CHƯƠNG I NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH XÂY DỰNG THƯƠNG M ẠI TRÌNH HƯỞNG 1. Khái niệm, bản chất, sự cần thiết của hiệu quả sản xuất kinh doanh trong công ty 1.Khái niệm về hiệu quả kinh doanh trong công ty Hiệu quả hoạt động kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực có sẵn của doanh nghiệp ( lao động, máy móc, thiết bị, nguồn vốn và các yếu tố khác ) cũng như nên kinh tế để thực hiệc các mục tiêu đặt ra. (Nguyễn Thành Độ, Nguyễn Ngọc Huyền (2010), Giáo trình Quản trị kinh doanh, NXB Đại Học Kinh Tế Quốc Dân) Để hiểu rõ khái niệm hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, ta xem xét các quan niệm đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh. - Về thời gian: hiệu quả SXKD của doanh nghiệp là hiệu quả đạt được trong từng giai đoạn, từng thời kỳ và trong cả quá trình không gian bị giảm sút.
- Về không gian: hiệu quả SXKD được coi là đạt được khi toàn bộ hoạt động của các bộ phận, các đơn vị đều mang lại hiệu quả cao trong hoạt động kinh doanh chung và trở thành mục tiêu phấn đấu của toàn công ty. - Về mặt định lượng: hiệu quả SXKD biểu hiện mối tương quan giữa các hiệu quả thu được và chi phí bỏ ra để SXKD, hiệu quả SXKD chỉ đạy được khi kết quả đạt được cao hơn chi phí bỏ ra, và khoảng cách này càng lớn thì càng chứng tỏ hiệu quả SXKD càng cao và ngược lại. - Về mặt định tính: hiệu quả SXKDkhông chỉ biểu hiện bằng các con số cụ thể mà còn thể hiện qua trình độn năng lực quản lý các nguồn lực, các ngành sản xuất phù hợp với phương thức kinh doanh. - Về mặt xã hội: hiệu quả SXKD phản ánh qua địa vị, uy tín các doanh nghiệp trên thị trường, vấn đề môi trường, tạo ra công ăn việc làm cho người lao động, giải quyết thất nghiệp.
Như vậy, hiệu quả SXKD của daonh nghiệp là một phạm trù kinh tế, biểu hiện tập trung của sự phát triển kinh tế của chiều sâu, phản ánh trình độ 4 khai thác và sử dụng nguồn lực trong quá trình sản xuất nhằm thực hiện các mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp để đạt được hiệu quả cao nhất hay thu được lợi nhuận lớn nhất với chi phí thấp nhất. Nó phản ánh mối quan hệ giữa kết quả thu được so với chi phí đã bỏ ra để đạt được kết quả đó trong từng thời kì.Bản chất của hiệu quả kinh doanh trong công ty Thực chất khái niệm hiệu quả hoạt động SXKD là nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực vào sản xuất kinh doanh và tiết kiệm các chi phí để đạt đượcmục đích sản xuất kinh doanh. Đó là hai mặt của vấn đề đánh giá hiệu quả. Do vậy, có thể hiệu hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là đạt được kết quả kinh tế tối đa với chi phí nhất định.
( Hiệu quả kinh tế trong doanh nghiệp, Nguyễn Sỹ Thịnh, 1985) Kết quả của hoạt động SXKD là những gì mà doanh nghiệp đạt được sau một quá trình SXKD nhất định, kết quả là mục tiêu cần thiết của mỗi doanh nghiệp. Kết quả hoạt động SXKD có thể là những đại lượng cụ thể có thể định lượng cân đong đo đếm được cũng có thể là những đại lượng chỉ phản ánh được mặt chất lượng hoàn toàn có tính chất định tính như thương hiệu, uy tín, sự tín nhiệm của khách hàng về chất lượng sản phẩm. Chất lượng bao giờ cũng là mục tiêu của doanh nghiệp. Trong khái niệm hiệu quả hoạt động SXKD của doanh nghiệp đã sử dụng cả hai chỉ tiêu là kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để có được kết quả đó (cả trong lý thuyết và thực tế thì hai đại lượng này có thể được xác định bằng đơn vị giá trị hay hiện vật) nhưng nếu sử dụng đơn vị hiện vật thì khó khăn hơn vì trạng thái hay đơn vị tính của đầu vào và đầu ra là khác nhau còn sử dụng đơn vị giá trị sẽ luôn đưa được các đại lượng khác nhau về cùng một đơn vị.
Trong thực tế người ta sử dụng hiệu quả hoạt động SXKD là mục tiêu cuối cùng của hoạt động sản xuất cũng có những trường hợp sử dụng nó như là một công cụ để đo lường khả năng đạt đến mục tiêu đã đặt ra.Sự cần thiết của việc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp hiện nay Mọi nguồn tài nguyên trên trái đất đều là hữu hạn và ngày càng cạn kiệt, khan hiếm do hoạt động khai thác, sử dụng hầu như không có kế hoạch của con người. Trong khi đó mật độ dân số của từng vùng, từng quốc gia ngày càng tăng và nhu cầu sử dụng sản phẩm hàng hoá dịch vụ là phạm trù không có giới hạn- càng nhiều,càng đa dạng, càng chất lượng càng tốt. Sự khan hiếm đòi hỏi con người phải có sự lựa chọn kinh tế, nhưng đó mới chỉ là điều kiện cần, khi đó con người phát triển kinh tế theo chiều rộngtăng trưởng kết quả sản xuất trên cơ sở gia tăng các yếu tố sản xuất. Điều kiện đủ là cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật ngày càng có nhiều phương pháp khác nhau để tạo ra sản phẩm dịch vụ, cho phép cùng những nguồn lực đầu vào nhất định người ta có thể tạo ra rất nhiều loại sản phẩm khác nhau, sự phát triển kinh tế theo chiều dọc nhường chỗ cho sự phát triển kinh tế theo chiều sâu: sự tăng trưởng kết quả kinh tế của sản xuất chủ yếu nhờ vào việc cải tiến các yếu tố sản xuất về mặt chất lượng, ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật mới, công nghệ mới, hoàn thiện công tác quản trị và cơ cấu kinh tế.
Nói một cách khái quát là nhờ vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động SXKD. Để tiên hành bất kì hoạt động sản xuất kinh doanh nào cũng cần phải cóđủ 3 yếu tốđó là vốn, tư liệu sản xuất và lao động. Sự kết hợp ba yếu tố này tạo nên kết quả phù hợp với ý đồ của doanh nghiệp. Mục tiêu bao trùm và lâu dài của tất cả các doanh ngiệp là mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận trên cơ sở các nguồn lực có sẵn.
Để đạt được mục tiêu này các nhà quả trị doanh nghiệp phải sử dụng nhiều biện pháp khác nhau.Hiệu quả sản xuất kinh doanh là một trong những công cụ để các nhà quản trị thực hiện chức năng quản trị của mình. Việc xem xét tính hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh không chỉ cho biết việc tính toán ở trình độ nào còn cho phép các nhà quản trị phân tích tìm ra những nhân tố để tăng kết quả và giảm chi phí kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh ( Những vấn đề về hiệu quả kinh tế trong các doanh nghiệp, Ngô Đình Giao,1984 ).Mối quan hệ giữa kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động sản xuất kinh doanh Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, chúng ta không chỉ quan tâm đến kết quả hoạt động kinh doanh mà còn quan tâm đến hiệu quả hoạt động kinh doanh. Vì chỉ tiêu kết quả chưa nói lên được doanh nghiệp làm ăn hiệu quả hay không, ta phải bỏ ra bao nhiêu chi phí, hiệu quả sử dụng các nguồn lực sản xuất vầ tiết kiệm được chi phí đầu vào như thế nào mới đánh giá đánh giá được doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả. Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh không chỉ đánh giá trình độ sử dụng tổng hợp các nguồn lực đầu vào trong phạm vi doanh nghiệp mà còn nói lên trình độ sử dụng từng nguồn lực trong từng bộ phận cấu thành doanh nghiệp, kết quả càng cao và chi phí bỏ ra càng thấp thì hiệu quả kinh tế càng cao.
( Quản trị kinh doanh tổng hợp trong các doanh nghiệp. Ngô Đình Giao- 1997) Giữa kết quả và hiệu quả có mối quan hệ mật thiết với nhau. Hiệu quả hoạt động kinh doanh trước hết là một đại lượng so sánh giữa đầu ra và đầu vào, so sánh giữa chi phí kinh doanh và kết quả thu được. Như vậy, kết quả và chi phí là hai giai đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, chi phí là tiền đề để thực hiện kết quả đặt ra.
Như vậy, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh là những gì mà doanh nghiệp đạt được sau một quá trình sản xuất kinh doanh nhất định, là mục tiêu cần thiết của doanh nghiệp. kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh là những đại lượng cụ thể có thể định lượng được, cũng có thể phản ánh được mặt chất lượng hoàn toàn có tính chất định tính như thương hiệu, uy tín, sự tin tưởng của khách hàng với chất lượng sản phẩm. Chất lượng bao giờ cũng là mục tiêu của doanh nghiệp. Các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong công ty 1.Những yếu tố thuộc môi trường vĩ mô Môi trường pháp lý 7 "Môi trường pháp lý bao gồm luật, văn bản dưới luật, quy trình , quy phạm kỹ thuật sản xuất.Tất cả các quy phạm kỹ thuật sản xuất kinh doanh đểu tác động trực tiếp đến hiệu quả và kết quả hoạt động SXKD của doanh nghiệp".
Đó là các quy định của nhà nước về những thủ tục, vấn đề có liên quan đến phạm vi hoạt động SXKD của doanh nghiệp, đòi hỏi mỗi doanh nghiệp khi tham gia vào môi trường kinh doanh cần phải nghiên cứu, tìm hiểu và chấp hành đúng theo những quy định đó. Môi trường pháp lý tạo môi trường hoạt động, một môi trường pháp lý lành mạnh sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiến hành thuận lợi các hoạt động SXKD của mình lại vừa điều chỉnh các hoạt động kinh tế vĩ mô theo hướng chú trọng đến các thành viên khác trong xã hội, quan tâm đến các mục tiêu khác ngoài mục tiêu lợi nhuận. Ngoài ra các chính sách liên quan đến các hình thức thuế, cách tính, thu thuế có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả hoạt động SXKD của doanh nghiệp. Môi trường pháp lý tạo sự bình đẳng của mọi loại hình kinh doanh, mọi doanh nghiệp có quyền và nghĩa vụ như nhau trong phạm vi hoạt động của mình.
Trong nền kinh tế thị trường mở cửa hội nhập không thể tránh khỏi hiện tượng những doanh nghiệp lớn có khả năng cạnh tranh sẽ thâu tóm những doanh nghiệp nhỏ.
