Luận Văn Thạc Sĩ: Phân Tích Liên Kết Từ Vựng Trong Diễn Ngôn Tin Kinh Tế Tiếng Anh và Tiếng Việt

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ulis an analysis of lexical cohesion of english and vietnamese economic news discourse, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Tuyết An
• Trường học: Vietnam National University - Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Analysis Of Lexical Cohesion Of English And Vietnamese Economic News Discourse Phân tích các phương tiện liên kết từ vựng trong diễn ngôn tin kinh tế Tiếng Anh và Tiếng Việt
• Loại tài liệu: Minor Thesis
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PART A: INTRODUCTION
• 1.1. I. Rationale of the study
• 1.2. II. Scope of the study
• 1.3. III. Aims of the study
• 1.4. IV. Research Methods
• 1.5. VI. Organization of the study
• PART B: DEVELOPMENT
• 1. CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND
• 1.1. I. Discourse and discourse analysis
• 1.2. I. Discourse and Text
• 1.3. I. Spoken and written discourse
• 1.4. I. Context of situation
• 1.5. I. Register and genre
• 1.6. I. Economic news discourse
• 2. CHAPTER II: A COMPARISON OF LEXICAL COHESION IN ENGLISH AND VIETNAMESE ECONOMIC NEWS DISCOURSE
• 2.1. II. Frequency of occurrence of two major types of lexical cohesion
• 2.2. II. Superordinate/ Meronymy
• 2.3. II. Collocation
• PART C: CONCLUSIONS
• 3.1. I. Limitations of the study
• 3.2. III. Implications for teachers and EFL learners
• 3.3. III. Implications for teaching and learning ESP
• 3.4. III. Implications for teaching and learning translation
• 3.5. IV. Recommendations for further studies
• REFERENCES
• APPENDICES

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Liên Kết Từ Vựng Trong Diễn Ngôn Kinh Tế

Phân tích liên kết từ vựng trong diễn ngôn kinh tế tiếng Anh và tiếng Việt là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng. Nó giúp hiểu rõ cách mà từ vựng được sử dụng để tạo ra sự liên kết và mạch lạc trong các bài viết kinh tế. Việc nghiên cứu này không chỉ giúp cải thiện khả năng viết mà còn nâng cao khả năng hiểu biết về ngôn ngữ trong bối cảnh kinh tế.

1.1. Khái Niệm Về Liên Kết Từ Vựng Trong Diễn Ngôn

Liên kết từ vựng là một trong những yếu tố chính tạo nên sự mạch lạc trong văn bản. Nó bao gồm các mối quan hệ giữa các từ và cụm từ trong một văn bản, giúp người đọc dễ dàng theo dõi ý tưởng và thông điệp được truyền tải.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Diễn Ngôn Kinh Tế

Diễn ngôn kinh tế không chỉ là một phần của ngôn ngữ học mà còn là một công cụ quan trọng trong việc truyền đạt thông tin kinh tế. Nó phản ánh cách mà các cộng đồng sử dụng ngôn ngữ để diễn đạt các khái niệm và ý tưởng phức tạp.

II. Vấn Đề Trong Phân Tích Liên Kết Từ Vựng Giữa Tiếng Anh và Tiếng Việt

Mặc dù có nhiều điểm tương đồng, nhưng việc phân tích liên kết từ vựng giữa tiếng Anh và tiếng Việt cũng gặp phải nhiều thách thức. Sự khác biệt về ngữ pháp, cấu trúc câu và cách sử dụng từ vựng có thể gây khó khăn cho người học và người nghiên cứu.

2.1. Sự Khác Biệt Trong Cấu Trúc Ngữ Pháp

Cấu trúc ngữ pháp của tiếng Anh và tiếng Việt có nhiều điểm khác biệt. Điều này ảnh hưởng đến cách mà từ vựng được liên kết và sử dụng trong các văn bản kinh tế.

2.2. Thách Thức Trong Việc Hiểu Ngữ Nghĩa

Ngữ nghĩa của từ vựng trong tiếng Anh và tiếng Việt có thể khác nhau, dẫn đến việc hiểu sai ý nghĩa trong các văn bản kinh tế. Việc nắm rõ ngữ nghĩa là rất quan trọng để đảm bảo sự chính xác trong diễn đạt.

