Nghiên cứu về pháp luật việc làm và giải quyết việc làm ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu pháp luật việc làm và giải quyết việc làm ở việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực luật học.

• Tác giả: Trịnh Tố Uyên
• Người hướng dẫn: PGS. Đào Thị Hằng
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp Luật Việc Làm Và Giải Quyết Việc Làm Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VIỆC LÀM, GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ VIỆC LÀM, GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về việc làm, giải quyết việc làm
• 1.2. Khái niệm việc làm, giải quyết việc làm
• 1.3. Phân loại việc làm
• 1.4. Vai trò của việc làm, giải quyết việc làm
• 1.5. Pháp luật về việc làm
• 1.6. Nội dung pháp luật về việc làm, giải quyết việc làm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ VIỆC LÀM, GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN
• 2.1. Trách nhiệm của người sử dụng lao động
• 2.2. Trách nhiệm của người lao động
• 2.3. Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức khác
• 2.4. Các biện pháp pháp lý nhằm hỗ trợ và giải quyết việc làm
• 2.5. Dạy nghề gắn với việc làm
• 2.6. Đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng
• 2.7. Chế độ bảo hiểm thất nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ VIỆC LÀM, GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT Ở VIỆT NAM
• 3.1. Xây dựng hệ thống quản lý số và tăng cường công tác phối hợp giữa các và cơ quan ngang bộ, các cơ quan Nhà nước và các doanh nghiệp
• 3.2. Nâng cao chất lượng thực hiện các biện pháp giải quyết việc làm
• 3.3. Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về giải quyết việc làm
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Nghiên cứu pháp luật về việc làm và giải quyết việc làm tại Việt Nam là một vấn đề có tính toàn cầu và mang tính cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Pháp luật lao động và các quy định việc làm đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi của người lao động và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Như một trong những vấn đề quan trọng, việc làm không chỉ liên quan đến sự ổn định của từng cá nhân mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của toàn xã hội. Theo PGS. Đào Thị Hằng, việc giải quyết việc làm có ý nghĩa chiến lược lâu dài, không chỉ trong bối cảnh hiện tại mà còn cho tương lai. Chính sách việc làm cần phải được điều chỉnh liên tục để phù hợp với sự thay đổi của thị trường lao động và công nghệ. Do đó, việc nghiên cứu và hoàn thiện chính sách việc làm là một nhiệm vụ cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật trong lĩnh vực này.

II. Tình hình nghiên cứu đề tài

Đến nay, nhiều công trình nghiên cứu đã đề cập đến vấn đề việc làm và giải quyết việc làm dưới góc độ kinh tế và pháp lý. Các tác giả như Nguyễn Tiệp và Trần Thị Lợi đã có những đóng góp quan trọng trong việc phân tích tình hình việc làm tại Việt Nam. Tuy nhiên, các nghiên cứu này thường chỉ tập trung vào một số khía cạnh nhất định, chưa có cái nhìn tổng quan về thị trường lao động Việt Nam. Việc cập nhật và nghiên cứu sâu rộng về các tổ chức hỗ trợ việc làm và hợp đồng lao động là cần thiết trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt sau ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Những thay đổi trong chính sách bảo hiểm xã hội và đào tạo nghề cũng cần được xem xét để phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, nghiên cứu cần hướng đến việc cải thiện quyền lợi của người lao động và đảm bảo sự công bằng trong thị trường lao động.

III. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của nghiên cứu này là phân tích và đánh giá thực trạng pháp luật về việc làm và giải quyết việc làm tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Nghiên cứu sẽ tập trung vào các vấn đề lý luận cơ bản về giải quyết tranh chấp lao động, đào tạo nghề, và bảo hiểm thất nghiệp. Các nhiệm vụ cụ thể bao gồm: nghiên cứu các quy định hiện hành về việc làm, đánh giá hiệu quả thực hiện các chính sách này trong thực tiễn, và đề xuất các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật lao động. Việc làm này không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao, góp phần vào việc cải thiện đời sống cho người lao động và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

IV. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn này là các quy định pháp luật liên quan đến việc làm và giải quyết việc làm ở Việt Nam, bao gồm các chính sách, quy định về đào tạo nghề, bảo hiểm xã hội, và dịch vụ việc làm. Phạm vi nghiên cứu sẽ không bao gồm các chương trình việc làm công hay giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực lao động. Điều này nhằm đảm bảo nghiên cứu tập trung vào các vấn đề cốt lõi, từ đó đưa ra những đánh giá chính xác và phù hợp. Việc nghiên cứu sẽ dựa trên các phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh để có cái nhìn toàn diện về tình hình thực tiễn và các quy định pháp luật hiện hành.

V. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

Luận văn này không chỉ có giá trị tham khảo cho sinh viên và các nhà nghiên cứu mà còn góp phần vào việc hoàn thiện pháp luật lao động tại Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về thực trạng và những tồn tại trong việc thực hiện quyền lợi người lao động. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng sẽ cung cấp những khuyến nghị thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật việc làm. Điều này rất quan trọng trong bối cảnh thị trường lao động đang diễn ra những thay đổi nhanh chóng, đặc biệt là trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế. Việc đảm bảo quyền lợi cho người lao động sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc làm và giải quyết việc làm là vấn đề cấp thiết trong bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế hiện nay. Theo báo cáo của ngành, số lượng người có việc làm tại Việt Nam đạt khoảng 54 triệu người vào quý IV năm 2020, tăng 62 nghìn người so với quý II cùng năm. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật qua đào tạo chỉ chiếm khoảng 24,64%, cho thấy sự thiếu hụt lao động có kỹ năng cao. Đại dịch Covid-19 từ cuối năm 2019 đã tác động mạnh đến thị trường lao động, làm gia tăng tỷ lệ thất nghiệp và ảnh hưởng đến mô hình phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

Luận văn tập trung nghiên cứu pháp luật việc làm và giải quyết việc làm ở Việt Nam, nhằm phân tích thực trạng pháp luật, đánh giá hiệu quả thực thi và đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các quy định pháp luật hiện hành, các chính sách hỗ trợ việc làm, bảo hiểm thất nghiệp, đào tạo nghề gắn với việc làm, cũng như các biện pháp hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Thời gian nghiên cứu chủ yếu tập trung vào giai đoạn từ năm 2013 đến 2021, phù hợp với các văn bản pháp luật mới nhất như Bộ luật Lao động 2019 và Luật Việc làm 2013.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện hệ thống pháp luật về việc làm, góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết việc làm, giảm tỷ lệ thất nghiệp, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Các chỉ số như tỷ lệ lao động qua đào tạo, tỷ lệ thất nghiệp, và số lượng việc làm mới tạo ra hàng năm được sử dụng làm metrics đánh giá hiệu quả chính sách và pháp luật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết và mô hình nghiên cứu sau:

• Lý thuyết việc làm và giải quyết việc làm: Dựa trên quan điểm của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và các học giả như Nguyễn Kin Phụng, việc làm được hiểu là hoạt động lao động tạo ra thu nhập hợp pháp, có tính ổn định và mang lại lợi ích kinh tế - xã hội cho người lao động và xã hội. Giải quyết việc làm là quá trình tạo điều kiện và môi trường để mọi người có khả năng lao động đều có cơ hội có việc làm phù hợp.

• Mô hình cơ chế ba bên trong quan hệ lao động: Theo ILO, cơ chế ba bên gồm Nhà nước, người sử dụng lao động và người lao động là các chủ thể độc lập, bình đẳng cùng tham gia xây dựng và thực hiện chính sách việc làm, đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của các bên.

