Nghiên Cứu Thực Trạng Dạy và Học Ngữ Pháp Ứng Dụng cho Sinh Viên Ngành Ngôn Ngữ Anh

Chuyên khảo phân tích Nghiên cứu thực trạng dạy và học môn ngữ pháp ứng dụng cho sv ngành ngôn ngữ anh atc tại khoa ngoại, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: ThS. Phạm Thị Thanh Bình
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh
• Đề tài: Nghiên Cứu Thực Trạng Dạy và Học Ngữ Pháp Ứng Dụng cho Sinh Viên Ngành Ngôn Ngữ Anh
• Loại tài liệu: Đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Các khái niệm về ngữ pháp tiếng Anh
• 1.2. Ngữ pháp ứng dụng. Vị trí và tầm quan trọng của Ngữ pháp trong giảng dạy và học tập ngôn ngữ
• 1.3. Các loại Ngữ pháp tiếng Anh. Giảng dạy Ngữ pháp tiếng Anh
• 1.4. Chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo trình độ giáo dục đại học
• 1.5. Tiêu chí đánh giá thực trạng dạy và học ngữ pháp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIẢNG DẠY
• 2.1. Vị trí và đặc điểm của môn học trong tổng thể chương trình đào tạo
• 2.2. Quá trình giảng dạy môn Ngữ pháp ứng dụng
• 2.2.1. Vai trò của Ngữ pháp trong giảng dạy ngôn ngữ
• 2.2.2. Đánh giá của GV về thái độ của SV với môn NPUD
• 2.2.3. Phương pháp và cách thức giảng dạy
• 2.2.4. Năng lực ngôn ngữ theo yêu cầu CĐR môn học
• 2.3. Quá trình học tập môn Ngữ pháp ứng dụng
• 2.3.1. Nhận thức của SV về môn Ngữ pháp ứng dụng trong việc hỗ trợ học tập ngôn ngữ
• 2.3.2. Những khó khăn sinh viên gặp phải khi học ngữ pháp ứng dụng
• 2.3.3. Nhận thức của SV về hoạt động dạy và học NPUD
• 2.3.4. Quá trình sửa lỗi ngữ pháp trực tiếp và phản hồi của người học
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 3.1. Về phương pháp giảng dạy phù hợp cho môn học
• 3.2. Về nhận thức của SV đối với vị trí của môn học trong chương trình đào tạo
• 3.3. Về chuẩn đầu ra môn học
• 3.4. Đề xuất các biện pháp cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập theo CĐR
• 3.4.1. Đề xuất về nội dung môn học so với yêu cầu CĐR
• 3.4.2. Đề xuất về phương pháp giảng dạy của GV bộ môn
• 3.4.3. Đề xuất về phương pháp và thái độ học tập của SV
• 3.5. Các hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 3.5.1. Các hạn chế còn tồn tại trong nghiên cứu
• 3.5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Dạy và Học Ngữ Pháp Ứng Dụng

Nghiên cứu dạy ngữ pháp ứng dụng và học ngữ pháp ứng dụng là một lĩnh vực quan trọng trong ngành ngôn ngữ Anh. Ngữ pháp, như Saksit (2017) đã chỉ ra, là hệ thống âm thanh, từ ngữ, câu và nghĩa của một ngôn ngữ, là nền tảng để xây dựng câu diễn đạt đúng và sai. Mặc dù tầm quan trọng của ngữ pháp đôi khi bị xem nhẹ do sự chú trọng vào giao tiếp, kiến thức ngữ pháp vững chắc vẫn là yếu tố then chốt để phát triển toàn diện các kỹ năng ngôn ngữ như nghe, nói, đọc, viết. Nghiên cứu này xem xét thực trạng giảng dạy và học tập ngữ pháp tại Học viện Ngân hàng, đặc biệt là trong bối cảnh sinh viên ngôn ngữ Anh cần trang bị kỹ năng sử dụng ngữ pháp hiệu quả cho cả mục đích học thuật và chuyên môn. Nghiên cứu cũng xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến thái độ và động lực học tập của sinh viên đối với ngữ pháp tiếng Anh.

1.1. Vai Trò Của Ngữ Pháp Ứng Dụng Trong Giao Tiếp Tiếng Anh

Ngữ pháp không chỉ là một tập hợp các quy tắc khô khan mà còn là công cụ giúp người học biểu đạt ý tưởng một cách chính xác và hiệu quả. Ngữ pháp giao tiếp hỗ trợ người học truyền đạt thông tin một cách mạch lạc, tránh gây hiểu lầm. Theo Pradeep (2013), ngữ pháp giúp người dùng diễn đạt ý tưởng chính xác, có ý nghĩa và giao tiếp thành công.Việc nắm vững ngữ pháp tiếng Anh giúp tăng cường sự tự tin khi giao tiếp, đặc biệt trong môi trường học thuật và chuyên nghiệp. Nếu không chú ý đến ngữ pháp, người học khó có khả năng thể hiện bản thân trong giao tiếp thực tế.

