phần mở đầu, kết luận, phụ lục, các tài liệu tham khảo, Đề tài đƣợc kết cấu thành 03 chƣơng, gồm: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về bồi dƣỡng công chức cấp tỉnh Chƣơng 2: Thực trạng bồi dƣỡng công chức của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Ninh Bình Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động bồi dƣỡng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Ninh Bình 8 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỒI DƢỠNG CÔNG CHỨC CẤP TỈNH 1. Công chức Quan niệm về công chức ở mỗi quốc gia, mỗi thời kỳ khác nhau phụ thuộc vào đặc thù của hệ thống chính trị, cách thức tổ chức bộ máy và lịch sử, văn hóa dân tộc mỗi quốc gia. Ở Việt Nam, khái niệm công chức đƣợc hình thành và hoàn thiện gắn liền với sự phát triển của nền hành chính nhà nƣớc. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật viên chức năm 2019, có hiệu lực từ ngày 01/7/2020 thì khái niệm Công chức đƣợc hiểu thống nhất nhƣ sau: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [36, tr1] Từ khái niệm trên, có thể thấy một số đặc điểm của công chức, đó là: Một là, về tính chất công việc của công chức: Công chức là ngƣời làm việc thƣờng xuyên trong các cơ quan nhà nƣớc, tổ chức xã hội nhất định và có tính chuyên môn nghiệp vụ rõ rệt.
Tính thƣờng xuyên thể hiện ở việc tuyển dụng là không giới hạn về thời gian. Khi đã đƣợc tuyển dụng vào một ngạch, chức danh, chức vụ thì một ngƣời là công chức sẽ làm việc thƣờng xuyên, liên tục. Tính chuyên môn, nghiệp vụ đƣợc thể hiện là công chức đƣợc xếp vào một ngạch. Ngạch là tên gọi thể hiện thứ bậc về năng lực và trình độ 9 chuyên môn, nghiệp vụ của công chức.
Ngạch công chức bao gồm: Chuyên viên cao cấp và tƣơng đƣơng; chuyên viên chính và tƣơng đƣơng; chuyên viên và tƣơng đƣơng; cán sự và tƣơng đƣơng; nhân viên. Hai là, về con đƣờng hình thành công chức: Có hai con đƣờng hình thành công chức là thông qua tuyển dụng và bổ nhiệm. Việc tuyển dụng công chức do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền tiến hành căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ, vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế đƣợc giao. Cơ quan thực hiện việc tuyển dụng công chức bao gồm những cơ quan đƣợc quy định tại Khoản 6 Điều 1 Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật cán bộ, công chức và Luật viên chức.
Đó là: Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nƣớc; Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chủ tịch nƣớc; Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc chính phủ, tổ chức do Chính phủ, Thủ tƣớng Chính phủ thành lập mà không phải là đơn vị sự nghiệp công lập; UBND cấp tỉnh; Cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, cơ quan trung ƣơng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, của tổ chức chính trị - xã hội. Các cơ quan này đều tiến hành tuyển dụng công chức trong cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc quyền quản lý. Ví dụ: UBND cấp tỉnh tiến hành tuyển dụng công chức trong các sở, ban, ngành thuộc cơ cấu tổ chức của CQCM thuộc UBND cấp tỉnh. Ngoài ra, công chức đƣợc bổ nhiệm để giữ một chức vụ lãnh đạo, quản lý cũng là một con đƣờng trực tiếp hình thành công chức.
Việc bổ nhiệm công chức giữ một chức vụ lãnh đạo, quản lý phải căn cứ vào nhu cầu, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, đơn vị; tiêu chuẩn, điều kiện của chức vụ lãnh đạo, quản lý. Thẩm quyền, trình tự, thủ tục bổ nhiệm công chức lãnh đạo, quản lý đƣợc thực hiện theo quy định của pháp luật và của cơ quan có thẩm quyền. Ví dụ: Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền bổ nhiệm giám đốc sở. Bà là, về nơi làm việc: Nơi làm việc của công chức rất đa dạng, trong các cơ quan của Đảng, Nhà nƣớc, Tổ chức chính trị – xã hội ở Trung ƣơng, ở 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ƣơng, ở huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh, các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, Công an nhân dân.
Bốn là, về thời gian công tác: Công chức đảm nhiệm công tác từ khi đƣợc bổ nhiệm, tuyển dụng cho tới khi nghỉ hƣu theo quy định của Bộ luật Lao động. Năm là, về chế độ lao động: Công chức đƣợc biên chế và hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc (Điều 12 – Luật cán bộ, công chức năm 2009) [34]. Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Điều 9, Luật Tổ chức chính quyền địa phƣơng năm 2015 quy định cơ quan chuyên môn thuộc UBND: “1. Cơ quan chuyên môn thuộc UBND đƣợc tổ chức ở cấp tỉnh, cấp huyện, là cơ quan tham mƣu, giúp UBND thực hiện chức năng quản lý nhà nƣớc về ngành, lĩnh vực ở địa phƣơng và thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo sự phân cấp, ủy quyền của cơ quan nhà nƣớc cấp trên.
