Luận văn thạc sĩ giám sát quản lý nhà nước ở huyện Bố Trạch, Quảng Bình

Nghiên cứu chuyên sâu về luận văn thạc sĩ giám sát quản lý nhà nước tại huyện Bố Trạch, Quảng Bình. Phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả

• Tác giả: Phan Thanh Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Phượng
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Giám sát quản lý nhà nước - Từ thực tiễn huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về giám sát quản lý nhà nước tại huyện Bố Trạch Quảng Bình

Giám sát quản lý nhà nước là hoạt động quan trọng nhằm kiểm soát quyền lực công, ngăn ngừa lạm quyền và nâng cao hiệu quả quản lý hành chính. Tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, hoạt động giám sát được thực hiện thông qua cơ chế kiểm tra, thanh tra, giám sát của các cơ quan quyền lực nhà nước như Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp huyện, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức xã hội. HĐND huyện Bố Trạch, với vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước địa phương, thực hiện giám sát đối với Ủy ban nhân dân (UBND) huyện thông qua các kỳ họp, báo cáo công tác và hoạt động giám sát chuyên đề. Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015 cùng các văn bản pháp luật khác đã tạo khung pháp lý vững chắc cho hoạt động giám sát, đảm bảo tính minh bạch, dân chủ trong quản lý nhà nước tại địa phương.

1.1. Khái niệm và vai trò giám sát quản lý nhà nước

Giám sát quản lý nhà nước được hiểu là quá trình theo dõi, đánh giá hoạt động quản lý của các cơ quan nhà nước nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật, hiệu quả và trách nhiệm giải trình. Tại huyện Bố Trạch, giám sát được thực hiện thông qua ba hình thức chính: giám sát trực tiếp của HĐND, giám sát thông qua Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và giám sát từ phía nhân dân. HĐND huyện đóng vai trò trung tâm trong việc giám sát UBND huyện, thông qua việc xem xét báo cáo công tác, chất vấn và giám sát chuyên đề. Giám sát không chỉ giúp phát hiện sai phạm mà còn thúc đẩy cải cách hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công.

1.2. Khung pháp lý điều chỉnh hoạt động giám sát

Hoạt động giám sát quản lý nhà nước tại huyện Bố Trạch được điều chỉnh bởi Hiến pháp 2013, Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2015, Luật Thanh tra 2010, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam 2015 và các văn bản pháp luật khác. Hiến pháp 2013 khẳng định quyền lực nhà nước là thống nhất nhưng có sự phân công, phối hợp giữa các nhánh quyền lực. Luật hoạt động giám sát quy định cụ thể về quyền hạn, nhiệm vụ của HĐND trong giám sát UBND, trong khi Luật Thanh tra quy định về thanh tra chuyên ngành. Các văn bản này tạo nền tảng pháp lý vững chắc, đảm bảo hoạt động giám sát diễn ra minh bạch và hiệu quả.

II. Thực trạng giám sát quản lý nhà nước tại huyện Bố Trạch giai đoạn 2016 2021

Giai đoạn 2016-2021, huyện Bố Trạch đã triển khai nhiều hoạt động giám sát quản lý nhà nước thông qua HĐND huyện, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và sự tham gia của nhân dân. HĐND huyện tổ chức hai kỳ họp thường niên để xem xét báo cáo công tác của UBND huyện, chất vấn các lĩnh vực trọng điểm như đầu tư công, giải quyết khiếu nại tố cáo. Hoạt động giám sát chuyên đề được thực hiện định kỳ, tập trung vào các lĩnh vực nhạy cảm như quản lý đất đai, ngân sách. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện đã thành lập Ban Thanh tra nhân dân cấp xã và Ban giám sát đầu tư cộng đồng, góp phần tăng cường giám sát từ phía xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế như thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, thiếu nguồn lực cho hoạt động giám sát.

2.1. Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân huyện

HĐND huyện Bố Trạch thực hiện giám sát thông qua hai kỳ họp thường niên, nơi các đại biểu xem xét báo cáo công tác của UBND huyện, chất vấn các ngành và giám sát chuyên đề. Kỳ họp giữa năm tập trung vào đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm, trong khi kỳ họp cuối năm quyết định ngân sách và kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội. HĐND cũng tổ chức giám sát chuyên đề về các lĩnh vực như đầu tư công, quản lý đất đai, giải quyết khiếu nại tố cáo. Hoạt động giám sát được thực hiện bởi các Ban của HĐND như Ban Pháp chế và Ban Kinh tế-Xã hội, với sự tham gia của đại biểu HĐND theo tổ đại biểu.

