Luận văn thạc sĩ vnu ued phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học ở vùng đồng bằng sông cửu long đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học luận án ts giáo dục học 62 14 05 01

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu phát triển đội ngũ giảng viên đại học vùng đồng bằng sông Cửu Long đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

• Tác giả: Nguyễn Văn Đệ
• Trường học: Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học ở vùng đồng bằng sông Cửu Long đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: Cơ sở lí luận về phát triển ĐNGV đáp ứng yêu cầu đổi mới GDĐH
• 1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu phát triển ĐNGV
• 1.2. Các công trình nghiên cứu trên thế giới
• 1.3. Các công trình nghiên cứu trong nước
• 1.4. Một số khái niệm sử dụng nghiên cứu đề tài
• 1.5. Đội ngũ giảng viên
• 1.6. Phát triển đội ngũ giảng viên
• 1.7. Mạng lưới liên kết đội ngũ giảng viên
• 1.8. Chủ thể quản lí phát triển đội ngũ giảng viên
• 1.9. Vai trò của các trường ĐH đối với đào tạo nguồn nhân lực trong bối cảnh hội nhập
• 1.10. Trường ĐH trong hội nhập quốc tế và xu hướng toàn cầu hóa
• 1.11. Trường ĐH với yêu cầu đổi mới cơ bản và toàn diện GDĐH Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020
• 1.12. Giảng viên trong bối cảnh đổi mới GDĐH
• 1.13. Vị trí, vai trò của người GV trong tiến trình đổi mới GDĐH
• 1.14. Những yêu cầu đặt ra đối với người GV và ĐNGV trong bối cảnh đổi mới GDĐH
• 1.15. Phát triển ĐNGV trong bối cảnh đổi mới GDĐH
• 1.16. Nội dung phát triển ĐNGV
• 1.17. Qui trình tiếp cận nội dung phát triển ĐNGV
• 1.18. Những yếu tố tác động đến hoạt động phát triển ĐNGV
• 1.19. Kinh nghiệm quốc tế về phát triển ĐNGV
• 1.20. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: Thực trạng ĐNGV và phát triển ĐNGV các trường ĐH ở vùng ĐBSCL
• 2.1. Đặc điểm địa lí tự nhiên và kinh tế - xã hội vùng ĐBSCL
• 2.2. Đặc điểm phát triển GDĐH ở vùng ĐBSCL
• 2.3. Thực trạng ĐNGV và phát triển ĐNGV các trường ĐH ở vùng ĐBSCL
• 2.4. Giới thiệu việc tổ chức khảo sát thực trạng ĐNGV và phát triển ĐNGV các trường ĐH ở vùng ĐBSCL
• 2.5. Thực trạng ĐNGV các trường ĐH ở vùng ĐBSCL
• 2.6. Thực trạng phát triển ĐNGV các trường ĐH ở vùng ĐBSCL
• 2.7. Nhận định, đánh giá tổng quát về thực trạng ĐNGV và phát triển ĐNGV các trường ĐH ở vùng ĐBSCL
• 2.8. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: Giải pháp phát triển ĐNGV của các trường ĐH ở vùng ĐBSCL đáp ứng yêu cầu đổi mới GDĐH
• 3.1. Nguyên tắc xây dựng hệ giải pháp phát triển ĐNGV của các trường ĐH ở vùng ĐBSCL
• 3.2. Hệ giải pháp phát triển ĐNGV của các trường ĐH ở vùng ĐBSCL đáp ứng yêu cầu đổi mới GDĐH
• 3.3. Nhóm giải pháp 1: Liên kết ĐNGV giữa các trường ĐH ở vùng ĐBSCL tạo thành mạng lưới
• 3.4. Nhóm giải pháp 2: Phát triển số lượng ĐNGV
• 3.5. Nhóm giải pháp 3: Nâng cao phẩm chất và năng lực ĐNGV
• 3.6. Nhóm giải pháp 4: Điều chỉnh cơ cấu ĐNGV
• 3.7. Nhóm giải pháp 5: Tạo động lực làm việc cho ĐNGV
• 3.8. Khảo nghiệm, đánh giá tác dụng thực tiễn của hệ giải pháp đề xuất
• 3.9. Tiểu kết Chương 3
• Kết luận và khuyến nghị
• Danh mục công trình của tác giả liên quan đến đề tài
• Danh mục tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Đội Ngũ Giảng Viên Ở Đồng Bằng Sông Cửu Long