Cơ quan chuyên môn thuộc UBND chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của UBND, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra về nghiệp vụ của cơ quan quản lý nhà nƣớc về ngành, lĩnh vực cấp trên. Việc tổ chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND phải bảo đảm phù hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo và điều kiện, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phƣơng; bảo đảm tinh gọn, hợp lý, thông suốt, hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nƣớc về ngành, lĩnh vực từ trung ƣơng đến cơ sở; không trùng lặp với nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan nhà nƣớc cấp trên đặt tại địa bàn. Chính phủ quy định cụ thể tổ chức và hoạt động của CQCM thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện.” [35, tr3] Có thể khái quát, cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh là cơ quan tham mưu cho UBND cấp tỉnh quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa 11 phương, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nước cấp trên ủy quyền, phân cấp. * Tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh Các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh gồm có sở và cơ quan ngang sở (sau đây gọi chung là sở) [18, tr1].
Điều 8, Điều 9 Nghị định số 24/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định: Các sở được tổ chức thống nhất ở các địa phương (gồm 17 sở): Sở Nội vụ, Sở Tƣ pháp, Sở Kế hoạch và Đầu tƣ, Sở Tài chính, Sở Công thƣơng, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Giao thông vận tải, Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trƣờng, Sở Thông tin và Truyền thông, Sở Lao động – Thƣơng binh và Xã hội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Y tế, Thanh tra tỉnh, Văn phòng Ủy ban nhân dân. Các sở đặc thù được tổ chức ở một số địa phương: Sở Ngoại vụ, Ban Dân tộc, Sở Quy hoạch - Kiến trúc. Cơ quan chuyên môn đặc thù khác: Chỉ đƣợc tổ chức khi thật cần thiết, phù hợp với đặc điểm, tình hình phát triển kinh tế - xã hội và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nƣớc ở địa phƣơng. Căn cứ tiêu chí do Thủ tƣớng Chính phủ quy định, UBND cấp tỉnh xây dựng đề án thành lập CQCM đặc thù khác, trình HĐND cùng cấp quyết định.
Bồi dưỡng Đào tạo, bồi dƣỡng CBCC là một phƣơng tiện để đạt tới mục đích cuối cùng là xây dựng, nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức. Bồi dƣỡng là quá trình hoạt động làm tăng thêm những kiến thức mới đòi hỏi đối với những ngƣời đang giữ chức vụ, đang thực thi công vụ của một ngạch bậc nhất định hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ đƣợc giao. Khối lƣợng kiến 12 thức, kỹ năng đƣợc quy định tại các chƣơng trình, tài liệu bồi dƣỡng phù hợp với từng đối tƣợng CBCC. Nghị định 18/2010/NĐ-CP của Chính phủ về ĐTBD công chức đƣa ra định nghĩa bồi dƣỡng công chức nhƣ sau: “Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc” [18;tr1], gồm: - Bồi dƣỡng theo tiêu chuẩn ngạch: là trang bị kiến thức, kỹ năng hoạt động theo chƣơng trình quy định cho ngạch công chức.
- ĐTBD theo chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý: là trang bị kiến thức, kỹ năng, phƣơng pháp làm việc theo chƣơng trình quy định cho từng chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý. - Bồi dƣỡng theo yêu cầu nhiệm vụ: là trang bị, cập nhật kiến thức, kỹ năng, thái độ cần thiết để thực hiện tốt nhiệm vụ đƣợc phân công đảm nhiệm. Bồi dưỡng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Để nâng cao chất lƣợng đội ngũ công chức nói chung và công chức các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh nói riêng thì phải tiến hành các hoạt động bồi dƣỡng công chức. Bồi dưỡng công chức có thể được hiểu là những hoạt động nhằm trang bị, cập nhật kiến thức, kỹ năng, phương pháp làm việc cho đội ngũ công chức nhằm nâng cao năng lực thực thi công vụ.
Việc bồi dƣỡng công chức hiện nay đƣợc chia thành nhiều loại, căn cứ vào tính chất, đối tƣợng, nội dung có thể chia thành bồi dƣỡng công chức chung và bồi dƣỡng công chức theo VTVL. Trong xu thế cải cách nền công vụ hiện nay thì chúng ta đang hƣớng tới bồi dƣỡng theo VTVL. Nhƣ vậy, bồi dƣỡng công chức các CQCM thuộc UBND cấp tỉnh là việc trang bị, cập nhật kiến thức, kỹ năng, phƣơng pháp cần thiết cho công chức các CQCM nhằm góp phần nâng cao kiến thức kỹ năng, phƣơng pháp cho đội ngũ công chức.