2.2. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cộng đồng

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Bố Trạch đã thành lập Ban Thanh tra nhân dân cấp xã và Ban giám sát đầu tư cộng đồng nhằm tăng cường giám sát từ phía xã hội. Ban Thanh tra nhân dân cấp xã giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, giải quyết khiếu nại tố cáo tại cấp cơ sở. Ban giám sát đầu tư cộng đồng giám sát sự phù hợp của quyết định đầu tư với kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội địa phương. Sự tham gia của cộng đồng thông qua các hình thức giám sát như góp ý kiến, phản ánh đã góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương.

III. Đánh giá ưu điểm và hạn chế trong giám sát quản lý nhà nước huyện Bố Trạch

Hoạt động giám sát quản lý nhà nước tại huyện Bố Trạch giai đoạn 2016-2021 đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. HĐND huyện đã tổ chức các kỳ họp, giám sát chuyên đề và chất vấn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cộng đồng đã tham gia tích cực thông qua các hình thức giám sát từ phía xã hội. Các cơ chế giám sát đã góp phần phát hiện và ngăn chặn sai phạm, thúc đẩy cải cách hành chính. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế như thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan giám sát, thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực cho hoạt động giám sát. Bên cạnh đó, sự tham gia của cộng đồng chưa thực sự sâu rộng do nhận thức hạn chế của người dân về quyền giám sát.

3.1. Những ưu điểm nổi bật trong thực tiễn giám sát

Một trong những ưu điểm nổi bật là HĐND huyện đã xây dựng được cơ chế giám sát khá hoàn chỉnh thông qua các kỳ họp, giám sát chuyên đề và chất vấn. Hoạt động giám sát đã góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình của UBND huyện, cải thiện chất lượng dịch vụ công. Sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cộng đồng đã tăng cường tính minh bạch, giúp phát hiện kịp thời những bất cập trong quản lý. Các cơ chế giám sát đã được thể chế hóa trong các văn bản pháp luật, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho hoạt động giám sát.

3.2. Những tồn tại và nguyên nhân hạn chế

Tồn tại lớn nhất là thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa HĐND, UBND, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan chức năng, dẫn đến hiệu quả giám sát chưa cao. Thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực cũng là rào cản lớn, khiến hoạt động giám sát chưa thể triển khai rộng rãi. Bên cạnh đó, nhận thức của người dân về quyền giám sát còn hạn chế, dẫn đến sự tham gia chưa thực sự sâu rộng. Ngoài ra, một số quy định pháp luật còn thiếu cụ thể, gây khó khăn trong triển khai giám sát thực tế.

IV. Giải pháp nâng cao hiệu quả giám sát quản lý nhà nước huyện Bố Trạch

Để nâng cao hiệu quả giám sát quản lý nhà nước tại huyện Bố Trạch, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp như tăng cường phối hợp giữa các cơ quan giám sát, nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền giám sát, và bổ sung nguồn lực tài chính, nhân lực cho hoạt động giám sát. HĐND huyện cần tăng cường giám sát chuyên đề, chất vấn sâu hơn đối với các lĩnh vực trọng điểm. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về quyền giám sát. Bên cạnh đó, cần hoàn thiện khung pháp lý, bổ sung các quy định cụ thể về trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan giám sát.

4.1. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan giám sát

Để nâng cao hiệu quả giám sát, cần thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa HĐND, UBND, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan chức năng. HĐND huyện cần tăng cường giám sát đối với UBND huyện thông qua các kỳ họp, giám sát chuyên đề và chất vấn. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với HĐND trong việc tổ chức giám sát từ phía xã hội. Các cơ quan chức năng cần cung cấp đầy đủ thông tin cho hoạt động giám sát, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