Phát triển đội ngũ giảng viên (ĐNGV) là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc nâng cao chất lượng giáo dục đại học (GDĐH) tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Vùng này đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc cải thiện chất lượng giảng dạy và nghiên cứu. ĐNGV không chỉ là những người truyền đạt kiến thức mà còn là những người định hình tương lai của sinh viên và xã hội. Việc phát triển ĐNGV cần được thực hiện một cách đồng bộ và có hệ thống, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới GDĐH trong bối cảnh toàn cầu hóa.

1.1. Đặc Điểm Đội Ngũ Giảng Viên Tại Các Trường Đại Học Ở ĐBSCL

Đội ngũ giảng viên tại các trường đại học ở ĐBSCL có sự đa dạng về trình độ và kinh nghiệm. Tuy nhiên, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ còn thấp, điều này ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy. Nhiều giảng viên chưa được đào tạo bài bản về phương pháp giảng dạy hiện đại, dẫn đến việc khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp giảng dạy tiên tiến.

1.2. Vai Trò Của Đội Ngũ Giảng Viên Trong Giáo Dục Đại Học

ĐNGV đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng GDĐH. Họ không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là người hướng dẫn, định hướng cho sinh viên trong quá trình học tập và nghiên cứu. Sự phát triển của ĐNGV sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Đội Ngũ Giảng Viên Ở ĐBSCL

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc phát triển ĐNGV ở ĐBSCL vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các trường đại học trong khu vực phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt giảng viên có trình độ cao, cũng như sự chênh lệch về chất lượng giữa các trường. Ngoài ra, việc thu hút và giữ chân giảng viên chất lượng cao cũng là một vấn đề nan giải.

2.1. Thiếu Hụt Giảng Viên Có Trình Độ Cao

Tình trạng thiếu hụt giảng viên có trình độ tiến sĩ và chuyên môn cao đang là một trong những thách thức lớn nhất. Nhiều trường đại học không thể tuyển dụng đủ số lượng giảng viên cần thiết để đáp ứng nhu cầu đào tạo, dẫn đến việc quá tải cho những giảng viên hiện có.

2.2. Chênh Lệch Chất Lượng Giữa Các Trường

Chất lượng giảng viên giữa các trường đại học ở ĐBSCL không đồng đều. Một số trường có đội ngũ giảng viên chất lượng cao, trong khi nhiều trường khác lại gặp khó khăn trong việc duy trì chất lượng giảng dạy. Điều này tạo ra sự chênh lệch trong chất lượng đào tạo và ảnh hưởng đến uy tín của các trường.

III. Phương Pháp Phát Triển Đội Ngũ Giảng Viên Ở ĐBSCL

Để phát triển ĐNGV một cách hiệu quả, các trường đại học cần áp dụng các phương pháp đào tạo và bồi dưỡng giảng viên phù hợp. Việc xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu, kết hợp với thực tiễn sẽ giúp nâng cao năng lực giảng dạy của ĐNGV.

3.1. Đào Tạo Và Bồi Dưỡng Giảng Viên

Các chương trình đào tạo và bồi dưỡng giảng viên cần được thiết kế để đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Việc tổ chức các khóa học ngắn hạn, hội thảo và chương trình trao đổi kinh nghiệm sẽ giúp giảng viên cập nhật kiến thức và kỹ năng mới.

3.2. Tạo Môi Trường Làm Việc Tích Cực

Môi trường làm việc tích cực sẽ giúp giảng viên phát huy tối đa khả năng của mình. Các trường cần tạo điều kiện thuận lợi cho giảng viên trong việc nghiên cứu, giảng dạy và tham gia các hoạt động ngoại khóa.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Đội Ngũ Giảng Viên

Việc áp dụng các giải pháp phát triển ĐNGV đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều trường đại học đã cải thiện được chất lượng giảng dạy và nghiên cứu thông qua việc nâng cao năng lực của giảng viên. Các chương trình hợp tác quốc tế cũng đã giúp giảng viên tiếp cận với các phương pháp giảng dạy tiên tiến.

