất lượng công chức hành chính nhà nước tỉnh Hải Dương, tác giả đã đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh Hải Dương. Các giải pháp đó là: Phân tích công việc và xác định tiêu chuẩn chức danh công chức; hoàn thiện công tác tuyển dụng công chức hành chính nhà nước trong tỉnh; sử dụng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh một cách hợp lý; đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh; nâng cao tinh thần và đạo đức đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực trong đội ngũ công chức hành chính nhà nước.
10 - Cao Khoa Bảng (2008), Tăng cường đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của hệ thống chính trị cấp tỉnh, thành phố (kinh nghiệm của Hà Nội), Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội. Đây là tài liệu có giá trị về công tác tổ chức và đào tạo cán bộ cấp tỉnh, thành ở Việt Nam hiện nay. Tác giả cho rằng để tăng cường đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của hệ thống chính trị cấp tỉnh, vấn đề đặt ra là phải thực hiện đồng thời với tăng cường công tác ĐTBD đội ngũ này.
Việc nâng cao năng lực lãnh đạo, phẩm chất đạo đức để đáp ứng với yêu cầu lãnh đạo, quản lý của đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống chính trị hiện nay đang là yêu cầu bức thiết. Tác giả đánh giá cao vai trò của công tác ĐTBD, thông qua ĐTBD, đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của hệ thống chính trị cấp tỉnh sẽ nâng cao năng lực và chuyên môn. Hệ thống chính trị cấp tỉnh cần phải xây dựng cho được đội ngũ cán bộ chủ chốt có đủ tài, đủ đức để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. - Trịnh Cư, Nguyễn Duy Hùng và Lê Văn Yên (2009), Kinh nghiệm xây dựng đội ngũ cán bộ ở Trung Quốc, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Để phát triển thuận lợi sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội mang đặc sắc Trung Quốc, đẩy mạnh công cuộc cải cách, mở cửa, vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ có tố chất cao, có tri thức, nắm vững nghiệp vụ, hoàn thành tốt trọng trách được giao, trung thành với chủ nghĩa Mác, kiên trì con đường xã hội chủ nghĩa, biết lãnh đạo, quản lý đất nước, xã hội, đặc biệt là quản lý nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa của Trung Quốc. được Đảng và Nhà nước Trung Quốc rất quan tâm. Cuốn sách gồm tám phần, được biên soạn theo từng vấn đề mang tính tổng quát về công tác tổ chức, xây dựng đội ngũ cán bộ của Trung Quốc trong thời gian gần đây. Toàn bộ vấn đề liên quan đến công tác cán bộ như chế độ cán bộ, công chức; việc cải cách thể chế chính trị; vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản; việc nâng cao tố chất và năng lực đối với cán bộ lãnh đạo; công tác 11 đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; tiến cử, lựa chọn, đề bạt, sử dụng và nhận xét, đánh giá cán bộ; quản lý cán bộ ở Trung Quốc là những nội dung được phân tích, luận giải qua cuốn sách.
Các tác giả đã nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp nhằm xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ ở Trung Quốc như: Vai trò của Đảng cộng sản Trung Quốc trong việc nâng cao năng lực cán bộ, công chức; cải cách công tác cán bộ; lựa chọn, đề bạc và sử dụng cán bộ; đánh giá công tác quản lý cán bộ. Từ các giải pháp đó, các tác giả gợi ý cho việc vận dụng ở Việt Nam. Tác giả cho rằng việc nâng cao chất lượng đội ngũ công chức là cần thiết, đó là đòi hỏi của công cuộc cải cách hành chính và xuất phát từ thực trạng đội ngũ công chức hiện nay. Tác giả đã khái quát thành tựu, đồng thời phân tích những hạn chế của việc xây dựng đội ngũ công chức từ năm 1986 đến nay.
Những hạn chế trong xây dựng đội ngũ công chức tập trung vào công tác tuyển dụng công chức. Để nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, tác giả đề xuất giải phát tuyển dụng công chức thay vì thi tuyển, xét tuyển như hiện nay bằng hình thức sát hạch; hướng đến đào tạo năng lực cho công chức thay vì bằng cấp; xây dựng chế độ cam kết phục vụ cộng đồng. Để cam kết phục vụ cộng đồng, tác giả có học tập kinh nghiệm một số quốc gia trên thế giới để có tiêu chí, quy trình thực hiện cam kết. Như vậy, hoạt động xây dựng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho bộ máy hành chính thực chất là việc thay đổi cách làm đối với công tác tuyển dụng, công tác đào tạo, bồi dưỡng đối với đội ngũ công chức.
- Văn Tất Thu (2012), “Nâng cao chất lượng cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế”, Tạp chí Cộng sản, 31/10/2012. 12 Tác giả khẳng định Vị trí, vai trò quan trọng của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Bên cạnh những ưu điểm và đóng góp to lớn, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước hiện nay, vẫn còn không ít những bất cập, hạn chế cần phải khắc phục. Cụ thể, bước vào thời kỳ đổi mới, một bộ phận đáng kể cán bộ công chức lãnh đạo, quản lý nhà nước không theo kịp, không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, thiếu kiến thức về chuyên môn, bất cập về nhiều mặt.
Sự yếu kém của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, cũng như chất lượng nguồn nhân lực hiện nay là một thách thức lớn trong quá trình hội nhập quốc tế Từ đó, tác giả đề xuất một số yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Đó là: nâng cao năng lực tham mưu, đề xuất về chủ trương, đường lối, chính sách, chế độ ở tầm chiến lược; , nâng cao năng lực, trình độ thể chế hóa các chủ trương, đường lối, nghị quyết, chỉ thị của Đảng thành hệ thống thể chế, chế độ, chính sách của Nhà nước, các chương trình, kế hoạch thực hiện cụ thể; nâng cao năng lực, trình độ lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các thể chế, chế độ, chính sách, các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; nâng cao năng lực, trình độ giám sát kiểm tra việc thực hiện các thể chế, chế độ, chính sách, các chương trình, kế hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội; nâng cao trách nhiệm và trình độ đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý kế cận, bảo đảm cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước - Vông Sa Văn Xay Nha Vông (2015), "Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ công chức hành chính cấp tỉnh theo yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào", Luận án khoa học chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội. 13 Ở bất kỳ lĩnh vực nào, chế độ nào nhân tố con người hết sức quan trọng, đóng vai trò quyết định để đạt được mục tiêu. Cán bộ là vốn quý báu nhất của Đảng, là người lãnh đạo nhân dân, phục vụ nhân dân, tạo ra mối quan hệ giữa đảng với quần chúng.