III. Phương Pháp Phân Tích Liên Kết Từ Vựng Trong Diễn Ngôn Kinh Tế

Để phân tích liên kết từ vựng, nhiều phương pháp khác nhau đã được áp dụng. Các phương pháp này giúp xác định các loại liên kết từ vựng và cách chúng được sử dụng trong các văn bản kinh tế.

3.1. Phương Pháp So Sánh Giữa Hai Ngôn Ngữ

Phương pháp so sánh giúp xác định sự tương đồng và khác biệt trong cách sử dụng từ vựng giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Điều này cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách mà các ngôn ngữ này hoạt động.

3.2. Phân Tích Từ Vựng Theo Mô Hình Của Halliday và Hasan

Mô hình của Halliday và Hasan về liên kết từ vựng cung cấp một khung lý thuyết vững chắc để phân tích các mối quan hệ từ vựng trong văn bản. Nó giúp xác định các loại liên kết và cách chúng tương tác với nhau.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phân Tích Liên Kết Từ Vựng

Phân tích liên kết từ vựng có nhiều ứng dụng thực tiễn trong việc giảng dạy và học tập ngôn ngữ. Nó giúp người học cải thiện khả năng viết và hiểu văn bản kinh tế một cách hiệu quả hơn.

4.1. Cải Thiện Kỹ Năng Viết

Việc nắm vững các liên kết từ vựng giúp người học viết các văn bản kinh tế một cách mạch lạc và rõ ràng hơn. Điều này rất quan trọng trong môi trường kinh doanh hiện đại.

4.2. Nâng Cao Khả Năng Hiểu Văn Bản

Phân tích liên kết từ vựng cũng giúp người học hiểu rõ hơn về các văn bản kinh tế, từ đó có thể đưa ra các quyết định chính xác hơn trong công việc.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Phân Tích Liên Kết Từ Vựng

Phân tích liên kết từ vựng trong diễn ngôn kinh tế sẽ tiếp tục phát triển và đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu biết ngôn ngữ. Nghiên cứu này không chỉ có giá trị học thuật mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc giảng dạy và học tập.

5.1. Xu Hướng Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phát triển các công cụ phân tích tự động để hỗ trợ việc phân tích liên kết từ vựng trong các văn bản kinh tế.

5.2. Tác Động Đến Giáo Dục Ngôn Ngữ

Phân tích liên kết từ vựng sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến cách mà ngôn ngữ được giảng dạy, giúp người học nắm vững các kỹ năng cần thiết để thành công trong môi trường kinh tế toàn cầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng, liên kết từ vựng đóng vai trò trung tâm tạo nên tính mạch lạc và liên kết của văn bản. Theo học giả Hoey (1991), liên kết từ vựng là hình thức liên kết quan trọng nhất, chiếm khoảng 40% tổng số phương tiện liên kết trong toàn bộ cấu trúc văn bản. Diễn ngôn tin tức kinh tế là thể loại báo chí đặc thù, đòi hỏi tính chính xác, tính thời sự cao và mật độ thông tin đậm đặc. Tuy nhiên, người học tiếng Anh và các dịch giả thường gặp nhiều rào cản khi tiếp cận, phân tích cũng như chuyển ngữ các mạng lưới từ vựng phức tạp trong văn bản tin tức kinh tế giữa tiếng Anh và tiếng Việt.

Công trình nghiên cứu phân tích đối chiếu hệ thống phương tiện liên kết từ vựng trong diễn ngôn tin tức kinh tế tiếng Anh và tiếng Việt, nhằm giải quyết triệt để vấn đề thụ đắc ngôn ngữ và nâng cao chất lượng biên dịch chuyên ngành. Mục tiêu trọng tâm của luận văn gồm: xác định tần suất xuất hiện của các phương tiện liên kết từ vựng, làm rõ quy luật vận hành của từng tiểu loại liên kết trong hai ngôn ngữ, và so sánh đối chiếu để rút ra các điểm tương đồng cùng dị biệt mang tính bản chất.

