Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý về quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức ở các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng của Bộ Nội vụ. Chương 3: Giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức ở các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng của Bộ Nội vụ trong giai đoạn hiện nay. 9 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Nghiên cứu ở nước ngoài 1. Về hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức Đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước hình thành và phát triển gắn với sự ra đời của tổ chức nhà nước trong các hình thái kinh tế, xã hội khác nhau. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức phục vụ nhà nước một cách trung thành và tận tụy là yêu cầu của nhà nước tư sản.
Đến những năm đầu của thế kỷ trước, khi khoa học quản lý phát triển, thì công việc nghiên cứu về đào tạo, bồi dưỡng, về nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng, quản lý hoạt động đào tạo bồi dưỡng mới thực sự được quan tâm đúng mức với những phương pháp khoa học hiện đại. James Donnoelly, James Gibson (Đại học Kentucky, Mỹ) và John Ivancevich (Đại học Houston, Mỹ) cho rằng để đào tạo, bồi dưỡng cần phải dựa trên các tiêu chí sau: Nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng của cá nhân và tổ chức đã phù hợp chưa; những vấn đề cần giải quyết ở mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng đã được làm rõ chưa; phải kiểm tra, đánh giá công tác đào tạo, bồi dưỡng để xác định xem chương trình tiến triển như thế nào [147]. Với những quốc gia đang phát triển như nước ta thì vai trò điều hành của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý đào tạo, bồi dưỡng còn rất lớn. Sự chỉ đạo từ Trung ương đến địa phương trong lĩnh vực đào tạo, bồi dưỡng là thống nhất và những vấn đề trên đang được đề cập nghiên cứu.
Derek Torrington, Laura Hall (Mỹ) cho rằng mục tiêu cơ bản của quản lý đào tạo, bồi dưỡng là đảm bảo đầy đủ nhu cầu về nguồn lực cơ quan, nhu cầu về những kỹ năng cần thiết cả về số lượng và chất lượng để đảm bảo sự phát triển liên tục của cơ quan [146]. Như vậy, các quan điểm trên tập trung vào các khâu kỹ thuật như các cách đánh giá, các loại đánh giá để thu thập những số liệu đo đếm được nhằm làm rõ hoạt 10 động đào tạo, bồi dưỡng cần thiết của cơ quan và nhằm xác định những phương cách tối ưu cho việc đào tạo, bồi dưỡng đáp ứng những nhu cầu về nhân sự của tổ chức. Michael Armstrong nghiên cứu quản lý đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức như một quá trình có kế hoạch, xác định nó là những tác động có xem xét, cất nhắc cẩn thận nhằm đảm bảo chất lượng học tập cần thiết để nâng cao khả năng làm việc thực tế của cán bộ, công chức [145]. Quá trình đào tạo, bồi dưỡng có kế hoạch gồm các bước: Xác định rõ nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng; xác định những yêu cầu của việc học tập; xác định mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng; xây dựng kế hoạch các chương trình đào tạo, bồi dưỡng; xác định địa điểm và người đảm nhận việc đào tạo, bồi dưỡng; triển khai thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng; đánh giá thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng.
Có thể thấy tài liệu này được sử dụng nhiều trong các khóa huấn luyện về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, mặc dù nghiên cứu chưa đề cập đến một mô hình nhân cách mẫu nào, song các tiêu chuẩn về chất lượng được đưa ra mô tả cũng phần nào đã đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội.Craig tập trung nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực qua công tác quản lý đào tạo và phát triển đội ngũ nhân viên. Leonard Nadler và Leslie Rae tập trung vào chất lượng thiết kế chương trình đào tạo và lập kế hoạch đào tạo. Trong nghiên cứu này thể hiện rất rõ, cụ thể các kỹ thuật trong đào tạo, bồi dưỡng, chính vì thế mà nghiên cứu dừng lại ở vị trí tư vấn kỹ thuật không đặt ra những vấn đề như các chính sách quốc gia, sự định hướng của Chính phủ đối với công tác quản lý đào tạo, bồi dưỡng hay một mô hình chung về chất lượng cán bộ, công chức và hệ thống các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng phải như thế nào. Mặc dù vậy, nghiên cứu này vẫn có giá trị xứng đáng cho các nghiên cứu sau này.
Các nghiên cứu của một số quốc gia khác lại tập trung vào vấn đề cụ thể của quản lý quá trình đào tạo, bồi dưỡng với các nội dung như: Xác định nhu cầu đào tạo, lập kế hoạch đào tạo, quản lý thực hiện và kiểm tra đánh giá đào tạo, chiến lược và sách lược đào tạo, bồi dưỡng của tổ chức. Những nghiên cứu này có thể bổ sung, tác động ảnh hưởng lẫn nhau và tạo ra những cơ sở lý luận cho những nghiên cứu tiếp sau về quản lý đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức. 11 Việc quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức là một trong những khâu quan trọng để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức đáp ứng nhu cầu phục vụ ngày một tốt hơn cho nền hành chính quốc gia. Indonesia có Cơ quan quản lý hành chính quốc gia được giao nhiệm vụ giúp tổng thống duy trì và cải tiến quản lý công cộng, tham gia công tác nghiên cứu phát triển đào tạo, bồi dưỡng công chức dân sự trong lĩnh vực hành chính và quản lý công cộng.