4.2. Nâng cao nhận thức và vai trò của cộng đồng

Cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về quyền giám sát thông qua các hình thức như hội nghị, tuyên truyền trên phương tiện truyền thông. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện cần tổ chức các hoạt động giám sát cộng đồng, khuyến khích người dân tham gia đóng góp ý kiến. Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế khuyến khích sự tham gia của cộng đồng, như ghi nhận những đóng góp tích cực trong hoạt động giám sát.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kiểm soát quyền lực nhà nước là nguyên tắc cốt lõi nhằm bảo đảm tính minh bạch, kỷ cương và hiệu lực quản lý công trong hệ thống chính trị Việt Nam. Trên địa bàn huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình – một địa phương có diện tích tự nhiên 2.115,5 km2 với 30 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 28 xã và 02 thị trấn) cùng quy mô dân số 185.458 người – công tác giám sát quản lý nhà nước giữ vai trò bản lề trong việc thúc đẩy kinh tế và ổn định xã hội. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu tăng cường kiểm soát quyền lực với những hạn chế cố hữu về cơ chế vận hành, năng lực bộ máy và tính kiêm nhiệm tại cơ quan dân cử cấp huyện.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa cơ sở lý luận về giám sát quản lý nhà nước ở cấp huyện, đánh giá toàn diện thực trạng giám sát của Hội đồng nhân dân huyện Bố Trạch giai đoạn 2016 - 2020 (nhiệm kỳ 2016 - 2021), từ đó xác định nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động này trong bối cảnh phân cấp hiện nay. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp gắn liền với kết quả điều hành của địa phương, nơi mà hoạt động giám sát đã góp phần quản lý hiệu quả nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản gia tăng từ 1.300 tỷ đồng năm 2016 lên hơn 3.000 tỷ đồng, đồng thời hỗ trợ giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện từ 9,74% xuống còn 4,0% vào năm 2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai nền tảng lý thuyết chủ đạo trong khoa học hành chính: Lý thuyết kiểm soát quyền lực nhà nước và Lý thuyết quản trị công mới (New Public Management). Lý thuyết kiểm soát quyền lực nhấn mạnh cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát giữa 03 nhánh quyền lực lập pháp, hành pháp và tư pháp theo tinh thần Điều 2 Hiến pháp năm 2013 nhằm ngăn chặn sự tha hóa quyền lực công. Đồng thời, Lý thuyết quản trị công mới định hướng việc nâng cao tính giải trình, hiệu quả đầu ra và sự tham gia của công dân trong giám sát thực thi công vụ.

Khung phân tích của đề tài xoay quanh 04 khái niệm trọng tâm: Giám sát quản lý nhà nước, Giám sát mang tính quyền lực của cơ quan dân cử, Giám sát xã hội và Hiệu lực quản lý công. Cơ sở pháp lý được xây dựng chặt chẽ dựa trên các đạo luật nền tảng gồm: Hiến pháp năm 2013, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam năm 2015 và Quyết định số 217-QĐ/TW của Bộ Chính trị về Quy chế giám sát và phản biện xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được triển khai dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp phong phú kết hợp các báo cáo hành chính thực tế. Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm toàn bộ n = 40 đại biểu trúng cử Hội đồng nhân dân huyện Bố Trạch Khóa XVIII (đạt tỷ lệ 97,56% so với 41 chỉ tiêu ấn định) và 30 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc trong suốt nhiệm kỳ 5 năm từ 2016 đến 2020.

Phương pháp chọn mẫu toàn thể (toàn bộ đại biểu HĐND huyện) kết hợp chọn mẫu phân tầng theo nhóm chuyên môn được áp dụng nhằm thu thập dữ liệu về cơ cấu nhân sự, số lượng cuộc giám sát chuyên đề và tỷ lệ giải quyết kiến nghị của Ủy ban nhân dân huyện. Luận văn sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp và so sánh thể chế. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, đo lường chính xác các biến động về chỉ số phát triển kinh tế - xã hội dưới tác động của hoạt động giám sát, đồng thời phản ánh chân thực những bất cập trong cơ cấu tổ chức bộ máy cơ quan dân cử cấp huyện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu đại biểu Hội đồng nhân dân huyện Bố Trạch nhiệm kỳ 2016 - 2021 có trình độ học vấn cao nhưng tính độc lập còn hạn chế. Trong tổng số 40 đại biểu, có 75,0% đại biểu đạt trình độ từ đại học trở lên (gồm 17,5% trên đại học và 57,5% đại học) cùng 55,0% có trình độ lý luận chính trị cao cấp hoặc cử nhân. Tuy nhiên, đại biểu thuộc khối chính quyền chiếm tới 40,0% (16 đại biểu) và chuyên trách công tác Đảng chiếm 25,0% (10 đại biểu), trong khi đại biểu ngoài Đảng chỉ đạt 5,0% (02 đại biểu) và đại biểu dưới 35 tuổi chỉ chiếm vỏn vẹn 2,5% (01 người).