1.2. Sự Thay Đổi Quan Điểm Về Dạy và Học Ngữ Pháp

Trong quá trình giảng dạy ngôn ngữ, thái độ đối với ngữ pháp đã có nhiều thay đổi. Trước đây, ngữ pháp được coi là trung tâm của việc học ngôn ngữ. Tuy nhiên, ngày nay, nhiều người cho rằng khả năng giao tiếp quan trọng hơn, và các lỗi ngữ pháp nhỏ có thể được bỏ qua nếu không ảnh hưởng đến sự hiểu. Một số ý kiến còn cho rằng việc dạy ngữ pháp không mang lại lợi ích thực tế. Điều này dẫn đến việc một số giáo viên xem nhẹ vai trò của dạy ngữ pháp trong giảng dạy ngoại ngữ. Tuy nhiên, thái độ của người học tiếng Anh đối với việc học ngữ pháp sẽ quyết định sự phát triển tổng thể của người học ngôn ngữ về mức độ thông thạo và chính xác của ngôn ngữ (Liwei, 2017).

II. Thực Trạng Dạy Ngữ Pháp Ứng Dụng Cho Sinh Viên Ngôn Ngữ Anh

Thực trạng dạy ngữ pháp ứng dụng cho sinh viên ngôn ngữ Anh tại Học viện Ngân hàng đang đối mặt với nhiều thách thức. Mặc dù sinh viên được trang bị kiến thức ngữ pháp từ các cấp học trước, vẫn tồn tại tình trạng mắc lỗi ngữ pháp cơ bản trong các môn chuyên ngành. Điều này cho thấy sự cần thiết phải cải thiện phương pháp giảng dạy và học tập để đảm bảo sinh viên có thể ứng dụng ngữ pháp trong thực tế một cách hiệu quả. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của phương pháp giảng dạy hiện tại, xác định những khó khăn mà sinh viên gặp phải, và đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng dạy và học ngữ pháp ứng dụng.

2.1. Phương Pháp Giảng Dạy Ngữ Pháp Hiện Nay và Tính Hiệu Quả

Phương pháp giảng dạy ngữ pháp tiếng Anh là một vấn đề gây nhiều tranh cãi. Phương pháp truyền thống, tập trung vào việc cung cấp cấu trúc ngữ pháp và yêu cầu sinh viên ghi nhớ, thường không hiệu quả trong việc phát triển kỹ năng giao tiếp thực tế. Theo Ellis (2005), phương pháp này chỉ giúp sinh viên nắm vững kiến thức mô tả về ngữ pháp, chứ không tăng cường khả năng sử dụng ngữ pháp một cách chính xác. Điều quan trọng là phải kết hợp việc giảng dạy ngữ pháp với các hoạt động thực hành, giúp sinh viên ứng dụng ngữ pháp trong viết và ứng dụng ngữ pháp trong nói một cách tự nhiên.

2.2. Khó Khăn Mà Sinh Viên Ngôn Ngữ Anh Gặp Phải Khi Học Ngữ Pháp

Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc hiểu và ghi nhớ các quy tắc ngữ pháp phức tạp. Một số khác cảm thấy nhàm chán và thiếu động lực khi học ngữ pháp theo phương pháp truyền thống. Theo Schraw (2013), niềm tin của người học đóng vai trò quan trọng trong việc học thành công một ngôn ngữ. Nếu sinh viên không tin rằng việc học ngữ pháp là quan trọng, họ sẽ khó có thể đạt được kết quả tốt. Ngoài ra, sự phụ thuộc vào các phần mềm chỉnh sửa ngữ pháp trực tuyến cũng có thể khiến sinh viên trở nên chủ quan và ít chú trọng đến việc nắm vững kiến thức ngữ pháp.

2.3. Đánh Giá Năng Lực Ngữ Pháp của Sinh Viên Sau Khóa Học

Việc đánh giá năng lực ngữ pháp của sinh viên sau khóa học là rất quan trọng để xác định hiệu quả của phương pháp giảng dạy. Các bài kiểm tra cần tập trung vào khả năng sử dụng ngữ pháp trong các tình huống giao tiếp thực tế, thay vì chỉ kiểm tra kiến thức lý thuyết. Tony (2005) đã đánh giá việc dạy và học ngữ pháp bằng cách tham chiếu với các khóa học ngữ pháp nền tảng ở một trường trung học tại Na Uy. Kết luận của nghiên cứu chỉ rõ phương pháp giảng dạy ngữ pháp hiệu quả là không nên tách rời với các kỹ năng ngôn ngữ khác.

III. Giải Pháp Cải Thiện Dạy và Học Ngữ Pháp Ứng Dụng Hiệu Quả

Để cải thiện chất lượng dạy và học ngữ pháp ứng dụng, cần có sự thay đổi trong cả phương pháp giảng dạy và thái độ học tập của sinh viên. Giáo viên cần áp dụng các phương pháp giảng dạy sáng tạo, kết hợp lý thuyết với thực hành, và tạo ra môi trường học tập tích cực và hứng thú. Sinh viên cần nhận thức rõ tầm quan trọng của ngữ pháp và chủ động tham gia vào các hoạt động học tập. Việc sử dụng các công cụ hỗ trợ học tập trực tuyến cũng có thể giúp sinh viên nâng cao hiệu quả học ngữ pháp.

