LỜI MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Huy động vốn nói chung và huy động tiền gửi khách hàng cá nhân nói riêng là một trong những hoạt động chủ yếu của ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam, có vai trò quan trọng quyết định đến khả năng tồn tại và phát triển của NHTM. Thông qua huy động tiền gửi, NHTM có thể đo lƣờng đƣợc uy tín và sự hài lòng của khách hàng đối với ngân hàng. Việc mở rộng huy động tiền gửi khách hàng cá nhân là một vấn đề quan trọng và đặc biệt quan trọng đối với các ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam.
Khuyến khích ngƣời dân gửi tiền trong ngân hàng có thể tạo ra một sự uy tín và hài lòng từ phía khách hàng, đồng thời ảnh hƣởng đến khả năng tồn tại và phát triển của các ngân hàng này. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến động kinh tế, chính sách tài khóa và tiền tệ, cũng nhƣ sự cạnh tranh ác liệt giữa các ngân hàng thƣơng mại trên thị trƣờng, việc huy động tiền gửi ngày càng trở nên khó khăn hơn. Do vậy, xây dựng những giải pháp để mở rộng huy động tiền gửi khách hàng cá nhân là vấn đề cấp thiết đặt ra đối với mỗi NHTM. Trong những năm gần đây, tình hình cạnh tranh trong huy động tiền gửi ngày càng khốc liệt.
Tuy nhiên, tăng trƣởng tiền gửi khách hàng cá nhân đã giảm mạnh và không đáp ứng đủ sự tăng trƣởng kinh tế. Điều này đƣợc thể hiện qua con số tăng trƣởng tiền gửi khách hàng cá nhân trong năm 2020 chỉ đạt 4%, và chỉ đạt 2,92% trong 9 tháng đầu năm 2021. Một yếu tố khác ảnh hƣởng đến huy động tiền gửi khách hàng cá nhân là việc ngân hàng giảm lãi suất huy động để khuyến khích tăng trƣởng tín dụng trong bối cảnh kinh tế khó khăn. Điều này đã thúc đẩy ngƣời dân tìm kiếm các kênh đầu tƣ khác nhƣ trái phiếu doanh nghiệp, cổ phiếu, bất động sản và vàng, gây sự suy giảm mạnh mẽ trong việc huy động tiền gửi từ hộ gia đình.
Để giải quyết vấn đề này, các ngân hàng cần đƣa ra các giải pháp phù hợp. Cần xây dựng chiến lƣợc huy động tiền gửi khách hàng cá nhân hiệu quả, tạo ra các sản phẩm và dịch vụ hấp dẫn để thu hút khách hàng. Nhận thức đƣợc điều đó, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Bình Dƣơng (viết tắt là Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng) trong những năm qua luôn quan tâm tới hoạt động huy động tiền gửi. Chi nhánh đã tìm hiểu, khai thác và tiếp cận các khách hàng tiềm năng với các chính sách đãi ngộ về lãi suất, 2 tặng quà dịp sinh nhật, tƣ vấn sản phẩm tiền gửi phù hợp với nhu cầu của từng khách hàng,… Trong giai đoạn 2019-2021, tốc độ gia tăng huy động vốn KHCN tại chi nhánh trung bình 5,64%, tuy nhiên, xét về tiềm năng tại chi nhánh thì con số đó vẫn chƣa đạt đƣợc mục tiêu đề ra của ban lãnh đạo chi nhánh và còn nhiều hạn chế nhƣ: tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn còn thấp, năm 2019 là 14,81%, năm 2020 là 15,47% và năm 2021 là 16,78% trong cơ cấu nguồn vốn huy động KHCN của Chi nhánh; thị phần huy động tiền gửi KHCN có xu hƣớng giảm từ 13,9%, năm 2019 xuống 12,5% năm 2021; tỷ suất lãi thu từ hoạt động cho vay trên lãi chi cho huy động tiền gửi KHCN có xu hƣớng giảm từ 1,82 năm 2019 xuống 1,66 năm 2021; công tác chăm sóc khách hàng còn nhiều điểm bất cập, ngân hàng điện tử chậm cải tiến, đội ngũ nhân sự cao tuổi hơn các NHTM khác,… Điều này đòi hỏi phải có những nghiên cứu khoa học và cụ thể để tìm ra các giải pháp thu hút tiền gửi khách hàng cá nhân ổn định, gia tăng thị phần trên địa bàn, đảm bảo hiệu quả kinh doanh và kế hoạch đƣợc phân bổ.
Xuất phát từ lý do trên, tôi chọn đề tài “Mở rộng huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Bình Dương” làm luận văn thạc sỹ. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 2.1 Mục tiêu tổng quát Đề xuất các giải pháp nhằm mở rộng huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại Agribank – Chi nhánh Bình Dƣơng.2 Mục tiêu cụ thể Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài bao gồm các vấn đề sau: - Đúc kết lý luận tổng quan về hoạt động huy động tiền gửi KHCN của NHTM - Phân tích thực trạng mở rộng huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng từ đó đánh giá những điểm mạnh và tồn tại trong công tác mở rộng huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại Chi nhánh và nguyên nhân của những tồn tại đó. - Đề xuất các giải pháp nhằm mở rộng huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại Agribank – Chi nhánh Bình Dƣơng. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Việc nghiên cứu đề tài nhằm trả lời các câu hỏi sau đây: 3 Câu 1: Cơ sở lý luận về hoạt động huy động tiền gửi KHCN của NHTM nhƣ thế nào? Câu 2: Thực trạng mở rộng huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại ngân hàng Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng giai đoạn 2019 – 2021 nhƣ thế nào, điểm mạnh và tồn tại ra sao, nguyên nhân nào dẫn đến những tồn tại đó ? Câu 3: Những giải pháp nào cần triển khai để mở rộng huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại Agribank – Chi nhánh Bình Dƣơng? 4.
ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 4.1 Đối tƣợng nghiên cứu Mở rộng hoạt động huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại NHTM 4.2 Phạm vi nghiên cứu Phạm vi không gian Đề tài đƣợc nghiên cứu tại Ngân hàng Agribank – Chi nhánh Bình Dƣơng Phạm vi thời gian Các số liệu sử dụng để phân tích đƣợc tổng hợp trong khoảng thời gian 2019 - 2021. 5 PHƢƠNGPHÁP NGHIÊN CỨU Để phân tích huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng, nghiên cứu sử dụng một số phƣơng pháp nghiên cứu nhƣ sau: Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp nghiên cứu là phƣơng pháp định tính, trong đó sử dụng các phƣơng pháp cụ thể: - Sử dụng phƣơng pháp thống kê mô tả để mô tả thực trạng huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng. Bên cạnh đó còn sử dụng phƣơng pháp phân tích tổng hợp, so sánh để phân tích hoạt động huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng. - Phƣơng pháp phân tích, luận giải nhằm làm rõ lý luận về huy động vốn, kế thừa và phát huy một số giải pháp hoàn thiện hoạt động huy động tiền gửi và vận dụng vào nguồn vốn tiền gửi khách hàng cá nhân của Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng.
Áp dụng vào điều kiện thực tế huy động, giải thích nguyên nhân những 4 tồn tại, hạn chế trong việc huy động tiền gửi khách hàng cá nhân của Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng. Phƣơng pháp thu thập dữ liệu Dữ liệu thứ cấp đƣợc thu thập từ các số liệu báo cáo tại Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng, tạp chí, báo cáo nội bộ về hoạt động huy động tiền gửi, số liệu báo cáo của các cơ quan chức năng. Dữ liệu sơ cấp: tác giả sử dụng phƣơng pháp khảo sát thực tế đánh giá thực trạng huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng thông qua phiếu khảo sát đến khách hàng của Chi nhánh. Phiếu khảo sát đƣợc thiết kế dựa trên các nội dung về khung quy trình huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân của chi nhánh NHTM đƣợc trình bày trong luận văn.
Phƣơng pháp khảo sát lấy ý kiến khách hàng: ˗ Thời gian thực hiện điều tra: tháng 11-12/2022 ˗ Số phiếu khảo sát phát ra: 200 phiếu ˗ Đối tƣợng khảo sát: khách hàng có sử dụng dịch vụ huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân của Chi nhánh trong 3 năm qua và hiện tại đang có tiền gửi tại Chi nhánh. Kênh khảo sát: Luận văn khảo sát thông qua 2 kênh là trực tuyến và truyền thống. Đối với kênh trực tuyến, tác giả gửi phiếu khảo sát thông qua emai và tài khoản mạng xã hội cho khách hàng sau khi nhận đƣợc thông báo về việc khách hàng vừa sử dụng dịch vụ huy động vốn của Chi nhánh để thực hiện giao dịch. Đối với kênh truyền thống, tác giả phát phiếu khảo sát tại quầy thuộc Chi nhánh.
˗ Nội dung khảo sát: chất lƣợng dịch vụ huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân của Chi nhánh ˗ Số phiếu thu về: 200 phiếu Phƣơng pháp phân tích dữ liệu sơ cấp đối với bảng hỏi: sử dụng phần mềm MS Excel để tổng hợp và phân tích dữ liệu sơ cấp thu thập đƣợc. 6 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Đề tài tập trung nghiên cứu một số vấn đề nhƣ sau: - Tổng quan về hoạt động huy động tiền gửi của NHTM nói chung và hoạt động huy động tiền gửi khách hàng cá nhân nói riêng 5 - Thực trạng về mở rộng huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân tại Agribank - Chi nhánh Bình Dƣơng thông qua các tiêu chí đánh giá định tính và định lƣợng - Giải pháp mở rộng huy động vốn tiền gửi khách hàng cá nhân tại Agribank - Chi nhánh Bình Dƣơng 7 ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI Đóng góp cơ sở lý luận về hoạt động huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại ngân hàng thƣơng mại: Tổng hợp các kiến thức tổng quan liên quan đến việc mở rộng hoạt động huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại ngân hàng thƣơng mại, theo đó làm rõ một số khái niệm, vai trò, đặc điểm, nội dung hoạt động huy động tiền gửi và hiệu quả huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại ngân hàng thƣơng mại. Đồng thời tổng hợp những kinh nghiệm của các ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam và rút ra những kinh nghiệm, vấn đề cần nghiên cứu đối với Agribank Bình Dƣơng. Đóng góp cơ sở thực tiễn về hiệu quả huy động tiền gửi khách hàng cá nhân: Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động huy động tiền gửi khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng.
Luận văn đã đề xuất các giải pháp có ý nghĩa góp phần hoàn thiện và mở rộng hoạt động huy động tiền gửi khách hàng cá nhân nói riêng và phát triển hoạt động huy động tiền gửi nói chung tại Agribank Chi nhánh Bình Dƣơng.