Phạm vi khảo sát của đề tài tập trung vào 20 bài báo kinh tế tiêu biểu (gồm 10 bài báo tiếng Anh trích từ các ấn phẩm uy tín như The Times, The Sunday Times, The Wall Street Journal, Real Life Economics và 10 bài báo tiếng Việt từ Thời Báo Kinh Tế Việt Nam, Tiền Phong, Người Lao Động, Kinh tế Tài chính & Thị trường Chứng khoán) được phát hành trong giai đoạn 2009 - 2010. Kết quả khảo sát đã lượng hóa chi tiết 1.170 phương tiện liên kết từ vựng (592 mối liên kết trong tiếng Anh và 578 mối liên kết trong tiếng Việt), mang lại giá trị học thuật thực tiễn cao cho công tác giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành kinh tế (ESP) và đào tạo biên - phiên dịch.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống phân tích dựa trên mô hình lý thuyết liên kết văn bản kinh điển của Halliday và Hasan (1976), kết hợp với các bổ cứu phân loại từ vựng học của Hoey (1991), Trần Ngọc Thêm (1985) và Hoàng Văn Vân (2006). Mô hình tập trung vào 2 phạm trù liên kết từ vựng lớn: Phép lặp (Reiteration) và Phép kết hợp từ (Collocation).

Trong đó, 4 khái niệm then chốt được định nghĩa tường minh:

1. Diễn ngôn và Văn bản (Discourse and Text): Diễn ngôn được nhìn nhận là một quá trình tương tác giao tiếp xã hội, trong khi văn bản là sản phẩm lưu trữ vật lý của quá trình đó.
2. Ngữ cảnh tình huống (Context of Situation): Hoạt động giao tiếp được định hình qua 3 biến số phong cách chức năng (Register): Trường diễn ngôn (Field - nội dung hành động), Phương thức diễn ngôn (Mode - kênh giao tiếp viết), và Bầu không khí giao tiếp (Tenor - mối quan hệ giữa nhà báo và độc giả).
3. Phép lặp (Reiteration): Bao gồm 4 tiểu loại chính là lặp nguyên từ (Repetition: lặp đơn và lặp phức), đồng nghĩa/gần đồng nghĩa (Synonym), trái nghĩa (Antonym: tương phản, quan hệ, chuỗi thứ tự), và quan hệ bao hàm/thành phần (Superordinate/Meronymy).
4. Phép kết hợp từ (Collocation): Mối quan hệ kết hợp ngữ nghĩa tự nhiên giữa các thực từ, phân nhánh thành kết hợp kết quả (Resultative), kết hợp phẩm chất (Modificational), và kết hợp ngữ cảnh (Contextual).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích tư liệu (Document Analysis) làm trọng tâm, phối hợp chặt chẽ với phương pháp miêu tả ngôn ngữ học, phương pháp phân tích thống kê định lượng và đối chiếu so sánh định tính.

• Cỡ mẫu và quy mô: Tổng dung lượng khảo sát gồm 20 bài báo hoàn chỉnh, chia đều 10 bài tiếng Anh và 10 bài tiếng Việt với tổng số 1.170 mối liên kết từ vựng được mã hóa độc lập.
• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu có chủ đích từ các cơ quan thông tấn và báo chí kinh tế chính thống. Mẫu được chọn bảo đảm tính chuẩn mực về thể loại, đa dạng tác giả, phản ánh chân thực các chủ đề vĩ mô như lạm phát, thương mại quốc tế, thị trường tài chính và thuế thu nhập.
• Lý do lựa chọn phương pháp: Việc kết hợp định lượng thống kê giúp xác lập chính xác tỷ lệ phân bố phần trăm của từng mối liên kết, trong khi phân tích định tính giúp làm sáng tỏ cơ chế ngữ dụng và ảnh hưởng của loại hình ngôn ngữ đơn lập (tiếng Việt) so với ngôn ngữ biến hình (tiếng Anh) trong diễn ngôn báo chí.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ 1.170 mối liên kết từ vựng trong ngữ liệu nghiên cứu đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