3.1. Đề Xuất Phương Pháp Giảng Dạy Ngữ Pháp Sáng Tạo và Hấp Dẫn

Các phương pháp giảng dạy ngữ pháp sáng tạo bao gồm việc sử dụng trò chơi, hoạt động nhóm, và các bài tập thực tế liên quan đến ngữ pháp chuyên ngành. Giáo viên có thể sử dụng các video, bài hát, và các tài liệu trực tuyến để minh họa các quy tắc ngữ pháp. Việc tạo ra các tình huống giao tiếp giả lập cũng giúp sinh viên ứng dụng ngữ pháp trong giao tiếp một cách tự nhiên. Theo Fadwa (2016), thái độ của người dạy và học có ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng dạy và học.

3.2. Tăng Cường Ứng Dụng Ngữ Pháp Trong Các Kỹ Năng Ngôn Ngữ

Việc tích hợp ngữ pháp vào các kỹ năng ngôn ngữ khác là rất quan trọng. Giáo viên có thể thiết kế các bài tập viết và nói tập trung vào việc sử dụng các cấu trúc ngữ pháp cụ thể. Các hoạt động đọc và nghe cũng có thể giúp sinh viên nhận biết và hiểu cách các quy tắc ngữ pháp được sử dụng trong các ngữ cảnh thực tế. Quan điểm cho rằng việc giảng dạy ngữ pháp một cách đơn lẻ, tách biệt với bốn kỹ năng còn lại, đã bị Ellis (2005) công khai chỉ trích là “định nghĩa hẹp hòi về giảng dạy ngữ pháp”.

3.3. Sử Dụng Công Nghệ Để Hỗ Trợ Học Tập Ngữ Pháp

Có rất nhiều công cụ hỗ trợ học tập ngữ pháp trực tuyến, bao gồm các ứng dụng, trang web, và phần mềm. Các công cụ này có thể giúp sinh viên luyện tập ngữ pháp, nhận phản hồi tức thì, và theo dõi tiến trình học tập của mình. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các công cụ này chỉ nên được sử dụng như một công cụ hỗ trợ, chứ không nên thay thế cho việc học tập và thực hành ngữ pháp một cách chủ động.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả

Nghiên cứu này cung cấp những kết quả khảo sát về thực trạng dạy và học ngữ pháp ứng dụng tại Học viện Ngân hàng. Kết quả cho thấy rằng sinh viên nhận thức rõ tầm quan trọng của ngữ pháp, nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc sử dụng ngữ pháp trong viết và sử dụng ngữ pháp trong nói. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các phương pháp giảng dạy truyền thống không còn phù hợp và cần có sự đổi mới để đáp ứng nhu cầu của sinh viên. Những kết quả này có thể được sử dụng để cải thiện chương trình giảng dạy và phương pháp giảng dạy tại khoa Ngoại ngữ.

4.1. Phân Tích Kết Quả Khảo Sát Về Nhận Thức và Khó Khăn

Kết quả khảo sát cho thấy sinh viên nhận thức được vai trò của ngữ pháp trong việc hỗ trợ các kỹ năng ngôn ngữ khác, đặc biệt là viết và nói. Tuy nhiên, nhiều sinh viên cảm thấy khó khăn trong việc ghi nhớ các quy tắc ngữ pháp, ứng dụng ngữ pháp trong thực tế, và tìm thấy động lực học tập. Phân tích chi tiết các câu trả lời cho thấy rằng sinh viên có xu hướng thích các phương pháp giảng dạy tương tác và thực tế hơn là các phương pháp truyền thống.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Phương Pháp Giảng Dạy Mới

Nghiên cứu này cũng đánh giá hiệu quả của các phương pháp giảng dạy mới, chẳng hạn như việc sử dụng trò chơi và hoạt động nhóm. Kết quả cho thấy rằng các phương pháp này có thể giúp sinh viên học tập một cách hứng thú hơn và cải thiện khả năng kiểm tra đánh giá ngữ pháp. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để xác định phương pháp nào là hiệu quả nhất và phù hợp với từng đối tượng sinh viên.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Ngữ Pháp Ứng Dụng

Nghiên cứu về thực trạng dạy ngữ pháp và thực trạng học ngữ pháp đã làm sáng tỏ nhiều vấn đề quan trọng. Để nâng cao chất lượng đào tạo, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên và sinh viên, sự đổi mới trong phương pháp giảng dạy, và sự hỗ trợ từ công nghệ. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phát triển các công cụ đánh giá năng lực ngữ pháp hiệu quả hơn, và nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến động lực học ngữ pháp của sinh viên.

5.1. Tóm Tắt Các Kết Quả Chính và Bài Học Rút Ra

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc dạy ngữ pháp ứng dụng cần phải được thực hiện một cách sáng tạo và linh hoạt, kết hợp lý thuyết với thực hành. Sinh viên cần được trang bị kiến thức ngữ pháp vững chắc, nhưng cũng cần được khuyến khích sử dụng ngữ pháp một cách tự tin và hiệu quả trong các tình huống giao tiếp thực tế.

5.2. Đề Xuất Các Hướng Nghiên Cứu Mới Trong Tương Lai

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phát triển các mô hình giảng dạy ngữ pháp phù hợp với từng đối tượng sinh viên, và nghiên cứu tác động của các yếu tố văn hóa đến việc học ngữ pháp. Ngoài ra, cần có thêm nghiên cứu về việc sử dụng công nghệ để hỗ trợ học tập ngữ pháp, và đánh giá hiệu quả của các phương pháp đánh giá năng lực ngữ pháp khác nhau.