• Khái niệm pháp luật việc làm: Pháp luật việc làm là hệ thống các quy định điều chỉnh quan hệ xã hội về việc làm, bao gồm trách nhiệm của các chủ thể và các biện pháp hỗ trợ, giải quyết việc làm nhằm phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: việc làm, giải quyết việc làm, nguyên tắc pháp luật việc làm (bình đẳng, tự do lao động, chống lao động cưỡng bức), trách nhiệm của Nhà nước, người sử dụng lao động và người lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phân tích, tổng hợp và so sánh các văn bản pháp luật, chính sách, báo cáo thống kê và các nghiên cứu trước đây để làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng pháp luật việc làm.

• Phương pháp điều tra, khảo sát thu thập số liệu thực tiễn về việc làm, tỷ lệ thất nghiệp, chất lượng lao động qua đào tạo, cũng như hiệu quả thực thi pháp luật tại một số địa phương và doanh nghiệp.

• Phương pháp thống kê xử lý số liệu về thị trường lao động, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động, tỷ lệ thất nghiệp, số lượng người được đào tạo nghề và hưởng bảo hiểm thất nghiệp.

• Phương pháp lịch sử và tổng kết để đánh giá sự phát triển của pháp luật việc làm qua các giai đoạn, đặc biệt là từ khi ban hành Bộ luật Lao động 2019 và Luật Việc làm 2013.

Cỡ mẫu khảo sát khoảng vài nghìn người lao động và doanh nghiệp tại các tỉnh thành lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Thái Nguyên và Thừa Thiên Huế. Phương pháp chọn mẫu là ngẫu nhiên có phân tầng nhằm đảm bảo tính đại diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2020 đến 2021, phù hợp với bối cảnh tác động của đại dịch Covid-19.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Pháp luật việc làm và giải quyết việc làm đã được hoàn thiện nhưng còn nhiều bất cập: Bộ luật Lao động 2019 và Luật Việc làm 2013 đã tạo hành lang pháp lý vững chắc, quy định rõ trách nhiệm của Nhà nước, người sử dụng lao động và người lao động. Tuy nhiên, việc thực thi còn hạn chế, đặc biệt trong việc bảo đảm bình đẳng giới và hỗ trợ lao động khuyết tật. Ví dụ, khảo sát cho thấy 20% quảng cáo tuyển dụng có yêu cầu ưu tiên giới tính, trong đó 70% chỉ tuyển nam cho một số ngành nghề.

2. Tỷ lệ lao động qua đào tạo còn thấp, ảnh hưởng đến chất lượng việc làm: Tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ chỉ đạt khoảng 25,5%, trong khi nhu cầu lao động có kỹ năng cao ngày càng tăng. Điều này dẫn đến sự mất cân đối giữa cung và cầu lao động chất lượng cao, làm giảm năng suất lao động xã hội.

3. Chương trình việc làm và quỹ giải quyết việc làm đã phát huy hiệu quả nhưng chưa đồng đều: Số lượng việc làm mới tạo ra hàng năm đạt khoảng 34.500 người tại một số tỉnh như Thái Bình, Thừa Thiên Huế. Quỹ quốc gia về việc làm đã hỗ trợ vay vốn ưu đãi với mức vay tối đa lên đến 2 tỷ đồng cho cơ sở sản xuất kinh doanh, giúp mở rộng việc làm. Tuy nhiên, sự tiếp cận nguồn vốn của người lao động và doanh nghiệp nhỏ còn hạn chế do thủ tục phức tạp và thiếu thông tin.

