chương I - Cơ sở lý luận và thực tiễn xem xét, đánh giá kinh tế, xã hội trong thực tiễn CNH, HĐH ở nông thôn; chương II - Thực trạng kinh tế, xã hội ở nông thôn Việt Nam trong quá trình thực hiện CNH, HĐH; chương III - Một số quan điểm, giải pháp phát triển kinh tế, xã hội nông thôn Việt Nam theo hướng CNH, HĐH bền vững. Nội dung cuốn sách làm rõ hơn về vai trò quan trọng của CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn trong quá trình CNH, HĐH đất nước; làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn trong phát triển bền vững; đánh giá đúng thực trạng KT-XH ở nông thôn nước ta cũng như nguyên nhân nảy sinh vấn đề kinh tế, xã hội bức xúc trong quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn ở nước ta hiện nay; đưa Luận văn 11 thạc sĩ xây dựng ra các giải pháp hợp lý, có tính thực tiễn cao nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu tổng quát và lâu dài của CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là xây dựng một nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa lớn, hiệu quả và bền vững, có năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh cao trên cơ sở ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu; xây dựng nông thôn ngày càng giàu đẹp, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu hạ tầng KT-XH phát triển ngày càng hiện đại. Đề tài khoa học - PGS, TS Lưu Văn Sùng (1999), “Sự lãnh đạo kinh tế của các tỉnh ủy trong điều kiện hiện nay” [127]. Công trình này đã chỉ rõ sự lãnh đạo kinh tế của tỉnh ủy trong phạm vi một tỉnh vừa thực hiện nhiệm vụ của Trung ương trên địa bàn tỉnh, vừa phát triển kinh tế địa phương, đồng thời thông qua các huyện ủy, đảng ủy trực thuộc chỉ đạo đến cơ sở.
Tỉnh ủy lãnh đạo thực hiện bố trí chiến lược kinh tế của Trung ương trên địa bàn tỉnh; lãnh đạo việc thực thi chính sách, pháp luật của Nhà nước trên địa bàn tỉnh; khai thác nguồn lực địa phương, phát huy nội lực, tranh thủ các nguồn lực đầu tư từ bên ngoài, góp phần thực hiện CNH, HĐH trên địa bàn tỉnh; phát hiện nhân tố mới, nghiên cứu triển khai, thí điểm, tổng kết và kiến nghị để có thể trở thành chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước. - Nguyễn Đức Minh (2000), “An ninh nông thôn trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay” [99]. Các tác giả phân tích thực trạng an ninh nông thôn, dự báo tình hình an ninh nông thôn, đề xuất các giải pháp cơ bản đảm bảo an ninh nông thôn trong quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH. Một trong những giải pháp mà các tác giả đề cập đến để giữ vững an ninh nông thôn là phải thường xuyên chăm lo xây dựng tổ chức đảng, chính quyền cơ sở trong sạch, vững mạnh.
Luận án, luận văn * Luận án tiến sĩ: - Phạm Công Khâm (2000), “Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã vùng nông thôn đồng bằng sông Cửu Long hiện nay” [84]. Tác giả luận án đã Luận văn 12 thạc sĩ xây dựng làm rõ thêm cơ sở khoa học, nét đặc thù về vị trí, vai trò cấp xã và của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã nói chung và ở đồng bằng sông Cửu Long nói riêng trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH. Trên cơ sở phân tích thực trạng đội ngũ cán bộ chủ chốt và công tác cán bộ, tác giả chỉ rõ mục tiêu, quan điểm và các giải pháp khả thi để xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ. Tác giả luận án đánh giá thực trạng đội ngũ đảng viên và công tác xây dựng đội ngũ đảng viên ở nông thôn đồng bằng Sông Cửu Long, đề xuất các giải pháp khả thi góp phần xây dựng đội ngũ đảng viên ở nông thôn đồng bằng sông Cửu Long.
Những giải pháp mà tác giả luận án đề xuất có giá trị tham khảo trong quá trình phát huy tính tiền phong gương mẫu của người đảng viên trong phong trào xây dựng NTM hiện nay. - Lê Tấn Lập (2007), “Sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng trong việc thực thi quyền lực của nhân dân ở nông thôn đồng bằng sông Cửu Long” [86]. Tác giả luận án đã nghiên cứu về quyền lực của nhân dân, những đặc trưng quyền lực của nhân dân, sự lãnh đạo của Đảng và đề xuất những giải pháp nâng cao hiệu quả lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng ở nông thôn đồng bằng sông Cửu Long. Đặc biệt, luận án này làm rõ mối quan hệ giữa vai trò lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng với việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở nông thôn đồng bằng sông Cửu Long.
Những kết quả của luận án có giá trị tham khảo tốt đối với quá trình nghiên cứu về sự lãnh đạo của các tỉnh ủy trong sự nghiệp xây dựng NTM hiện nay. - Nguyễn Dương Hùng (2008), “Kiện toàn hệ thống chính trị ở xã nhằm thực hiện quyền làm chủ của nhân dân vùng đồng bằng sông Hồng hiện nay” [82]. Luận án đã nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn quá trình kiện toàn HTCT ở cấp xã vùng ĐBSH; mối quan hệ giữa việc kiện toàn HTCT ở cấp Luận văn 13 thạc sĩ xây dựng xã với việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong khu vực. Luận án đã đưa ra giải pháp để kiện toàn HTCT cấp xã vùng ĐBSH.
