LỜI MỞ ĐẦU Kế toán là công cụ quản lý kinh tế nói chung và là công cụ quản lý doanh nghiệp nói riêng. Hệ thống kế toán được tổ chức và vận hành tốt sẽ giúp cho các công ty nâng cao được hiệu quả kinh doanh, tiết kiệm chi phí và mở rộng thị trường. Trong xu thế ngày nay khi mà các nền kinh tế đều đang trong tiến trình hội nhập, đối với một công ty nói riêng thì các nghiệp vụ kinh doanh do đó cũng phát sinh đa dạng và phức tạp, điều này đòi hỏi công tác kế toán phải có những biến đổi phù hợp nhằm đảm bảo quản lý chặt chẽ và hiệu quả các quá trình kinh doanh, kịp thời cung cấp cho các nhà quản lý các thông tin để đưa ra quyết định kinh doanh đúng đắn. Song nói đến công tác kế toán nói chung trong doanh nghiệp không thể không nhắc đến một khâu cuối cùng và rất quan trọng của quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh.
Đó là kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá. Công ty Cổ phần Hoá dầu Petrolimex (PLC) là một doanh nghiệp kinh doanh hàng đầu các sản phẩm hoá dầu tại Việt Nam. Thương hiệu của PLC đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng. Các sản phẩm của PLC đa dạng nhiều chủng loại, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm khách hàng, đối tượng khách hàng.
Với một thị trường rộng lớn như vậy nên các sản phẩm mà công ty cung cấp cho thị trường là rất lớn. Vì vậy kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá đóng vai trò rất quan trọng. Cách tổ chức có hệ thống và khoa học của phần hành kế toán này đã được chứng minh qua kết quả kinh doanh trong nhiều năm qua. Hàng hoá của công ty được bán hàng ổn định và ngày càng mở rộng thị trường trong và ngoài nước.
Song để công ty ngày càng phát triển và lớn mạnh thì phần hành kế toán này cũng cần phải hoàn thiện hơn nữa. Bởi bên cạnh những ưu điểm thì cũng còn tồn tại nhiều hạn chế về hệ thống tài khoản đang sử dụng hay chưa lập dự phòng.nên cần có những điều chỉnh cho phù hợp để tránh những thiệt hại và rủi ro không đáng có do phần hành kế toán này chưa hoàn thiện mang lại. Những vấn đề này sẽ được trình bày cụ thể ở các phần sau. Mặt khác hoàn thiện công tác kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá được thiết kế một cách mạch lạc và rõ ràng là mong muốn của cán bộ phòng kế toán, của Ban lãnh đạo công ty, đồng thời đó cũng là mong muốn của những người quan tâm đến sự lớn mạnh và phát triển của công ty đặc biệt khi công ty đã chính thức đi vào hoạt động theo hình thức cổ phần.
Đó cũng là lý do em chọn đề tài này với tên: “ Hoàn thiện kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá tại công ty Cổ phần Hoá dầu Petrolimex”. Luận văn tốt nghiệp Luận văn gồm 3 phần chính: Phần I: Lý luận chung về kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá tại doanh nghiệp thương mại Phần II: Thực trạng kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá tại công ty Cổ phần Hoá dầu Petrolimex Phần III: Đánh giá thực trạng và phương hướng hoàn thiện kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá tại công ty Cổ phần Hoá dầu Petrolimex Báo cáo tốt nghiệp 2 PHẦN I LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG HÀNG HOÁ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG HÀNG HOÁ TẠI DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1. Vai trò của kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá trong doanh nghiệp thương mại 1. Khái niệm hoạt động kinh doanh thương mại Có nhiều khái niệm về hoạt động kinh doanh thương mại song thực chất đó là hoạt động lưu thông và phân phối hàng hoá trên thị trường buôn bán trong phạm vi của từng quốc gia riêng biệt hoặc giữa các quốc gia với nhau.
Hoạt động kinh doanh thương mại trong từng nước, thực hiện quá trình lưu chuyển hàng hoá từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng được gọi là nội thương Hoạt động kinh doanh thương mại được thực hiện giữa các quốc gia với nhau được gọi là ngoại thương. Để hiểu hơn về hoạt động kinh doanh thương mại cần biết đặc điểm của hoạt động này như thế nào 1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh thương mại 1. Về hoạt động kinh doanh thương mại Lưu chuyển hàng hoá là hoạt động kinh tế cơ bản của kinh doanh thương mại.
Lưu chuyển hàng hóa bao gồm 2 giai đoạn là mua hàng và bán hàng. Hàng hoá mua về sẽ không qua khâu chế biến do đó không làm thay đổi hình thái vật chất của hàng hoá, sau đó hàng hóa sẽ được bán cho khách hàng. Về đối tượng kinh doanh thương mại Hàng hóa được lưu chuyển trong kinh doanh thương mại rất đa dạng và phong phú, nhưng được phân ra làm ba ngành hàng chính sau: - Hàng vật tư, thiết bị - Hàng công nghệ phẩm tiêu dùng - Hàng lương thực thực phẩm 1. Về phương thức lưu chuyển hàng hoá trong kinh doanh thương mại Quá trình lưu chuyển hàng hoá được thực hiện theo hai phương thức là bán buôn và bán lẻ, dưới các hình thức là bán thẳng, bán qua kho, bán qua các tổng đại lý, các đại lý… 1.