TỔNG SỐ PHƯƠNG TIỆN LIÊN KẾT TỪ VỰNG: 1.170

1. Sự áp đảo tuyệt đối của phép lặp: Trong cả hai ngôn ngữ, phép lặp (Reiteration) chiếm tỷ trọng vượt trội với 88,52% (524 liên kết) ở tiếng Anh và 89,79% (519 liên kết) ở tiếng Việt. Ngược lại, phép kết hợp từ (Collocation) chỉ chiếm 11,48% (68 liên kết) ở tiếng Anh và 10,21% (59 liên kết) ở tiếng Việt.
2. Phép lặp từ vựng (Repetition) giữ vị thế thống trị: Trong cấu trúc của phép lặp, lặp từ vựng chiếm tới 73,66% (386/524 liên kết) trong tiếng Anh và đạt mức 80,35% (417/519 liên kết) trong tiếng Việt. Phân tích sâu về hình thái lặp:
   • Lặp từ vựng đơn (Simple repetition): Chiếm 88,60% (342 liên kết) trong tiếng Anh và chiếm tỷ lệ áp đảo 97,36% (406 liên kết) trong tiếng Việt.
   • Lặp từ vựng phức (Complex repetition - thay đổi từ loại/hình thái): Xuất hiện đáng kể trong tiếng Anh với 11,40% (44 liên kết), trong khi tiếng Việt chỉ chiếm khiêm tốn 2,64% (11 liên kết).
3. Phân bố các tiểu loại phép lặp khác:
   • Từ đồng nghĩa (Synonym): Đứng thứ hai ở cả hai ngôn ngữ, chiếm 14,12% (74 liên kết) trong tiếng Anh và 11,56% (60 liên kết) trong tiếng Việt.
   • Từ trái nghĩa (Antonym): Chiếm 6,30% (33 liên kết) trong tiếng Anh và 3,66% (19 liên kết) trong tiếng Việt. Quan hệ tương phản (Contrary) chiếm ưu thế lớn nhất trong nhóm từ trái nghĩa ở cả tiếng Anh (45,45%) lẫn tiếng Việt (52,63%).
   • Thượng danh/Phần - Toàn thể (Superordinate/Meronymy): Chiếm 6,49% (34 liên kết) trong tiếng Anh và 4,43% (23 liên kết) trong tiếng Việt.
4. Cơ cấu của phép kết hợp từ (Collocation):
   • Tiếng Anh thiên về kết hợp phẩm chất (Modificational collocation) với tỷ lệ 52,94% (36/68 liên kết), như "sharpest rise", "substantial increase".
   • Tiếng Việt thiên về kết hợp ngữ cảnh (Contextual collocation) với 67,80% (40/59 liên kết), như "cấp tín dụng", "thu thập tài liệu". Kết hợp kết quả (Resultative collocation) chiếm tỷ lệ nhỏ nhất ở cả hai ngôn ngữ (5,88% ở tiếng Anh và 3,39% ở tiếng Việt).

Thảo luận kết quả

Khi dữ liệu được hệ thống hóa qua các bảng đối sánh tần suất, nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự khác biệt giữa hai ngôn ngữ xuất phát từ đặc trưng loại hình học. Tiếng Anh là ngôn ngữ biến hình, sở hữu hệ thống phụ tố phái sinh phong phú (derivational affixes), cho phép nhà báo dễ dàng chuyển đổi từ loại nhằm tạo nên các mối liên kết lặp phức như "grow" sang "growth", "increase (v)" sang "increase (n)". Trái lại, tiếng Việt thuộc loại hình đơn lập, ranh giới từ loại mang tính linh hoạt cao nhưng không có biến đổi hình thái, dẫn đến việc nhà báo tiếng Việt chủ yếu sử dụng phép lặp đơn nguyên vẹn (97,36%).

SO SÁNH CƠ CẤU PHÉP LẶP TỪ VỰNG (REPETITION)

Một dị biệt ngữ pháp - ngữ dụng quan trọng khác là vai trò của từ chỉ xuất (Reference items). Trong tiếng Anh, danh từ được lặp lại gần như bắt buộc phải đi kèm mạo từ xác định "the" hoặc đại từ chỉ định "this/that" để tạo tính liên kết đồng chỉ xuất. Trong tiếng Việt, các từ chỉ định như "này", "đó", "ấy" thường xuyên được lược bỏ trong văn cảnh báo chí mà câu văn vẫn duy trì trọn vẹn mạch nghĩa liên kết nhờ tính suy diễn ngữ cảnh.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa hoạt động giảng dạy và dịch thuật:

1. Đổi mới phương pháp thiết kế học liệu đọc hiểu ESP: Giảng viên tiếng Anh chuyên ngành kinh tế cần tuyển chọn các bài báo cập nhật từ các nguồn chính thống, xây dựng các bài tập nhận diện mạng lưới liên kết từ vựng (Lexical chains). Mục tiêu nâng cao 25% khả năng đọc hiểu chuyên sâu của sinh viên trong lộ trình 1 học kỳ.
2. Huấn luyện kỹ năng chuyển đổi hình thái trong biên dịch: Giảng viên biên dịch cần tổ chức các chuyên đề chuyên sâu hướng dẫn sinh viên khai thác linh hoạt phép lặp phức và từ đồng nghĩa, tránh dịch thô từng từ (word-for-word). Mục tiêu giảm thiểu 90% lỗi diễn đạt lặp từ đơn điệu khi dịch xuôi từ tiếng Việt sang tiếng Anh trong vòng 3 tháng đào tạo.
3. Xây dựng hệ thống bài tập Collocation theo chủ đề: Chuyên viên phát triển chương trình cần biên soạn các bài tập đối chiếu kết hợp từ chuyên ngành (như "giải ngân - disbursement", "thắt chặt chi tiêu - curb spending"), xử lý triệt để sự khác biệt giữa kết hợp phẩm chất và kết hợp ngữ cảnh. Thời gian triển khai định kỳ 2 tiết/tuần.
4. Tăng cường thói quen sử dụng từ điển kết hợp từ chuyên dụng: Người học tiếng Anh và dịch giả chuyên nghiệp cần chủ động tra cứu từ điển chuyên ngành như LTP Dictionary of Selected Collocations và BBI Combinatory Dictionary of English, thiết lập sổ tay từ vựng kinh tế nhằm cải thiện 30% tính chuẩn xác và tự nhiên trong hành văn học thuật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và góc nhìn học thuật hữu ích cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Giảng viên tiếng Anh chuyên ngành (ESP): Sử dụng các bảng phân loại và khung phân tích ngữ liệu làm tài liệu tham khảo trực tiếp để thiết kế bài giảng đọc hiểu và viết học thuật chuyên sâu.
2. Sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh và Biên - Phiên dịch: Khai thác các phân tích đối chiếu song ngữ để nắm vững cách tạo liên kết văn bản, nâng cao năng lực viết luận và thực hành dịch thuật tin tức báo chí chuẩn xác.
3. Biên tập viên, Nhà báo kinh tế: Tiếp cận các mô thức tổ chức từ vựng và cấu trúc diễn ngôn chuẩn mực nhằm nâng cao tính mạch lạc, tính logic và sức thuyết phục trong các ấn phẩm tin tức tài chính.
4. Học viên sau đại học và Nhà nghiên cứu ngôn ngữ học: Kế thừa khung phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính để mở rộng phạm vi phân tích sang các thể loại diễn ngôn khác như báo cáo thường niên, giáo trình hay luận văn học thuật.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao phép lặp lại chiếm tỷ lệ cao nhất trong diễn ngôn kinh tế ở cả hai ngôn ngữ? Phép lặp chiếm từ 73,66% đến 80,35% tổng số phép lặp vì diễn ngôn kinh tế đòi hỏi tính chuẩn xác tuyệt đối về thuật ngữ khoa học (như lạm phát, GDP, chỉ số giá). Việc lặp lại chuẩn xác danh từ giúp văn bản tránh tối đa sự đa nghĩa và mơ hồ.

2. Điểm khác biệt rõ nhất giữa tiếng Anh và tiếng Việt trong việc sử dụng phép lặp là gì? Tiếng Anh sử dụng phép lặp phức (11,40%) nhiều hơn hẳn tiếng Việt (2,64%) nhờ hệ thống biến đổi hình thái từ. Tiếng Việt chủ yếu sử dụng phép lặp đơn nguyên vẹn (97,36%) và thường linh hoạt lược bỏ các từ chỉ định liên kết.

3. Phép kết hợp từ (Collocation) thể hiện sự khác biệt thế nào giữa hai ngôn ngữ? Trong tiếng Anh, kết hợp phẩm chất (Modificational) chiếm ưu thế với 52,94% nhằm miêu tả mức độ biến động kinh tế. Trong tiếng Việt, kết hợp ngữ cảnh (Contextual) chiếm ưu thế với 67,80%, phản ánh mối liên hệ tự nhiên giữa hành động và chủ thể.

