Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích các yếu tố tác động đến việc ứng dụng thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh kiên giang

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phân tích các yếu tố tác động đến việc ứng dụng thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh của, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Việt Anh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Khánh Nam
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phân Tích Các Yếu Tố Tác Động Đến Việc Ứng Dụng Thương Mại Điện Tử Trong Hoạt Động Kinh Doanh Của Doanh Nghiệp Trên Địa Bàn Tỉnh Kiên Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.7.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.7.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.8. Bố cục của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Hiệu quả kinh doanh và bản chất của nó
• 2.2. Nguyên tắc tối đa hóa sản lượng của nhà sản xuất
• 2.3. Nguyên tắc tối đa hóa lợi nhuận trong SXKD
• 2.4. Ứng dụng công nghệ (technology adoption)
• 2.5. Thương mại điện tử
• 2.5.1. Khái niệm TMĐT
• 2.5.2. Các đặc trưng của thương mại điện tử
• 2.5.3. Lợi ích của TMĐT
• 2.5.4. Các hình thức TMĐT đã được ứng dụng
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Cơ sở xây dựng khung nghiên cứu
• 3.2. Tổng hợp các yếu tố từ các nghiên cứu trước
• 3.3. Các thang đo trong nghiên cứu khoa học
• 3.4. Kích thước mẫu nghiên cứu
• 3.5. Khung phân tích
• 3.5.1. Mô tả khung phân tích
• 3.5.2. Phân tích định lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kiên Giang và tình hình ứng dụng TMĐT
• 4.2. Tổng quan về Kiên Giang
• 4.3. Hạ tầng công nghệ thông tin Kiên Giang
• 4.4. Kết quả phân tích
• 4.5. Thống kê mô tả
• 4.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu xây dựng website TMĐT
• 4.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến tham gia sàn TMĐT Kiên Giang
• 4.8. Tổng hợp nhu cầu tham gia TMĐT của doanh nghiệp
• 4.9. Kết quả hồi quy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hàm ý chính sách
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHIẾU PHỎNG VẤN
• PHỤ LỤC II

Tóm tắt

I. Giới thiệu nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp tại Kiên Giang. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và thị trường trực tuyến đã thúc đẩy các doanh nghiệp chuyển đổi từ mô hình kinh doanh truyền thống sang mô hình kinh doanh số. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định ứng dụng thương mại điện tử, đồng thời đề xuất các giải pháp để thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử tại địa phương.

1.1. Lý do chọn đề tài

Sự bùng nổ của công nghệ thông tin và thị trường trực tuyến đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp. Tại Kiên Giang, việc ứng dụng thương mại điện tử còn hạn chế do thiếu hụt hạ tầng công nghệ và nhận thức chưa đầy đủ về lợi ích của thương mại điện tử. Nghiên cứu này nhằm làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng thương mại điện tử, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử tại địa phương.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp tại Kiên Giang. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy việc ứng dụng thương mại điện tử, giúp các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng doanh thu.

II. Cơ sở lý thuyết

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về thương mại điện tử, công nghệ thông tin, và chiến lược kinh doanh. Các khái niệm về thương mại điện tử bao gồm các hình thức giao dịch trực tuyến, lợi ích của thương mại điện tử, và các mô hình kinh doanh số. Nghiên cứu cũng tham khảo các mô hình ứng dụng công nghệ như TAM và UTAUT để phân tích hành vi ứng dụng thương mại điện tử của các doanh nghiệp.

2.1. Khái niệm thương mại điện tử

Thương mại điện tử là hình thức giao dịch thương mại thông qua các phương tiện điện tử, đặc biệt là Internet. Nó bao gồm các hoạt động như mua bán hàng hóa, dịch vụ, quảng cáo, và thanh toán trực tuyến. Thương mại điện tử mang lại nhiều lợi ích như giảm chi phí, mở rộng thị trường, và tăng cường hiệu quả kinh doanh.

