Phân Tích Các Yếu Tố Tác Động Đến Ý Định Khởi Nghiệp Của Thanh Niên Tỉnh Trà Vinh

Bài viết phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của thanh niên tại tỉnh Trà Vinh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về tiềm năng khởi nghiệp.

• Người hướng dẫn: PGS.TS
• Trường học: Trường Đại Học Trà Vinh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Phân Tích Các Yếu Tố Tác Động Đến Ý Định Khởi Nghiệp Của Thanh Niên Tỉnh Trà Vinh
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Trà Vinh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5. CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN
• 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. CÁC LÝ THUYẾT NỀN TẢNG
• 2.1.1. Doanh nhân khởi nghiệp (Entrepreneurs)
• 2.1.2. Lý thuyết tâm lý học
• 2.1.3. Lý thuyết xã hội học
• 2.1.4. Lý thuyết kinh tế học
• 2.1.5. Lý thuyết nguồn lực khởi nghiệp
• 2.1.6. Lý thuyết ý định khởi nghiệp
• 2.2. KHÁI NIỆM SỬ DỤNG TRONG LUẬN ÁN LIÊN QUAN ĐẾN Ý ĐỊNH KHỞI NGHIỆP
• 2.3. LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU
• 2.4. KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU
• 2.5. XÂY DỰNG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ GIẢ THUYẾT VỀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN Ý ĐỊNH KHỞI NGHIỆP CỦA THANH NIÊN
• 2.5.1. Các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp
• 2.5.2. Tóm tắt các giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.1.1.1. Nghiên cứu sơ bộ
• 3.1.1.2. Nghiên cứu chính thức
• 3.1.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH
• 3.2.1. Nghiên cứu định tính và điều chỉnh thang đo gốc
• 3.2.2. Nghiên cứu sơ bộ định lượng
• 3.2.3. Đánh giá độ tin cậy của thang đo
• 3.3. NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG
• 3.4. NGHIÊN CỨU CHÍNH THỨC
• 3.5. XÂY DỰNG BẢNG CÂU HỎI
• 3.6. PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH SỐ LIỆU
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KHỞI NGHIỆP TẠI VIỆT NAM
• 4.2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KHỞI NGHIỆP TẠI TỈNH TRÀ VINH
• 4.2.1. Thực trạng hệ sinh thái khởi nghiệp tỉnh Trà Vinh
• 4.2.2. Chính sách hiện hành
• 4.3. MÔ TẢ THÔNG TIN NHÂN KHẨU HỌC
• 4.4. KIỂM ĐỊNH ĐỘ TIN CẬY CỦA THANG ĐO
• 4.4.1. Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha thang đo sự đam mê khởi nghiệp
• 4.4.2. Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha thang đo sự sẵn sàng kinh doanh
• 4.4.3. Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha thang đo nhân tố kinh nghiệm kinh doanh
• 4.4.4. Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha thang đo tâm thế khởi nghiệp
• 4.4.5. Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha cho thang đo môi trường thể chế
• 4.4.6. Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha thang đo hành vi khởi nghiệp
• 4.4.7. Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha thang đo giáo dục khởi nghiệp
• 4.4.8. Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha thang đo động cơ khởi nghiệp
• 4.4.9. Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha thang đo rào cản khởi nghiệp
• 4.4.10. Kết quả phân tích Cronbach’s Alpha thang đo ý định khởi nghiệp
• 4.5. PHÂN TÍCH MỨC ĐỘ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ ĐẾN Ý ĐỊNH KHỞI NGHIỆP
• 4.5.1. Kết quả phân tích nhân tố đối với biến độc lập
• 4.5.2. Kết quả phân tích nhân tố đối với biến phụ thuộc
• 4.5.3. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến
• 4.5.4. Kiểm định vi phạm giả thuyết hồi qui
• 4.5.4.1. Dò tìm vi phạm các giả định hồi quy
• 4.5.4.2. Kiểm định sự khác biệt về ý định khởi nghiệp (Entrepreneur Intention) đối với các biến kiểm soát
• 5. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.1. ĐÓNG GÓP CỦA NGHIÊN CỨU
• 5.1.1. Về phương diện lý thuyết
• 5.1.2. Về phương diện thực tiễn
• 5.2. HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.2.1. Hàm ý quản trị về sự đam mê khởi nghiệp
• 5.2.2. Hàm ý quản trị về động cơ khởi nghiệp
• 5.2.3. Hàm ý quản trị về hành vi khởi nghiệp
• 5.2.4. Hàm ý quản trị về Giáo dục khởi nghiệp
• 5.2.5. Hàm ý quản trị về môi trường thể chế
• 5.2.6. Hàm ý quản trị về sự sẵn sàng kinh doanh
• 5.2.7. Hàm ý quản trị về tâm thế khởi nghiệp
• 5.2.8. Hàm ý quản trị về kinh nghiệm kinh doanh
• 5.2.9. Hàm ý quản trị về rào cản khởi nghiệp
• 5.3. HẠN CHẾ VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• 5.3.1. Hạn chế của luận án
• 5.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC TÀI LIỆU KHAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ý Định Khởi Nghiệp Thanh Niên Trà Vinh

Nghiên cứu về khởi nghiệp và ý định khởi nghiệp thu hút sự quan tâm của nhiều học giả. Ý định khởi nghiệp phụ thuộc vào đặc điểm cá nhân và ngữ cảnh cụ thể. Phân tích các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của thanh niên Trà Vinh cần hai bước chính: nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức. Nghiên cứu sơ bộ sử dụng phương pháp định tính (thảo luận nhóm) và định lượng (đánh giá độ tin cậy thang đo). Nghiên cứu chính thức sử dụng phương pháp định lượng với mẫu lớn hơn. Mục tiêu là khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của thanh niên tại tỉnh Trà Vinh.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Khởi Nghiệp Tại Trà Vinh

Nghiên cứu về khởi nghiệp có vai trò quan trọng trong bối cảnh kinh tế hội nhập. Sự gia tăng về số lượng và chất lượng của các doanh nghiệp tư nhân (DNTN) góp phần vào sự phát triển của đất nước. Khởi nghiệp đang là chủ đề được chính phủ quan tâm, đặc biệt là thúc đẩy sự tạo lập doanh nghiệp trong giới trẻ. Tỷ lệ doanh nghiệp/dân số Việt Nam còn thấp so với các nước trong khu vực và trên thế giới, cần có những nghiên cứu chuyên sâu để tìm ra giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp.

