phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận quản lý Nhà nƣớc về An toàn thực phẩm Chƣơng 2: Thực trạng quản lý Nhà nƣớc về vệ sinh ATTP trên địa bàn huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum. Chƣơng 3: Giải pháp tăng cƣờng quản lý Nhà nƣớc về ATTP trên địa bàn huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum. Tổng quan các công trình nghiên cứu Trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài, tác giả đã nghiên cứu và tìm đọc những tài liệu liên quan đến đề tài chính sách marketing ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Tác giả đã tham khảo và trích dẫn từ một số nguồn tài liệu, sách giáo trình giảng dạy: Đỗ Hoàng Toàn, Mai Văn Bƣu (2005), Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế, Nhà xuất bản Lao động - Xã hội.
Giáo trình trình bày hệ thống những 6 kiến thức cơ bản và chuyên sâu liên quan đến hoạt động quản lý nhà nƣớc về kinh tế, quy luật và các nguyên tắc quản lý. Phân tích cho rằng thông tin đóng vai trò quyết định trong quản lý nhà nƣớc về kinh tế, bộ máy quản lý nhà nƣớc về kinh tế nói chung. Mặc dù, giáo trình đã đƣợc tái bản nhiều lần nhƣng hầu nhƣ không đƣợc sửa chữa, bổ sung nhiều nên nhiều vấn đề trong giáo trình không còn phù hợp, nhất là những vấn đề liên quan đến đƣờng lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nƣớc ta. Phạm Vũ Hải, Đào Thế Anh (2016), ATTP nông sản, một số hiểu biết về sản phẩm, hệ thống sản xuất, phân phối và chính sách nhà nước, Nhà Xuất bản Nông nghiệp Hà Nội.
Sách trình bày trình bày một số hiểu biết về sản phẩm, hệ thống sản xuất nông nghiệp, tổ chức tiêu dùng và chính sách ATTP của Việt Nam liên quan đến các nông sản. Các tác giả chỉ ra 4 nguyên nhân liên quan đến hiện trạng mất ATTP, đó là hệ thống kiểm soát của nhà nƣớc về ATTP chƣa thực sự hiệu quả; trình độ nhận thức của ngƣời sảnxuất về ATTP còn yếu kém; của hệ thống sản xuất lƣơng thực của Việt Nam còn manh mún nhỏ lẻ, ít đƣợc đầu tƣ về công nghệ; ngƣời tiêu dùng không có một vai trò xứng đáng đề bảo vệ quyền lợi của mình. Từ đó đặt ra 4 thách thức lớn đối với ATTP Việt Nam trong tƣơng lai. Phan Huy Đƣờng (2017), Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế, Nhà xuất bản Lao động - Xã hội.
Giáo trình đƣợc biên soạn trên cơ sở đúc kết các lý luận và thực tiễn QLNN về kinh tế trong nền kinh tế thị trƣờng hiện đại và trong quá trình đổi mới nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Giáo trình đã trình bày hệ thống các khái niệm, các phạm trù, yếu tố cấu thành, nguyên tắc, tổ chức bộ máy, chức năng, phƣơng pháp, cơ chế thông tin và quyết định quản lý, xây dựng, đổi mới cán bộ, công chức quản lý nhà nƣớc về kinh tế. Trong quá trình biên soạn tác giả đã kế thừa và chọn lọc những kiến thức từ các công trình nghiên cứu, các chuyên đề về QLNN và 7 quản lý nhà nƣớc về kinh tế kết hợp đƣợc các kiến thức QLNN về kinh tế. Đề tài: “Thể chế quản lý nhà nƣớc về vệ sinh an toàn thực phẩm đối với hàng nông sản ở Việt Nam”, tác giả: Đào Thế Anh, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2010.
Đề tài đã xác định cơ sở khoa học của thể chế QLNN về VSATTP đối với hàng nông sản; khảo cứu kinh nghiệm của một số quốc gia khác về sự hình thành và triển khai thể chế QLNN về VSATTP đối với hàng nông sản; đánh giá thực trạng VSATTP đối với nông sản, những bất cập và vấn đề đặt ra đối với thể chế QLNN về VSATTP đối với hàng nông sản ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện thể chế QLNN về VSATTP đối với hàng nông sản ở Việt Nam. Trên phƣơng diện quản lý, có thể nhận thấy ý nghĩa của đề tài đối với thực tiễn QLNN về VSATTP nông sản. Tuy nhiên, QLNN về VSATTP đối với nông sản chỉ là một trong những nội dung của QLNN về ATTP, còn nhiều nội dung khác trong QLNN về ATTP mà đề tài chƣa đề cập tới nhƣ: Thực phẩm bao gói sẵn, thực phẩm chức năng, dịch vụ ăn uống… Chuyên đề: “Tình hình và xu hƣớng ngộ độc thực phẩm tại Việt Nam giai đoạn từ 2002- 2010”, tác giả: Lâm Quốc Hùng, Cục ATTP- Bộ Y tế, năm 2011.