2.2. Lợi ích của thương mại điện tử

Thương mại điện tử giúp các doanh nghiệp tiếp cận khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả. Nó cũng giúp giảm chi phí vận hành, tăng cường năng lực cạnh tranh, và mở rộng thị trường trực tuyến. Đối với khách hàng, thương mại điện tử mang lại sự tiện lợi, đa dạng lựa chọn, và giá cả cạnh tranh.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng và định tính để thu thập và phân tích dữ liệu. Các phương pháp bao gồm khảo sát thông qua bảng câu hỏi, phỏng vấn trực tiếp, và phân tích dữ liệu thứ cấp. Nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp tại Kiên Giang, với mẫu nghiên cứu được chọn ngẫu nhiên từ các ngành nghề khác nhau.

3.1. Thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập thông qua bảng câu hỏi và phỏng vấn trực tiếp các doanh nghiệp tại Kiên Giang. Các câu hỏi tập trung vào việc ứng dụng thương mại điện tử, các yếu tố ảnh hưởng, và các thách thức gặp phải. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo và tài liệu liên quan đến thương mại điện tử tại địa phương.

3.2. Phân tích dữ liệu

Dữ liệu được phân tích bằng các phương pháp thống kê mô tả và hồi quy. Nghiên cứu sử dụng phần mềm SPSS để xử lý dữ liệu và đưa ra các kết luận về các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng thương mại điện tử.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố như hạ tầng công nghệ, nhận thức của doanh nghiệp, và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương có ảnh hưởng lớn đến việc ứng dụng thương mại điện tử. Nghiên cứu cũng cho thấy các doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử có năng lực cạnh tranh và tăng trưởng doanh thu cao hơn so với các doanh nghiệp truyền thống.

4.1. Yếu tố ảnh hưởng

Các yếu tố chính ảnh hưởng đến việc ứng dụng thương mại điện tử bao gồm hạ tầng công nghệ, nhận thức của doanh nghiệp, và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Hạ tầng công nghệ là yếu tố quan trọng nhất, đặc biệt là khả năng kết nối Internet và các dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử.

4.2. Hiệu quả kinh doanh

Các doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử có năng lực cạnh tranh và tăng trưởng doanh thu cao hơn so với các doanh nghiệp truyền thống. Thương mại điện tử giúp các doanh nghiệp mở rộng thị trường trực tuyến, tiếp cận khách hàng một cách hiệu quả, và giảm chi phí vận hành.

V. Kết luận và hàm ý chính sách

Nghiên cứu kết luận rằng việc ứng dụng thương mại điện tử là cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng doanh thu của các doanh nghiệp tại Kiên Giang. Các giải pháp được đề xuất bao gồm cải thiện hạ tầng công nghệ, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp, và tăng cường sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

5.1. Giải pháp đề xuất

Các giải pháp được đề xuất bao gồm cải thiện hạ tầng công nghệ, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp, và tăng cường sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Chính quyền địa phương cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

5.2. Hàm ý chính sách

Nghiên cứu đề xuất các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử, bao gồm các chương trình đào tạo, hỗ trợ tài chính, và cải thiện hạ tầng công nghệ. Các chính sách này sẽ giúp các doanh nghiệp tại Kiên Giang nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng doanh thu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ, thương mại điện tử (TMĐT) đã trở thành xu hướng tất yếu trong hoạt động kinh doanh toàn cầu. Tại Việt Nam, đặc biệt là tỉnh Kiên Giang, việc ứng dụng TMĐT trong doanh nghiệp còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh. Năm 2015, thu nhập bình quân đầu người tại Kiên Giang đạt khoảng 45 triệu đồng/năm, tuy nhiên chỉ số hạ tầng kỹ thuật CNTT của tỉnh chỉ đạt 0.37, xếp thứ 26 trong cả nước, cho thấy tiềm năng phát triển TMĐT còn nhiều thách thức. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích các yếu tố tác động đến việc ứng dụng TMĐT trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Kiên Giang, từ đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy ứng dụng TMĐT nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh và năng lực cạnh tranh. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp tại 15 đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh, khảo sát thực hiện trong giai đoạn 2016-2017. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển TMĐT tại địa phương, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức và khả năng ứng dụng công nghệ số trong doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết kinh tế học và quản trị doanh nghiệp để phân tích hiệu quả kinh doanh và ứng dụng công nghệ trong doanh nghiệp. Hai lý thuyết trọng tâm gồm:

• Lý thuyết hiệu quả kinh doanh: Hiệu quả kinh doanh được hiểu là mối quan hệ giữa kết quả thu được và chi phí bỏ ra, phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực sản xuất nhằm đạt mục tiêu kinh tế - xã hội. Các quan điểm về hiệu quả kinh doanh nhấn mạnh sự cân bằng giữa doanh thu và chi phí, cũng như sự tối ưu hóa lợi nhuận thông qua việc áp dụng công nghệ mới.