4. Dữ liệu khảo sát của luận văn được thu thập từ những nguồn báo chí nào? Tư liệu nghiên cứu gồm 20 bài báo được chọn lọc từ các nguồn uy tín: tiếng Anh gồm The Times, The Sunday Times, The Wall Street Journal; tiếng Việt gồm Thời Báo Kinh Tế Việt Nam, Báo Tiền Phong, Kinh tế Tài chính & Thị trường Chứng khoán.

5. Nghiên cứu này có ý nghĩa gì đối với việc đào tạo dịch thuật chuyên ngành kinh tế? Nghiên cứu giúp người dịch nhận thức rõ các đơn vị kết hợp từ nguyên khối, tránh dịch rời rạc từng từ, đồng thời tận dụng phép biến đổi từ loại trong tiếng Anh để tạo nên bản dịch tự nhiên và đúng văn phong kinh tế.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích và đối chiếu 1.170 phương tiện liên kết từ vựng trên 20 văn bản tin tức kinh tế tiếng Anh và tiếng Việt, xác lập bức tranh toàn diện về tổ chức diễn ngôn.
• Khẳng định tính phổ quát của phép lặp khi chiếm gần 90% tổng số phương tiện liên kết ở cả hai ngôn ngữ, trong đó lặp danh từ là phương thức chủ đạo.
• Làm sáng tỏ ảnh hưởng sâu sắc của đặc trưng loại hình học đến cấu trúc lặp phức và cơ chế kết hợp từ giữa ngôn ngữ biến hình (tiếng Anh) và ngôn ngữ đơn lập (tiếng Việt).
• Đóng góp hệ thống giải pháp sư phạm và phương pháp dịch thuật có tính ứng dụng cao, giúp cải thiện chất lượng giảng dạy ESP và dịch chuyên ngành.
• Mở ra hướng nghiên cứu tiếp nối trong vòng 1-2 năm tới về các thể loại văn bản kinh tế chuyên sâu hơn như báo cáo thường niên, phân tích tài chính doanh nghiệp và diễn ngôn học thuật.

Quý độc giả, giảng viên và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác toàn diện các dữ liệu và phân tích chuyên sâu của luận văn để phục vụ công tác giảng dạy, học tập và phát triển nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY - HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES NGUYỄN THỊ TUYẾT AN ANALYIS OF LEXICAL COHESION OF ENGLISH AND VIETNAMESE ECONOMIC NEWS DISCOURSE Phân tích các phương tiện liên kết từ vựng trong diễn ngôn tin kinh tế Tiếng Anh và Tiếng Việt M. MINOR THESIS FIELD: ENGLISH LINGUISTICS CODE: 60.15 HA NOI - 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENTS PART A: INTRODUCTION 1 I. Rationale of the study 1 II. Scope of the study 2 III.

Aims of the study 2 IV. Research Methods 3 VI. Organization of the study 3 PART B: DEVELOPMENT 5 CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND 5 I. Discourse and discourse analysis 5 I.

Discourse and Text 6 I. Spoken and written discourse 7 I. Context of situation 8 I. Register and genre 13 I.

Economic news discourse 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER II: A COMPARISON OF LEXICAL COHESION IN ENGLISH AND VIETNAMESE ECONOMIC NEWS DISCOURSE 17 II. Frequency of occurrence of two major types of lexical cohesion 17 II. Superordinate/ Meronymy 31 II. Collocation 34 PART C: CONCLUSIONS 40 I.

Limitations of the study 40 III. Implications for teachers and EFL learners 40 III. Implications for teaching and learning ESP 40 III. Implications for teaching and learning translation 41 IV.

Recommendations for further studies 42 REFERENCES 43 APPENDICES LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Table 1: Frequency of occurrence and percentage of contribution of two major types of lexical cohesion in English and Vietnamese ………. 17 economic news Table 2: Frequency of occurrence and percentage of contribution of sub-categories of reiteration in English and Vietnamese economic news ………. 18 Table 3: Frequency of occurrence and percentage of contribution of sub- categories of repetition………. 20 Table 4: Frequency of occurrence and percentage of contribution of subtypes of antonym ……………………………………………………… ……….