Chuyên đề đã thống kê, phân tích những đặc điểm tiêu biểu của NĐTP ở Việt Nam từ năm 2002- 2010. Trên cơ sở đó, đƣa ra dự đoán về xu hƣớng NĐTP và đề xuất những biện pháp nhằm giảm thiểu NĐTP ở Việt Nam trong những năm tiếp theo. Tuy nhiên, chuyên đề chỉ đề cập riêng về NĐTP và chỉ có giá trị đối với thực tiễn hoạt động kiểm soát NĐTP ở Việt Nam mà chƣa đề cập tới nhiều nội dung khác về QLNN về ATTP. Ngoài những giáo trình trên, tác giả còn sử dụng các tài liệu dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật về VSATTP; Tài liệu Luật, Nghị định, thông tƣ, hội thảo, báo cáo các ban ngành cơ quan liên quan, các Tạp chí về quản lý nhà nƣớc, Kinh tế- xã hội, các đề tài nghiên cứu khoa học, các luận án tiến sĩ, 8 thạc sĩ và sử dụng số liệu của các báo cáo hàng năm của các cơ quan quản lý nhà nƣớc, các bài viết chính thống đăng tải trên tạp chí, internet, các trang website uy tín… - Luận văn thạc sĩ: “Quản lý nhà nƣớc về chất lƣợng vệ sinh an toàn thực phẩm ở Việt Nam từ góc nhìn cải cách hành chính”, tác giả: Trƣơng Thị Thúy Thu (2003).
Luận văn đã góp phần làm sáng tỏ về mặt lý luận và thực tiễn QLNN về VSATTP ở Việt Nam dƣới góc độ cải cách hành chính. Từ đó, đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả QLNN về chất lƣợng VSATTP ở Việt Nam. Luận văn có ý nghĩa nhất định đối với lý luận và thực tiễn của QLNN về ATTP cấp trung ƣơng ở Việt Nam, tuy nhiên chƣa có nhiều ý nghĩa đối với thực tiễn QLNN về ATTP đối với từng địa phƣơng cụ thể. - Đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh: Lê Tấn Phong (2012).
“ Đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm tại tỉnh Khánh Hòa”. Đề tài đã khảo sát đƣợc thực trạng VSATTP trên toàn tỉnh. Tác giả sử dụng phƣơng pháp thảo luận nhóm để chỉ ra thực trạng và căn cứ đề xuất các giải pháp đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Ngoài ra, tác giả tiến hành các xét nghiệm hóa lý để thấy đƣợc tình trạng ô nhiễm thực phẩm còn tồn tại, kiến thức và thực hành của các hộ gia đình còn nhiều yếu kém, cần ban hành các văn bản quản lý tránh sự lạc hậu so với Luật an toàn thực phẩm và chồng chéo, tăng cƣờng sự phối hợp giữa các ngành.
Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp đảm bảo về VSATTP trên toàn tỉnh Khánh Hòa. - Trần Thị Khúc (2014)“Quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh” Luận văn thạc sĩ của tác giả đã giải đáp vấn đề “Tại sao phải quản lý an toàn thực phẩm?”. Bên cạnh đó, nghiên cứu đã chỉ ra một số vấn đề tồn tại trong quản lý an toàn thực phẩm: Hệ thống văn bản pháp luật và các chính sách kèm theo chƣa thật sự hoàn thiện, nguồn nhân lực còn yếu 9 và nhiều hạn chế trên địa bàn tỉnh này. Giải pháp tác giả đƣa ra trong công tác quản lý nhà nƣớc về ATTP: tăng cƣờng công tác truyền thông, phổ biến kiến thức, quy định về bảo đảm ATTP cho ngƣời mọi ngƣời từ ngƣời sản xuất, chế biến, kinh doanh cho đến ngƣời tiêu dùng; quản lý chặt chẽ, đồng bộ với sự phối hợp của các ngành và của cả cộng đồng.
- Luận văn thạc sĩ: “Quản lý nhà nƣớc về vệ sinh ATTP trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng” của tác giả Lê Thị Thu Hòa (2018). Luận văn đã đƣa ra cơ sở lý luận về VSATTP, QLNN về VSATTP, phân tích thực trạng, trình bày các kết quả đạt đƣợc, những hạn chế và nguyên nhân tồn tại trong công tác QLNN về VSATTP trên địa bàn Quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng. Từ đó, đề xuất một số giải pháp, nhất là các giải pháp trong việc nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ phụ trách công tác ATTP ở cấp quận, cấp phƣờng và các giải pháp về đổi mới, cải cách tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm - Luận văn tiến sĩ: “Quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm ở Việt Nam hiện nay” của tác giả Bùi Thị Hồng Nƣơng (2019) đã làm rõ nội dung liên quan QLNN về ATTP nhƣ: Việc xây dựng và ban hành chính sách, pháp luật về ATTP; tổ chức thực hiện pháp luật về ATTP; thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với các chủ thể vi phạm ATTP; xử phạt hành vi vi phạm pháp luật của các cơ sở chế biến thực phẩm; hợp tác quốc tế trong lĩnh vực ATTP. Đồng thời luận văn đƣa ra quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả QLNN về ATTP ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, trên cơ sở phân tích, làm rõ phƣơng diện lý luận và thực tiễn các vấn đề về QLNN về ATTP ở Việt Nam và kinh nghiệm một số nƣớc trên thế giới.
Tại địa bàn huyện Sa Thầy, từ trƣớc tới nay chƣa có một công trình nghiên cứu tổng hợp độc lập nào về quản lý Nhà nƣớc về VSATTP. Đây là một khoảng trống trong nghiên cứu cần khắc phục, xuất phát từ tầm quan 10 trọng của các chính sách QLNN cũng nhƣ thực tế đòi hỏi. Từ những vấn đề nêu trên cho thấy cần phải tiếp cận trên góc độ khoa học quản lý để lý giải cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn của hoạt động quản lý nhà nƣớc về ATTP một cách toàn diện, từ đó đề xuất các giải pháp đề hoàn thiện hơn nữa công tác quản lý nhà nƣớc về VSATTP cho phù hợp với quá trình phát triển Kinh tế- Xã hội của huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum. 11 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM 1.
KHÁI QUÁT QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM 1. Khái niệm thực phẩm và an toàn thực phẩm a.