1.2. Phương Pháp Tiếp Cận Nghiên Cứu Ý Định Khởi Nghiệp

Có nhiều phương pháp tiếp cận để nghiên cứu ý định khởi nghiệp. Một số nghiên cứu tập trung vào đặc điểm cá nhân của người khởi nghiệp, trong khi những nghiên cứu khác xem xét các yếu tố tâm lý hoặc xã hội. Nghiên cứu này kết hợp cả phương pháp định tính và định lượng để khám phá các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của thanh niên Trà Vinh một cách toàn diện.

II. Thách Thức và Cơ Hội Khởi Nghiệp Cho Thanh Niên Trà Vinh

Mặc dù Việt Nam có môi trường kinh doanh thuận lợi, khởi nghiệp ở sinh viên còn thấp. Phần lớn sinh viên ra trường có xu hướng tìm việc làm thay vì khởi nghiệp. Báo cáo GEM 2017/18 cho thấy mối quan hệ tỷ lệ nghịch giữa trình độ phát triển kinh tế và tỷ lệ người có ý định khởi sự kinh doanh. Tuy nhiên, số người có ý định khởi nghiệp ở Việt Nam đang tăng lên. Thể chế đối với kinh tế tư nhân đã có những bước phát triển rõ rệt, tạo động lực cho khởi nghiệp.

2.1. Thực Trạng Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Trà Vinh

Tỷ lệ sinh viên Trà Vinh có ý định khởi nghiệp còn thấp so với tiềm năng. Nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp lựa chọn con đường làm thuê thay vì tự mình khởi nghiệp. Cần có những giải pháp để khuyến khích và hỗ trợ sinh viên Trà Vinh khởi nghiệp, góp phần vào sự phát triển kinh tế của tỉnh.

2.2. Chính Sách Hỗ Trợ Khởi Nghiệp Tại Trà Vinh

Chính phủ và các tổ chức địa phương đã có nhiều chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, bao gồm các quỹ hỗ trợ phát triển, quỹ tín dụng nhân dân. Các tổ chức quốc tế và phi chính phủ cũng có các chương trình tư vấn, đào tạo quản trị doanh nghiệp, khởi sự kinh doanh. Tuy nhiên, cần đánh giá hiệu quả của các chính sách này và có những điều chỉnh phù hợp để hỗ trợ thanh niên Trà Vinh khởi nghiệp hiệu quả hơn.

2.3. Ảnh Hưởng Của Thể Chế Đến Khởi Nghiệp

Thể chế đối với kinh tế tư nhân ở Việt Nam đã có những bước phát triển rõ rệt, tạo động lực cho khởi nghiệp. Nghị quyết số 10-NQ/TƯ của Ban chấp hành trung ương Đảng về phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng. Mục tiêu là gia tăng số lượng doanh nghiệp, đóng góp vào tăng cường GDP và tăng năng suất lao động. Khởi nghiệp qua việc tạo lập các doanh nghiệp mới đổi mới sáng tạo là động lực cho phát triển kinh tế.

III. Các Yếu Tố Tác Động Đến Ý Định Khởi Nghiệp Phân Tích

Nghiên cứu này tập trung xem xét các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp. Nguồn vốn con người bao gồm kinh nghiệm, kiến thức, kỹ năng, tầm nhìn, khả năng xử lý công việc, chấp nhận sự mơ hồ, chấp nhận rủi ro, gia đình, giáo dục khởi nghiệp và nguồn vốn tài chính. Giáo dục kinh doanh giúp kích hoạt các khía cạnh nghệ thuật, sáng tạo và nhận thức của các doanh nhân. Việc kiểm định mô hình EAO có đánh giá tác động của yếu tố giáo dục và bao gồm cả yếu tố sáng tạo, có thể là phù hợp hơn.

3.1. Vai Trò Của Nguồn Vốn Con Người Trong Khởi Nghiệp

Nguồn vốn con người đóng vai trò quan trọng trong khởi nghiệp. Kinh nghiệm, kiến thức, kỹ năng, tầm nhìn và khả năng xử lý công việc là những yếu tố cần thiết để khởi nghiệp thành công. Ngoài ra, khả năng chấp nhận sự mơ hồ và rủi ro cũng là những yếu tố quan trọng. Cần có những chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực để nâng cao năng lực khởi nghiệp cho thanh niên Trà Vinh.

3.2. Tác Động Của Giáo Dục Khởi Nghiệp Đến Ý Định Khởi Nghiệp

Giáo dục khởi nghiệp có tác động tích cực đến ý định khởi nghiệp. Giáo dục kinh doanh giúp kích hoạt các khía cạnh nghệ thuật, sáng tạo và nhận thức của các doanh nhân. Cần tăng cường giáo dục khởi nghiệp trong các trường đại học và cao đẳng để khuyến khích sinh viên khởi nghiệp.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Yếu Tố Ảnh Hưởng Ý Định Khởi Nghiệp

Kết quả nghiên cứu chỉ ra 9 yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Trà Vinh: sự đam mê khởi nghiệp, sự sẵn sàng kinh doanh, kinh nghiệm kinh doanh, tâm thế khởi nghiệp, môi trường thể chế, hành vi khởi nghiệp, giáo dục khởi nghiệp, động cơ khởi nghiệp và rào cản khởi nghiệp. Sự đam mê khởi nghiệp tác động mạnh nhất đến ý định khởi nghiệp.

4.1. Đam Mê Khởi Nghiệp Yếu Tố Quan Trọng Nhất

Sự đam mê khởi nghiệp là yếu tố quan trọng nhất tác động đến ý định khởi nghiệp của thanh niên Trà Vinh. Những người có đam mê khởi nghiệp thường có động lực cao hơn và sẵn sàng vượt qua khó khăn để đạt được thành công. Cần khơi dậy và nuôi dưỡng đam mê khởi nghiệp trong giới trẻ.

4.2. Các Yếu Tố Khác Ảnh Hưởng Đến Ý Định Khởi Nghiệp

Ngoài sự đam mê khởi nghiệp, các yếu tố khác như sự sẵn sàng kinh doanh, kinh nghiệm kinh doanh, tâm thế khởi nghiệp, môi trường thể chế, hành vi khởi nghiệp, giáo dục khởi nghiệp, động cơ khởi nghiệp và rào cản khởi nghiệp cũng có tác động đến ý định khởi nghiệp. Cần có những giải pháp đồng bộ để cải thiện các yếu tố này và tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên Trà Vinh khởi nghiệp.

V. Hàm Ý Quản Trị Giải Pháp Thúc Đẩy Khởi Nghiệp Trà Vinh

Nghiên cứu này đưa ra các hàm ý quản trị về sự đam mê khởi nghiệp, động cơ khởi nghiệp, hành vi khởi nghiệp, giáo dục khởi nghiệp, môi trường thể chế, sự sẵn sàng kinh doanh, tâm thế khởi nghiệp, kinh nghiệm kinh doanh và rào cản khởi nghiệp. Cần có những giải pháp cụ thể để thúc đẩy khởi nghiệp tại Trà Vinh dựa trên các hàm ý này.