4. Trách nhiệm của các chủ thể trong giải quyết việc làm chưa được thực hiện đồng bộ: Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, bảo hiểm thất nghiệp và ưu đãi thuế cho doanh nghiệp sử dụng lao động nữ, lao động khuyết tật. Người sử dụng lao động có trách nhiệm đảm bảo việc làm và bình đẳng giới nhưng vẫn tồn tại tình trạng phân biệt đối xử và sa thải trái pháp luật. Người lao động chưa chủ động tìm kiếm việc làm và tham gia đầy đủ các chính sách bảo hiểm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các bất cập trên xuất phát từ sự thiếu đồng bộ trong phối hợp giữa các chủ thể, hạn chế về nguồn lực và nhận thức pháp luật của người lao động và doanh nghiệp. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả cho thấy sự cải thiện về mặt pháp lý nhưng thực tiễn vẫn còn nhiều thách thức, nhất là trong bối cảnh đại dịch Covid-19 làm gia tăng áp lực lên thị trường lao động.

Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ tỷ lệ lao động qua đào tạo, biểu đồ phân bố việc làm theo ngành nghề và bảng thống kê số lượng vay vốn từ Quỹ quốc gia về việc làm sẽ giúp minh họa rõ nét hơn các phát hiện. So sánh với các quốc gia phát triển như Nhật Bản và Đức cho thấy Việt Nam cần tăng cường chính sách hỗ trợ lao động đặc thù như người cao tuổi, người khuyết tật và lao động nữ.

Ý nghĩa của nghiên cứu là cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện pháp luật việc làm, nâng cao hiệu quả thực thi, góp phần giảm tỷ lệ thất nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý về bình đẳng giới và hỗ trợ lao động đặc thù: Ban hành các quy định chặt chẽ hơn về chống phân biệt đối xử trong tuyển dụng và sử dụng lao động, đặc biệt đối với lao động nữ, người khuyết tật và lao động trẻ em. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Bộ Tư pháp.

2. Tăng cường đào tạo nghề và nâng cao kỹ năng lao động: Mở rộng quy mô và chất lượng các trung tâm đào tạo nghề, khuyến khích doanh nghiệp tham gia đào tạo theo nhu cầu thực tế. Đẩy mạnh đánh giá và cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia. Mục tiêu tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 35% trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các địa phương.

3. Đẩy mạnh hỗ trợ tiếp cận vốn vay ưu đãi từ Quỹ quốc gia về việc làm: Đơn giản hóa thủ tục vay vốn, tăng cường tuyên truyền để người lao động và doanh nghiệp nhỏ dễ dàng tiếp cận nguồn vốn. Mở rộng đối tượng vay vốn, đặc biệt là lao động tự tạo việc làm. Thời gian: 1 năm. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Chính sách Xã hội, Bộ Tài chính.

4. Tăng cường vai trò phối hợp của cơ chế ba bên: Nâng cao hiệu quả hợp tác giữa Nhà nước, người sử dụng lao động và người lao động trong xây dựng và thực thi chính sách việc làm. Tổ chức các diễn đàn đối thoại định kỳ để giải quyết các vướng mắc thực tiễn. Chủ thể thực hiện: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam.

5. Phát triển hệ thống dịch vụ việc làm hiện đại, đa dạng: Áp dụng công nghệ thông tin trong kết nối cung - cầu lao động, tư vấn nghề nghiệp và hỗ trợ tìm việc làm. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ người thất nghiệp được hỗ trợ tìm việc lên trên 70% trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các trung tâm dịch vụ việc làm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Sinh viên và giảng viên ngành Luật, Kinh tế lao động: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về pháp luật việc làm, giúp nâng cao kiến thức chuyên môn và phục vụ nghiên cứu khoa học.

2. Cán bộ quản lý Nhà nước và hoạch định chính sách lao động: Tài liệu tham khảo quan trọng để xây dựng, hoàn thiện chính sách và pháp luật về việc làm, giải quyết việc làm phù hợp với thực tiễn.

3. Doanh nghiệp và người sử dụng lao động: Hiểu rõ trách nhiệm pháp lý và các chính sách hỗ trợ trong việc tạo việc làm, bảo vệ quyền lợi người lao động, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý lao động.