• Lý thuyết ứng dụng công nghệ (Technology Adoption): Dựa trên mô hình của Rogers (1962), quá trình ứng dụng công nghệ gồm năm giai đoạn: nhận biết, quan tâm, đánh giá, dùng thử và chấp nhận. Lý thuyết này giúp giải thích hành vi của doanh nghiệp trong việc tiếp nhận và áp dụng TMĐT.

Các khái niệm chính bao gồm: TMĐT, hiệu quả kinh doanh, ứng dụng công nghệ, các hình thức TMĐT (B2B, B2C, B2E, C2B, C2C), và các yếu tố tác động như đặc điểm người lãnh đạo, đặc điểm doanh nghiệp, công cụ hỗ trợ, hiệu quả hoạt động TMĐT, rào cản và kiến thức về TMĐT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 298 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Kiên Giang bằng phiếu điều tra và phỏng vấn trực tiếp trong giai đoạn 2016-2017. Số liệu thứ cấp được cập nhật từ các báo cáo của Bộ Thông tin Truyền thông, Vietnam ICT Index 2015 và các tài liệu liên quan.

Phương pháp phân tích chính là hồi quy Multinomial Probit nhằm đánh giá tác động của các biến độc lập (đặc điểm người lãnh đạo, đặc điểm doanh nghiệp, công cụ hỗ trợ, hiệu quả TMĐT, rào cản, phí giao dịch, kiến thức TMĐT) đến biến phụ thuộc là nhu cầu xây dựng website TMĐT và tham gia sàn TMĐT. Cỡ mẫu 290 được xác định theo công thức Cochavan với độ tin cậy 95% và sai số mẫu cho phép 7%. Phần mềm STATA được sử dụng để xử lý và phân tích dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm người lãnh đạo ảnh hưởng tích cực đến ứng dụng TMĐT: Trong 298 doanh nghiệp khảo sát, 72.1% người lãnh đạo là nam, đa số có trình độ từ trung học phổ thông trở lên (91.9%) và tuổi trung bình từ 30-40. Tuổi và trình độ học vấn của lãnh đạo có tác động tích cực đến quyết định sử dụng website TMĐT, với mức ý nghĩa thống kê cao (p < 0.05).

2. Hạ tầng công nghệ và công cụ hỗ trợ còn hạn chế: Chỉ số hạ tầng kỹ thuật CNTT của Kiên Giang là 0.37, thấp hơn nhiều so với các tỉnh khác. Doanh nghiệp trung bình chỉ có 0.59 máy tính cho mỗi cán bộ công nhân viên, nhưng 100% doanh nghiệp có kết nối Internet băng rộng. Số lao động chuyên trách CNTT và TMĐT còn rất ít, ảnh hưởng đến khả năng vận hành TMĐT hiệu quả.

3. Hiệu quả hoạt động TMĐT góp phần thúc đẩy ứng dụng: Doanh nghiệp đánh giá hiệu quả bán hàng qua website và mạng xã hội là yếu tố quan trọng, với hơn 60% doanh nghiệp nhận định có hiệu quả tích cực. Hiệu quả này làm tăng nhu cầu xây dựng website và tham gia sàn TMĐT lên khoảng 45%.