5.1. Nâng Cao Nhận Thức Về Khởi Nghiệp

Cần nâng cao nhận thức về khởi nghiệp trong cộng đồng, đặc biệt là trong giới trẻ. Tổ chức các buổi hội thảo, diễn đàn, cuộc thi về khởi nghiệp để truyền cảm hứng và chia sẻ kinh nghiệm. Xây dựng các câu chuyện thành công về khởi nghiệp để lan tỏa tinh thần khởi nghiệp.

5.2. Hỗ Trợ Tài Chính Cho Khởi Nghiệp

Cần tăng cường hỗ trợ tài chính cho khởi nghiệp, đặc biệt là cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo và có tiềm năng phát triển. Thành lập các quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ hỗ trợ khởi nghiệp để cung cấp vốn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

5.3. Phát Triển Hệ Sinh Thái Khởi Nghiệp

Cần phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp tại Trà Vinh, bao gồm các vườn ươm doanh nghiệp, không gian làm việc chung, mạng lưới các nhà đầu tư, cố vấn và chuyên gia. Tạo môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Khởi Nghiệp

Nghiên cứu này đã xác định các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của thanh niên Trà Vinh. Tuy nhiên, nghiên cứu còn một số hạn chế và cần có những nghiên cứu tiếp theo để khám phá sâu hơn về chủ đề này. Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, nghiên cứu về các mô hình khởi nghiệp thành công tại Trà Vinh và nghiên cứu về tác động của khởi nghiệp đến phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

6.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này có một số hạn chế, bao gồm kích thước mẫu còn hạn chế, phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn trong tỉnh Trà Vinh và phương pháp nghiên cứu chủ yếu là định lượng. Cần có những nghiên cứu tiếp theo để khắc phục những hạn chế này.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, nghiên cứu về các mô hình khởi nghiệp thành công tại Trà Vinh và nghiên cứu về tác động của khởi nghiệp đến phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Ngoài ra, cần có những nghiên cứu định tính để khám phá sâu hơn về động cơ và rào cản khởi nghiệp của thanh niên Trà Vinh.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Tính cấp thiết và bối cảnh nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, khu vực doanh nghiệp tư nhân đóng góp khoảng 45% tổng GDP của Việt Nam và hàng năm thu hút hơn 90% lực lượng lao động mới (Cục Phát triển Doanh nghiệp, 2017). Tuy nhiên, mật độ doanh nghiệp trên quy mô dân số tại Việt Nam vẫn ở mức khiêm tốn: bình quân khoảng 140 người dân mới có 1 doanh nghiệp, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân của các quốc gia trong khu vực ASEAN (80–100 người/doanh nghiệp) và các quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, Nhật Bản, các nước châu Âu (10–12 người/doanh nghiệp) (VCCI, 2020).

Để thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 35/NQ-CP và Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 03/6/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đặt ra mục tiêu đạt 1 triệu doanh nghiệp hoạt động vào năm 2020, 1,5 triệu doanh nghiệp vào năm 2025 và 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, đóng góp 50–60% GDP. Theo Báo cáo Chỉ số Khởi nghiệp Toàn cầu (GEM 2017/2018), tỷ lệ người trưởng thành tại Việt Nam có ý định khởi sự kinh doanh trong vòng 3 năm đạt 25% (xếp hạng 19/54 nền kinh tế). Xét theo cơ cấu độ tuổi, nhóm 25–34 tuổi chiếm tỷ lệ khởi sự kinh doanh cao nhất (32%), tiếp theo là nhóm 18–24 tuổi (22%).

Tại tỉnh Trà Vinh, lực lượng thanh niên trong độ tuổi 16–30 có hơn 200.000 người, chiếm 25% dân số và 45% lực lượng lao động xã hội của địa bàn (Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Trà Vinh, 2019). Mặc dù các cấp bộ Đoàn - Hội đã xây dựng các câu lạc bộ, tổ hợp tác và mô hình thanh niên làm kinh tế giỏi với thu nhập bình quân khoảng 80 triệu đồng/năm, phần lớn thanh niên địa phương vẫn đối mặt với tình trạng thiếu kiến thức phân tích thị trường, thiếu kỹ năng hoạch định chiến lược, quản trị rủi ro và hạn chế về nguồn vốn. Đồng thời, công tác hỗ trợ của tổ chức cơ sở còn hạn chế về nguồn lực và phương thức tập hợp. Do đó, việc nghiên cứu các yếu tố tác động đến ý định khởi sự kinh doanh của thanh niên trên địa bàn tỉnh Trà Vinh mang tính cấp thiết về cả mặt khoa học quản trị lẫn thực tiễn địa phương.

Khoảng trống nghiên cứu

Các nghiên cứu trước đây về ý định khởi nghiệp phần lớn tập trung vào đối tượng sinh viên tại các đô thị lớn hoặc kiểm định riêng lẻ mô hình định hướng thái độ khởi nghiệp (EAO) hay lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB). Các kết quả thực nghiệm còn thiếu tính nhất quán khi áp dụng vào các bối cảnh văn hóa - xã hội khác nhau. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống về việc tích hợp đồng thời các yếu tố tâm lý cá nhân, giáo dục, nguồn lực kinh nghiệm, môi trường thể chế và rào cản khởi nghiệp trong một mô hình định lượng thống nhất, áp dụng cụ thể cho lực lượng thanh niên tại một tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số Khmer đáng kể.

Mục tiêu nghiên cứu

1. Mục tiêu tổng quát: Nghiên cứu các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Trà Vinh; từ đó, đề xuất các hàm ý quản trị nhằm nâng cao ý định khởi nghiệp của thanh niên trong thời gian tới.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Mục tiêu 1: Xác định các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp trong thanh niên tại tỉnh Trà Vinh.
   • Mục tiêu 2: Phân tích mức độ tác động của từng yếu tố đến ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Trà Vinh.
   • Mục tiêu 3: Kiểm định sự khác biệt về ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Trà Vinh theo các tiêu chí nhân khẩu học.
   • Mục tiêu 4: Đề xuất các hàm ý quản trị để nâng cao ý định khởi nghiệp của thanh niên trong thời gian tới.