4. Người lao động và tổ chức đại diện người lao động: Nắm bắt quyền và nghĩa vụ trong quan hệ lao động, biết cách tiếp cận các chính sách hỗ trợ, bảo hiểm thất nghiệp và đào tạo nghề để nâng cao năng lực và ổn định việc làm.

Câu hỏi thường gặp

1. Pháp luật Việt Nam quy định thế nào về quyền tự do lựa chọn việc làm của người lao động?
   Pháp luật bảo đảm quyền tự do lựa chọn việc làm, nghề nghiệp và nơi làm việc cho người lao động, không phân biệt giới tính, dân tộc, tôn giáo (Khoản 1 Điều 35 Hiến pháp 2013; Khoản 1 Điều 5 Bộ luật Lao động 2019). Ví dụ, người lao động có thể tự do tìm việc hoặc tự tạo việc làm phù hợp với năng lực.

2. Nhà nước có những chính sách gì để hỗ trợ giải quyết việc làm?
   Nhà nước xây dựng các chương trình việc làm, phát triển thị trường lao động, hỗ trợ đào tạo nghề, bảo hiểm thất nghiệp và ưu đãi thuế cho doanh nghiệp sử dụng lao động nữ, lao động khuyết tật. Ví dụ, Quỹ quốc gia về việc làm cho vay vốn ưu đãi với mức vay tối đa 2 tỷ đồng cho doanh nghiệp.

3. Người sử dụng lao động có trách nhiệm gì trong việc đảm bảo việc làm?
   Người sử dụng lao động phải đảm bảo việc làm theo hợp đồng lao động, tham gia bảo hiểm thất nghiệp, không được phân biệt đối xử, ưu tiên đào tạo lại lao động khi thay đổi công nghệ (Điều 5 Luật Việc làm 2013). Ví dụ, doanh nghiệp không được sa thải trái pháp luật người lao động đã làm việc đủ 12 tháng.

4. Lao động khuyết tật được hỗ trợ như thế nào trong pháp luật việc làm?
   Pháp luật ưu tiên tạo điều kiện việc làm phù hợp, hỗ trợ vay vốn từ Quỹ quốc gia về việc làm, và có các chính sách bảo vệ quyền lợi. Tuy nhiên, thực tế còn nhiều khó khăn do cơ sở vật chất chưa phù hợp và doanh nghiệp chưa tuân thủ đầy đủ.

5. Chương trình việc làm quốc gia đã đạt được những kết quả gì?
   Chương trình việc làm đã tạo ra hàng chục nghìn việc làm mới mỗi năm, nâng cao tỷ lệ lao động qua đào tạo và giảm tỷ lệ thất nghiệp. Ví dụ, tại Thái Bình, mục tiêu tạo việc làm mới khoảng 34.500 người/năm đã được duy trì ổn định.

Kết luận

• Việc làm và giải quyết việc làm là vấn đề chiến lược, có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội bền vững của Việt Nam.
• Pháp luật việc làm đã được hoàn thiện với nhiều quy định rõ ràng về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các chủ thể liên quan.
• Thực tiễn thực hiện pháp luật còn tồn tại nhiều bất cập như phân biệt đối xử, tỷ lệ lao động qua đào tạo thấp và hạn chế trong tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ.
• Các chương trình việc làm và quỹ giải quyết việc làm đã phát huy hiệu quả nhưng cần được mở rộng và nâng cao chất lượng.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, tăng cường đào tạo nghề, hỗ trợ vốn vay và phát triển dịch vụ việc làm nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết việc làm trong thời gian tới.

Next steps: Triển khai các đề xuất hoàn thiện pháp luật và chính sách, tăng cường phối hợp giữa các chủ thể, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ trong lĩnh vực việc làm.

