Chương 1. Tổng quan về hệ thống ERP và tình hình ứng dụng ERP trong hoạt động của các doanh nghiệp 9 Chương này trình bày một số vấn đề liên quan đến hệ thống ERP như khái niệm về hệ thống ERP, lịch sử phát triển, kiến trúc của hệ thống ERP, các phương án thiết kế và triển khai hệ thống ERP,. và thực trạng ứng dụng ERP trong hoạt động của các doanh nghiệp trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Đề xuất mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc triển khai thành công hệ thống ERP tại các doanh nghiệp Việt Nam Phần đầu của chương này trình bày đặc điểm của các mô hình/khung lý thuyết thường được sử dụng trong nghiên cứu triển khai hệ thống ERP nói chung và nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc triển khai thành công hệ thống ERP nói riêng.
Trên cơ sở đó, trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc đề xuất mô hình và các giả thuyết nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc triển khai thành công hệ thống ERP tại các DNVN. Phần cuối của chương này trình bày các kết quả phân tích định tính cho việc kiểm thử mô hình và các giả thuyết nghiên cứu đã đề xuất. Khảo sát và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc triển khai thành công hệ thống ERP tại các doanh nghiệp Việt Nam Trên cơ sở mô hình và các giả thuyết nghiên cứu đã đề xuất ở chương 2, chương này trình bày các nội dung liên quan đến nghiên cứu định lượng để kiểm định mô hình và các giả thuyết nghiên cứu – từ thiết kế nghiên cứu cho đến phân tích kết quả nghiên cứu. Bàn luận kết quả nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp, kiến nghị để nâng cao khả năng triển khai thành công hệ thống ERP tại các DNVN cũng được trình bày chi tiết trong chương này.
Tổng quan tình hình nghiên cứu 7. Các nghiên cứu trên thế giới Cho đến nay, trên thế giới đã có rất nhiều nghiên cứu liên quan đến ERP. Chẳng hạn, theo tổng kết của Moon (2007), chỉ từ năm 2000 đến 05/2006 đã có 313 nghiên cứu về ERP được đăng tải trên các tạp chí. Trong đó, có đến 135 bài nghiên cứu về triển khai hệ thống ERP (chiếm hơn 40% các bài nghiên cứu về ERP).
Các nghiên cứu về triển khai ERP thường tập trung vào các hướng nghiên cứu sau: • Nghiên cứu tình huống: tập trung vào khảo sát kinh nghiệm triển khai hệ thống ERP tại một/một số công ty. • Nghiên cứu các nhân tố thành công chính: xác định các nhân tố chủ yếu dẫn đến sự thành công hay thất bại của dự án ERP – đây là một trong những 10 hướng nghiên cứu quan trọng nhất của nghiên cứu triển khai ERP (Kamhawi, 2007). • Nghiên cứu quản trị thay đổi: giải thích lý do quản trị thay đổi có vai trò quan trọng trong triển khai ERP, hoặc đề xuất phương pháp để quản trị thay đổi đạt hiệu quả, các bài học kinh nghiệm và các chiến lược để quản trị thay đổi. • Nghiên cứu các giai đoạn cần chú trọng: xem xét từng giai đoạn riêng biệt trong quá trình triển khai hệ thống (lựa chọn hệ thống, tùy chỉnh hệ thống, …).
• Nghiên cứu các vấn đề về văn hóa: tập trung so sánh sự giống và khác nhau giữa văn hóa của các quốc gia trong triển khai ERP và sự tác động của nó tới sự thành công của dự án ERP. Bảng 1 tổng hợp một số nghiên cứu về các nhân tố chính ảnh hưởng đến sự thành công của quá trình triển khai hệ thống ERP trong thời gian qua. Một số nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến triển khai thành công hệ thống ERP Cách tiếp cận Kết quả Tác giả Năm Nghiên cứu & Phương pháp (Nhân tố ảnh hưởng nghiên cứu đến triển khai ERP) Blerta Abazi 2016 “Critical success - Tổng quan các nghiên Cung cấp một danh Chaushi; Agron factors in ERP cứu liên quan đến các sách toàn diện hơn về Chaushi; & implementation” nhân tố ảnh hưởng đến 10 nhân tố chính ảnh Zamir Dika triển khai thành công hệ hưởng đến việc triển thống ERP tại các doanh khai thành công hệ nghiệp. thống ERP, giúp các - Tiến hành chọn và doanh nghiệp có thể phân tích sâu 22 nghiên dễ dàng vận dụng để cứu sử dụng phương nâng cao khả năng pháp tổng hợp gộp triển khai thành công.