Nội dung chính

NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC MÔN NGỮ PHÁP ỨNG DỤNG CHO SINH VIÊN NGÀNH NGÔN NGỮ ANH (ATC) TẠI HỌC VIỆN NGÂN HÀNG

---

Tóm tắt nghiên cứu (Executive Summary)

• Câu hỏi nghiên cứu chính: Thực trạng dạy và học môn Ngữ pháp ứng dụng (NPUD) tại Khoa Ngoại ngữ – Học viện Ngân hàng đang diễn ra như thế nào? Mức độ đáp ứng của học phần đối với Chuẩn đầu ra (CĐR/CLO) ra sao và những rào cản cốt lõi nào đang cản trở sinh viên chuyên ngành Tiếng Anh Tài chính – Ngân hàng (ATC) vận dụng ngữ pháp vào thực hành ngôn ngữ?
• Phương pháp tiếp cận (Methodology Snapshot): Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp (mixed-methods). Dữ liệu định lượng được thu thập từ 166 sinh viên đã hoàn thành học phần qua bảng hỏi khảo sát Likert 5 mức độ (kiểm định độ tin cậy thang đo SPSS Cronbach's Alpha = 0.944), kết hợp phân tích kết quả bài kiểm tra định kỳ gắn với các chỉ số CLO. Dữ liệu định tính được thu thập qua phỏng vấn sâu 5 giảng viên bộ môn, sinh viên và phân tích nhật ký giảng dạy theo khung mã hóa Strauss & Corbin (1990).
• Phát hiện then chốt (Key Findings): Cả giảng viên và sinh viên đều nhận thức rất cao về tầm quan trọng của ngữ pháp trong việc phát triển năng lực học thuật. Tuy nhiên, tồn tại một "khoảng cách chuyển giao" (transfer gap) lớn giữa kiến thức quy tắc lý thuyết và khả năng ứng dụng vào kỹ năng Viết – Nói học thuật. Thời lượng 3 tín chỉ hiện tại là quá ít; đồng thời, việc phụ thuộc vào các công cụ công nghệ sửa lỗi tự động tạo tâm lý thụ động cho người học.
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Cần tái cấu trúc chương trình đào tạo theo hướng tích hợp Ngữ pháp sư phạm (Pedagogical Grammar) với ngữ cảnh giao tiếp thực tế (Focus on Grammar), tối ưu hóa kỹ thuật phản hồi/sửa lỗi và tăng cường thời lượng tự học có hướng dẫn nhằm đảm bảo đạt chuẩn B2 (CEFR).

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Rationale)

Bối cảnh học thuật và thực tiễn đào tạo

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và thực hiện Thông tư của Bộ Giáo dục & Đào tạo về Chuẩn đầu ra ngoại ngữ bậc đại học, việc nâng cao chất lượng đào tạo cử nhân Ngôn ngữ Anh định hướng Tài chính – Ngân hàng (ATC) tại Học viện Ngân hàng là yêu cầu cấp thiết. Ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp đơn thuần mà còn là phương tiện xử lý văn bản tài chính, phân tích nghiệp vụ và đàm phán thương mại.

Lịch sử tranh luận và khoảng trống nghiên cứu

Lịch sử phương pháp giảng dạy ngôn ngữ từng chứng kiến sự phân cực gay gắt:

1. Trường phái phản đối ngữ pháp (Krashen, 1987): Cho rằng ngữ pháp chỉ được thụ đắc tự nhiên qua tiếp xúc ngôn ngữ mà không cần giảng dạy quy tắc tường minh.
2. Trường phái cấu trúc & tương tác (Ellis, 2005; Celce-Murcia, 1985): Khẳng định ngữ pháp là bộ khung tổ chức ngôn ngữ không thể thiếu; việc thiếu hụt ngữ pháp chính xác sẽ triệt tiêu năng lực viết học thuật và giao tiếp chuyên nghiệp.

Tại Khoa Ngoại ngữ – Học viện Ngân hàng, chương trình đã chuyển dịch từ giáo trình cú pháp truyền thống sang giáo trình mang tính ứng dụng cao hơn (Focus on Grammar, 3rd Ed). Tuy nhiên, thực tế giảng dạy cho thấy sinh viên chuyên ngành sau khi học xong vẫn liên tục mắc các lỗi ngữ pháp cơ bản ở các học phần Viết, Nói, Dịch và Giao tiếp liên văn hóa. Khoảng trống nghiên cứu nằm ở việc đánh giá một cách định lượng và định tính mức độ đáp ứng của học phần NPUD so với các Chuẩn đầu ra (CLO) cụ thể trong bối cảnh khối trường đại học kinh tế.

---

Phương pháp luận và thiết kế nghiên cứu (Methodology & Approach)

Nghiên cứu áp dụng thiết kế hỗn hợp đồng thời (Convergent Mixed Methods Design) nhằm đảm bảo tính toàn diện và độ chính xác khoa học cao.

1. Đối tượng và phạm vi khảo sát

• Khách thể nghiên cứu: 160+ sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh (ATC) khóa 2020–2021 đã hoàn thành môn học; 5 giảng viên trực tiếp tham gia giảng dạy bộ môn NPUD.
• Không gian & Thời gian: Khoa Ngoại ngữ – Học viện Ngân hàng, thu thập dữ liệu sơ cấp từ tháng 01/2022 đến tháng 12/2022.