Thứ hai, hoạt động giám sát góp phần quan trọng vào sự bứt phá kinh tế và phát triển hạ tầng. Giám sát tài chính công đã bảo đảm tính minh bạch cho dòng vốn đầu tư xây dựng cơ bản tăng hơn 130% từ 1.300 tỷ đồng lên trên 3.000 tỷ đồng, nâng tỷ lệ xã có đường ô tô và điện lưới lên 100%. Hoạt động giám sát lĩnh vực nông - lâm nghiệp đã hỗ trợ duy trì độ che phủ rừng ở mức 71,5% với 4.140 ha rừng trồng mới và giúp 14/28 xã (chiếm 50,0%) đạt chuẩn nông thôn mới với bình quân 15,8 tiêu chí/xã.

Thứ ba, công tác giám sát việc thực thi chính sách an sinh xã hội ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Giám sát các chương trình mục tiêu quốc gia đã góp phần kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 9,74% năm 2016 xuống còn 4,0% vào năm 2019, giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi xuống 10,2%, tạo việc làm mới cho hơn 3.000 lao động mỗi năm và nâng thu nhập bình quân đầu người đạt 37,3 triệu đồng/năm.

Thứ tư, hiệu quả giám sát chuyên đề và chất vấn tại kỳ họp còn bộc lộ tính hình thức, chế tài xử lý sau giám sát chưa đủ mạnh dẫn đến việc một số kiến nghị của cử tri chậm được cơ quan hành chính giải quyết dứt điểm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại xuất phát từ việc tỷ lệ kiêm nhiệm quá cao khi 40,0% đại biểu thuộc khối cơ quan hành chính chịu sự giám sát, dẫn đến tình trạng né tránh va chạm. Bên cạnh đó, kinh phí dành cho các cuộc khảo sát thực địa ở các xã vùng sâu còn hạn chế. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu trước đây tại tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Quảng Ngãi khi đều chỉ ra rằng năng lực giám sát của cơ quan dân cử cấp huyện bị chi phối bởi cơ cấu nhân sự và sự thiếu hụt các quy định chế tài bắt buộc.

Về mặt trực quan hóa, toàn bộ dữ liệu cơ cấu 40 đại biểu theo ngành nghề và trình độ có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ tròn để làm nổi bật tỷ trọng 40,0% của khối hành chính. Đồng thời, sự biến chuyển của các chỉ tiêu kinh tế - xã hội như mức giảm tỷ lệ nghèo từ 9,74% xuống 4,0% hay mức tăng trưởng nguồn vốn đầu tư từ 1.300 tỷ lên 3.000 tỷ đồng rất thích hợp để trình bày bằng biểu đồ cột đôi kết hợp bảng ma trận so sánh, giúp người đọc dễ dàng nhận diện tác động thực chất của hoạt động giám sát.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, kiện toàn cơ cấu và nâng cao tính độc lập của đại biểu Hội đồng nhân dân huyện. Thường trực Huyện ủy và Hội đồng nhân dân huyện Bố Trạch cần giảm tỷ lệ đại biểu khối hành chính kiêm nhiệm từ 40,0% hiện nay xuống dưới 25,0%, đồng thời nâng tỷ lệ đại biểu hoạt động chuyên trách lên tối thiểu 30,0% đến 35,0% trong giai đoạn nhiệm kỳ 2021 - 2026 nhằm bảo đảm tính khách quan trong giám sát.

Thứ hai, chuẩn hóa quy trình giám sát chuyên đề và thiết lập cơ chế hậu giám sát nghiêm ngặt. Ban Pháp chế và Ban Kinh tế - Xã hội của Hội đồng nhân dân huyện cần xây dựng bộ chỉ số đánh giá việc thực hiện 100% các kiến nghị sau giám sát. Quy định rõ thời hạn bắt buộc Ủy ban nhân dân huyện và các phòng chuyên môn phải báo cáo kết quả khắc phục trong vòng 30 ngày, phấn đấu đạt tỷ lệ xử lý dứt điểm trên 90,0% kiến nghị hàng năm.

Thứ ba, nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng chất vấn cho đội ngũ đại biểu. Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân huyện chủ trì phối hợp mở 02 đến 03 đợt tập huấn chuyên sâu hàng năm về kỹ năng thẩm tra dự toán ngân sách, giám sát các dự án đầu tư công có tổng mức vốn trên 3.000 tỷ đồng và kỹ năng đối thoại với cử tri.

Thứ tư, mở rộng cơ chế phối hợp giám sát đa chiều với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và cộng đồng dân cư. Thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh số hóa tại 30 xã, thị trấn, phát huy tối đa vai trò của 30 Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư cộng đồng, bảo đảm tiếp nhận và xử lý 100% các vụ việc khiếu nại, tố cáo ngay từ cấp cơ sở trong giai đoạn 2021 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban và đại biểu Hội đồng nhân dân cấp huyện (gồm 40 đại biểu huyện Bố Trạch và các địa phương tương đồng) nhằm học hỏi quy trình tổ chức giám sát chuyên đề và kỹ năng thẩm tra văn bản hành chính.

Thứ hai, Lãnh đạo Ủy ban nhân dân và các cơ quan chuyên môn cấp huyện (quản lý 30 đơn vị hành chính) để nắm bắt chuẩn mực giải trình công vụ, nâng cao trách nhiệm thực thi các nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội.

Thứ ba, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội cấp huyện nhằm nâng cao năng lực giám sát xã hội, phản biện chính sách và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của hơn 185.000 người dân.

Thứ tư, Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý công (Mã số: 8 34 04 03), Luật học và Quản trị hành chính công xem đây là tài liệu tham khảo thực chứng giàu số liệu về phân cấp quản lý nhà nước tại khu vực Bắc Trung Bộ.

Câu hỏi thường gặp

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu giám sát quản lý nhà nước tại huyện Bố Trạch là gì? Luận văn tập trung hệ thống hóa lý luận kiểm soát quyền lực, phân tích thực trạng giám sát của Hội đồng nhân dân huyện Bố Trạch nhiệm kỳ 2016 - 2021 trên địa bàn 30 xã, thị trấn với 185.458 người dân, từ đó đưa ra giải pháp nâng cao hiệu lực giám sát và phát triển kinh tế - xã hội.

Cơ cấu đại biểu Hội đồng nhân dân huyện Bố Trạch có đặc điểm gì nổi bật? Hội đồng nhân dân huyện khóa XVIII có 40 đại biểu, trong đó 75,0% có trình độ đại học trở lên và 55,0% đạt trình độ lý luận chính trị cao cấp. Tuy nhiên, cơ cấu còn hạn chế khi khối hành chính chiếm 40,0%, trong khi đại biểu ngoài Đảng chỉ chiếm 5,0%.

Hoạt động giám sát đã tác động như thế nào đến kinh tế - xã hội địa phương? Hoạt động giám sát đã hỗ trợ quản lý hiệu quả nguồn vốn xây dựng cơ bản trên 3.000 tỷ đồng, nâng tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới lên 50,0% (14/28 xã), đồng thời góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện từ 9,74% xuống còn 4,0%.

Hạn chế lớn nhất trong công tác giám sát của Hội đồng nhân dân huyện là gì? Tồn tại lớn nhất là tính kiêm nhiệm cao với 16/40 đại biểu thuộc khối hành chính nhà nước, dẫn đến tình trạng e ngại va chạm khi chất vấn. Đồng thời, chế tài bắt buộc thực hiện các kết luận sau giám sát chưa đủ sức răn đe.

Giải pháp then chốt nào được đề xuất để đổi mới công tác giám sát? Đề tài kiến nghị tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách lên mức 30,0% đến 35,0%, giảm đại biểu khối chính quyền xuống dưới 25,0%, chuẩn hóa quy trình hậu giám sát với thời hạn phản hồi 30 ngày và đào tạo kỹ năng giám sát định kỳ cho 100% đại biểu.