Câu hỏi nghiên cứu

• Câu hỏi 1: Các yếu tố nào tác động đến ý định khởi nghiệp trong thanh niên tại tỉnh Trà Vinh?
• Câu hỏi 2: Mức độ tác động của từng yếu tố đến ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Trà Vinh như thế nào?
• Câu hỏi 3: Có hay không sự khác biệt về ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Trà Vinh theo các tiêu chí nhân khẩu học?
• Câu hỏi 4: Hàm ý quản trị nào cần đề xuất để nâng cao ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Trà Vinh trong thời gian tới?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của thanh niên trên địa bàn tỉnh Trà Vinh.
• Đối tượng khảo sát: Cá nhân thanh niên theo quy định của Luật Thanh niên, có độ tuổi từ 18 đến 34 tuổi, chưa khởi nghiệp nhưng có ý định khởi nghiệp, bao gồm cả thanh niên người dân tộc Khmer.
• Phạm vi không gian: Địa bàn tỉnh Trà Vinh, tập trung phân bổ mẫu tại các khu vực có tỷ lệ dân cư và đồng bào dân tộc thiểu số đặc thù.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp thu thập trong giai đoạn 2017–2020; dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa trong năm 2019.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã hệ thống hóa các dòng nghiên cứu trong nước và quốc tế liên quan đến ý định khởi nghiệp và tinh thần doanh nhân theo các trường phái chính:

Các hướng nghiên cứu chính đã điểm luận

1. Trường phái nhân khẩu học và kinh tế lao động: Tiếp cận khởi sự kinh doanh như một quyết định lựa chọn nghề nghiệp giữa tự tạo việc làm và làm thuê (Kolvereid, 1996; Liñán & Chen, 2009). Các nghiên cứu của Kautonen và cộng sự (2013), Gartner (2010), Nasurdin (2009), Maija và cộng sự (2012) chỉ ra sự tương đồng về đặc điểm nhân khẩu học (độ tuổi, giới tính, vùng miền) ở những người có ý định khởi nghiệp.
2. Trường phái đặc điểm tính cách (Trait Approach): Các tác giả McClelland (1961), Rotter (1966), Aldrich & Zimmer (1986), Gartner (1988), Busenitz và cộng sự (2000), Mueller & Goic (2001), Shane và cộng sự (2003), Baughn (2006), Lee và cộng sự (2011), McMullen & Kier (2016) nhấn mạnh các đặc tính như nhu cầu thành tựu, điểm kiểm soát nội tại, xu hướng chấp nhận rủi ro và khả năng chịu đựng sự mơ hồ.
3. Trường phái tâm lý học nhận thức và hành vi:
   • Thuyết Hành vi có kế hoạch (TPB) của Ajzen (1991), kế thừa từ Fishbein & Ajzen (1975), xem thái độ hướng đến hành vi, quy chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi là các biến tiên đoán ý định (Kolvereid & Moen, 1997; Krueger và cộng sự, 2000; Alexander & Honig, 2016).
   • Mô hình Sự kiện khởi nghiệp (EEM) của Shapero & Sokol (1982) giải thích ý định qua nhận thức về sự mong muốn, tính khả thi và xu hướng hành động.
   • Mô hình Định hướng thái độ khởi nghiệp (EAO) của Robinson và cộng sự (1991) phân tích 4 thành phần: nhu cầu thành tích, sáng tạo, kiểm soát cá nhân và lòng tự trọng.
4. Trường phái kinh tế học và tối đa hóa hữu dụng:
   • Thuyết Giá trị kỳ vọng hay Động cơ nhận thức của Feather (1982, 1992) và Lynd-Stevenson (1999).
   • Mô hình Một giai đoạn tối đa hóa hữu dụng của Douglas & Shepherd (2000), mô hình hóa hàm hữu dụng chọn nghề: $$U_j = F(Y_j, W_j, R_j, I_j, O_j)$$ trong đó cá nhân cân nhắc giữa thu nhập ($Y$), nỗ lực ($W$), rủi ro ($R$), tính độc lập ($I$) và điều kiện làm việc khác ($O$).
5. Trường phái nguồn lực và vốn con người: Lý thuyết nguồn lực (Alvarez & Busenitz, 2001; Davidsson & Honig, 2003), lý thuyết vốn xã hội (Shane & Eckhardt, 2003; Aldrich & Cliff, 2003), và lý thuyết vốn nhân lực (Anderson & Miller, 2003; Banjo Roxas, 2014; De Clercq và cộng sự, 2013).
6. Trường phái thể chế: Thuyết Thể chế của Douglas North (1990) và chi phí giao dịch của Ronald Coase (1937), được phát triển trong nghiên cứu khởi nghiệp bởi Nguyen T. V và cộng sự (2009), Díaz-Casero (2012), Turker & Selcuk (2009).
7. Các công trình thực nghiệm điển hình:
   • Nguyễn Anh Tuấn (2019) nghiên cứu các yếu tố tác động đến dự định khởi sự kinh doanh của thanh niên Việt Nam.
   • Zhao và cộng sự (2000, 2005), Hmieleski & Corbett (2006), Begley & Boyd (1987), Cromie (2000), Gupta & Bhawe (2008), Guerrero và cộng sự (2008), Liñán & Chen (2009), Wu & Wu (2008), Boissin và cộng sự (2009), Pihie (2009), Vidal-Sune & Lopez-Panisello (2013), Prodan & Drnovsek (2010), Izquierdo & Buelens (2011), Lanero và cộng sự (2011), Fitzsimmons & Douglas (2011), Farrington và cộng sự (2012), Laspita (2012), Pablo-Lerchundi và cộng sự (2015), Prabhu và cộng sự (2012), Kristiansen & Indarti (2004), Van Auken và cộng sự (2006), Othman & Mansor (2012), Chowdhury và cộng sự (2012), De Jorge-Moreno và cộng sự (2012), Haus và cộng sự (2013), Lin và cộng sự (2013), Jakopec và cộng sự (2013), Amos & Alex (2014), Omidi và cộng sự (2016).

Vị trí và khoảng trống luận án giải quyết

Luận án kế thừa các lý thuyết nền tảng (TPB, EEM, EAO, Thể chế và Nguồn lực) để xây dựng một khung nghiên cứu tổng hợp gồm 9 nhóm yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp. Công trình lấp đầy khoảng trống dữ liệu thực nghiệm tại vùng nông thôn và đô thị tỉnh Trà Vinh, nơi có đặc điểm đa dân tộc và điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Khung nghiên cứu của luận án được xây dựng dựa trên sự tích hợp của:

• Lý thuyết Hành vi có kế hoạch (TPB): Giải thích cơ chế chuyển biến từ thái độ, nhận thức kiểm soát và quy chuẩn xã hội sang ý định hành vi.
• Lý thuyết Thể chế (Institutional Theory): Đánh giá tác động của khung khổ pháp lý, chính sách hỗ trợ và nhận thức chi phí giao dịch tại địa phương.
• Lý thuyết Vốn nhân lực và Nguồn lực: Đánh giá vai trò của giáo dục khởi nghiệp, kinh nghiệm thực tế và sự sẵn sàng kinh doanh.
• Lý thuyết Động cơ và Sự đam mê: Đánh giá xung lực nội tại thúc đẩy cá nhân dấn thân vào hoạt động tạo lập doanh nghiệp rủi ro.