(meta-synthesis method) 10 nhân tố đó là: (1) trong nghiên cứu định có hiểu biết sâu về tính. doanh nghiệp và các HTTT cũ, (2) có chiến lược rõ ràng, (3) có sự tài trợ của quản lý cấp cao, (4) có phương pháp quản lý quy trình và dự án phù 11 Cách tiếp cận Kết quả Tác giả Năm Nghiên cứu & Phương pháp (Nhân tố ảnh hưởng nghiên cứu đến triển khai ERP) hợp để thực hiện tái cấu trúc quy trình kinh doanh, (5) nắm được các phương pháp quản trị thay đổi hiện đại, (6) nhóm triển khai dự án có chuyên môn giỏi và kỹ năng tốt, (7) thiết lập được các thủ tục rõ ràng trong khâu nhập dữ liệu vào, (8) thực hiện đào tạo và hợp lý hóa việc giao tiếp giữa các phòng ban, (9) thiết lập các thang đo hiệu quả công việc, (10) quyết định phương thức triển khai. Ahmad Saleh 2015 “Critical Success - Trên cơ sở tổng quan Có 10 nhân tố chính Shatat Factors in Enterprise và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc Resource Planning ảnh hưởng đến việc triển triển khai thành công (ERP) System khai thành công hệ thống của một hệ thống Implementation: An ERP trong các nghiên ERP. Đó là: Sự hỗ trợ Exploratory Study in cứu liên quan, xác định của quản lý cấp cao, Oman” ra 20 nhân tố ảnh hưởng sự tham gia của người đến việc triển khai thành dùng, mục tiêu rõ công hệ thống ERP.
ràng, hoạch định - Sử dụng phương pháp chiến lược CNTT, đào khảo sát bằng bảng hỏi , tạo và huấn luyện bảng hỏi được gửi đến người dùng, sự hỗ trợ 35 doanh nghiệp ứng của nhà cung cấp, khả dụng ERP ở Oman, kết năng làm việc nhóm, quả thu về được 19 bảng người phụ trách dự án, hỏi hợp lệ. phương pháp giám sát và đánh giá hiệu quả 12 Cách tiếp cận Kết quả Tác giả Năm Nghiên cứu & Phương pháp (Nhân tố ảnh hưởng nghiên cứu đến triển khai ERP) thực hiện, tập huấn về quy trình kinh doanh mới. 2014 “Selection and - Phương pháp nghiên Mục tiêu rõ ràng, đào Beheshti; Bruce critical success cứu trường hợp được sử tạo và huấn luyện K. Blaylock; factors in successful dụng để phân tích, người dùng, sự giao Dale A.
ERP nghiên cứu thực hiện tại tiếp giữa các phòng Henderson; & implementation” 6 doanh nghiệp sản xuất ban, và sự tham gia James G. Lollar trong các lĩnh vực khác của người dùng là các nhau ở Virginia. nhân tố quan trọng - Nghiên cứu sử dụng nhất ảnh hưởng đến phương pháp thu thập dữ việc triển khai thành liệu bán cấu trúc thông công hệ thống ERP. qua phỏng vấn và bảng hỏi.