4.1. Kết Quả Nâng Cao Chất Lượng Giảng Dạy

Nhiều trường đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng giảng dạy sau khi áp dụng các chương trình đào tạo cho giảng viên. Sinh viên cũng đã có những phản hồi tích cực về chất lượng giảng dạy và sự hỗ trợ từ giảng viên.

4.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế

Các trường đại học đã thiết lập được nhiều mối quan hệ hợp tác với các trường quốc tế, giúp giảng viên có cơ hội học hỏi và trao đổi kinh nghiệm. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn mở rộng cơ hội nghiên cứu cho giảng viên.

V. Kết Luận Về Phát Triển Đội Ngũ Giảng Viên Ở ĐBSCL

Phát triển ĐNGV là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết để nâng cao chất lượng GDĐH tại ĐBSCL. Các trường đại học cần có những chiến lược rõ ràng và đồng bộ để phát triển đội ngũ này, từ đó đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục trong bối cảnh hiện nay.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Đội Ngũ Giảng Viên

ĐNGV không chỉ là những người truyền đạt kiến thức mà còn là những người định hình tương lai của sinh viên. Việc phát triển ĐNGV sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

5.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Trong tương lai, các trường đại học cần tiếp tục đầu tư vào phát triển ĐNGV, không chỉ về số lượng mà còn về chất lượng. Việc xây dựng các chương trình đào tạo và bồi dưỡng giảng viên sẽ là chìa khóa để nâng cao chất lượng GDĐH tại ĐBSCL.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận về phát triển ĐNGV đáp ứng yêu cầu đổi mới GDĐH - Chương 2: Thực trạng ĐNGV và phát triển ĐNGV các trường ĐH ở vùng ĐBSCL - Chương 3: Giải pháp phát triển ĐNGV của các trường ĐH ở vùng ĐBSCL  Phần kết luận và khuyến nghị  Danh mục công trình khoa học đã công bố  Danh mục tài liệu tham khảo  Phụ lục 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC ĐẠI HỌC 1. TỔNG QUAN VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN ĐNGV 1. Các công trình nghiên cứu trên thế giới 1. Các công trình nghiên cứu về nguồn nhân lực Những năm cuối thập niên 60 của thế kỷ XX, các khái niệm “vốn con người” (Human capital) và “nguồn lực con người” (Human resources) xuất hiện ở Hoa Kì và sau đó thịnh hành trên thế giới (xuất hiện cuối thập niên 60 bởi nhà kinh tế học người Mĩ - Theodor Schoultz, sau đó vào những năm 70, 80 với sự phát triển tiếp nối của nhà kinh tế người Mĩ nhận giải Nobel kinh tế 1992 Gary Backer (dẫn theo [4, tr.4]) vấn đề phát triển ĐNGV cũng được ông giải quyết với tư cách là phát triển nguồn nhân lực của một ngành, lĩnh vực.

Tuy nhiên, nội dung và cách thức giải quyết vấn đề có sự khác nhau ở nhiều mức độ và phụ thuộc rất lớn vào điều kiện thực tế của mỗi quốc gia và của mỗi giai đoạn lịch sử. Từ năm 1980, nhà xã hội học người Mĩ, Leonard Nadle đã đưa ra sơ đồ quản lí nguồn nhân lực để diễn tả mối quan hệ và các nhiệm vụ của công tác quản lí nguồn nhân lực. Ông cho rằng quản lí nguồn nhân lực phải có 3 nhiệm vụ chính (cùng các nhiệm vụ thành tố) là: i) Phát triển nguồn nhân lực (gồm GD&ĐT, bồi dưỡng, phát triển, nghiên cứu, phục vụ); ii) Sử dụng nguồn nhân lực (gồm tuyển dụng, sàng lọc, bố trí, đánh giá, đãi ngộ, kế hoạch hoá sức lao động); iii) Môi trường nguồn nhân lực (gồm mở rộng chủng loại việc làm, mở rộng qui mô làm việc, phát triển tổ chức) - (dẫn theo [23, tr. Kết quả nghiên cứu của Leonard Nadle đã được nhiều nước trên thế giới sử dụng.

