Chương I: Khái quát chung về hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh Chương II: Phân tích hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH Hợp Tiến CHUONG I: KHÁI QUAT CHUNG VE HIỆU QUÁ HOẠT ĐỘNG SAN XUAT KINH DOANH I. Khái niệm, ban chất và ý nghĩa của hiệu qua hoạt động sản xuất kinh doanh 1. Khái niệm và bản chất Mỗi phạm trù kinh tế đều được xem xét trên nhiều khía cạnh dẫn tới những cách định nghĩa khác nhau, vì vậy mà có nhiều ý kiến khác nhau về khái niệm hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Có quan điểm cho răng: "Hiệu quả hoạt động SXKD diễn ra khi xã hội không tăng sản lượng một loại hang hoá mà cũng không cắt giảm một loại hàng hoá khác.
Một nên kinh tế có hiệu quả nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất của nó". Trên phương diện này, việc phân bổ các nguồn lực của nên kinh tế sao cho việc sử dụng mọi nguồn lực sản xuất trên đường giới hạn khả năng sản xuất sẽ làm cho nền kinh tế thu được hiệu quả. Một số tác giả khác lại cho rằng "Hiệu quả sản xuất kinh doanh thể hiện ngay trong hiệu số giữa doanh thu và chi phí, nếu doanh thu lớn hơn chi phí thì kết luận doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả. Ngược lại doanh thu nhỏ hơn chi phí tức là doanh nghiệp làm ăn thua lỗ" quan điểm này đánh giá một cách chung chung hoạt động của doanh nghiệp, gia dụ như: Doanh thu lớn hon chi phí, nhưng do khách hang chiếm dụng vốn của doanh nghiệp dẫn đến tiền chỉ lại lớn hơn doanh thu thực tế, khi đó doanh nghiệp bị thâm hụt vốn, khả năng chi trả kém cũng có thé dẫn đến khủng hoảng mà cao hơn nữa là có thé bị phá sản.
Nhiều tác giả khác lại đề cập đến hiệu quả hoạt động SXKD ở dạng khái quát, họ coi: "Hiệu quả kinh tế của hoạt động SXKD được xác định bởi tỉ sỐ giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra dé dat được kết quả đó". Quan điểm này đánh giá được tốt nhất trình độ lợi dụng các nguồn lực ở mọi điều kiện "động" của hoạt động kinh tế. Theo quan điểm này thì hoàn toàn có thé tính toán được hiệu quả hoạt động SXKD cùng sự biến động và vận động không ngừng của các hoạt động kinh tế, chúng phụ thuộc vào quy mô và tốc độ biến động khác nhau. Như vậy hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế, biểu hiện sự phát triển kinh tế theo chiều sâu, nó phản ánh trình độ khai thác và sử dụng các nguồn lực trong quá trình tái sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh, với chỉ phí bỏ ra ít nhất mà đạt hiệu quả cao nhất.
Ban chat của hiệu quả kinh tế trong hoạt động sản xuất kinh doanh là phan ánh mặt chất lượng của các hoạt động sản xuất kinh doanh, phản anh trình độ sử dụng các nguồn lực (lao động, máy móc thiết bị, khoa học công nghệ và vốn) dé đạt được mục tiêu cuối cùng của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh - tối đa hóa lợi nhuận. Đề hiểu rõ được bản chất thực sự của hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh thì chúng ta phải phân biệt được ranh giới giữa hai khái niệm hiệu quả và kết quả của hoạt động sản xuất kinh doanh, vốn hay bị nhằm lẫn là một nhưng thực tế lại không phải. Ta có thể hiểu kết quả của hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là những gì doanh nghiệp đã đạt được sau một quá trình hoạt động mà họ đã bỏ công sức, tiền của vào đó, hay mục tiêu mà doanh nghiệp đã đề ra chính là kết quả mà họ cần đạt được. Mục tiêu đề ra có đạt được hay không sẽ phản ánh việc doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả hay không.
Ngoài ra thì kết quả đạt được có thể là đại lượng cân đo đong đếm được như số sản phẩm tiêu thụ, khối lượng sản xuất ra, doanh thu bán hàng, lợi nhuận. hoặc cũng có thê là các đại lượng định tính phản ánh mặt chất như uy tín, chất lượng sản phẩm. Còn khái niệm về hiệu quả hoạt động SXKD thì sử dụng cả hai chỉ tiêu là kết quả (yếu tố đầu ra) và chi phí (các nguồn lực đầu vào) dé đánh giá hiệu quả của quá trình hoạt động kinh doanh. Chi phí đầu vào càng nhỏ trong khi đầu ra càng lớn và chất lượng thì chứng tỏ hiệu quả sẽ cao.
Cả hai chỉ tiêu kết quả và chị phí đều có thể được đo bang thước do hiện vat va thước do giá tri. Trong thực tế, vấn đề đặt ra là hiệu quả kinh tế nói chung và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh nói riêng sẽ là mục tiêu hay phương tiện kinh doanh của doanh nghiệp, bởi đôi khi người ta có thé sử dụng hiệu quả là mục tiêu cần đạt được, đôi khi nó lại là một công cụ có thé nhận biết khả năng tiễn tới mục tiêu cần dat được là kết quả. Ý nghĩa Việc phân tích hiệu quả hoạt động SXKD có ý nghĩa vô cùng to lớn trong quá trình vận hành hoạt động của doanh nghiệp, cụ thể nó giúp các nhà quản trị: - Đánh giá được trình độ khai thác và tiết kiệm các nguồn lực đã có - Nắm bắt được trình độ các dây chuyền sản xuất hiện tại của doanh nghiệp so với thị trường, từ đó có những thay đổi về khoa học và công nghệ nhằm nâng cao sản xuất - Nâng cao tốc độ và chất lượng quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh - Doanh nghiệp có thé nhận biết ưu, nhược điểm trong quá trình sản xuất, trên cơ sở đó dé ra các biện pháp nhằm khai thác mọi khả năng tiềm tang dé phát huy ưu điểm cũng như khắc phục nhược điểm, phan dau nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, hạ giá thành, tăng khả năng cạnh tranh, tăng tích luỹ, nâng cao đời sống vật chat và tinh thần cho người lao động. Sự cần thiết nâng cao hiệu qua hoạt động sản xuất kinh doanh Nếu như nguồn tài nguyên tự nhiên là vô tận thì việc sản xuất cái gì?, sản xuất như thé nào?, sản xuất cho ai? sẽ không trở thành van đề đáng quan tâm.
Nhưng các ngành công nghiệp phát triển với tốc độ quá nhanh khiến cho tình trạng khan hiếm các nguồn tài nguyên thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng, vì vậy mà việc tìm kiếm nguyên nhiên vật liệu dé sản xuất phục vụ nhu cầu đời sống con người cũng hạn chế hơn. Từ đó bắt buộc các nhà sản xuất kinh doanh phải nghĩ đến việc lựa chọn sản xuất kinh doanh, sử dụng lao động như thé nào là hợp lý cũng như xác định sản pham nào là tối ưu, cần bao nhiêu chi phí dé hoàn thành sản phẩm một cách nhanh nhất, tốn kém ít nhất. Sự lựa chọn đúng đắn và thông minh sẽ mang lại cho doanh nghiệp hiệu quả kinh tế cao, thu được nhiều lợi nhuận. Không chỉ vì nguồn tài nguyên khan hiếm mà ngay trên thương trường, sự cạnh tranh giữa các sản phâm cũng ngày càng gay gắt do vậy doanh nghiệp nào có công nghệ tiên tiến hơn, chi phí sản xuất sản phâm thấp hơn nhưng dem lại chất lượng cao hơn thì doanh nghiệp đó sẽ ton tại và phát triển được, chứng tỏ hiệu quả kinh tế kinh doanh của họ là cao.
Nâng cao hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất kinh doanh chính là điều kiện tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp. Dé có thé nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh thì doanh nghiệp phải chú ý đến tam quan trong của việc nâng cao chất lượng hàng hoá, giảm chỉ phí sản xuất, nâng cao uy tín,. nhằm đạt mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận. Vì vậy ngoài đạt được hiệu quả kinh doanh theo mục tiêu dé ra thì doanh nghiệp còn phải nâng cao hiệu quả kinh doanh dé đứng vững trong nền kinh tế thị trường hiện nay.
Phân loại hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh 1. Căn cứ theo lĩnh vực tính toán - Hiệu quả kinh tế: là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực (nhân lực, tài liệu, vật lực, tiền vốn) dé đạt được mục tiêu đề ra. - Hiệu quả xã hội: phản anh trình độ sử dụng các nguồn lực nhằm đạt được các mục tiêu xã hội nhất định. - Hiệu quả an ninh quốc phòng: Phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực vào sản xuất kinh doanh với mục tiêu lợi nhuận nhưng phải dam bảo an ninh chính trị, trật tự xã hội trong va ngoài nước.
- Hiệu quả đầu tư: phan ánh trình độ sử dụng các nguồn lực ở hiện tại dé tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm đem lại cho nhà đầu tư các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn nguồn lực đã bỏ ra. - Hiéu quả môi trường: phản ánh việc khai thác và sử dụng các nguồn lực trong sản xuất kinh doanh với mục tiêu tối đa hoá lợi nhuận nhưng phải xem xét mức tương quan giữa kết quả đạt được về kinh tế với việc đảm bảo về vệ sinh, môi trường và điều kiện làm việc của người lao động và khu vực dân cư. Trong quá trình sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp phải phan đấu đạt đồng thời các loại hiệu quả trên, song trong thực tế khó có thê thực hiện được yêu cầu này. Căn cứ theo nội dung tính toán - Hiệu quả dưới dạng thuận: hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh được đo lường bằng chỉ tiêu tương đối, biểu hiện quan hệ so sánh giữa chi phí đầu vào với kết quả đầu ra.
Chỉ tiêu này cho biết cứ mỗi đơn vị đầu vào có khả năng tạo được bao nhiêu đơn vị đầu ra. - Hiệu quả dưới dạng nghịch: Là chỉ tiêu biểu hiện quan hệ so sánh nhưng chỉ tiêu này cho biết dé có được một đơn vị đầu ra cần bao nhiêu đơn vị chi phí đầu vào. Căn cứ theo phạm vi tính toán - Hiệu quả toàn phan: tính chung cho toàn bộ kết quả và toàn bộ chi phí của từng yếu tô hoặc tính chung cho tổng nguồn lực. - Hiệu quả đầu tư tăng thêm: chỉ tính cho phần đầu tư tăng thêm (mới) và kết quả tăng thêm của thời kỳ tính toán.
Phương pháp tính hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh Hiệu quả hoạt động SXKD của doanh nghiệp có quan hệ với tất cả các yếu tố tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh (lao động, tư liệu lao động, đối tượng lao động).