4. Rào cản và chi phí là những yếu tố hạn chế: Doanh nghiệp gặp nhiều rào cản như nhận thức chưa đầy đủ về TMĐT, nguồn nhân lực chưa đáp ứng, môi trường xã hội và tập tục kinh doanh còn hạn chế. Khoảng 40% doanh nghiệp chưa sẵn sàng trả phí dịch vụ TMĐT, ảnh hưởng đến việc mở rộng ứng dụng.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy đặc điểm người lãnh đạo đóng vai trò then chốt trong việc quyết định ứng dụng TMĐT, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về vai trò lãnh đạo trong đổi mới công nghệ. Hạ tầng CNTT yếu kém và thiếu nhân lực chuyên trách là những hạn chế lớn tại Kiên Giang, làm giảm khả năng triển khai TMĐT hiệu quả. Hiệu quả kinh doanh qua TMĐT được doanh nghiệp ghi nhận tích cực, tạo động lực thúc đẩy ứng dụng, tuy nhiên các rào cản về nhận thức và chi phí vẫn là thách thức cần giải quyết.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố độ tuổi và trình độ người lãnh đạo, bảng thống kê chỉ số hạ tầng CNTT, biểu đồ tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng các công cụ TMĐT và biểu đồ mức độ sẵn sàng trả phí dịch vụ. So sánh với các tỉnh có chỉ số ICT cao hơn, Kiên Giang cần tăng cường đầu tư hạ tầng và đào tạo nhân lực để bắt kịp xu hướng phát triển TMĐT.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức cho người lãnh đạo doanh nghiệp: Tổ chức các khóa tập huấn, hội thảo về lợi ích và cách thức ứng dụng TMĐT, nhằm nâng cao trình độ và nhận thức lãnh đạo doanh nghiệp trong vòng 12 tháng tới. Chủ thể thực hiện là Sở Công Thương phối hợp với các trường đại học và tổ chức đào tạo.

2. Đầu tư nâng cấp hạ tầng CNTT và phát triển nguồn nhân lực chuyên trách: Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trang thiết bị CNTT, tăng cường tuyển dụng và đào tạo nhân viên chuyên trách TMĐT trong 2 năm tới. Các cơ quan quản lý địa phương cần hỗ trợ chính sách ưu đãi về thuế và vốn vay.

3. Xây dựng các chương trình hỗ trợ tài chính và giảm chi phí dịch vụ TMĐT: Thiết lập quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia TMĐT, giảm phí dịch vụ và cung cấp các nền tảng TMĐT miễn phí hoặc giá rẻ trong 1-2 năm. Chủ thể thực hiện là chính quyền tỉnh và các nhà cung cấp dịch vụ TMĐT.

4. Phát triển các sàn giao dịch TMĐT địa phương và hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá sản phẩm: Xây dựng và vận hành sàn TMĐT tập trung cho doanh nghiệp Kiên Giang, đồng thời tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại trực tuyến trong vòng 18 tháng. Chủ thể thực hiện là Sở Công Thương và các hiệp hội doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Kiên Giang: Nhóm này sẽ nhận được các phân tích chi tiết về các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng TMĐT, từ đó có chiến lược phù hợp để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương: Thông tin nghiên cứu giúp xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển TMĐT, cải thiện hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực.

3. Các tổ chức đào tạo và tư vấn kinh doanh: Có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế các chương trình đào tạo, tư vấn phù hợp với thực tiễn doanh nghiệp địa phương.

4. Nhà cung cấp dịch vụ TMĐT và công nghệ thông tin: Hiểu rõ nhu cầu và rào cản của doanh nghiệp để phát triển sản phẩm, dịch vụ phù hợp, đồng thời xây dựng các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng TMĐT hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố nào quan trọng nhất ảnh hưởng đến việc ứng dụng TMĐT của doanh nghiệp?
   Đặc điểm người lãnh đạo, đặc biệt là tuổi và trình độ học vấn, được xác định là yếu tố quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định sử dụng website và tham gia sàn TMĐT.

2. Hạ tầng CNTT hiện tại của Kiên Giang có đáp ứng được yêu cầu phát triển TMĐT không?
   Chỉ số hạ tầng kỹ thuật CNTT của Kiên Giang là 0.37, thấp so với nhiều địa phương khác, cho thấy cần đầu tư nâng cấp để đáp ứng nhu cầu phát triển TMĐT.

3. Doanh nghiệp có nhận thấy hiệu quả khi ứng dụng TMĐT không?
   Khoảng 60% doanh nghiệp khảo sát đánh giá hiệu quả bán hàng qua website và mạng xã hội là tích cực, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, mở rộng thị trường.

