Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu va cơ sở lí thuyết về hoạt động Bancassurance Chương 2: Thực trạng hoạt động bancassurance cho khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam — Chi nhánh Hà Nội Chương 3: Các giải pháp thúc đây hoạt động bancassurance tại Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam — Chi nhánh Hà Nội CHUONG I. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYET VE HOAT ĐỘNG BANCASURRANCE 1. Khai quat vé bancassurance 1. Lich sử hình thành và phát triển của hoạt động bancassurance Bancassurance xuất hiện đầu tiên tại Châu Âu vào những năm đầu thập kỉ thứ VIII, thứ IX, thé kỷ XX, tiếp theo là các nước thuộc khu vực Châu Á như Hongkong, Thái Lan, Malaysia, Singapore,.
Có nguồn gốc từ Pháp, 2 từ “Bank” va “Assurance” được ghép lại thành Bancassurance — chỉ hoạt động phát sinh do như cầu thực tế trong lĩnh vực dịch vụ tai chính. Năm 1974 tại Pháp, ngân hàng Credit Lyonnais hợp tác với Tập đoàn Mesdicales de France thành lập Assurances du Credit Mutuel (ACM) Vie et IARD — Công ty bảo hiểm hỗn hợp (kinh doanh bảo hiểm nhân tho và bảo hiểm phi nhân thọ). Công ty Bảo hiểm hỗn hợp này hoạt động dựa vào cơ chế sử dụng lợi thế của Credit Lyonnais đối với các khách hàng của ngân hàng: Khi ngân hàng cấp một khoản tín dụng cho khách hàng sẽ đồng thời cấp don bảo hiểm kèm theo dé bảo hiểm cho các khách hàng đó mà không sử dụng một trung gian bảo hiểm khác. Ý tưởng của công ty này là nhằm tránh việc phải sử dụng đơn vị trung gian bảo hiểm khoản cho vay và tự bảo hiểm cho các khách hàng có giao dịch với ngân hàng với mình.
Đây chính là tiền thân của hoạt động ma 15 năm sau được gọi với tên “Bancassurance”. Sau sự thành công của ACM, bancassurance đã phat triển mạnh mẽ và trở thành một trong những kênh phân phối bảo hiểm chính. Đến cuối thế kỉ 20 và đầu thế ki 21 bancassurance trở nên phổ biến và phát triển một cách mạnh mẽ tại các nước thuộc khối Liên minh Châu Âu (EU) như Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Ý, hay các nước Bắc Âu như Hà Lan, Thụy Điển và Áo. Theo số liệu 2010 tại diễn đàn các nhà lãnh đạo khu vực Châu Âu: có đến “trên 80% các ngân hàng tại Châu Âu có kinh doanh bancassurance, 1/3 các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ được phan phối qua các ngân hàng, doanh thu phí bảo hiểm qua kênh này lên tới 50% tong doanh thu phí bảo hiểm.” Trong khu vực, theo ghi nhận tại Hội nghị Châu Á lần thứ 14 về “Bancassurance và kênh phân phôi tiêm năng” được tô chức tại Indonesia, các 4 chuyên gia trong lĩnh vực này cho biết: “Bancassurance là một trong những kênh phát triển nhanh nhất ở hau hết các thị trường tại Châu A, đồng thời là kênh phân phối hàng đầu trong nhiều thị trường tại khu vực này.
Tính đến nay, tỉ lệ đóng góp doanh thu phí bảo hiểm Bancassurance của các DNBH nhân thọ tại Thái Lan, Trung Quốc, Malaysia, Singapore, Hongkong đã tăng lên hơn 50% so với mức 10% so với năm 2000. Đặc biệt, theo tạp chí Finance Plus, với thị trường có xuất phát điểm là 0% vào năm 2000 như Thái Lan, thì đến năm 2012, tỉ lệ đóng góp doanh thu phí bảo hiểm Bancassurance cho các DNBH nhân thọ tại đây cũng đã lên đến hơn 43%.” Tại Mĩ và Canada, do các qui định chặt chẽ của Luật và thói quen sử dụng môi giới, sự phát trién của bancassurance có nhưng hạn chế nhất định. Hiện nay, bancassurance được coi như là một kênh trong chiến lược phát triển của các ngân hàng thương mại. Các sản phẩm bancassurance ra đời làm đa dạng hóa các dịch vụ sản pham hon so với các sản phẩm truyền thống và đem lại nhiều cơ hội hơn cho ngân hàng.