Các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và người lao động cần chủ động tham gia thực hiện các giải pháp nhằm xây dựng thị trường lao động lành mạnh, bền vững và công bằng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số van dé lý luận vé việc lam, giải quyét việc lâm và quy định của pháp luật vé việc lam, giải quyết việc lam Chương 2: Thực trang pháp luật về việc lam, giải quyết việc lam va thực tiễn thực hiện Chương 3: Kiến nghị hoàn thiện pháp luật việc lam, giãi quyết việc lam va nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật ở Việt Nam. MỘT SỐ VAN BE LÝ LUẬN VE VIỆC LAM, GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM VÀ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VẺ VIỆC LAM, GIẢI QUYẾT VIỆC LAM 111. Một số vấn đề lý luận về việc làm, giải quyết việc làm. Khái niệm việc làm, giải quyét việc làm: + Ehéi niệm việc lầm Việc lam la vấn đề mang tính toàn cầu vả giãi quyết việc lam là việc quan trong của tất cả các quốc gia.

Với tắm quan trong như vay, việc lam được nghiên cửu đưới nhiễu góc đô như kinh tế, xã hội, lịch sử vả pháp lý. _Dưới góc đô lich sie 'Việc lam phan ánh sự phát triển của lao động. Đây là hoạt đông, quan trọng nhất của thé giới sinh vật nói chung va của loài người nói riêng Hoạt động kiếm sống không chỉ quan trọng trong việc duy trì cuộc sống của con người ma qua đó còn cải tạo, giúp con người tham gia vào các quan hệ x hội và hình thành nên xã hội loài người văn minh, tiền bô. Hoạt đông kiểm.

sống nay gọi chung là việc lam. Dưới góc a6 Rinh tế - xã hội Trên thể giới, có nhiễu quan niêm vẻ việc lam được đưa ra dưới nhiễu góc độ với những pham wi rộng hep khác nhau. Giáo sư NY Asuda người Nhật Bản cho rằng “Việc lam la những tác đông của người lao động vào vật chất sinh ra lợi nhuận" Xét theo mục dich của việc làm la luôn gén với tiễn lương thi việc lam được định ngiĩa- "Như một tinh trạng trong đó có sự trả công bằng tiễn hoặc hiện vật do có sự tham gia tích cực có tính chất cá nhân và trực tiếp vào nỗ "Nggấn Kin Phụng (2009), “Bin vic lim đưới gic độ in Xật ao động", Tp clế hệt lọc,Gỗ 72004), trế. lực sản xuất”.

Theo Pho có vấn Kinh tế Giang Mute, Văn phòng lao động. ‘Theo Guy Hân - tơ, Viện phát triển hãi ngoại Luân Đôn “Việc lam theo. nghĩa rông là toan bô các hoạt đông kinh tế xã hội” nghĩa là tat cả những gì liên hệ đến cách thức kiếm sống của con người kể cả các quan hệ xã hội vả các tiêu chuẩn hành wi tạo thành khuôn khổ của quá trình kinh tế” Chính vi tính chất phức tạp của van để việc làm nên tại Hội nghị Thống kê Lao đông quốc tế lan thứ 8 năm 1954 tại Gionevo, định nghĩa việc lam được đưa ra. Định nghĩa nay được ghi lai trong Khuyến nghị về Thống kê Lao đông Quốc té năm 1975, theo đó khái niêm về người có việc làm là những người thuộc một trong các trường hợp dưới đầy.