4. Những rào cản chính nào đang cản trở doanh nghiệp ứng dụng TMĐT?
   Rào cản gồm nhận thức chưa đầy đủ về TMĐT, thiếu nguồn nhân lực chuyên môn, môi trường xã hội chưa thuận lợi và chi phí dịch vụ còn cao.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể bắt đầu ứng dụng TMĐT hiệu quả?
   Doanh nghiệp nên bắt đầu từ việc nâng cao nhận thức, đào tạo nhân lực, xây dựng website đơn giản, tận dụng các sàn TMĐT địa phương và sử dụng các dịch vụ hỗ trợ miễn phí hoặc chi phí thấp.

Kết luận

• Đặc điểm người lãnh đạo, hạ tầng CNTT, hiệu quả hoạt động TMĐT và rào cản là các yếu tố chính ảnh hưởng đến việc ứng dụng TMĐT tại doanh nghiệp Kiên Giang.
• Hiệu quả kinh doanh qua TMĐT được doanh nghiệp ghi nhận tích cực, tạo động lực thúc đẩy ứng dụng.
• Hạ tầng kỹ thuật và nhân lực CNTT tại Kiên Giang còn hạn chế, cần được đầu tư nâng cấp và phát triển.
• Chi phí dịch vụ và nhận thức về TMĐT là những rào cản cần được giải quyết để mở rộng ứng dụng.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào đào tạo, nâng cấp hạ tầng, hỗ trợ tài chính và phát triển sàn TMĐT địa phương nhằm thúc đẩy ứng dụng TMĐT trong doanh nghiệp.

Tiếp theo, các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm để nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, độc giả được khuyến khích tiếp cận toàn văn luận văn và các tài liệu liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN VIỆT ANH PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC ỨNG DỤNG THƢƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KIÊN GIANG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2017 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN VIỆT ANH PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC ỨNG DỤNG THƢƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH KIÊN GIANG Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60340401 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Hƣớng dẫn khoa học: TS.

PHẠM KHÁNH NAM TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi tên: Nguyễn Việt Anh, là sinh viên lớp Cao học Kinh tế mở tại tỉnh Kiên Giang, niên khóa năm 2015-2017, chuyên ngành Quản lý kinh tế. Tôi xin cam đoan Đề tài luận văn “Phân tích các yếu tố tác động đến việc ứng dụng thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Kiên Giang” là kết quả của tôi nghiên cứu thực tế trên địa bàn tỉnh Kiên Giang vào năm 2016 – 5/2017. Các số liệu liên quan đƣợc phân tích trong luận văn do chính tác giả điều tra sơ cấp và cập nhật số liệu thứ cấp trên địa bàn tỉnh Kiên Giang đƣợc xử lý một cách trung thực.

Kết quả nghiên cứu này đƣợc trình bày trong luận văn là thành quả của quá trình nghiên cứu của bản thân tôi dƣới sự giúp đỡ của giáo viên hƣớng dẫn là Thầy TS. Phạm Khánh Nam và các doanh nghiệp tỉnh Kiên Giang. Những kết luận khoa học trong luận văn này sẽ đƣợc trình bày bảo vệ trƣớc hội đồng thi của trƣờng Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào.

Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan trên. Tác giả luận văn NGUYỄN VIỆT ANH MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. iv DANH MỤC BẢNG.

v CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU. Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Đối tƣợng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học của đề tài. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài.

Bố cục của nghiên cứu. 4 CHƢƠNG 2 TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT. Hiệu quả kinh doanh và bản chất của nó. Nguyên tắc tối đa hóa sản lƣợng của nhà sản xuất.

Nguyên tắc tối đa hóa lợi nhuận trong SXKD. Ứng dụng công nghệ (technology adoption). Thƣơng mại điện tử. Khái niệm TMĐT.

Các đặc trƣng của thƣơng mại điện tử. Lợi ích của TMĐT. Các hình thức TMĐT đã đƣợc ứng dụng. 19 CHƢƠNG 3 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Cơ sở xây dựng khung nghiên cứu. Tổng hợp các yếu tố từ các nghiên cứu trƣớc. Các thang đo trong nghiên cứu khoa học. Kích thƣớc mẫu nghiên cứu.