Về tổ chức kinh doanh thương mại Mọi thành phần kinh tế kinh doanh trong lĩnh vực thương mại đều có thể vận dụng một trong các mô hình tổ chức kinh doanh như tổ chức bán buôn, tổ chức bán lẻ, kinh Báo cáo tốt nghiệp 3 doanh tổng hợp…với các quy mô từ nhỏ đến lớn: quầy hàng, cửa hàng, chi nhánh, xí nghiệp, công ty, tổng công ty.Song dù tổ chức dưới hình thức kinh doanh nào các đơn vị cũng cần phải đảm bảo phù hợp và đạt lợi ích cao nhất. Để hoạt động kinh doanh thương mại đạt hiệu quả cao cần chú trọng vào công tác kế toán của mỗi doanh nghiệp mà trong đó kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá không thể không nhắc tới. Vai trò của kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá trong doanh nghiệp thương mại Trong kế toán của doanh nghiệp thương mại thì kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá đóng vai trò quan trọng nhất. Bởi phần hành kế toán này nhằm cung cấp thông tin, số liệu, tài liệu cho việc quản lý hoạt động kinh doanh.
Từ đó kiểm tra, phân tích tình hình hoạt động kinh tế tài chính để lập và theo dõi việc thực hiện kế hoạch. Mặt khác nó còn tính toán và kiểm tra việc sử dụng tài sản, nguồn vốn đảm bảo sự chủ động trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Đồng thời đây cũng là nguồn thông tin cần thiết và hữu ích giúp cho các nhà quản trị ra quyết định quản lý chính xác, kịp thời và có hiệu quả. Với vai trò to lớn đòi hỏi kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá cần phải đáp ứng được những yêu cầu và nhiệm vụ dưới đây.Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ của kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá trong doanh nghiệp kinh doanh thương mại 1.
Yêu cầu quản lý quá trình bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá Trong quá trình bán hàng hàng hóa việc quan trọng là phải lựa chọn được phương thức bán hàng, phương thức thanh toán sao cho phù hợp với hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh thương mại. Vì vậy đòi hỏi công tác quản lý quá trình bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá phải đáp ứng được các yêu cầu cần thiết sau, có như vậy không những mang lại hiệu quả thiết thực cho công tác bán hàng và xác định kết quả bán hàng mà còn góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp: - Hiểu rõ sự vận động của từng loại hàng hoá mà doanh nghiệp kinh doanh trong quá trình nhập, xuất, tồn kho với các chỉ tiêu về số lượng và giá trị - Doanh nghiệp cần làm tốt công tác quản lý, theo dõi phương thức bán hàng, phương thức thanh toán của từng loại hàng theo từng đối tượng khách hàng khác nhau - Tính toán và xác định chính xác kết quả bán hàng của từng loại mặt hàng Báo cáo tốt nghiệp 4 1. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá Để thực hiện tốt vai trò cung cấp thông tin, số liệu cho các nhà quản lý trong và ngoài đơn vị đưa ra những quyết định hữu hiệu thì kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá phải thực hiện được tốt các nhiệm vụ sau: - Ghi chép đầy đủ số lượng, chất lượng hàng mua và chi phí mua hàng, giá mua, phí khác, thuế không được hoàn trả… theo chứng từ đã lập, trên hệ thống sổ thích hợp. - Phân bổ hợp lý chi phí mua hàng ngoài giá mua cho số hàng đã bán và số hàng tồn cuối kỳ, để xác định giá vốn hàng hoá đã bán và còn tồn kho cuối kỳ.
- Phản ánh kịp thời, chính xác số lượng hàng bán, ghi nhận doanh thu bán hàng và các chỉ tiêu liên quan như giá vốn hàng bán, thuế GTGT, phải thu khách hàng, các khoản giảm trừ doanh thu… - Kế toán quản lý chặt chẽ tình hình biến động và dự trữ kho hàng hoá tránh tình trạng thiếu hàng để bán hay phát hiện, xử lý kịp thời hàng hoá ứ đọng ( tại kho, đại lý…) - Lựa chọn phương pháp và xác định đúng giá vốn hàng xuất bán cho phù hợp - Theo dõi thường xuyên tình hình bán hàng và thanh toán kịp thời công nợ với nhà cung cấp và khách hàng có liên quan của từng thương vụ giao dịch, tránh để bị chiếm dụng vốn. Nắm bắt được những vấn đề trên, đi sâu vào nội dung của kế toán bán hàng hàng hoá và xác định kết quả bán hàng hàng hoá trong các doanh nghiệp kinh doanh thương mại sẽ cho chúng ta thấy một cách toàn diện về phần hành kế toán này. Nội dung cơ bản của kế toán bán hàng hàng hoá trong doanh nghiệp thương mại 1.