Christian Batal (Pháp) trong bộ sách “Quản lí nguồn nhân lực trong khu vực nhà nước”[30, tr.257, tập 2] cũng đã khai thác theo hướng này và đưa ra một lí thuyết tổng thể về quản lí phát triển nguồn nhân lực. Trong đó, Christian Batal đã sử dụng kết quả nghiên cứu của các khoa học khác (giáo dục học, dự báo, dân số học, toán học.) để đưa ra một bức tranh hoàn chỉnh của nhiệm vụ quản lí phát triển nguồn nhân lực, bao gồm từ khâu kiểm kê, đánh giá đến nâng cao năng lực, hiệu lực của nguồn nhân lực (về 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] sơ đồ quản lí nguồn nhân lực của Leonard Nadle và hướng tiếp cận của Christian Batal sẽ được chúng tôi trình bày kĩ hơn trong mục 1.Becker và Markv A.Huselid [22] cũng có sự khai thác tương tự, nhưng để phục vụ cho quản trị nhân sự trong các doanh nghiệp. Các công trình nghiên cứu về GV và ĐNGV Khi đề cập đến phát triển ĐNGV, ngoài sự thống nhất về nội dung các nhiệm vụ với quản lí phát triển nguồn nhân lực, thời gian gần đây những nghiên cứu trên thế giới đều dành sự quan tâm đặc biệt đến chất lượng GV; đề cao việc thúc đẩy phát triển bền vững và thích ứng nhanh của mỗi GV và cả đội ngũ. Trong đó, việc xuất hiện các công nghệ dạy học mới, dẫn đến nhu cầu thay đổi vai trò và phương pháp của người thầy càng trở nên cấp thiết; các hình thức bồi dưỡng GV cũng trở nên đa dạng và phong phú; quan tâm cách thức bồi dưỡng theo mô đun; kèm theo đó là chính sách giảm giờ dạy trên lớp của GV và coi trọng cơ cấu quan hệ về chức danh giữa tỉ lệ giáo sư với trợ giảng và trợ lí (dẫn theo [112], [117], [119], [122], [125]).Beerens chủ trương tạo ra một “nền văn hoá” về sự thúc đẩy và học hỏi trong đội ngũ (Creating a Culture of Motivation and Learning), coi đó là giá trị mới của nhà giáo.Beerens cho rằng, tính động trong tăng trưởng và luôn luôn mới là tiêu chí trung tâm của đội ngũ nhà giáo ngày nay [116].

NBPTS (Ủy ban Quốc gia về các Tiêu chuẩn chuyên môn nhà giáo) được tạo nên từ năm 1987 sau Hội thảo Carnegie về nhà giáo cho thế kỷ 21. Sau một thời gian ngắn, NBPTS đã phát hành một bản yêu cầu mang tính nguyên tắc định hướng nghề nghiệp đầu tiên: Thầy giáo cần phải biết và có thể làm gì? (What teachers Should Know and Be Able to do?) với 5 vấn đề cốt lõi được hòa trộn là kiến thức, kĩ năng, phẩm chất, thái độ và niềm tin [40]. Một nghiên cứu tương tự trong công trình chung của các thành viên OECD (Tổ chức Hợp tác Phát triển Châu Âu) đã chỉ ra chất lượng nhà giáo gồm 5 mặt: i) Kiến thức phong phú về phạm vi chương trình và nội dung bộ môn mình dạy; ii) Kĩ năng sư phạm, kể cả việc có được “kho kiến thức” về PPDH, về năng lực sử dụng những phương pháp đó; iii) Có tư duy phản ánh trước mỗi vấn đề và có năng lực tự phê, nét rất đặc trưng của nghề dạy học; iv) Biết cảm thông và cam kết tôn trọng phẩm giá của người khác; v) Có 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] năng lực quản lí, kể cả trách nhiệm quản lí trong và ngoài lớp học (dẫn theo [91, tr. Nhà giáo phải vừa là nhà chuyên môn, người lãnh đạo (lãnh đạo hoạt động của lớp học và lãnh đạo chuyên môn) cũng được nhấn mạnh trong chuẩn nhà giáo của Australia (theo dự thảo khung về tiêu chuẩn nhà giáo 6/2003) [40], Nhật Bản [51], Hàn Quốc [47, tr.43-45] và nhiều nước khác.