Khung phân tích. Khung phân tích. Mô tả khung phân tích. Phân tích định lƣợng.

28 CHƢƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Kiên Giang và tình hình ứng dụng TMĐT. Tổng quan về Kiên Giang. Hạ tầng công nghệ thông tin Kiên Giang.

Kết quả phân tích. Thống kê mô tả. Các yếu tố ảnh hƣớng đến nhu cầu xây dựng website TMĐT. Các yếu tố ảnh hƣớng đến tham gia sàn TMĐT Kiên Giang.

Tổng hợp nhu cầu tham gia TMĐT của doanh nghiệp. Kết quả hồi quy. 68 CHƢƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH. Hàm ý chính sách.

75 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. PHIẾU PHỎNG VẤN. PHỤ LỤC II. DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT APEC Tổ chức Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dƣơng CNTT Công nghệ thông tin DTSQ Dự trữ sinh quyển TMĐT Thƣơng mại điện tử UNCITRAL Ủy ban Liên hợp quốc về Luật Thƣơng mại quốc tế WTO Tổ chức thƣơng mại thế giới DANH MỤC BẢNG Bảng 1.

Thống kê, tính điểm hạ tầng kỹ thuật CNTT của Kiên Giang. Thống kê, tính điểm hạ tầng nhân lực CNTT của Kiên Giang. Thống kê, tính điểm lĩnh vực ứng dụng CNTT. Thống kê, tính điểm lĩnh vực sản xuất -kinh doanh CNTT.

Thống kê, tính điểm lĩnh vực môi trƣờng tổ chức - chính sách. Tổng hợp Vietnam ICT Index 2015 của Kiên Giang. Thống kê về giới tính. Thống kê về năm sinh.

Thống kê về dân tộc. Thống kê về trình độ. Thống kê về loại hình doanh nghiệp. Thống kê về lĩnh vực kinh doanh.

Thống kê về vốn kinh doanh. Thống kê về số lao động. Thống kê về số máy tính đƣợc trang bị. Thống kê về số lao động chuyên trách CNTT.

Thống kê về thiết bị phục vụ TMĐT. Thống kê về website của doanh nghiệp. Thống kê về cấp độ website. Thống kê về sử dụng email trong doanh nghiệp.

Thống kê về thanh toán không dùng tiền mặt. Thống kê về phần mềm sử dụng. Thống kê về chữ ký điện tử. Thống kê về tính năng của website.

Thống kê về mục đích sử dụng email. Thống kê về kế hoạch sử dụng email. Thống kê về hình thức giao dịch TMĐT. Thống kê hiệu quả bán hàng.

Ƣớc tính hiệu quả hoạt động kinh doanh năm 2014. Ƣớc tính hiệu quả hoạt động kinh doanh năm 2015. So sánh hiệu quả hoạt động kinh doanh. Hiệu quả ứng dụng TMĐT.

Nhận định những rào cản TMĐT. Mức độ sẵn sàng trả phí dịch vụ. Nhu cầu trang bị kiến thức. Thống kê về hình thức đào tạo.

Thống kê về thời gian đào tạo. Thống kê về nội dung đào tạo. Nhu cầu xây dựng website. Thống kê về nhu cầu tham gia giao dịch TMĐT.

68 DANH MỤC BIỂU- HÌNH ẢNH Biểu đồ 1. Tài nguyên đất Kiên Giang. Thống kê, tính điểm hạ tầng kỹ thuật CNTT của Kiên Giang. Thống kê, tính điểm hạ tầng nhân lực CNTT của Kiên Giang.

Thống kê, tính điểm lĩnh vực ứng dụng CNTT. Tổng hợp Vietnam ICT Index 2015 của Kiên Giang. Thống kê về lĩnh vực kinh doanh. Thống kê về thiết bị phục vụ TMĐT.

Thống kê về tính năng của website. Thống kê hiệu quả bán hàng. Nhu cầu xây dựng website. Thống kê về nhu cầu tham gia giao dịch TMĐT.