- Một là người dang làm một công việc cụ thể được trả lương trong thời han ngắn có thé là lương ngày, lương tuần, lương thang do hai bên théa thuận. - Hai là người có một chỗ làm dn định nhưng có thởi gian không đi lam, tam thời vắng mất trong một thời gian nhất định do ốm đau, tai nan, bệnh nghề nghiệp do tranh chấp lao đông hoặc các lý do khác Đến năm 2005, Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đưa vào Tử điển chuyên ngành khái niệm việc làm: “Employment: work camied out in retum for payment. Also refers to the number of people in paid employment and self-employment’, có nghĩa 1a (Việc lam la công việc được trả công, Việc lam cũng để cập tới số lượng người tham gia làm việc để được trả công và những người từ tao việc lam), ˆ Nguyễn Kin Phụng 2004), “Bin vi việc làm đu gốc & cin hật ho động” Top chỉ hat hoc, (sé 672004), trế. ˆ Lên Thị in Ey 2011), ng vb lp Wy co bốn vie và giã quy tộc làm mong bắt ini’ tho anhŠ Pe An adn Lok văn thac sĩ Luậthec Đại lọc Tuặt Bà Nội, Hà Nes “Di Nga Phương 2010), Php l ao dng vide m và gã gd ide lmở iệt Nan mong thời Kỳ "yểtnhp Loin văn tac sĩ aậthec,Đạ học quốc ga Hà Nội Bà Nộp t 10 ˆ Lâm Banh Nx (2016), Php led gi ude ide lu về dục adn he Tuyen Hóc Môn Đinh (phd Hồ Chi Mi, in vữnthạcsĩLuậ học, Daihoc Lait Hà Nội, Ha Nội rổ 'Với nên kinh tế thi trường, việc làm thực hiện thông qua sức lao động.

được coi là hằng hóa có giá trị va lợi ích cho người mua. Việc lâm được đánh giá theo nhiều tiêu chuẩn khác nhau như: Tính chất địa lý, kỹ thuật, năng lực, trình độ chuyên môn. đây là những yêu tổ quan trong để xem xét việc trả công phủ hợp cho người lao động (NLĐ). Tién công được thể hiên thông qua giá trị của việc lam, là giá cả của lao đông cụ thể.

Do vậy việc lam có giả trị cảng cao thì mức trả công công lớn Ngoài tính chất kinh tế thì việc lam còn mang tinh sã hội, béi vì con. người là tổng hoa các môi quan hệ xd hội thể hiện môi quan hệ giữa các cá nhân trong gia đỉnh, công đẳng, thể hiến mối liên hé qua lại, tương hỗ. Việc lâm của mỗi người luôn gắn liên với các hoạt động sản xuất, kinh doanh của xã hội vi vay việc lâm không chi tao ra thu nhập cho mỗi cá nhân mã còn đem. lại lợi ích cho gia định, công đẳng.

Tuy nhiên không phai moi việc làm đều được xã hội công nhân, có nhiễu hoạt đồng tao ra thu nhập nhưng không được. coi là việc lam theo góc độ zã hội lẫn pháp luật. Nhu vậy, đưới góc độ kinh tế - xã hội, “việc làm" được ñiễu là các hoat đông lao động, dem lại lợi ich, tìm nhập cho người lao đông _Dưới góc độ pháp is Té chức lao động quốc tế đã có nhiễu công ước và khuyên nghĩ liên quan đến van để việc lam, trong đó có một sô công ước quan trọng được dé cập đến trong nhiêu văn kiên như, Công ước số 88 (1948) về tổ chức dich vụ việc làm, Công ước số 122 (1964) về chính sách việc làm, Công ước 159 (1983) về tái thích ứng nghề nghiệp cho những người khuyết tật, Công ước số 168 (1988) về súc tiến việc lam chống lại thất nghiệp, "Chương trình việc làm thé giới” năm 1969. Tại Hội nghị quốc tê lẫn thứ 13 của các nhà thông kê lao động ILO khái niêm này được đưa ra.

Theo đó, người có việc làm là những người lam việc gì đó được trả tiến công, lợi nhuận hoặc được thanh toán bing hiên vật hoặc. những người tham gia vào hoạt động mang tính chat từ tao việc làm vì lợi ich hay vì thu nhập gia định không được nhận tiễn công hoặc hiện vat. Còn người thất nghiệp 1a những người không có việc lam nhưng đang tích cực tìm việc lâm hoặc đang chờ được trở lại lâm việc” G khía cạnh pháp lý, mọi người đều có quyển có việc làm, đây là quyền cơ bản cia người lao đông được khẳng định tại Khoản 1 Điển 35 Hiển pháp năm 2013 cụ thể "Công dân có quyển lam viée, lựa chọn nghề nghiệp, việc lâm và nơi làm việc". Bo là những quyển cơ bản của con người, con người được tự do lao đông, đây chính là điều kiên cơ ban để giải phóng sức lao đông.

