MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, con ngƣời ngày càng xác định đƣợc rõ ràng hơn mục đích của công việc mình làm. Trong môi trƣờng giáo dục cũng vậy, từ lý thuyết đến thực hành, từ kinh nghiệm thực tế của thế hệ đi trƣớc truyền tải cho thế hệ đi sau đến việc hoạch định cho chiến lƣợc tƣơng lai, nền giáo dục đã thay đổi mạnh mẽ theo chiều hƣớng tích cực vì hiểu rõ đƣợc hoạt động dạy học. Đó là hai hoạt động tồn tại song song nhau: hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của người học.
Bởi vậy, để thu đƣợc kết quả giáo dục tốt thì bên cạnh những phƣơng pháp truyền thống của giáo viên nhƣ thuyết trình, đàm thoại, vấn đáp gợi mở; tiếp tục đƣợc nâng cao, cần áp dụng những cách khác nhƣ dạy học theo tiếp cận năng lực, dạy học giải quyết vấn đề, dạy học theo tình huống, hoạt động nhóm, dự án, định hƣớng hoạt động để phát huy đƣợc mạnh hơn khả năng học của ngƣời học. Dạy học theo tiếp cận năng lực đã trở thành phƣơng pháp khá tối ƣu trong quá trình dạy học. Nhiều nghiên cứu đã chỉ rõ sự thành công của cách tiếp cận, không chỉ giúp ngƣời học phát huy đƣợc những điểm mạnh của bản thân mà còn đảm bảo chuẩn kiến thức thu đƣợc, hình thành kỹ năng tổng hợp và tƣ duy sáng tạo, kỹ năng phân tích và tƣ duy phản biện, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng áp dụng và thực hiện, kỹ năng đánh giá. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com sinh từ năm học 2017 – 2018.
Ngày 26 tháng 12 năm 2018, Bộ GD&ĐT đƣa ra thông tƣ 32 ban hành chƣơng trình giáo dục phổ thông. Tiến hành đổi mới toàn diện theo lộ trình THPT là năm 2022 – 2023 đối với lớp 10; năm 2023 – 2024 đối với lớp 11; năm 2024 – 2025 đối với lớp 12. Thay thế quyết định số 16/2006/QĐ- BGDĐT. Mỗi trƣờng học đều có những đặc thù riêng, về vị trí địa lý, về trình độ học sinh, về môi trƣờng dân sinh khu vực đó, về cơ sở vật chất, về trình độ giáo viên.
Nên, làm thế nào để thực hiện đƣợc phƣơng pháp dạy học theo định hƣớng phát triển năng lực để phát triển nhà trƣờng là một vấn đề khá khó. Điều đó đòi hỏi sự cẩn thận khi vạch định chiến lƣợc của nhà trƣờng, xem xét từ vấn đề then chốt là chú trọng tới CTNT môn toán và từng bài giảng của giáo viên. Thực tế cho thấy có rất nhiều trƣờng hiện nay có số tiết học nhiều hơn quy định, đặc biệt là các trƣờng THPT ngoài công lập. Bởi vậy, từ phân phối chƣơng trình chuẩn do Sở GD&ĐT ban hành thì các Trƣờng sẽ chỉnh sửa cho phù hợp với cơ sở thực tại.
Chƣơng trình giáo dục sẽ nhƣ thế nào để phù hợp nhằm phát triển đƣợc năng lực của ngƣời học? Đây là một vấn đề đƣợc nhiều nghiên cứu đề cập đến. Luận văn sẽ xem xét đến một vấn đề nhỏ, đó là chủ đề hàm số lớp 12 – ban cơ bản (một chuyên đề quan trọng đối với học sinh lớp 12 nói riêng và THPT nói chung) về việc dạy theo phƣơng pháp tiếp cận năng lực để rồi từ đó phát triển chƣơng trình nhà trƣờng. Hy vọng sẽ có thể nhân rộng ra nhiều chủ đề khác. Mục đích nghiên cứu Mục đích của luận văn là nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp phát triển chƣơng trình nhà trƣờng chủ đề hàm số lớp 12 ban cơ bản theo tiếp cận 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com năng lực.
Nhiệm vụ nghiên cứu 4. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu 4. Đối tượng nghiên cứu CTNT môn toán môn toán khối 12 bậc THPT. Khách thể nghiên cứu Hoạt động dạy và học môn toán ở trƣờng THPT.
Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi nội dung: Nghiên cứu CTNT môn toán khối 12 chủ đề hàm số của Sở Giáo dục các Tỉnh, Thành Phố, và một vài trƣờng THPT. - Phạm vi thời gian: Từ 25/10/2018 đến 16/10/2019. Mẫu khảo sát CTNT môn toán khối 12 chủ đề hàm số trƣờng: THPT Trí Đức, THPT Nguyễn Tất Thành, THPT Yên Hòa. Vấn đề nghiên cứu Phát triển chƣơng trình nhà trƣờng, chủ đề hàm số lớp 12 ban cơ bản theo tiếp cận năng lực.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Giả thuyết khoa học Nếu quy trình xây dựng CTNT môn toán của chƣơng hàm số lớp 12 theo định hƣớng phát triển năng lực khả quan thì có thể đóng góp phần nào cho sở giáo dục CTNT môn toán chƣơng hàm số lớp 12, từ đó phát triển ra chủ đề khác. Phƣơng pháp nghiên cứu 9. Cấu trúc luận văn Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn Chƣơng 2: Tên đề tài Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm.
5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Cở sở lý luận 1. Năng lực là gì 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com học gắn liền với cuộc sống để giải quyết các tình huống do cuộc sống đặt ra.