2. Kỹ thuật thu thập và xử lý dữ liệu

• Điều tra bảng hỏi: Phát ra 170 phiếu khảo sát, thu về 166 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 97.6%). Thang đo Likert 5 mức độ được lượng hóa với khoảng cách giá trị chuẩn: $$\text{Khoảng cách} = \frac{\text{Max} - \text{Min}}{5} = \frac{5 - 1}{5} = 0.80$$
• Kiểm định độ tin cậy (SPSS): Sau khi loại bỏ các biến quan sát có hệ số tương quan biến – tổng ($Item\text{-}Total\ Correlation < 0.3$), toàn bộ 23 biến quan sát còn lại đạt hệ số Cronbach's Alpha cực cao: $\alpha = 0.944$, khẳng định tính nhất quán nội tại hoàn hảo của thang đo.
• Phỏng vấn sâu và phân tích định tính: Dữ liệu phỏng vấn giảng viên, sinh viên và nhật ký giảng dạy được giải mã và phân nhóm theo mô hình phân loại của Strauss & Corbin (1990).
• Phân tích thực nghiệm chuẩn đầu ra: Đánh giá thông qua Bài kiểm tra giữa kỳ số 2 với 4 Task đo lường trực tiếp các chuẩn CLO2 (phân tích câu, sửa lỗi), CLO3 (viết câu tương đương, biến đổi cấu trúc), CLO4 (nhận diện và sửa lỗi cấp độ đoạn văn).

---

Phát hiện nghiên cứu chính (Major Findings)

1. Nhận thức cao nhưng tồn tại "Nghịch lý vận dụng"

• Nhận thức: 100% giảng viên (5/5) và đa số sinh viên đều đồng thuận rằng NPUD là nền tảng cốt lõi, bắt buộc đối với năng lực ngôn ngữ, đặc biệt chi phối trực tiếp chất lượng kỹ năng Viết và Nói.
• Thực tế: Mặc dù hiểu rõ vai trò, sinh viên vẫn gặp trở ngại lớn khi áp dụng kiến thức vào thực hành. Điểm kiểm tra CLO3 (viết cấu trúc tương đương) và CLO4 (sửa lỗi đoạn văn) thấp hơn đáng kể so với bài tập nhận diện trắc nghiệm đơn lẻ (CLO2).

2. Rào cản về thời lượng chương trình và quy mô lớp học

• Khung chương trình hiện tại chỉ bố trí ** duy nhất 1 học phần NPUD (3 tín chỉ)**. Khi so sánh đối chuẩn với các cơ sở đào tạo ngoại ngữ khác như Đại học Cần Thơ (6 tín chỉ) hay Đại học Văn Lang (9 tín chỉ), thời lượng tại HVNH là rất khiêm tốn, dẫn đến khối lượng kiến thức bị nén lại, giảng viên thiếu thời gian tổ chức các hoạt động tương tác sâu (drills & production).
• Sĩ số lớp đông và cơ sở vật chất phòng học truyền thống hạn chế việc chia nhóm thảo luận linh hoạt, khiến bài giảng đôi khi trôi về lối truyền thụ một chiều.

3. Xu hướng thụ động do công nghệ sửa lỗi tự động

Sự phổ biến của các phần mềm kiểm tra ngữ pháp (Grammarly, Hemingway Editor, Ginger...) tạo ra tâm lý ỷ lại. Sinh viên có xu hướng để phần mềm sửa lỗi thay vì tự phân tích cú pháp và ngữ nghĩa, làm suy giảm năng lực tự giám sát đầu ra (Output Monitoring) – một cơ chế tối quan trọng trong thụ đắc ngôn ngữ thứ hai (Chen, 2016).

4. Đồng thuận về mô hình "Ngữ pháp sư phạm kết hợp Ngữ pháp truyền thống"

Toàn bộ 5/5 giảng viên khẳng định mô hình Ngữ pháp sư phạm (Pedagogical Grammar) kết hợp với giải thích cấu trúc truyền thống là lựa chọn tối ưu cho sinh viên ngành kinh tế. Mô hình này giúp giải thích quy tắc rõ ràng, có tính ứng dụng cao và phù hợp với khung tham chiếu CEFR B2.

---

Đóng góp khoa học và giá trị học thuật (Scientific Contributions)

Khía cạnh	Đóng góp cụ thể của đề tài
Đóng góp Lý luận	Bổ sung luận cứ thực chứng củng cố mô hình Khung năng lực giao tiếp (Hymes; Canale & Swain; CEFR) trong môi trường đào tạo Tiếng Anh chuyên ngành (ESP/EAP) tại Việt Nam.
Đóng góp Phương pháp	Xây dựng và kiểm định thành công bộ công cụ khảo sát chuẩn hóa ($\alpha = 0.944$) đo lường thái độ, nhận thức và khó khăn của người học gắn trực tiếp với chuẩn đầu ra môn học (CLOs).
Đóng góp Thực tiễn	Cung cấp ma trận đối sánh chuẩn đầu ra – bài tập thực hành, đưa ra khuyến nghị cụ thể về cải tiến giáo trình, đổi mới phương pháp chữa lỗi và áp dụng công nghệ tạo Ebook trong học phần.
Hàm ý Quản lý	Cung cấp căn cứ khoa học cho Hội đồng Khoa học và Ban Giám đốc Học viện trong việc điều chỉnh khung chương trình đào tạo cử nhân Ngôn ngữ Anh định kỳ.