- Nguyễn Thị Tố Uyên (2012), “Các tỉnh ủy vùng đồng bằng sông Hồng lãnh đạo đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn giai đoạn hiện nay” [157]. Luận án đã tổng quan được các công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến đề tài; phân tích, làm rõ được các khái niệm liên quan; khái quát được chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm của các tỉnh ủy vùng ĐBSH; tỉnh ủy lãnh đạo đẩy nhanh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn – khái niệm, nội dung, phương thức lãnh đạo. Luận án cũng đánh giá được thực trạng CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn vùng ĐBSH; thực trạng các tỉnh ủy vùng ĐBSH lãnh đạo đẩy nhanh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn. Những ưu, khuyết điểm được tác giả đánh giá khá công phu, sát thực tế, phân tích sâu sắc nguyên nhân của ưu, khuyết điểm, khái quát được 06 kinh nghiệm có giá trị lý luận và thực tiễn cao.
Luận án đã đề xuất được mục tiêu, phương hướng và 07 giải pháp tăng cường sự lãnh đạo các các tỉnh ủy ở vùng ĐBSH lãnh đạo đẩy nhanh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn đến năm 2020. * Luận văn thạc sĩ: - Hồ Thái Sơn (2007), “Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lãnh đạo xây dựng nông thôn mới từ năm 1996 đến năm 2005”[126]. Trong công trình này, tác giả đã làm rõ chủ trương xây dựng NTM của Tỉnh ủy Hà Tĩnh qua hai giai đoạn: 1996-2001 và 2001-2005 nhằm mục tiêu xây dựng nông thôn có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, văn minh, có nền sản xuất hàng hóa phát triển bền vững theo hướng CNH, HĐH; có kết cấu hạ tầng phát triển; đảm bảo dân chủ, công bằng xã hội, ổn định chính trị, QP, AN vững mạnh. Tác giả làm rõ quá trình tổ chức triển khai thực hiện chủ trương xây dựng NTM ở Hà Tĩnh gồm nhiều khâu: thành lập ban chỉ đạo và xây dựng các tiêu chí NTM; tổ chức triển khai quán triệt và tuyên truyền chủ trương xây dựng NTM; xây dựng đề án triển khai; tiến hành kiểm tra, đánh giá xếp loại hằng năm.
Đặc biệt, tác giả đã khái quát kết quả và rút ra 05 kinh nghiệm xây dựng NTM của đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh: nhận thức Luận văn 14 thạc sĩ xây dựng đúng đắn của các cấp ủy đảng về vị trí, vai trò xây dựng NTM là nhân tố quyết định đến kết quả của quá trình lãnh đạo; các cấp ủy, chính quyền phải bám sát đặc điểm, tình hình của nông thôn địa phương để đưa ra các biện pháp, tiêu chí phù hợp; biết huy động, tranh thủ tất cả các nguồn lực, nhưng chú trọng phát huy nội lực là yếu tố quan trọng để thực hiện xây dựng NTM thành công; phải tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, sự quản lý, điều hành của chính quyền và sự phối hợp của các ban, ngành, đoàn thể; xây dựng đội ngũ cán bộ có đạo đức cách mạng, có trình độ chuyên môn, năng lực thực tiễn là nhân tố ảnh hưởng lớn đến sự thành công xây dựng NTM ở Hà Tĩnh. - Trịnh Đình Mao (2009), “Tỉnh ủy Vĩnh Phúc lãnh đạo công tác giảm nghèo cho nông dân giai đoạn hiện nay” [96]. Tác giả đã làm rõ vai trò lãnh đạo của Tỉnh ủy Vĩnh Phúc đối với công tác giảm nghèo cho nông dân, đề xuất giải pháp tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Vĩnh Phúc đối với công tác này. Luận văn đã đề cập đến một nội dung lãnh đạo quan trọng của các tỉnh ủy đối với sự nghiệp xây dựng NTM - lãnh đạo nâng cao thu nhập cho nông dân.
Do đó, luận văn có giá trị tham khảo tốt trong quá trình triển khai nghiên cứu đề tài luận án. Tác giả trình bày quan niệm về xây dựng NTM và Tỉnh ủy Vĩnh Long lãnh đạo xây dựng NTM. Theo tác giả, xây dựng NTM ở Vĩnh Long là tổng thể các hoạt động, các mặt công tác của cả HTCT và toàn xã hội, trước hết là các tầng lớp nhân dân ở nông thôn, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Vĩnh Long, tiến hành cải tạo, nâng cấp toàn diện nông thôn cũ, loại bỏ những yếu tố tiêu cực, lạc hậu, kế thừa và phát huy những yếu tố tích cực, tiến bộ để quy hoạch, xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế - kỹ thuật và HTCT ở nông thôn vững mạnh; thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống mọi mặt cho cư dân nông thôn, bảo đảm QP, AN ở cơ sở; làm thay đổi bộ mặt nông thôn cổ truyền nghèo nàn và lạc hậu thành NTM xã hội chủ nghĩa (XHCN) văn minh, hiện đại, phát triển thích ứng với yêu cầu thị Luận văn 15 thạc sĩ xây dựng trường trong nước và quốc tế.