Định hướng tiếp cận năng lực là gì - Những nội dung và hoạt động giáo dục cơ bản đƣợc liên kết với nhau nhằm hình thành các năng lực; - Năng lực là sự hội tụ, kết nối các tri thức, hiểu biết, khả năng, mong muốn, là sự mô tả cách thức giải quyết những đòi hỏi về nội dung trong các tình huống; 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khái niệm chương trình 1. Khái niệm chương trình giáo dục 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo Luật giáo dục 2005 chƣơng trình giáo dục đƣợc quy định theo điều 6 Chƣơng I là: ” Chƣơng trình giáo dục thể hiện mục tiêu giáo dục, quy định 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chuẩn kiến thức, kỹ năng, phạm vi và cấu trúc nội dung giáo dục, phƣơng pháp và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục, cách thức đánh giá kết quả giáo dục đối với các môn học ở mỗi lớp, mỗi cấp học hay trình độ đào tạo. Khái niệm chương trình nhà trường 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hiệu trƣởng chịu trách nhiệm tổ chức, quản lý phát triển CTNT theo các chức năng quản lý sau: Sơ đồ 1.
Mô tả nhiệm vụ quản lý phát triển CTGD nói chung Kế hoạch Tổ chức P hân tích nhu cầu Thực thi Đánh giá Mục tiêu CT CT Thiết kế CT Kiểm tra Chỉ đạo (Nguồn: Trần Trọng Hà 2015 [16]) 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quản lý phát triển CTNT cấp THPT Phân tích nhu cầu Xác định Quản lý MT đánh giá CT Kế Tổ Quản lý hoạch chức Xác định thực thi CT Quản CĐR lí Hƣớng dẫn Kiểm Chỉ Xác định thực hiện CT tra đạo phạm vi, ND Xác định hình thức KTĐG Xác định hình thức tổ chức Xác định DH PPDH, phƣơng tiện (Nguồn: Trần Trọng Hà 2015 [16]) 1. Khái niệm chương trình địa phương Về vấn đề chƣơng trình địa phƣơng của giáo dục liên quan chặt chẽ đến các lí thuyết văn hóa về khu vực, về địa phƣơng: Trƣớc thế kỉ XV, châu Âu chƣa có những phát kiến địa lí, nên học tin vào giáo điều của Gia-tô vê sự 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khái niệm địa phƣơng cần đƣợc hiểu một cách rộng rãi. Địa phƣơng là thôn xã cụ thể, nhƣng cũng có thể là huyện thị, tỉnh, thành phố thậm chí là các vùng miền lớn hơn.
Giáo viên tùy hoàn cảnh cụ thể của từng địa phƣơng nơi mình công tác để xây dựng nội dung cho bài học này một cách phù hợp và thuận tiện cho giảng dạy. Chương trình giáo dục phổ thông đổi mới Quá trình đổi mới GD&ĐT ở nƣớc ta đã và đang đặt ra những yêu cầu 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chương trình theo tiếp cận năng lực Chƣơng trình giáo dục dựa trên năng lực thƣờng đƣợc thiết kế linh hoạt theo hƣớng mở nhằm có thể bổ sung và cập nhật kịp thời nội dung kiến thức mới. Nội dung chƣơng trình thƣờng đƣợc thiết kế theo module hoặc tín chỉ.
Sách giáo khoa chỉ mang tính chất là tài liệu tham khảo cho giảng dạy chứ không thể hiện là chƣơng trình giảng dạy nhƣ hƣớng tiếp cận nội dung. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bảng so sánh một số đặc trƣng cơ bản của chƣơng trình định hƣớng nội dung và chƣơng trình định hƣớng phát triển năng lực: 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số khái niệm về chƣơng trình nhà trƣờng 1. Chương trình nhà trường trên thế giới 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thực hiện có hiệu quả khi có một “khoảng không gian tác nghiệp” mang tính pháp lí, cho phép tạo ra một chƣơng trình phù hợp nhất với học sinh, phụ huynh và cộng đồng mà không vi phạm các nguyên tắc, chính sách quản lí nhà nƣớc của chính phủ.
Chương trình nhà trường tại Việt Nam 1. Phát triển chương trình nhà trường 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá chương trình nhà trường 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số điều kiện đảm bảo chất lƣợng chƣơng trình nhà trƣờng môn toán.
Đảm bảo tính mục tiêu 26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đảm bảo tính hệ thống 1. Đảm bảo tính thực tiễn, tính khả thi 1. Đảm bảo tính hiệu quả Mỗi trƣờng PT đƣợc trao quyền phát triển chƣơng trình nhà trƣờng của riêng mình thì chƣơng trình nhà trƣờng của các nhà trƣờng khác nhau sẽ khác nhau.
Một nhà trƣờng muốn khẳng định chất lƣợng giáo dục tốt, thì nhà trƣờng ấy phải có đƣợc chƣơng trình nhà trƣờng chất lƣợng và hiệu quả. CTNT PT theo tiếp cận NL có chất lƣợng và hiệu quả đƣợc hiểu là có tính hiện đại, phù hợp với bối cảnh nhà trƣờng, khả thi và đóng góp đắc lực cho nhiệm vụ giáo dục HS với đầy đủ phẩm chất NL theo mục tiêu giáo dục đề ra. CTNT PT theo tiếp cận NL thể hiện tính hiệu quả đƣợc thể hiện cả ở khía 27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cạnh giáo dục và hiệu quả kinh tế, xã hội. Đây là nguyên tắc mà quản lý phát triển CTNT PT theo tiếp cận NL cần phải xác định ngay từ khâu lập kế hoạch.