---

Đối tượng hưởng lợi từ nghiên cứu (Target Audience)

• Giảng viên tiếng Anh chuyên ngành (ESP/EAP): Tham khảo mô hình tích hợp Ngữ pháp sư phạm và các chiến lược sửa lỗi trực tiếp/gián tiếp nhằm tăng tính chủ động của sinh viên.
• Các nhà phát triển chương trình & Quản lý đào tạo: Sử dụng dữ liệu đối chuẩn thời lượng (3 tín chỉ so với 6–9 tín chỉ) để tái cấu trúc khối kiến thức ngôn ngữ học nền tảng.
• Sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh: Nhận thức rõ cơ chế vận hành của ngữ pháp trong bài viết học thuật, thay đổi thói quen học vẹt và giảm sự phụ thuộc thụ động vào các công cụ AI/phần mềm.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của đề tài nghiên cứu này là gì?

Điểm cốt lõi là phát hiện khoảng cách chuyển giao (transfer gap): Sinh viên đạt nhận thức cao và làm tốt các bài tập quy tắc đơn lẻ (CLO2) nhưng lại gặp khó khăn nghiêm trọng khi vận dụng biến đổi cấu trúc (CLO3) và sửa lỗi tổng thể đoạn văn (CLO4) do thiếu thời lượng thực hành chuyên sâu.

2. Phương pháp kiểm định độ tin cậy thang đo có gì nổi bật?

Đề tài sử dụng kiểm định độ tin cậy nhất quán nội tại qua SPSS với hệ số Cronbach's Alpha đạt 0.944 cho 23 biến quan sát (sau khi thanh lọc các biến có Corrected Item-Total Correlation < 0.3), đạt chuẩn độ tin cậy xuất sắc trong nghiên cứu khoa học xã hội.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) cho các trường đại học khác không?

Có. Dù khảo sát thực hiện tại Học viện Ngân hàng, các phát hiện về thách thức dạy ngữ pháp cho sinh viên khối ngành kinh tế, thời lượng tín chỉ hạn chế và tác động của phần mềm chỉnh sửa ngữ pháp đều mang tính điển hình cho hệ thống đại học tại Việt Nam hiện nay.

4. Hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài là gì?

Nghiên cứu đề xuất mở rộng khảo sát dọc (longitudinal study) theo dõi sự tiến bộ của sinh viên từ năm thứ 2 đến khi làm khóa luận tốt nghiệp, đồng thời đánh giá tác động của công nghệ AI tạo sinh (Generative AI) đối với tư duy ngữ pháp của người học.

5. Những giải pháp thực tiễn cấp bách được đề xuất là gì?

Đề xuất tăng cường thời lượng học phần hoặc bổ sung các module bổ trợ trực tuyến; chuyển đổi trọng tâm kiểm tra đánh giá sang dạng bài viết đoạn văn tích hợp; áp dụng kỹ thuật chữa lỗi gợi mở (indirect feedback) kết hợp tự đánh giá qua rubric rõ ràng.

---

Kết luận (Conclusion)

Công trình nghiên cứu mã số ĐTHV.53/2022 do ThS. Phạm Thị Thanh Bình chủ nhiệm đã phác họa bức tranh toàn diện và khách quan về thực trạng dạy – học môn Ngữ pháp ứng dụng tại Khoa Ngoại ngữ, Học viện Ngân hàng. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa cơ sở lý luận ngôn ngữ học hiện đại và dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác, đề tài khẳng định vai trò sống còn của ngữ pháp trong việc định hình năng lực giao tiếp học thuật chuẩn mực. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ điều chỉnh khung thời lượng, đổi mới phương pháp sư phạm tương tác đến tái định hướng kiểm tra đánh giá theo CĐR chính là chìa khóa để nâng cao chất lượng đầu ra cho sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh trong kỷ nguyên mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Nền tảng của vấn đề nghiên cứu trong và ngoài nƣớc Ngữ pháp (NP) là một hệ thống âm thanh, từ ngữ, câu và nghĩa của một ngôn ngữ (Saksit, 2017). Đó là các quy tắc của ngôn ngữ được dùng để xác định câu diễn đạt đúng và diễn đạt sai. NP tiếng Anh - yếu tố quan trọng trong việc học ngôn ngữ, từ lâu đã đóng một vai trò trọng yếu trong việc thông thạo một ngôn ngữ.

Tất cả các kỹ năng ngôn ngữ như nghe, nói, đọc, viết không thể được cải thiện nếu không có kiến thức vững chắc về NP. Tuy nhiên, trong quá trình giảng dạy ngôn ngữ, thái độ của nhiều người đối với NP đã có nhiều thay đổi, thậm chí có người còn cho rằng khả năng giao tiếp là cứu cánh của ngôn ngữ, do đó, miễn là nó không ảnh hưởng đến giao tiếp, câu mặc dù có một số lỗi NP vẫn có thể được chấp nhận. Thậm chí, có ý kiến cho rằng việc dạy NP không những không có ích mà còn có thể gây ra những bất lợi bởi vì việc dạy NP không tương quan với việc tiếp thu NP. Vì vậy, NP đã bị đặt ở một vị trí ít quan trọng hơn, có GV thậm chí còn coi nhẹ vai trò giảng dạy NP trong việc giảng dạy ngoại ngữ trong lớp học của mình.