và khai thắc triệt để tiêm năng của con người. Tắt cã các hoạt đông tạo ra việc lâm, tự tạo việc làm, dạy nghề và học nghề dé có việc làm, mọi hoạt động sản. xuất kinh đoanh thu hút nhiều lao động déu được Nhà nước khuyến khích, tao điều kiện thuận lợi hoặc giúp đổ. Quan niệm việc làm day đủ cho công dân đã trở thảnh mục tiêu trong chính sách tạo việc làm cho mọi người trong sã hôi.

Moi người lao đông phải tự tổ chức tim kiểm việc lam cho bản thân vả có quyền tự do kinh doanh, lựa chọn nghề nghé nghiệp thể hiện sự chủ đông trong việc tạo việc lam má. không còn phải trồng chờ vào Nha nước Biéu 9 BLLĐ năm 2019 quy định về việc lam: "Việc lâm là hoạt động lao động tạo ra thu nhập ma không bi pháp luật cầm”, Như vậy, quan niệm việc lâm theo quy đính tại BLLĐ năm 2019 đã có sự chọn lọc các quan điểm, khái niêm vẻ việc làm trên thé giới "Từ khái quất trên, viếc làm đưới góc độ pháp lý được hình thành bởi các yếu tổ sau, Thứ nhất: Việc lảm là hoạt động lao động, mục đích của con người tạo Ta các giá tri vật chất va tinh thân trong xã hội, thể hiện sự tác động sức lao động của con người vao tư liệu sản xuất để tao ra sản phẩm, dich vụ. "ing Địihọc Lait Ha Nội G018) Giáo on Tu: ao đông Pit Nem, NO Công nin din, Bộ NG, wits 10 lao đông trong việc làm phải có tinh hệ thông, thường xuyên va tính nghề nghiệp ‘That hat: Việc làm tao ra thu nhập, thu nhập sẽliên quan đến phan gia tí mới tao ra của hoạt đông lao động Những hoạt động cia con người dù có tiêu tôn sức lực ma không tạo ra thu nhập, không vimuc đích kiểm sông thì không được thừa nhận là việc lam ‘Trt ba: Hoạt đông lao động phải hop pháp. Hoạt động tạo ra thu nhập nhưng trái pháp luất, không được pháp luật thừa nhân thì không được coi lả việc lâm.

Luận điểm của Các Mác viết trong Luận cương vé Phoi-ơ-Dắc (1845) đó Ja “Bản chất con người lả tổng hòa các mồi quan hệ xã hội”. Việc lam mang. tính xã hội sâu sắc nên con người không thể tách minh ra khỏi 224 hội, hoạt đông lao động lao đông của cá nhân cũng không đơn lẻ ma nằm trong tổng thể các hoạt đồng săn xuất của xã hội. Điều nay đồi hi Nha nước phải có các chính sách và biện pháp pháp lý phù hợp để nhằm tăng số lượng, chất lượng, việc làm, hạn chế nan thất nghiệp, dim bao đời sống dân cư thông qua đỏ giải quyết các vấn để xã hội khác.

‘Tw những phân tích trên, có thể hid việc lam” 1d những hoat động hợp “pháp, mang tinh nghề nghiệp và tương đỗi ôn định tao ra tìm nhập hoặc có *hã năng tạo ra tìm nhập cho người thực hiệm + NHáin m giải quyét việc làm Cùng với việc làm, giải quyết việc làm là van dé rất quan trong ảnh. hưởng đến sự tôn tại va phát triển của mỗi quốc gia. Bởi vi, giải quyết việc lâm không chi thuộc bình điện kinh té - zã hội mà còn thuộc bình diện chính.