Thiết kế và quy trình nghiên cứu

Luận án áp dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp kỹ thuật định tính và định lượng qua hai giai đoạn:

Giai đoạn	Phương pháp thực hiện	Quy mô mẫu / Đối tượng	Mục tiêu chính
Nghiên cứu sơ bộ	Định tính: Thảo luận nhóm tập trung (Focus Group)	2 nhóm: - Nhóm 1: 08 chuyên gia, nhà khoa học am hiểu khởi nghiệp - Nhóm 2: 10 thanh niên từng khởi nghiệp	Điều chỉnh thuật ngữ, chuẩn hóa và bổ sung nội dung các biến quan sát cho phù hợp bối cảnh thực tế tại Việt Nam.
	Định lượng sơ bộ: Khảo sát thử nghiệm bằng bảng hỏi	Mẫu thuận tiện: $N = 110$ thanh niên tại Trà Vinh	Kiểm tra sơ bộ độ tin cậy Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố khám phá (EFA).
Nghiên cứu chính thức	Định lượng chính thức: Phỏng vấn trực tiếp bằng bảng câu hỏi cấu trúc	Mẫu thuận tiện: $N = 400$ thanh niên (18–34 tuổi) trên địa bàn tỉnh Trà Vinh	Kiểm định độ tin cậy thang đo, phân tích EFA, phân tích hồi quy đa biến và kiểm định ANOVA/T-test các biến kiểm soát.

Phương pháp phân tích số liệu

Dữ liệu khảo sát được xử lý và phân tích thông qua các kỹ thuật thống kê:

1. Kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha): Đánh giá tính nhất quán nội tại của các thang đo; loại bỏ các biến quan sát có hệ số tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,3 hoặc làm tăng đáng kể Cronbach's Alpha khi loại bỏ.
2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA):
   • Kiểm định tính thích hợp của dữ liệu qua hệ số Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) và kiểm định kiểm tra tương quan Bartlett (Bartlett's Test of Sphericity).
   • Trích nhân tố bằng phương pháp Principal Components với phép quay vuông góc Varimax (Rotated Component Matrix).
3. Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến (OLS): Đo lường mức độ tác động của 9 nhóm biến độc lập lên biến phụ thuộc Ý định khởi nghiệp.
4. Dò tìm vi phạm các giả định hồi quy:
   • Kiểm tra phân phối chuẩn của phần dư bằng Biểu đồ tần số Histogram và Biểu đồ phân phối tích lũy P-P Plot.
   • Kiểm tra liên hệ tuyến tính và phương sai phần dư không đổi bằng Biểu đồ phân tán Scatterplot.
   • Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến thông qua Hệ số phóng đại phương sai (VIF).
5. Kiểm định sự khác biệt nhân khẩu học: Sử dụng phép kiểm định Independent Samples T-test và Phân tích phương sai (ANOVA) để so sánh ý định khởi nghiệp theo giới tính, độ tuổi, nền tảng gia đình, trình độ học vấn và thành phần dân tộc.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương 1 thiết lập khung tổng thể cho luận án, bao gồm:

• Trình bày lý do chọn đề tài xuất phát từ chủ trương phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 10-NQ/TW, thực trạng tỷ lệ doanh nghiệp/dân số tại Việt Nam thấp (140 người/DN) và tiềm năng của lực lượng thanh niên tỉnh Trà Vinh (hơn 200.000 người).
• Xác định mục tiêu tổng quát, 4 mục tiêu cụ thể và 4 câu hỏi nghiên cứu tương ứng.
• Giới hạn đối tượng khảo sát là thanh niên từ 18 đến 34 tuổi theo Luật Thanh niên; phạm vi không gian tại tỉnh Trà Vinh; thời gian thu thập dữ liệu sơ cấp năm 2019 và dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2017–2020.
• Trình bày sơ đồ quy trình nghiên cứu hỗn hợp và cấu trúc 5 chương của luận án.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Chương 2 tập trung xây dựng cơ sở lập luận và khung giả thuyết:

• Làm rõ các khái niệm: Khởi nghiệp (Entrepreneurship), Doanh nhân khởi nghiệp (Entrepreneurs) và Ý định khởi nghiệp (Entrepreneurial Intention).
• Trình bày hệ thống 6 nhóm lý thuyết nền tảng: Lý thuyết đặc điểm doanh nhân, Lý thuyết tâm lý học nhận thức (TPB, EAO), Lý thuyết xã hội học (mạng lưới xã hội, EEM), Lý thuyết kinh tế học (Lý thuyết giá trị kỳ vọng, Lý thuyết tối đa hóa hữu dụng), Lý thuyết nguồn lực khởi nghiệp (vốn tài chính, vốn xã hội, vốn nhân lực) và Lý thuyết thể chế.
• Lược khảo 37 công trình nghiên cứu tiêu biểu trong và ngoài nước liên quan đến các yếu tố chi phối ý định kinh doanh.
• Xây dựng mô hình nghiên cứu gồm 9 nhóm yếu tố độc lập tác động đến 1 biến phụ thuộc:

Giả thuyết	Mối quan hệ kỳ vọng trong mô hình	Chiều tác động
H1	Sự đam mê khởi nghiệp tác động cùng chiều đến Ý định khởi nghiệp	Dương (+)
H2	Sự sẵn sàng kinh doanh tác động cùng chiều đến Ý định khởi nghiệp	Dương (+)
H3	Kinh nghiệm kinh doanh tác động cùng chiều đến Ý định khởi nghiệp	Dương (+)
H4	Tâm thế khởi nghiệp tác động cùng chiều đến Ý định khởi nghiệp	Dương (+)
H5	Môi trường thể chế tác động cùng chiều đến Ý định khởi nghiệp	Dương (+)
H6	Hành vi khởi nghiệp tác động cùng chiều đến Ý định khởi nghiệp	Dương (+)
H7	Giáo dục khởi nghiệp tác động cùng chiều đến Ý định khởi nghiệp	Dương (+)
H8	Động cơ khởi nghiệp tác động cùng chiều đến Ý định khởi nghiệp	Dương (+)
H9	Rào cản khởi nghiệp tác động ngược chiều đến Ý định khởi nghiệp	Âm (-) / Có ý nghĩa