Trong GDĐH, một cách tiếp cận tương tự: Giảng viên đại học = Nhà giáo + Nhà khoa học + Nhà quản lí + Nhà cung ứng xã hội, đã được đưa ra về quan niệm và yêu cầu phát triển GV trong bối cảnh hội nhập [40]. Các công trình nghiên cứu trong nƣớc Ở nước ta ngay từ các cuộc cải cách giáo dục 1950, 1956 đến thời kì kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ đã để lại những bài học quí báu về phát triển đội ngũ nhà giáo, như: “Nêu cao tinh thần dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt, học tốt, luôn luôn tìm ra những giải pháp tình thế để thích ứng tình hình; coi trọng ĐT, BD thường xuyên và yêu cầu sự tự trau dồi của mỗi nhà giáo; biết dựa vào dân để phát triển đội ngũ nhà giáo”[2]. Trong lĩnh vực GDĐH những năm gần đây, nhiều giải pháp phát triển ĐNGV đã được nghiên cứu và áp dụng. Đặc biệt, từ khi tiến hành đổi mới cơ bản và toàn diện GDĐH Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết 14/NQ-CP của Chính phủ thì nhiều dự án và công trình khoa học liên quan đến ĐNGV đã được thực hiện.

Có thể kể đến các công trình và tác giả theo từng chủ đề nghiên cứu, như sau: 1. Nhóm công trình nghiên cứu dề cập về vai trò nguồn nhân lực: Quán triệt các Nghị quyết của Đảng, chủ trương chính sách của Nhà nước, trong nhiều năm qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu bàn về quản lí phát triển nguồn nhân lực, phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH ở nước ta: [7], [31], [93], [97], [109]. Mỗi công trình đề cập đến những khía cạnh khác nhau, nhưng điểm chung có thể rút ra là: khẳng định vai trò của nguồn nhân lực trong phát triển KT - XH; thống nhất cơ bản với các nghiên cứu của thế giới về nội dung phát triển nguồn nhân lực và đề xuất sự vận dụng, với những giải pháp sáng tạo vào hoàn cảnh thực tế của nước ta. Nhìn tổng thể, các công trình nghiên cứu trên đã khái quát được những vấn đề cơ bản về phát triển nguồn nhân lực Việt Nam trong những năm đầu của thế kỉ 21.

16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Liên quan đến đổi mới GDĐH và nâng cao chất lượng GDĐH, đã có những công trình nghiên cứu:: - Dự án hỗ trợ Bộ GD&ĐT, do Uỷ ban Châu Âu tài trợ, chủ yếu đi sâu vào các qui trình quản lí nguồn nhân lực của ngành. Liên quan đến phát triển đội ngũ nhà giáo có các nội dung: xây dựng chương trình phần mềm tin học (PMIS và EMIS) nhằm nâng cao năng lực thống kê, quản lí nhân sự; ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lí; đánh giá tổng thể về thể chế tổ chức, các nội dung quản lí và tác động của nó lên hệ thống, từ đó đưa ra những nhận định chung, đề xuất các mục tiêu và hệ giải pháp chiến lược, chủ yếu áp dụng cho cấp Trung ương (cấp hoạch định chính sách). Một số phần mềm quản lí nhân sự từ Dự án này đã được áp dụng trong cả nước, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu thập thông tin cần thiết về đội ngũ, góp phần đắc lực cho các NCKH liên quan (Nguồn: Kế hoạch và tài liệu tổng kết dự án, Hà Nội, 12/2004).

- Tháng 7/2005, Bộ GD&ĐT công bố Đề án đổi mới GDĐH Việt Nam; và ngày 02/11/2005, Chính phủ ban hành Nghị quyết 14/NQ-CP về đổi mới cơ bản và toàn diện GDĐH Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020; nội dung đề án có phần đánh giá khái quát tình hình GDĐH Việt Nam thời gian qua, đồng thời đưa ra quan điểm, mục tiêu, những giải pháp đổi mới GDĐH, trong đó có giải pháp đổi mới công tác qui hoạch, ĐT, BD và sử dụng GV.