Yasar Akca & 2014 “Diffusion of - Dựa trên Lý thuyết phổ Việc sử dụng lý thuyết Gokhan Ozer Innovation Theory biến sự đổi mới của phổ biến sự đổi mới and an Roger (2003). để xác định các nhân Implementation on - Sử dụng phương pháp tố ảnh hưởng đến việc Enterprise Resource điều tra bằng bảng hỏi – triển khai thành công Planning Systems” gửi qua email. hệ thống ERP là hoàn - Phân tích dữ liệu: sử toàn phù hợp. Theo đó, dụng phần mềm SPSS.
sự thành công của triển khai hệ thống ERP phụ thuộc vào các nhân tố: TQM, sự hỗ trợ của quản lý cấp cao, đào tạo người dùng, áp lực cạnh tranh, tính bất định của môi trường kinh doanh, và ích lợi cảm nhận. Simona Sternad 2013 “Impacts of TAM- - Dựa trên mô hình - 3 nhân tố: Đặc điểm & Samo Bobek based external TAM. cá nhân và kỹ năng về factors on ERP - Sử dụng phương pháp máy tính, đặc điểm về acceptance” điều tra bằng bảng hỏi, công nghệ - hệ thống, 13 Cách tiếp cận Kết quả Tác giả Năm Nghiên cứu & Phương pháp (Nhân tố ảnh hưởng nghiên cứu đến triển khai ERP) 293 bảng hỏi được gửi và đặc điểm hoạt động đến 44 công ty có sử của tổ chức ảnh dụng ERP ở Slovenia. hưởng trực tiếp đến - Phương pháp phân tích tính dễ sử dụng cảm dữ liệu: sử dụng kỹ thuật nhận và ích lợi cảm PLS trong phần mềm nhận của việc sử dụng Smart PLS 2.
hệ thống ERP; - Kỹ thuật SEM hoàn toàn phù hợp để kiểm định sự phù hợp tổng thể của mô hình nghiên cứu cũng như xác định mối quan hệ giữa các nhân tố. Zainal Arifin 2012 “Priority of Key - Trên cơ sở tổng hợp - Sự thành công của Hasibuan; & Success Factors các kết quả của các việc triển khai 1 hệ Gede Rasben (KSFS) on nghiên cứu trước về các thống ERP được đo Dantes Enterprise Resource nhân tố ảnh hưởng đến lường bởi 5 nhóm Planning System triển khai ERP. nhân tố: chất lượng hệ Implementation Life - Sử dụng kết hợp thống (system Cycle” phương pháp phỏng vấn quality), chất lượng và phương pháp điều tra thông tin (information bằng bảng hỏi (740 bảng quanlity), chất lượng hỏi được gửi đến 74 dịch vụ (service công ty đã & đang sử quality), tác động dụng ERP) để thu thập chiến thuật (tactical dữ liệu. impact), tác động chiến lược (strategic impact).
DonHee 2010 “The effect of - Dựa trên mô hình - Sự hỗ trợ của tổ Lee; Sang M. Organizational TAM, bổ sung vào nhân chức có ảnh hưởng Lee; David L. Support on ERP tố “Sự hỗ trợ của tổ trực tiếp và cùng Olson; Implementation” chức”. chiều đến Lợi ích cảm & Soong Hwan - Sử dụng phương pháp nhận và tính dễ sử Chung điều tra bằng bảng hỏi, dụng cảm nhận – là 700 bảng hỏi được gửi hai nhân tố quan trọng 14 Cách tiếp cận Kết quả Tác giả Năm Nghiên cứu & Phương pháp (Nhân tố ảnh hưởng nghiên cứu đến triển khai ERP) đến người dùng ERP quyết định đến việc trong các SME có triển triển khai ERP khai ERP tại Hàn Quốc.
- TAM là mô hình lý thuyết tốt có thể sử dụng trong nghiên cứu giải thích mức độ hài lòng của người dùng đối với hệ thống ERP. Kee-Young 2010 “Moderating effects - Tổng hợp các kết quả Sự khác biệt về địa lý Kwahk & of localization nghiên cứu trước về triển và văn hóa có thể điều Hyunchul Ahn differences on ERP khai ERP để xác định tiết mối quan hệ giữa use: A socio- các nhân tố ảnh hưởng thái độ hướng tới sự technical systems đến triển khai thành công thay đổi và ích lợi perpective” ERP. cảm nhận đối với việc - Dữ liệu được thu thập sử dụng ERP.