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 chi tiết hóa các công cụ đo lường và quy trình thu thập dữ liệu:

• Thiết kế nghiên cứu gồm 2 giai đoạn: Nghiên cứu định tính qua thảo luận nhóm tập trung (nhóm 8 chuyên gia và nhóm 10 thanh niên) để hiệu chỉnh thang đo; nghiên cứu định lượng sơ bộ ($N = 110$) để đánh giá ban đầu.
• Xây dựng bảng câu hỏi khảo sát chính thức với các thang đo Likert 5 mức độ kế thừa từ các công trình quốc tế và đã được chuẩn hóa.
• Trình bày cấu trúc các bộ thang đo thành phần: Thang đo Đam mê khởi nghiệp, Sự sẵn sàng kinh doanh, Kinh nghiệm kinh doanh (6 biến quan sát), Tâm thế khởi nghiệp, Môi trường thể chế (7 biến quan sát), Hành vi khởi nghiệp, Giáo dục khởi nghiệp, Động cơ khởi nghiệp (6 biến quan sát), Rào cản khởi nghiệp và Ý định khởi nghiệp.
• Quy định quy trình kiểm định phân tích số liệu: Đánh giá Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA, phân tích hồi quy tuyến tính OLS và các kiểm định phi tham số / ANOVA cho biến nhân khẩu học.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương 4 báo cáo toàn bộ các kết quả phân tích định lượng thực nghiệm:

• Phân tích bối cảnh và mẫu nghiên cứu: Tổng hợp thực trạng hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam và Trà Vinh; mô tả đặc điểm nhân khẩu học của mẫu $N = 400$ thanh niên về giới tính, độ tuổi, học vấn, dân tộc và nền tảng gia đình.
• Kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha:
  • Hầu hết các thang đo đạt độ tin cậy cao.
  • Quá trình phân tích đã loại bỏ 03 biến quan sát không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật thống kê:
    • Biến BE6 thuộc thang đo Kinh nghiệm kinh doanh (thang đo còn lại 5 biến quan sát).
    • Biến IE7 thuộc thang đo Môi trường thể chế (thang đo còn lại 6 biến quan sát).
    • Biến MO5 thuộc thang đo Động cơ khởi nghiệp (thang đo còn lại 5 biến quan sát).
• Phân tích nhân tố khám phá (EFA):
  • Phân tích EFA cho các biến độc lập và biến phụ thuộc đều thỏa mãn các điều kiện về hệ số KMO, kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê ($p < 0,05$), tổng phương sai trích đạt yêu cầu và ma trận xoay nhân tố rõ ràng.
• Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến:
  • Kết quả phân tích hồi quy khẳng định cả 9 yếu tố đều có tác động có ý nghĩa thống kê đến Ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Trà Vinh.
  • Yếu tố Sự đam mê khởi nghiệp có hệ số hồi quy chuẩn hóa cao nhất, thể hiện mức độ tác động mạnh nhất đến ý định khởi nghiệp.
• Kiểm định các giả định hồi quy:
  • Biểu đồ tần số Histogram và Biểu đồ P-P Plot cho thấy phần dư phân phối chuẩn.
  • Biểu đồ Scatterplot xác nhận phương sai của sai số không đổi và liên hệ tuyến tính được duy trì.
  • Hệ số phóng đại phương sai (VIF) của các biến đều nhỏ, loại trừ hiện tượng đa cộng tuyến.
• Kiểm định biến kiểm soát nhân khẩu học:
  • Kiểm định sự khác biệt về ý định khởi nghiệp theo giới tính (T-test).
  • Kiểm định sự khác biệt theo độ tuổi, trình độ giáo dục, nền tảng gia đình và thành phần dân tộc (ANOVA).

Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị

Chương 5 đúc kết các phát hiện chính và đề xuất chính sách:

• Tổng hợp các kết quả kiểm định mô hình lý thuyết và thực tiễn khởi nghiệp tại Trà Vinh.
• Nêu rõ 2 nhóm đóng góp: đóng góp về mặt lý thuyết học thuật và đóng góp về mặt thực tiễn chính sách.
• Đề xuất hệ thống 9 nhóm hàm ý quản trị chi tiết tương ứng với 9 yếu tố tác động đã được lượng hóa.
• Trình bày các hạn chế nội tại của luận án và định hướng các nghiên cứu tiếp theo.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận và học thuật

1. Tích hợp mô hình lý thuyết đa chiều: Luận án đã kết hợp thành công các lý thuyết tâm lý học nhận thức (TPB, EAO), lý thuyết kinh tế học hành vi (Tối đa hóa hữu dụng), lý thuyết nguồn lực và lý thuyết thể chế để xây dựng mô hình giải thích ý định khởi nghiệp gồm 9 nhân tố tác động đồng thời.
2. Hiệu chỉnh và chuẩn hóa thang đo: Đã kiểm định và điều chỉnh bộ thang đo các khái niệm khởi nghiệp trong bối cảnh thực tế tại một tỉnh đang phát triển của Việt Nam, loại bỏ các biến không phù hợp (BE6, IE7, MO5) để nâng cao giá trị đo lường.
3. Cung cấp bằng chứng thực nghiệm: Bổ sung dữ liệu khoa học về mối quan hệ giữa các biến tâm lý cá nhân (đam mê, tâm thế, động cơ), nguồn lực (kinh nghiệm, giáo dục), môi trường bên ngoài (thể chế, rào cản) đối với ý định khởi sự doanh nghiệp của thanh niên.

Đóng góp về mặt thực tiễn và quản trị

Kết quả nghiên cứu chỉ ra 9 yếu tố tác động có ý nghĩa đến ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Trà Vinh, trong đó Sự đam mê khởi nghiệp là nhân tố có mức độ tác động mạnh nhất. Dựa trên các phát hiện thực nghiệm, luận án đề xuất 9 nhóm hàm ý quản trị:

1. Hàm ý về Sự đam mê khởi nghiệp (yếu tố tác động mạnh nhất): Tổ chức các diễn đàn, ngày hội khởi nghiệp, kết nối các tấm gương khởi nghiệp thành công nhằm truyền cảm hứng, khơi dậy tinh thần yêu thích kinh doanh và nuôi dưỡng khát vọng làm chủ của thanh niên.
2. Hàm ý về Động cơ khởi nghiệp: Nâng cao nhận thức của thanh niên về lợi ích tự chủ nghề nghiệp, khả năng tự tạo việc làm và gia tăng thu nhập cá nhân thay vì chỉ hướng đến tìm việc làm thuê.
3. Hàm ý về Hành vi khởi nghiệp: Xây dựng môi trường thử nghiệm kinh doanh thực tế, hỗ trợ thanh niên chuyển hóa ý tưởng kinh doanh thành các kế hoạch hành động cụ thể thông qua các cuộc thi và dự án thí điểm.
4. Hàm ý về Giáo dục khởi nghiệp: Đổi mới chương trình đào tạo tại các trường đại học, cao đẳng và cơ sở dạy nghề theo hướng thực tiễn; bổ sung các học phần chuyên sâu về quản trị tài chính, tiếp thị, phân tích thị trường và quản trị rủi ro.
5. Hàm ý về Môi trường thể chế: Tỉnh và các sở, ngành cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, minh bạch hóa chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, triển khai hiệu quả các quỹ hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp và tạo điều kiện tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi.
6. Hàm ý về Sự sẵn sàng kinh doanh: Trang bị kiến thức toàn diện cho thanh niên về xây dựng đề án kinh doanh, chuẩn bị nguồn lực tài chính và phương án ứng phó với biến động thị trường trước khi thành lập doanh nghiệp.
7. Hàm ý về Tâm thế khởi nghiệp: Rèn luyện cho thanh niên năng lực chịu đựng sự mơ hồ, bản lĩnh dám chấp nhận rủi ro có tính toán và tính chủ động thích nghi trước các thách thức thương trường.
8. Hàm ý về Kinh nghiệm kinh doanh: Thiết lập các chương trình cố vấn (mentoring), kết nối thanh niên chưa khởi nghiệp với các doanh nhân có kinh nghiệm để học hỏi kỹ năng vận hành thực tế.
9. Hàm ý về Rào cản khởi nghiệp: Nhận diện và tháo gỡ trực diện các rào cản về thiếu vốn, thiếu thông tin thị trường, khó khăn pháp lý và định kiến xã hội nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên gia nhập thị trường.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của luận án

1. Phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện (phi xác suất) với quy mô $N = 400$, tập trung trên địa bàn tỉnh Trà Vinh, do đó khả năng suy rộng kết quả cho toàn bộ các vùng địa lý khác nhau trên cả nước có thể bị hạn chế.
2. Thiết kế nghiên cứu cắt ngang: Dữ liệu sơ cấp được thu thập tại một thời điểm nhất định (năm 2019), phản ánh ý định khởi nghiệp tại thời điểm khảo sát chứ chưa theo dõi được tiến trình chuyển đổi từ ý định sang hành vi khởi nghiệp thực tế theo thời gian.
3. Biến số thang đo: Quá trình kiểm định độ tin cậy thang đo đã phải loại bỏ một số biến quan sát (BE6, IE7, MO5) do chưa đạt độ tương thích cao trong bối cảnh mẫu khảo sát.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

1. Mở rộng phạm vi và phương pháp lấy mẫu: Mở rộng khảo sát sang các tỉnh lân cận trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long và áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên xác suất nhằm tăng tính đại diện của mẫu nghiên cứu.
2. Nghiên cứu theo chuỗi thời gian (Longitudinal Study): Thực hiện nghiên cứu lặp lại theo thời gian để theo dõi mức độ chuyển hóa từ ý định khởi nghiệp sang hành động thành lập doanh nghiệp thực tế.
3. Ứng dụng mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM): Sử dụng kỹ thuật phân tích mô hình phương trình cấu trúc (SEM) để kiểm định sâu hơn các mối quan hệ trung gian, điều tiết giữa các biến nhân khẩu học, văn hóa sắc tộc và môi trường thể chế.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo cho nhiều nhóm đối tượng:

1. Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên:
   • Cung cấp tài liệu tổng quan hệ thống hóa 37 nghiên cứu thực nghiệm và 6 trường phái lý thuyết nền tảng về khởi sự kinh doanh.
   • Cung cấp bộ thang đo 9 nhóm yếu tố đã được kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố EFA trong bối cảnh địa phương tại Việt Nam.
   • Cung cấp quy trình phân tích định lượng OLS kết hợp kiểm định các vi phạm giả định hồi quy (Histogram, P-P Plot, Scatterplot, VIF) và kiểm định ANOVA/T-test cho các biến nhân khẩu học.
2. Đối với các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức Đoàn - Hội:
   • Cung cấp căn cứ thực nghiệm cho Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Tỉnh Đoàn Trà Vinh trong việc hoạch định chính sách hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp.
   • Đưa ra giải pháp trọng tâm nhằm khơi dậy niềm đam mê kinh doanh và tháo gỡ rào cản thể chế, tài chính cho thanh niên địa phương, bao gồm cả thanh niên dân tộc Khmer.
3. Đối với các trường đại học, cao đẳng và cơ sở đào tạo:
   • Định hướng nội dung xây dựng chương trình giáo dục khởi sự kinh doanh, tăng cường kỹ năng thực hành và kết nối thực tế doanh nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố nào có tác động mạnh nhất đến ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Trà Vinh trong mô hình hồi quy?

Theo kết quả phân tích hồi quy tuyến tính đa biến trong luận án, trong số 9 yếu tố có ý nghĩa thống kê, yếu tố Sự đam mê khởi nghiệp có hệ số hồi quy chuẩn hóa cao nhất, đóng vai trò là nhân tố tác động mạnh nhất đến ý định khởi nghiệp của thanh niên trên địa bàn tỉnh Trà Vinh.

2. Quy mô mẫu và phương pháp chọn mẫu trong nghiên cứu sơ bộ và chính thức được thiết kế như thế nào?

• Nghiên cứu sơ bộ: Kết hợp định tính qua thảo luận nhóm tập trung (nhóm 1 gồm 08 chuyên gia; nhóm 2 gồm 10 thanh niên từng khởi nghiệp) và định lượng sơ bộ trên mẫu thuận tiện gồm $N = 110$ thanh niên.
• Nghiên cứu chính thức: Thực hiện bằng phương pháp định lượng thông qua bảng câu hỏi phỏng vấn trực tiếp trên mẫu thuận tiện gồm $N = 400$ thanh niên trong độ tuổi 18–34 tại tỉnh Trà Vinh, được phân bổ tại các địa bàn có tỷ lệ đồng bào dân tộc Khmer.

3. Những biến quan sát nào đã bị loại bỏ trong quá trình phân tích Cronbach's Alpha?

Trong quá trình kiểm định độ tin cậy thang đo, tác giả đã loại bỏ 03 biến quan sát:

• Biến BE6 thuộc thang đo Kinh nghiệm kinh doanh (thang đo sau khi loại còn 5 biến quan sát).
• Biến IE7 thuộc thang đo Môi trường thể chế (thang đo sau khi loại còn 6 biến quan sát).
• Biến MO5 thuộc thang đo Động cơ khởi nghiệp (thang đo sau khi loại còn 5 biến quan sát).

4. Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự tích hợp của những lý thuyết nền tảng nào?

Luận án tích hợp 6 nhóm lý thuyết nền tảng: (1) Lý thuyết đặc điểm cá nhân doanh nhân (McClelland, Rotter); (2) Lý thuyết tâm lý học nhận thức gồm Thuyết Hành vi có kế hoạch (TPB của Ajzen) và Mô hình định hướng thái độ khởi nghiệp (EAO của Robinson); (3) Lý thuyết xã hội học gồm Mô hình sự kiện khởi nghiệp (EEM của Shapero & Sokol); (4) Lý thuyết kinh tế học gồm Thuyết giá trị kỳ vọng (Feather) và Thuyết tối đa hóa hữu dụng (Douglas & Shepherd); (5) Lý thuyết nguồn lực khởi nghiệp gồm vốn tài chính, vốn xã hội và vốn nhân lực; (6) Lý thuyết thể chế (Douglas North và Ronald Coase).

5. Dữ liệu thực trạng thanh niên tại tỉnh Trà Vinh được luận án ghi nhận như thế nào?

Theo số liệu từ Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Trà Vinh (2019) được luận án trích dẫn, lực lượng thanh niên từ 16 đến 30 tuổi trên địa bàn tỉnh có hơn 200.000 người, chiếm 25% dân số và chiếm 45% lực lượng trong độ tuổi lao động xã hội của tỉnh. Thu nhập bình quân của các mô hình thanh niên làm kinh tế giỏi tại địa phương đạt khoảng 80 triệu đồng/năm.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ ngành Quản trị kinh doanh của tác giả tại Trường Đại học Trà Vinh đã phân tích các yếu tố tác động đến ý định khởi sự kinh doanh của thanh niên trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. Thông qua thiết kế nghiên cứu hỗn hợp với cỡ mẫu khảo sát chính thức gồm 400 thanh niên trong độ tuổi 18–34, nghiên cứu đã kiểm định mô hình gồm 9 yếu tố độc lập: sự đam mê khởi nghiệp, sự sẵn sàng kinh doanh, kinh nghiệm kinh doanh, tâm thế khởi nghiệp, môi trường thể chế, hành vi khởi nghiệp, giáo dục khởi nghiệp, động cơ khởi nghiệp và rào cản khởi nghiệp. Kết quả phân tích hồi quy khẳng định cả 9 yếu tố đều có tác động có ý nghĩa thống kê, trong đó sự đam mê khởi nghiệp là nhân tố chi phối mạnh nhất. Công trình đã cung cấp căn cứ khoa học để xây dựng 9 nhóm hàm ý quản trị thực tiễn nhằm thúc đẩy tinh thần doanh nhân và nâng cao tỷ lệ tạo lập doanh nghiệp trong thanh niên tỉnh Trà Vinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 là giới thiệu cơ sở hình thành đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và cấu trúc đề tài nghiên cứu. 8 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Tổng hợp các lý thuyết nghiên cứu nền hành vi và ý định khởi nghiệp, từ đó xác định cơ sở lý thuyết cho nghiên cứu, lược khảo các tài liệu đã nghiên cứu, phát hiện khoảng trống nghiên cứu. Từ đó xây dựng được mô hình nghiên cứu về các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của thanh niên. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Chương 3 giới thiệu về xây dựng thang đo, cách chọn mẫu, công cụ thu thập dữ liệu, quá trình thu thập thông tin được tiến hành như thế nào, các kỹ thuật phân tích dữ liệu thống kê được sử dụng trong luận án.

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN Chương 4 trình bày kết quả nghiên cứu qua phân tích định lượng: Kiểm định độ tin cậy của số liệu thang đo, phân tích các nhân tố khám phá, phân tích hồi quy để xác định các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của thanh niên tỉnh Trà Vinh, phân tích sự khác biệt về ý định khởi nghiệp theo nhân khẩu học. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ Chương 5 tổng kết những phát hiện, đóng góp của luận án. Đồng thời đề xuất hàm ý quản trị cho các nhà quản lý và hoạch định chính sách. Hơn nữa, một số hạn chế của nghiên cứu và định hướng đối với nghiên cứu tiếp theo được trình bày cụ thể.

9 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Chương 2 được cấu trúc bao gồm: (1) Các lý thuyết liên quan đến khởi nghiệp; (2) Các lý thuyết nền tảng về hình thành và thực thi khởi nghiệp; (3) Lý thuyết về ý định khởi nghiệp; (4) Lý thuyết khác có liên quan nội dung nghiên cứu. Qua các lý thuyết gốc được phân tích, khái niệm nghiên cứu trong luận án được hình thành, phát hiện khoảng trống nghiên cứu và xây dựng mô hình nghiên cứu về ý định khởi nghiệp của thanh niên.1 KHỞI NGHIỆP (ENTREPRENEURSHIP) Khái niệm về Khởi nghiệp đã thay đổi theo thời gian với cách tư duy của các nhà nghiên cứu khác nhau. Theo Richard (1734), Khởi nghiệp là sự tự làm chủ doanh nghiệp dưới bất kỳ hình thức nào. Trong khi đó, Drucker (1985) khẳng định hoạt động này bao hàm ba yếu tố cơ bản như sự cải tiến, sự chấp nhận rủi ro và sự chủ động.

Theo Stevenson (1989) Khởi nghiệp là quá trình theo đó các cá nhân nhận thức rõ ràng về sự sở hữu doanh nghiệp phát triển ý tưởng cho việc kinh doanh, tìm hiểu quá trình trở thành một doanh nhân và thực hiện việc bắt đầu và phát triển của một doanh nghiệp. Đến đầu thế kỷ 21, định nghĩa Khởi nghiệp hay tự làm chủ doanh nghiệp càng được làm rõ hơn, nó được giải thích là “tư duy và quá trình tạo ra và phát triển hoạt động kinh tế bằng cách kết hợp sự chấp nhận rủi ro, sáng tạo hoặc sự cải tiến trong một tổ chức mới đang tồn tại” – theo Ủy ban cộng đồng Châu Âu (2003). Oviatt & McDougall (2005) thì cho rằng Khởi nghiệp là sự khám phá, thực hiện, đánh giá và khai thác những cơ hội để tạo nên những sản phẩm và dịch vụ trong tương lai. Trong lĩnh vực nghiên cứu học thuật đó là một khái niệm đa chiều, Khởi nghiệp là việc mở một doanh nghiệp mới hay là tự làm chủ, tự kinh doanh.

Trên các góc độ nghiên cứu khác nhau thì Khởi nghiệp được gắn liền với các thuật ngữ và lĩnh vực nghiên cứu rất khác nhau.