Điều gì đã tạo nên sự hình thành và phát triển của bancassurance? Các nhu cầu thiết yếu của xã hội tạo điều kiện cho các lĩnh vực kinh doanh mới nào ra đời. Sự ra đời và phát trién nhanh chóng của bancassurance không phải là ngoại lệ. Chúng ta có thể lí giải diều đó qua các nguyên nhân sau: Đầu tiên là nhu cầu của người tiêu dùng về dịch vụ tài chính “một cửa”. Bancassurance sẽ giúp khách hàng có nhiều nhu cầu về dịch vụ tài chính tiết kiệm thời gian bằng cách chỉ cần qua “một cửa”.
Chang hạn, khách hàng đang vay vốn, mở tài khoản giao dịch tại ngân hàng hoặc sử dụng các dịch vụ khác, có thể tham gia bảo hiểm ngay tại ngân hàng. Khi khách hàng sử dụng dịch vụ bancassurance, việc nộp phí trở nên tiện lợi hơn bởi phí bảo hiểm có thể nộp bằng cách chuyên khoản, thẻ ATM, thẻ tín dụng. Bên cạnh đó, ngân hàng có thể đảm bảo được khả năng trả nợ của khách hàng nếu như khách hàng tham gia bảo trong trường hợp có rủi ro xảy ra đối với tài sản và sinh mạng, sức khoẻ của khách hàng. Ngoài ra khách hàng còn có thé được hưởng những quyền lợi va dịch vụ do sử dụng đồng thời nhiều dịch vụ như được giảm phí do nộp phí qua ngân hàng, được miễn phí thường niên thẻ ATM.
Tóm lại, với bancassurance, khách hàng có thé sử dụng đồng thời các dịch vụ của ngân hàng một cách thuận tiện và hiệu quả. Thứ hai là do sự thay đổi “khẩu vị” của khách hàng. Các nghiên cứu trên thé giới cho thấy, “khâu vị” của khách hàng đang dịch chuyền từ các sản phẩm dau tu tiết kiệm đơn giản sang các sản phẩm đa dạng phức tạp hơn, do vậy ngân hàng cần phải cho ra đời nhiều dịch vụ dé đáp ứng được nhu cau đa dang và luôn thay đổi của khách hàng. Bancassurance là phương thức có thể đáp ứng được sự thay đổi “khâu VỊ” nay.
Thứ ba là yêu cầu tiết kiệm chi phí hoạt động. Chi phí hoạt động của công ty bảo hiểm sẽ được tiết kiệm khi sử dụng hệ thống cung cấp dịch vụ của ngân hàng, giảm chi phí sẽ giúp tăng khả năng cạnh tranh và mang lại lợi nhuận tốt hơn. Dau tiên, công ty bảo hiểm có thể giảm chỉ phí đào tạo bởi đội ngũ nhân viên của ngân hàng thường có trình độ cao, kiến thức tài chính rất vững vàng). Bên cạnh đó, công ty bảo hiểm có thé sử dụng cơ sở dữ liệu khách hàng sẵn có của ngân hàng dé cung cấp dịch vụ bảo hiểm.
Ngoài ra, hoa hồng chỉ trả cho ngân hàng thấp hơn so với hoa hồng trả cho đại lý hoặc bên môi giới. Thứ tư là thông qua Bancassurance, ngân hàng và công ty bảo hiểm có thể sử dụng uy tín, thương hiệu và nguồn lực (đội ngũ nhân viên, cơ sở vật chat, cơ sở dữ liệu, ., ) của cả hai bên vào việc cung cấp dịch vụ bảo hiểm cũng như tăng cường các dịch vụ ngân hàng. Bancassurance cũng mở ra những thị trường mà công ty bảo hiểm chưa khai thác, đặc biệt là các thị trường đặc trưng của ngân. Do vậy, dé thực hiện bancassurance một cách hiệu quả nhất, cả ngân hàng và công ty bảo hiểm cần phải lựa chọn đối tác kĩ càng dé phát huy hết sức mạnh của minh và hưởng lợi từ uy tín, thương hiệu của đối tác.