29 Table 5: Frequency of occurrence and percentage of contribution of subtypes of lexical collocation…………………………………………. 36 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PART I: INTRODUCTION I. Rationale of the study Nowadays, the need of international communication has been increasing rapidly and English is regarded as a predominant means of international communication, particularly in transferring written information. Most of magazines, newspapers, internet sites, etc.

of both English speaking countries and non-English speaking countries are published, exchanged in English. Vietnam is not an exception. Lexical competence is indispensable part of communicative competence because it indicates the ability to use language in different contexts. Lexis helps to make texts coherent and cohesive by establishing grammatical and lexico-grammatical relations.

Actually, knowing how to select appropriate vocabulary to deal with specific topics in specific genres means knowing how to create coherent and cohesive texts. This can be achieved by utilizing lexical cohesive devices. Hoey (1991) claims that ―lexical cohesion is the single most important form of cohesion, accounting for something like forty percent of cohesion ties in text‖[28] and that ―various lexical relationships between the different sentences making up a text provide a measure of the cohesiveness of the text. The centrality and importance to the text of any particular sentence within the text will be determined by the number of lexical connections that sentences have to other sentences in the text‖ [31] As a learner, a teacher, and a beginning researcher of English, the author would like to choose An analysis of lexical cohesion of English and Vietnamese Economic news discourse as the topic of this study with the hope to deeply understand how lexical cohesion is achieved in economic news discourse and the importance of lexical cohesion in English and Vietnamese in general and in economic news discourse in particular.

Studying and analyzing economic news discourse is of the author‘s high interest because (i) economic news is widely available and easily accessible data that provide rich sources for research, studying, teaching and learning. (ii) economic news discourse not only represents speech communities' use of and attitudes towards languages but also influences them. (iii) economic news helps us to understand a lot about social meanings and stereotypes embedded in, produced and reproduced through discourse and LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Through reading economic news we can also learn more about other nations in cultural side (iv) coherence and cohesion in general and lexical cohesion in particular play such an important role in understanding economic news discourse because of their function of binding texts together by creating sequences of meaning.

Scope of the study Within the framework of a minor M.A thesis, the present study will not take up all items involved in cohesion. The writer will focus only on lexical cohesion of English and Vietnamese Economic News discourse taken from some mainstream newspapers. The comparison between lexical cohesion in English and Vietnamese economic news discourse will reveal the similarities and differences between these two languages. It is hoped that this study will help the teachers and students to gain an insight into the use of lexical cohesive devices in English and Vietnamese economic news.

Aims of the study The inter-related aims of this thesis are: (i) to make comparative analysis of lexical cohesion between English and Vietnamese economic news discourse to help readers surmount difficulties in using and understanding the lexical cohesive devices. (ii) to figure out how these cohesive devices are used in English and Vietnamese economic news discourse. (iii) to give a systematic and comprehensive description of lexical cohesion features in English and Vietnamese. (iv) to help the teachers and students to gain an insight into the use of lexical cohesive devices in English and Vietnamese economic news.

Research questions In order to analyse lexical cohesion of English and Vietnamese in economic news the thesis raises a question “What are the similarities and differences between the use of lexical cohesive devices in English and Vietnamese economic news discourse?” This research question will be clarified by three other sub-questions as follows: (i) How is lexical cohesion via lexical devices realized in English and Vietnamese economic news discourses? (ii) What are the most frequently used lexical cohesive devices in English and Vietnamese economic news discourses? LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (iii)What are the overall features of English and Vietnamese economic news discourse in terms of lexical cohesion? V. Research Methods Research methods of description, analysis and statistics in linguistics have been used to fulfill the objectives of the study. Specifically, document analysis is the primary research method used in this study, which focuses on analysis of lexical cohesion in the economic news. Halliday and Hasan‘s(1976) model is mainly adopted to identify lexical cohesive ties in the data.

Yet, the definition and classification of lexical cohesive ties are carefully explained and illustrated. The data for the present analysis have been selected from mainstream newspapers written in English including Economics, Real Life Economics, The Times, Times online, The Sunday Times, The Wall Street Journal… and Vietnamese such as Thời Báo Kinh Tế Việt Nam, Tiền Phong, Người Lao Động, Thanh niên, Kinh tế Tài chính và Thị trường Chứng khoán, … The study aims at collecting ten pieces of English economic news and ten pieces of Vietnamese ones written by different journalists. All lexical cohesive ties in these news discourses are picked up, the type of lexical cohesive devices are noted. However, only outstanding examples are used to illustrate, the percentages of various type of lexical cohesion in each language are calculated and the results are compared and contrasted within and between text groups of the same genre in both English and Vietnamese.

Organization of the study The thesis consists of three parts, references and appendices PART I: INTRODUCTION This part presents rationale, scope, and objectives of the study. Research methods, research questions and organization of the thesis are also given clearly in this part. PART II: DEVELOPMENT This is the focus of the study which consists of two chapters CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND This chapter provides fundamental and theoretical concepts related to the purpose of the study. It deals with theories of discourse, discourse analysis, coherence and cohesion, register and discourse genre.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER II: A COMPARISON OF LEXICAL COHESION IN ENGLISH AND VIETNAMESE ECONOMIC NEWS DISCOURSE This chapter not only investigates lexical items but also presents the description and exemplification of lexical cohesion in English and Vietnamese economic news to find out the similarities and differences between these two languages. Main features of lexical cohesive devices in English and Vietnamese economic news are also indicated in this chapter. PART III: CONCLUSIONS This final part gives the overall answers for the research questions of the study, implications for teaching and learning, and some suggestions for further studies. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PART II: DEVELOPMENT CHAPTER I: THEORETICAL BACKGROUND I.

Discourse and Discourse Analysis I. Discourse Analysis In his book An introduction to Discourse Analysis, Nguyen Hoa (2000) defined discourse analysis as ―a study of how and for what purposes language is used in a certain context of situation.‖ Yule (1996: 139) stated: "In the study of language, some of the most interesting questions arise in connection with the way language is 'used', rather than what its components (. ) We were, in effect, asking how it is that language-users interpret what other language users intend to convey. When we carry this investigation further and ask how it is that as language-users, make sense of what we read in texts, understand what speakers mean despite what they say, recognize connected as opposed to jumbled or incoherent discourse and successfully take part in that complex activity called conversation, we are undertaking what is known as discourse analysis." It is clear that discourse analysis is the examination of language used by members of a speech community.

It involves looking at both language form and language function and includes the study of both spoken interaction and written texts. It identifies linguistic features that characterize different genres as well as social and cultural factors that aid in our interpretation and understanding of different texts and types of talk. A discourse analysis of written texts might include a study of topic development and cohesion across the sentences, while an analysis of spoken language might focus on these aspects plus turn-taking practices, opening and closing sequences of social encounters, or narrative structure. The study of discourse has developed in a variety of disciplines— sociolinguistics, anthropology, sociology, and social psychology.

Thus, discourse analysis takes different theoretical perspectives and analytic approaches: speech act theory, interactional sociolinguistics, ethnography of communication, pragmatics, conversation analysis, and variation analysis (Schiffrin, 1994). Although each approach emphasizes different aspects of language use, they all view language as social interaction. A significant contribution to the evolution of discourse analysis has been made by British and American scholars. British discourse analysis has been mainly influenced by M.

Halliday's functional approach to language. Halliday's framework emphasized the LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] social function of language and the thematic and informational structure of speech and writing. De Beaugrande (1980), Halliday and Hasan (1976), Van Dijk (1972) as well as Prague School of linguists have made a significant contribution to this branch of linguistics by indicating the connection of grammar and discourse. On the other hand, the American discourse analysis has produced a large number of descriptions of discourse types along with social limitations of politeness and thorough description of face-preserving acts in speech.

Discourse and text Different linguists have different ways to define discourse. Brown and Yule (1983:18) pointed out that ―discourse is language material, either spoken or written, in actual uses by speakers (and writers) of the language.‖ Cook (1989:156) considered discourse as "stretches of language perceived to be meaningful, unified, and purposive". Crystal (1992: 72) had a similar perspective of discourse when he defined discourse as "a continuous stretch of (especially spoken) language larger than a sentence, often constituting a coherent unit such as a sermon, argument, joke, or narrative.