Không nghi ngờ rằng giao tiếp là mục đích quan trọng nhất của việc học ngôn ngữ, tuy nhiên, thái độ của người học tiếng Anh đối với việc học NP sẽ quyết định sự phát triển tổng thể của người học ngôn ngữ về mức độ thông thạo và chính xác của ngôn ngữ (Liwei, 2017). Việc đào tạo và trau dồi bốn kỹ năng ngôn ngữ chính như nghe, nói, đọc, viết rất quan trọng trong việc giảng dạy và học tập tiếng Anh ở bậc Đại học. Vì bốn kỹ năng này hỗ trợ người học trong việc truyền đạt thông tin bằng cách thể hiện một số hình thức và cấu trúc nhất định một cách trực tiếp hoặc gián tiếp, vì thế thực sự có một mối quan hệ chặt chẽ giữa NP và các kỹ năng ngôn ngữ. Nếu không chú ý đến NP, người học không thể đạt được các kỹ năng ngôn ngữ và khó có khả năng thể hiện bản thân trong giao tiếp thực tế.

NP có thể giúp người dùng biểu đạt ý tưởng của họ một cách chính xác, có ý nghĩa và giao tiếp thành công (Pradeep, 2013). Phương pháp giảng dạy NP tiếng Anh là một vấn đề gây nhiều tranh cãi trong rất nhiều năm (Ellis, 2005). Nguyên nhân gây ra những bất đồng quan điểm nằm ở chỗ phương pháp dạy NP theo cách truyền thống - chỉ chú trọng việc cung cấp các cấu trúc NP và yêu cầu người học ghi nhớ đã không thể cung cấp cho người học ngôn ngữ 1 những kỹ năng họ cần để giao tiếp một cách hiệu quả. Họ nhấn mạnh rằng ngôn ngữ nên được tiếp thu một cách tự nhiên chứ không phải chỉ là việc cung cấp các cấu trúc một cách cứng nhắc.

Quan điểm này tạo nên niềm tin rằng việc giảng dạy NP theo cách chỉ cung cấp cấu trúc sẽ chỉ làm giàu kiến thức mô tả (các nhận biết về quy tắc NP) hơn là tăng cường khả năng sử dụng các cấu trúc NP một cách chính xác. Đã nhiều thập kỷ, NP bị lờ đi hoặc bị che khuất bởi tư tưởng chỉ chú trọng đến giao tiếp do bị coi là dư thừa và là hạn chế trong ngữ cảnh giao tiếp. Tuy nhiên, quan điểm cho rằng việc giảng dạy NP một cách đơn lẻ, tách biệt với bốn kỹ năng còn lại, đã bị Ellis (2005) công khai chỉ trích là “định nghĩa hẹp hòi về giảng dạy NP”. NP, vì thế mà NP không thể bị mất đi chỗ đứng trong giáo dục ngôn ngữ, và người ta coi nó là một bộ phận thiết yếu không thể tách rời trong việc học ngôn ngữ.

Nhà nghiên cứu cho rằng cốt lõi của vấn đề nằm ở câu hỏi: NP nên được giảng dạy như thế nào? Giảng dạy trực tiếp hay tích hợp với giao tiếp, hay loại bỏ NP khỏi chương trình giáo dục ngôn ngữ? Vấn đề này dẫn đến sự xuất hiện của các quan điểm, các cách tiếp cận và phương pháp khác nhau trong việc giảng dạy NP ở các nền giáo dục tại các quốc gia khác nhau. Thái độ học tập và niềm tin của người học vào phương pháp giảng dạy, cách thức học tập cũng có ảnh hưởng rất lớn đến sự thành công của quá trình dạy học nói chung, tuy nhiên hiện còn rất ít nghiên cứu về vấn đề này. Schraw (2013) nhấn mạnh tầm quan trọng của niềm tin của người học, ông lập luận rằng người học ngôn ngữ không phải lúc nào cũng có ý thức về cách học của mình nhưng họ có niềm tin mạnh mẽ về cách họ nên học một ngôn ngữ nào đó. Những niềm tin này thường dựa trên cách họ được dạy một ngôn ngữ và giả định rằng có một số phương pháp cụ thể có thể phù với họ.

Thực tế, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhận thức của người học đóng một vai trò quan trọng trong việc học thành công một ngôn ngữ (Bruce & Lock, 2013). Việc người học có sẵn sàng để được sửa lỗi NP tại lớp học hay không cũng phản ánh niềm tin của họ với phương pháp giảng dạy, với GV. Để đánh giá việc dạy và học NP, Tony (2005) cũng đánh giá việc dạy và học NP đang được tiến hành theo cách thức nào khi tham chiếu với các khoá học NP nền tảng ở một trường trung học tại Na Uy. Kết luận của nghiên cứu cũng phần nào chỉ rõ phương pháp giảng dạy NP hiệu quả là không nên tách rời với các kĩ năng ngôn ngữ 2 khác, người học cần có thái độ và nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng và vị trí của NP trong mối liên hệ với các kỹ năng ngôn ngữ.