Thứ năm, ngày nay công nghệ thông tin đang phát triển rất mạnh mẽ. Đây là một lợi thế khiến cho việc khai thác và lưu trữ cơ sở dữ liệu khách hàng dễ dàng hơn và có độ an toàn cao hơn, các dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm được cung cấp tới khách hàng một cách nhanh chóng, thuận tiện hơn. Có thé thay rang sự phát triển của bancassurance có được nhờ sự phát triển của thị trường tài chính, sự phát triển của các tập đoàn kinh tế, nhu cầu về một dịch vụ tài chính trọn gói của khách hàng, tác động của cạnh tranh cũng như tác động của tiễn bộ khoa học và công nghệ. Phát triển bancassurance đem lại lợi ích cho tất cả các bên liên quan: ngân hàng, bảo hiểm và khách hàng.
Khai niệm bancassurance Trên thực tế có nhiều cách định nghĩa về Bancassurance. Sau đây là một số cách định nghĩa thông dụng: - “Bancassurance là một thuật ngữ tiếng Pháp dùng dé chỉ việc bán chéo các sản phẩm bảo hiểm qua hệ thống ngân hàng cho cùng một cơ sở khách hàng. Một cách tổng quát hơn, có thé hiểu bancassurance là một kênh trong chiến lược phân phối sản phẩm của các công ty bảo hiểm liên kết với ngân hang thương mại dé cung cấp có hiệu quả các sản phẩm bảo hiểm cho khách hàng của mình. Ở một góc độ khác, mô hình bancassurance là một công cụ để các ngân hàng tham gia vào lĩnh vực bảo hiểm”.
- Bancassurance là việc “cung cấp các sản phẩm bảo hiểm và ngân hang thông qua một kênh phân phối chung và/hoặc cho cùng một cơ sở khách hàng” (Theo Yiannis (2007), trong khuôn khô nghiên cứu của công ty Tái bảo hiểm hang đầu thế giới Munich Re). - Trong nghiên cứu của Steven (2007) “Bancassurance là việc bán các sản phẩm bảo hiểm bán lẻ cho cơ sở khách hàng của ngân hàng”. Đây là khái niệm được đưa ra trong nghiên cứu về bancassurance tại các nước trên thế giới, đặc biệt là tại các thị trường phát triển. Có thé thấy khái niệm này nhấn mạnh vào việc phân phối các sản phẩm bảo hiểm bán lẻ qua các ngân hàng cho khách hàng của ngân hàng.
Các định nghĩa trên có những đặc điểm chung là: - Bancasurance là kênh liên kết giữa bảo hiểm và ngân hàng. - Bancassurance cung cấp sản phẩm bảo hiểm cho những khách hàng sẵn có của ngân hàng. - Cac sản phẩm bảo hiểm gắn liền với tinh chất đặc thù của ngân hàng. Qua đó, bancassurance có thé hiểu một cách giản đơn nhất là quá trình bán chéo sản phẩm giữa ngân hang và công ty bảo hiểm, các ngân hàng tham gia cung cấp các sản phẩm bảo hiểm cho khách hàng của mình.
Việc tham gia của ngân hàng có thê ở nhiều cấp độ khác nhau tùy theo hình thức bancassurance. Các mô hình liên kết bancassurance Với thị trường bảo hiểm day tính cạnh tranh và xu hướng toàn cầu hóa, tìm kiếm các kênh phân phối mới dé da dạng hóa và giảm lệ thuộc vào các kênh dai lý truyền thống là việc làm tất yếu của các doanh nghiệp bảo hiểm. Đối với các ngân hàng thương mại, hoạt động bancassurance đem lại cho ngân hàng một nguồn thu nhập ngoài lãi suất với chi phí thấp. Vì vậy lựa chọn mô hình bancassurance là một hướng đi mới mở ra một thị trường tiềm năng và đem lại thuận lợi cho cả ngân hàng lẫn công ty bảo hiểm.