Cơ quan này có nhiệm vụ xây dựng chính sách đào tạo, bồi dưỡng công chức, chỉ đạo công tác đào tạo bồi dưỡng, thi nâng bậc, giám sát thực hiện các chương trình đào tạo, bồi dưỡng công chức phù hợp với các Bộ, ngành khác triển khai quản lý có hiệu quả về công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức. Cục công vụ Malaysia là cơ quan quản lý nhân sự trung ương cao nhất nằm trong Văn phòng Thủ tướng. Cùng với các chức năng khác Cục công vụ có nhiệm vụ quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức để đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực cho tất cả các cơ quan nhà nước. Các chính sách quản lý đào tạo bồi dưỡng của Malaysia nhằm: Vươn tới một nền công vụ tiến bộ, hiện đại; xây dựng đội ngũ công chức hành chính và chuyên gia giỏi có khả năng theo kịp sự phát triển của khoa học, kỹ thuật và chuyên môn của nền công vụ; đạt tính hiệu lực và hiệu quả.
Ủy Ban công vụ ở Philippin là cơ quan nhân sự Trung ương của nền công vụ, quản lý nhân sự của tất cả các Bộ, các cơ quan của Chính phủ. Đối với công tác quản lý đào tạo, Ủy ban phối hợp với các cơ quan của chính phủ trong việc đưa ra các tiêu chuẩn về chất lượng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng công chức. Cơ quan quản lý nhân sự cao nhất trong hệ thống công vụ Thái Lan là Ủy Ban công vụ. Đối với vấn đề quản lý đào tạo đội ngũ công chức của Chính phủ, Luật công vụ 1992 quy định: Đảm bảo chất lượng đào tạo cho tất cả các công chức mới trong giai đoạn tập sự về các kiến thức cơ bản để trở thành công chức của Chính phủ; Những công chức được đề bạt vào các vị trí nhất định, bắt buộc phải được đào tạo, bồi dưỡng, phát triển các kỹ năng, kỹ thuật quản lý; Để nâng cao chất lượng đội ngũ công chức trong thực thi công vụ, hoạt động đào tạo, bồi dưỡng luôn phải chú trọng ở mọi hình thức.
Các công chức cấp trên phải có trách nhiệm đào tạo, bồi dưỡng, giúp đỡ các công chức dưới quyền. 12 Có thể thấy quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng công chức ở Thái Lan rất được chú trọng. Để đảm bảo chất lượng trong thực thi công vụ tất cả mọi công chức Chính phủ đều phải trải qua quá trình đào tạo, bồi dưỡng từ khi bắt đầu vào làm việc cho đến khi được đề bạt lên cao hơn và khi về hưu. Kết quả của quá trình đào tạo bồi dưỡng mỗi cán bộ công chức phải hiểu thực tế nền công vụ, vai trò, trách nhiệm của công chức trong một xã hội dân chủ.
Thái Lan là một nước có nhiều kinh nghiệm và cũng có những thành công nhất định trong công tác quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức. Việc quản lý đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức Pháp phải đáp ứng được yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh và yêu cầu của quá trình phát triển. Để chuẩn bị cho công chức làm việc trong một nền hành chính có năng lực cạnh tranh cao hệ thống đào tạo, bồi dưỡng công chức Pháp chú trọng trang bị cho công chức những kiến thức, kỹ năng cần thiết về quản lý công như: Xây dựng chiến lược, quản lý con người, kiểm tra, thống kê, phân tích tài chính, đàm phán giao tiếp. Các công trình nghiên cứu liên quan đến phương hướng và giải pháp phát huy vai trò của quản lý hoạt động bồi dưỡng cán bộ, công chức Bàn về giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức các nhà khoa học và các nhà quản lý ở các nước trên thế giới đều quan tâm nghiên cứu, nhiều công trình đã được công bố và có sự thống nhất về quan niệm và tính khả thi của các giải pháp.
Kết quả của một công trình nghiên cứu của các thành viên OECD (Tổ chức Hợp tác Phát triển Châu Âu) đã đưa ra nội dung chất lượng và giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ, công chức [135]. Các tác giả sau: Jonh West - Burnham (1997), “Managing Quality in Schools, Pitman Publisshing, Washinggton DC” [136]; Sallis E (1994), “Total Qualiti Management in Higher Education, KOGAN PAGE, Philadelphia” [137]; ISO 9000:2005: “Quality management sys - tems - Fundamentals and vocabulary”. (1997), “Educational management: strategy, quality, and resources, Open university press” [144]; Harold 13 Koontz, Cyril O Donnell, Heinz Weihrich (1992), “Những vấn đề cốt yếu của quản lý, NXB Khoa học kỹ thuật Hà Nội” [134]… Có thể thấy khi bàn về vấn đề phát triển đội ngũ cán bộ, công chức các công trình nghiên cứu đều thống nhất về nội dung các nhiệm vụ với quản lý phát triển nguồn nhân lực nói chung và quản lý đào tạo, bồi dưỡng nói riêng; đồng thời nhiều công trình nghiên cứu đều rất quan tâm giải pháp nâng cao chất lượng, năng lực của cán bộ, công chức.