Những nghiên cứu trước đó về vấn đề này đồng thời cũng tạo cảm hứng cho Fadwa (2016) để ông tiến hành nghiên cứu việc giảng dạy và học tập NP tiếng Anh tại Đại học Tripoli diễn ra như thế nào, thái độ của người dạy và học có ảnh hưởng như thế nào tới chất lượng dạy và học. SV có quan điểm như thế nào với việc được sửa lỗi NP trực tiếp tại lớp. Với mẫu khảo sát là hơn 600 SV, 30 GV và ông cũng đi đến kết luận rằng GV và SV đã ý thức được vai trò của NP trong quá trình dạy và học và nhận thấy kiến thức NP được thể hiện ở các kỹ năng ngôn ngữ khác nhau. Đồng thời, nghiên cứu cũng làm sáng tỏ niềm tin và thái độ học tập của người học có ảnh hưởng đến chất lượng của quá trình giảng dạy.

Tính cấp thiết của đề tài Để đáp ứng xu thế toàn cầu hóa, tiếng Anh đã trở thành môn học bắt buộc ở tất cả các trường đại học, cao đẳng nhằm cung cấp cho SV một công cụ giao tiếp mới trong thế giới “không biên giới” nơi nó đã trở thành một ngôn ngữ quốc tế. Ngoài việc được sử dụng rộng rãi, tiếng Anh còn là ngôn ngữ nước ngoài được nghiên cứu nhiều nhất trên thế giới. Từ năm học 2012-2013, thông tư của Bộ GD & ĐT bắt buộc thực hiện tiêu chuẩn đầu ra bằng tiếng Anh đối với SV các trường đại học. Điều này đang phần nào giúp công tác giảng dạy và học ngoại ngữ tại nhiều nhà trường đại học, cao đẳng nâng lên một tầm cao mới, trở nên được chú trọng và thiết thực hơn bao giờ hết.

SV ý thức rõ tầm quan trọng của môn học nên đã có sự chuyển đổi thích nghi trong quá trình học ngoại ngữ với hi vọng sau này tốt nghiệp đầu ra sẽ tìm thấy nhiều cơ hội việc làm tốt đẹp hơn. Mặc dù vậy, việc học tiếng Anh của SV nhìn chung chưa có hiệu quả như mong đợi, nhiều SV tốt nghiệp đại học không có khả năng sử dụng tiếng Anh cơ bản, hoặc tiếng Anh chuyên ngành chưa thoả mãn kỳ vọng người sử dụng lao động. Trong quá trình học tập một ngoại ngữ, việc hiểu chính xác các cấu trúc ngôn ngữ và có khả năng ứng dụng nó trong các kỹ năng tiếng Anh khác là một điều vô cùng quan trọng, vì vậy giảng dạy môn NP cho người học là một yêu cầu trọng yếu và tiên quyết của việc giảng dạy ngoại ngữ. Thông qua môn học này, người học ngôn ngữ được học cách ứng dụng ngôn ngữ một cách chính xác nhất là trong quá trình thực hành các kỹ 3 năng nghe, nói, đọc, viết, đồng thời có khả năng áp dụng kiến thức NP đó vào các môn chuyên ngành trong học tập và nghề nghiệp sau này.

Với duy nhất một môn Ngữ pháp ứng dụng (NPUD) (3 tín chỉ) trong cả khung chương trình đào tạo của khoa, nếu đem đối sánh với các trường Đại học khác như Đại học Văn Lang (9 tín chỉ, bao gồm Học phần NP 1, NP 2, NP 3), trường Đại học Cần Thơ (6 tín chỉ bao gồm NP trung cấp, NP cao cấp) thì thời lượng dành cho môn NP tại khoa hiện nay đang chiếm một phần nhỏ, khối lượng kiến thức cung cấp cho người học vì thế phần nào cũng bị hạn chế, thời gian luyện tập, thực hành ít. Về cơ bản, người học tại Việt Nam thường được chú trọng cung cấp kiến thức NP từ bậc tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông nên có thể cho rằng nền tảng kiến thức NP cơ bản là khá dày so với các năng lực ngôn ngữ khác. Tuy nhiên qua giảng dạy thực tế, nhóm GV môn NP trực tiếp nhận thấy, cũng như nhận được phản ánh của các GV khác trong khoa về tình trạng SV thường xuyên mắc lỗi NP cơ bản trong các môn học chuyên ngành sau này như các môn Viết, Nói, Dịch, Giao tiếp liên văn hoá,. Điều này gây trở ngại lớn cho không những bản thân người học vì họ không đủ năng lực để thông thạo ngôn ngữ đích, mà còn có ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy của GV các môn học được đề cập đến theo hướng tiêu cực.

Hơn nữa, sự bùng nổ của Internet và các ứng dụng học tiếng Anh online khiến SV bắt đầu có tâm lý phụ thuộc vào một số phần mềm chỉnh sửa NP như Grammaly, Ginger, Hemingway Editor. Chính từ đây SV bắt đầu có tâm lý chủ quan, ít coi trọng kiến thức NP, thiếu đầu tư thời gian và công sức cho môn học khiến cho kết quả học tập chưa được thoả đáng, kiến thức nền tảng NP cơ bản và nâng cao không đáp ứng được cho các giai đoạn học tập các môn chuyên ngành sau đó.