Kết luận

• Hệ thống hóa sâu sắc lý luận về kiểm soát quyền lực và phương thức giám sát quản lý nhà nước của Hội đồng nhân dân cấp huyện theo quy định pháp luật hiện hành.
• Khảo sát toàn diện thực trạng tổ chức và hoạt động của 40 đại biểu Hội đồng nhân dân huyện Bố Trạch khóa XVIII trên địa bàn 30 xã, thị trấn.
• Đánh giá thực chứng đóng góp của công tác giám sát đối với việc điều hành nguồn vốn trên 3.000 tỷ đồng và giảm tỷ lệ nghèo đa chiều xuống còn 4,0%.
• Chỉ rõ 04 nhóm nguyên nhân cốt lõi gây hạn chế và đề xuất hệ thống 04 giải pháp mang tính đột phá về cơ cấu nhân sự, quy trình hậu giám sát và ứng dụng công nghệ.
• Xác định lộ trình triển khai rõ ràng cho giai đoạn 2021 - 2026, kêu gọi các cơ quan dân cử và chính quyền địa phương khẩn trương áp dụng khung giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực quản lý công vụ trên địa bàn tỉnh Quảng Bình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁM SÁT QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC Ở CẤP HUYỆN 1. Khát quát chung về hoạt động giám sát quản lý nhà nước 1.1 Khái niệm, đặc điểm và phân loại hoạt động giám sát 1. Khái niệm, đặc điểm Tùy theo cách thức và nội dung nghiên cứu, có nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm giám sát. Theo định nghĩa tại Từ điển Tiếng Việt của nhà xuất bản Khoa học xã hội - Hà Nội 1988, do Hoàng Phê chủ biên thì giám sát là "Theo dõi và kiểm tra xem có thực hiện đúng những điều quy định không?[55,tr.

Đại từ điển Tiếng Việt, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, 1998 do Nguyễn Như Ý chủ biên lại định nghĩa: “Giám sát là theo dõi, kiểm tra việc thực thi nhiệm vụ”. Từ điển Luật học lại cho rằng: “Giám sát là sự theo dõi, quan sát mang tính chủ động, thường xuyên của cơ quan, tổ chức hoặc nhân dân đối với hoạt động của các đối tượng chịu sự giám sát và tác động bằng các biện pháp tích cực để buộc và hướng hoạt động đó đi đúng quỹ đạo, quy chế nhằm đạt được mục đích, hiệu quả đã được xác định từ trước đảm bảo cho Hiến pháp và pháp luật được tuân theo nghiêm chỉnh”. Luật Giám sát của Quốc hội và HĐND ngày 20/11/2015 Điều 2, khoản 1 quy định: “Giám sát là việc chủ thể giám sát theo dõi, xem xét, đánh giá hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát trong việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình, xử lý theo thẩm quyền hoặc yêu cầu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý. 10 Mặc dù có nhiều định nghĩa khác nhau nhưng theo nghĩa chung nhất có thể hiểu: Giám sát là việc (hoạt động) của một chủ thể có thẩm quyền nhằm theo dõi, xem xét và kiểm tra đối với một đối tượng nào đó khi thực hiện một công việc cụ thể trên cơ sở những quy ước giữa các bên, để từ đó có biện pháp điều chỉnh hoặc xử lý đối với những hành vi sai lệch của đối tượng giám sát, nhằm đạt được những mục đích, hiệu quả đã xác định, bảo đảm cho các quy định được thực hiện đúng và đầy đủ.

Từ khái niệm trên, giám sát có những đặc điểm sau đây: - Giám sát tức là việc theo dõi, xem xét, kiểm tra và nhận định đánh giá về một việc đã thực hiện đúng hay sai với những điều đã quy định. - Giám sát luôn gắn với một chủ thể nhất định và luôn gắn với đối tượng cụ thể (giám sát ai và giám sát việc gì?). - Giám sát được tiến hành trên cơ sở các quy định cụ thể của cấp thẩm quyền đang còn hiệu lực thi hành. - Giám sát là hoạt động chủ động, có mục đích được xác định trước của chủ thể thực hiện hoạt động giám sát và được thực hiện thường xuyên theo chương trình, kế hoạch đã định.

Đối với hoạt động QLNN, tham chiếu các văn bản, tài liệu hiện hành thì hoạt động QLNN được hiểu theo hai nghĩa. Theo nghĩa rộng, QLNN là hoạt động tổ chức, điều hành của cả bộ máy nhà nước, là sự tác động có tổ chức của quyền lực nhà nước trên các phương diện lập pháp, hành pháp và tư pháp. Chủ thể QLNN là các cơ quan, cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước được trao quyền lực công. Đối tượng của QLNN là tất cả các tổ chức, cá nhân sinh sống và hoạt động trong phạm vi lãnh thổ quốc gia.