Khung phân tích. Khung phân tích. 25 1 CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU 1. Lý do chọn đề tài Tốc độ phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ đã có những tác động to lớn đến nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.

Nền thƣơng mại thế giới đang có những chuyển hƣớng rõ rệt từ hình thức thƣơng mại truyền thống sang nền thƣơng mại điện tử (TMĐT). Để đáp ứng đƣợc những thách thức to lớn của toàn cầu hoá và tự do hoá thƣơng mại thì các doanh nghiệp cần phải nhanh chóng tiếp cận sự thay đổi này nếu không muốn tụt hậu. Chỉ vài thập kỷ gần đây, phƣơng thức làm thƣơng mại của thế giới đã có những bƣớc tiến quan trọng so với nền thƣơng mại truyền thống đã tồn tại hàng ngàn năm qua với sự xuất hiện của Internet và công nghệ thông tin. Chính sự xuất hiện và phát triển của nó đã làm cho khoảng cách địa lý giữa các nƣớc gần gũi hơn và tạo ra hƣớng phát triển mới, mở đƣờng cho giao thƣơng quốc tế.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thƣơng mại, cùng với các hiệp định tự do thƣơng mại song phƣơng đã tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp, đồng thời cũng tạo ra sức ép cạnh tranh ngày càng lớn không chỉ cho các doanh nghiệp mà còn cả các quốc gia trong xu hƣớng thế giới phẳng. Trƣớc sức mạnh của công nghệ số, các hoạt động thƣơng mại truyền thống đang và sẽ tiếp tục chuyển sang xu hƣớng trực tiếp, trực tuyến giúp các hoạt động giao thƣơng xoá bỏ khoảng cách địa lý, tiết kiệm đƣợc chi phí, thời gian, tăng hiệu suất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kinh tế đem lại những lợi ích to lớn cho toàn xã hội. Đối với các doanh nghiệp, công nghệ thông tin đang và sẽ thay đổi nhanh chóng phƣơng thức hoạt động kinh doanh, thay đổi cơ bản các chiến lƣợc kinh doanh, thay đổi cách mà doanh nghiệp giao dịch với doanh nghiệp 2 khác, với khách hàng và trong nội bộ doanh nghiệp.

Trong tiến trình hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp muốn tồn tại và cạnh tranh trên thƣơng trƣờng thì phải nhanh chóng nắm bắt các thông tin liên quan đến lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp mình đến với ngƣời tiêu dùng. TMĐT chính là một công cụ hiện đại giúp cho các doanh nghiệp có thể thâm nhập vào thị trƣờng thế giới, thu nhập các thông tin quản trị nhanh hơn, nhiều hơn, chính xác hơn. Với TMĐT, các doanh nghiệp cũng có thể tìm kiếm các cơ hội kinh doanh mới, quảng bá thƣơng hiệu, giới thiệu sản phẩm mới đến với đông đảo ngƣời tiêu dùng ở bất kỳ nơi nào trên thế giới nếu đã có kết nối với các phƣơng tiện điện tử. Trong quá trình Việt Nam hội nhập vào nền kinh tế trong khu vực và thế giới thì các doanh nghiệp nói chung, doanh nghiệp vừa và nhỏ nói riêng phải sẵn sàng thích ứng với môi trƣờng kinh doanh mới, mà bƣớc đi đầu tiên chính là phải ứng dụng TMĐT vào trong hoạt động kinh doanh của mình.

Thực tiễn tình hình ứng dụng TMĐT trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong thời gian qua nhƣ thế nào? Việc ứng dụng TMĐT chịu ảnh hƣởng bởi các yếu tố nào? Làm sao để thúc đẩy các doanh nghiệp tham gia vào các hoạt động TMĐT?. Đề tài “Phân tích các yếu tố tác động đến việc ứng dụng TMĐT trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Kiên Giang” sẽ làm rõ những vấn đề trên. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung Vận dụng các lý thuyết vào thực tiễn để tìm ra các yếu tố tác động đến việc ứng dụng TMĐT trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Qua đó đề xuất các chính sách và các chƣơng trình phát triển ứng dụng TMĐT trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả kinh doanh và năng lực cạnh tranh đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực.