LỜI MỞ ĐẦU Tôi tên là Bùi Văn Thé là tác giả chuyên đề “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng online của người tiêu dùng tại thành phố Hà Nội”. Tôi xin cam đoan tất cả các nội dung của luận văn này hoàn toàn được hình thành và phát triển từ những quan điểm của chính cá nhân tôi, dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Hải Dương. Các số liệu và kết quả có được chuyên đề tốt nghiệp là hoàn toàn trung thực.
11154113 - Bùi Văn Thể Chuyên dé thực tập ngành Toán kinh tế CHUONG I: TONG QUAN VE DE TÀI 1. Ly do lựa chọn dé tài Trong những năm gan đây, su phát triển vượt bậc của ngành công nghệ thông tin đã hình thành nên một loại hình giao dịch mới trong thị trường kinh doanh. Đó là sự xuất hiện của thương mại điện tử. Hàng loạt các website thương mại điện tử ra đời và loại hình này đã nổi lên như một phương thức giao dịch nhanh, hiệu quả và tận dụng được tối đa nguồn lực nhất.
Tại Việt Nam, vào năm 2000 khi Internet bắt đầu được đưa vào sử dụng chính thức, tỷ lệ sử dụng Internet chỉ chiếm khoảng 3% dân SỐ. Tuy nhiên, theo thống kê của trung tâm Internet Việt Nam VNNIC, cho đến tháng 11/2020, tỷ lệ dân số sử dụng Internet đã đạt tới 70%. Hoạt động thương mại điện tử đã thay đổi nhanh chóng nền kinh tế không những ở cách cung ứng sản pham mà còn ở thói quen tiêu dùng. Người tiêu dùng Việt Nam đang trở nên quen dần với việc mua hàng online.
Mặc dù hiện nay trên thế giới đã xuất hiện nhiều lý thuyết, mô hình nghiên cứu nhằm giải thích các yếu tố tác động đến hành vi mua sắm online của khách hàng, nhưng đến nay, trong nước vẫn chưa có nhiều nghiên cứu trả lời các câu hỏi liên quan đến những yếu tô chính ảnh hưởng đến ý định mua sắm online. Bên cạnh đó, việc áp dụng một mô hình lý thuyết trên thế giới vào hoàn cảnh của Việt Nam có thé không phủ hợp do các điều kiện đặc thù riêng về kinh tế, văn hóa, xã hội. Chính vì vậy việc triển khai một mô hình nghiên cứu dựa trên những nghiên cứu trong va ngoài nước trong thời gian qua dé xây dựng một mô hình phù hợp với điều kiện của Việt Nam nhằm đưa ra các giải pháp thu hút người tiêu dùng sử dụng Internet mua hàng trực tuyến, cải thiện và phát triển hình thức mua sắm online, tăng cường hoạt động thương mại điện tử đã trờ thành vấn đề cần thiết. Đề tài “Các yếu tố ảnh hướng đến quyết định mua hàng online của người tiêu dùng tại thành phố Hà Nội” được thực hiện nhằm giải quyết các van đề đó.2 Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu này được thực hiện nhằm: Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua sim online của người tiêu dùng tại thành phó Hà Nội 11154113 - Bùi Văn Thể 2 Chuyên dé thực tập ngành Toán kinh tế Đưa ra những kiến nghị, giải pháp nhằm cải thiện dịch mua sắm online để đáp ứng được nhu cầu của khách hàng.
Câu hỏi nghiên cứu 1. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến ý định mua hàng online người tiêu dùng tại thành phố Hà Nội? 2. Những nhân tố đó ảnh hưởng như thế nào đến ý định mua hàng online của người tiêu dung tại thành phố Hà Nội? 1.3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua sắm online của người tiêu dùng tại thành phô Hà Nội Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu tập trung vào những khách hàng đã có kinh nghiệm mua hàng online và những khách hàng đang có ý định mua hàng online trên địa bàn Thành phố Hà Nội.4 Phuong pháp nghiên cứu Nghiên cứu sử dụng nguồn đữ liệu sơ cấp được thu thập từ bảng câu hỏi khảo sát. Chuyên đề sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng, đữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS 20, được tiễn hành qua các bước như sau.
Sử dụng nghiên cứu định tính nhăm khám phá, điều chỉnh và phát triển thang đo. Hình thức thảo luận tay đôi sẽ được sử dụng trong nghiên cứu định tính. Kiểm định sơ bộ thang đo thông qua phân tích hệ số Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám pha EFA. Phân tích hồi quy nhằm kiểm định mức độ tác động của các yếu tố thành phần.
Tổng hợp kết quả nghiên cứu và đưa ra các hàm ý 11154113 - Bùi Văn Thể 3 Chuyên dé thực tập ngành Toán kinh tế CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ THUYET VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2.1 Khái niệm thương mại điện tử Thương mại điện tử được định nghĩa như một quá trình mua, bán, chuyền khoản hoặc trao đôi hàng hóa, dịch vụ, hoặc thông tin bang cach str dung cac mang điện tử như Internet( Turban et al. Kotler va Keller (2006) đưa ra một định nghĩa về thương mai điện tử trong đó quá trình bán và mua được hỗ trợ bởi các công cụ điện tử. Các dạng hình thức chính của thương mại điện tử bao gồm: Doanh nghiệp với Doanh nghiệp (B2B) Doanh nghiệp với Khách hàng (B2C) Doanh nghiệp với Chính phủ (B2G) Khách hàng với Khách hàng (C2C) Thương mại đi động (mobile commerce hay viết tắt là m-commerce). Theo Kotler (2003), McGoldrick (2002) và Turban (2006), thương mại điện tử nhìn chung có ba dạng nôi bật: - Doanh nghiệp với Khách hàng (B2C): Việc trao đổi giữa các doanh nghiệp và người tiêu dùng cuối cùng về hàng hoá, dịch vụ và các thông tin về hàng hoá, dịch vụ (hoặc các thông tin về người tiêu dùng) nhăm phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng.
Ví dụ điển hình cho hình thức B2C là Amazon.com - Doanh nghiệp với Doanh nghiệp (B2B): là hình thức thương mại điện tử được thực hiện giữa (1) nhà sản xuất và nhà bán sỉ hoặc (2) giữa nhà bán sỉ và nhà bán lẻ. Mac dù có một sự phân định rõ ràng giữa B2B và B2C trong thời gian đầu xuất hiện hình thức thương mại điện tử. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của thương mại điện tử, sự khác nhau này ngày càng ít rõ rang. Dién hình là Dell bán sản phâm và các dịch vụ cho cả doanh nghiệp và cá nhân người tiêu dùng.
- Khách hàng với Khách hàng (C2C): đây là hình thức thương mại điện tử giữa hai người tiêu dùng. Điển hình là eBay 2.2 Khái niệm hành vi người tiêu dùng Hành vi người tiêu dùng được hiểu là một loạt các quyết định về việc mua cái gi, tại sao, khi nào, như thế nào, bao nhiêu, bao lâu một lần, liệu như thế thì sao mà mỗi cá nhân, nhóm người tiêu dùng phải có quyết định qua thời gian vê việc chon 11154113 - Bùi Văn Thể 4 Chuyên dé thực tập ngành Toán kinh tế dùng sản phẩm, dịch vụ, ý tưởng hoặc các hoạt động (Wayne D. Hành vi mua săm của người tiêu dùng là những hành vi mà người tiêu dung thể hiện trong việc tìm kiếm, mua, sử dụng, đánh giá sản phẩm va dịch vụ mà họ mong đợi sẽ thoả mã nhu cầu cá nhân của họ (Perter D. Hành vi người tiêu dùng là sự tương tác năng động của các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức, hành vi và môi trường mà qua sự thay doi đó con người thay đổi cuộc song cua ho (Leon Schiffman, David Bednall va Aron O’cass, 2005).
Tom lại, hành vi người tiêu dùng là những suy nghĩ, cảm nhận và hành động diễn ra trong quá trình thông qua quyết định mua sam hàng hoá, dịch vụ của người tiêu dùng dưới sự tác động qua lại giữa các yếu tô kích thích của môi trường bên ngoài và quá trình tâm lý bên trong của họ.3 Hành vỉ mua hàng online Mua hàng online được định nghĩa là hành vi của người tiêu dùng trong việc mua sắm thông qua các cửa hàng trên mạng hoặc website sử dụng các giao dịch mua hàng trực tuyến (Monsuwe, Dellaert và K. Tương tự, theo Haubl & Trifts, (2000), mua hang online là một giao dịch được thực hiện bởi người tiêu dùng thông qua giao diện trên máy tính bằng cách máy tính của người tiêu dùng được kết nối và có thể tương tác với các cửa hàng số hóa của nhà bán lẻ thông qua mạng máy tính. Hành vi mua hàng online của người tiêu dùng được dựa trên giao diện các website, hình ảnh về sản phâm được đăng tải trên mạng (Lohse and Spiller 1998; Park and Kim 2003). Sự phát triển vượt bậc của internet và thương mại điện tử đã ảnh hưởng mạnh mẽ lên cách người tiêu dùng lướt web (Soopramanien and Robertso 2007) và thu thập thông tin về sản phâm (Moe and Fader 2004).
Hành vi mua hàng online của người tiêu dùng cũng khác với cách mua sắm truyền thống (Alba, 1997). Mua hàng online thuyết phục khách hàng mua hang qua việc làm ho cảm nhận được sự lợi ích thích thú khi họ mua sắm (Ha and Stoel 2009). Tóm lại, mua hàng online là quá trình mua sản phẩm hay dịch vụ được thực hiện bởi người tiêu dùng ở các cửa hàng trên mạng thông qua mạng Internet.4 Ý định mua hàng online 11154113 - Bùi Văn Thể 5 Chuyên đề thực tập ngành Toán kinh tế Ý định mua hàng có thể được đo băng mong đợi mua săm và sự xem xét của người tiêu dùng về mặt hàng/ dịch vụ đó (Laroche, Kim and Zhou, 1996). Ý định mua sắm qua mạng sẽ quyết định độ mạnh của khách hàng trong hành vi mua hàng qua mạng (Salisbury, Pearson, Pearson và Miller, 2001).
Theo Pavlou (2003), khi một khách hàng dự định sẽ dùng các giao dịch trực tuyến dé mua sắm, đó được gol là ý định mua hang trực tuyến. Cu thé, khi qua trinh ho tim kiếm, trao đổi thông tin va mua hàng được thực hiện qua mang internet, đó được coi là giao dịch qua mang (Pavlou, 2003).2 Các mô hình liên quan 2.1 Mô hình chấp nhận thương mại điện tử (ECAM) Tác giả Joongho Ahn và cộng sự (2001) đã xây dựng mô hình chấp nhận sử dụng thương mại điện tử E-CAM (E-commerce Adoption Model) bang cach tich hợp mô hình TAM hiệu chỉnh của Davis (1989) với thuyết nhận thức rủi ro. Mô hình E-CAM được nghiên cứu thực nghiệm ở hai thị trường Hàn Quốc và Mỹ giải thích sự chấp nhận sử dụng thương mại điện tử. Nghiên cứu này đã cung cấp kiến thức về các yếu tố tác động đến việc chuyển người sử dụng Internet thành khách hàng tiềm năng.
Nhận thức tinh dé sử dụng và nhận thức sự hữu ích phải được nâng cao, trong khi nhận thức rủi ro liên quan đến sản pham/dich vụ và nhận thức rủi ro liên quan đến giao dịch trực tuyến phải được giảm đi. KT ee ee ee oe ee | Mo hình TANI ! quan đến giao dich ' hiéu chinh !