Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIÊN CỦA DẠY HỌC THEO GÓC TRONG DAY HOC VAT Li TRUNG HỌC PHÔ THÔNG 1. Quan điểm day học hiện đại “Quan điểm day học hiện dại đã chuyển từ tiếp cân nội dung kiến thức của dạy học truyền thống sang tiếp cân mục tiêu tong đó nhắn mạnh đến việc hình thành năng lực cho người học 1. Day học theo định hướng phí lên năng lực Ngày nay, mục tiêu dạy học là tạo cơ hội và giúp đỡ người học thực hiện được mục đích là: học để biết, học để làm, học để tự khẳng định mình và học để chưng sống với nhau. Đây là bốn trụ cột của giáo đục thể kỷ 21 do Hội đồng quốc tế về giáo dục thể kỹ 21 đề xu với ƯNESCO.
Nhằm đạt được bổn trụ cột này của. giáo dục, các nhà sư phạm kêu gọi phải phát huy tính tích cực, chủ động của HS, thực hiện "Day học phân hóa” quan tầm đến nhủ cằu, khả năng của mỗi cá nhân HS trong tập thể lớp. Từ đồ các nhà sư phạm đã đưa ra các PPDH mới, lấy HS làm trung tâm của qué trinh day học. Nội dung cơ bản của các PPDH mới là ~ Về quan niệm của việc học: Học là quá trình li ro; HS mi, khám pH, lát hiện, khai thắc và xử lý thông ti,.
tự hình đành hiểu bắt năng lực và phẩm ed ~ VỀ bản chất của việc dạy: GV Tổ chức hoại động nhận thức cho HS. Dạy HS cách tìm ra chân lí, ~ VỀ mục tiêu đạy học: Chú trọng hình thành các nống iực (sảng tạo, hợp tác,.) dạy phương pháp và kĩ thuật lao động khoa học, dạy cách học. đứng những yêu cầu của cuộc sống hiện tại và tương li; ~ Về nội dung dạy học: Kiến thức lấy ừ nhiều ngun khác nhau. Có thể lấy từ SGK, từ các tải liệu khoa học phù hợp, từ TN, hay từ thực tế.
Các kiến thức này gắn với vẫn hiểu biết, kính nghiệm và nhu cầu của = Về phương pháp dạy học: Các PPDH theo hướng tìm rồi, theo hưởng giải “ng vấn để hay dạy học tương tác và đạy học phân hóa được chủ trọng: ~ Về hình thức tổ chức DH thì cơ động và linh hoạt. Có thế học ở lớp, học ởi phòng TN, học trong thực tễ, học cá nhân, học theo cả nhóm hay cả lớp cũng với GV, Nhu vậy, các PPDH mới đều hướng tới phát triển năng lực của cá nhân HS, "không chỉ dừng lại ở việc nắm vững kiến thức mà còn phát triển tối đa các năng lực và phẩm chất khác. Muốn đạt được việc phát triển năng lực của HS thì cần thất phải hiểu đối tượng học sinh, phải biết phân hóa để dạy. Vì thể day học phân hóa cũng là một xu hướng tổ chúc dạy hoc ma day học hiện đại cần phải tính đến.
Dạy học phân hóa 1.1, Khai niệm về dạy học phân hóa “Theo Tomlinson, day học phân hóa là "sắp xếp" những gÏ diễn ra tên lớp để HS o6 nhiều lựa chọn cho mình cách chim nh tr thức, kỹ năng và thái độ diễn đạt những gỉ mã họ học được, nghĩa là đạy học phân hỏa sẽ cung cắp cho HS những con đường khác nhau để lĩnh hội nội dung dạy học. Thông qua đó, HS đạt hiệu quả hoc tip cao hom. Dang Thành Hưng cho rằng, dạy học phần hóa thực chit Ia tao ra những khác biệt nhất định trong nội dung và phương thức hoạt động của học sinh bằng những thiết kế và thực hiện học tình theo nhiều hướng khác nhau đựa vào nhóm năng lự, hứng thú hoặc nhủ cằu học tập của HS và mục iều giáo dục xã hội (42, tr 20]. Từ hai định nghĩ ở trên, đạy hoe phần hóa được hiễu là một cách thức .Ámy học đài hỏi phải t chức, tiến hành các hoạt động dạy học dựa trên những khác Một của người học về năng lực, nu cầu nhận thức, các điễu kiện học tập nhằm tao xa những Kẵt quả lọc tập và sự phát triển tắt nhất cho người học, đảm bảo công bằng trong giáo dục, tức là đảm bảo quyền bình đẳng vẻ cơ hội học tập cho người Lọc.
Quan diễn dạy học phân hóa là một phần cơ sởí luận nên tảng cho các PPDH, mới như: DHTG, DH theo hop dong, dạy học theo dự án,. Những hình thức của dạy học phân hóa. Dạy học phân hoá được phân biệt đưới nhiều hình thức khác nhau: phân hoá nội ti, phân ho nội dung, phân hoá quy trình ~ Phân hóa nội ti Dựa vào tình inh thực Ế của HS trong lớp mà GV có thể phân hóa HS theo. các hình thức dưới đây: + Phân hỏa theo hứng thủ: Căn cứ vào đặc điểm hững thủ họ lập của HS để tổ chức cho người học hiểu khám phá nhận thức, + Phân hỏa theo năng lục nhân thức: Lẫy sự phân biệt nhịp đã làm căn cử phân hỏa.
Nhịp độ được tính bằng lượng thời gian chuyển tử hoại động này sang hoại động khác, từ nhiễm vụ này sang nhiệm vụ khác. Lớp học có nhiễu nhịp độ, chẳng hơn như nhôm có nhịp độ nhận thức nhanh, nhóm có nhịp độ nhận thức trung bình, nhóm có nhịp độ nhân thức châm; + Phân hóa giờ học theo sức học: Căn cũ vào tình độ học lực có thục của HS để tổ chức những ức động sư phạm phủ hợp với người học ích cục học tập. Dựa trên trình độ khá, trung bình, yêu màGV giao cho HS những nhiệm vụ tương ứng; + Phân hóa giờ học theo động cơ lat Ích họ tập của người học: Với nhóm HS có nhụ cầu tìm, k, hiểu biết cao cần xác định nhiệm vụ học tập cao hơn và đưa. thêm nhiều nội dung, tả liệu học tập cho HS tự học.
Với nhóm HS có nhu cầu học tập không cao thì việc phân hóa dạy học phải chú ý đến nhiệm vụ, nội dung cơ bản và bổ sung những vẫn để thực tin giáp người học hào hứng học tập ~ Phân hóa nội dung (day cái gì?) Nội dung của bài học có thể phân hóa dựa rên những gì mà HS đã biết. Một số HS có thể chưa bit gì về nội dung sắp học, cũng có một số HS đã bit sơ lược về nội dụng sắp học và cũng có một số HS đã biết về nội dung sắp học (do đọc trước tải iệu hoặc được học rước ở nhà), Do vậy, GV có thể phân hóa nội dung theo ede mức độ nhận thức của Bloom (Biết, hiểu, vận dụng, phân tích và tổng họp, ĐG và sảng tạo) sao cho phủ hợp với nhóm HS. Vĩ dụ với nhóm HS đã biết bi nội dung sip học thì GV cần yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ ở mức nhận thie cao: DG và tổng "họp, sáng tạo. ~ Phân hóa quy trình (dạy như thể nào?) Phân hóa quy trình được hiểu là với cùng một nội dung (cả kiến thức và kỷ năng) nhưng được đưa ra cho HS với sự hỗ trợ khác nhau, có thé mang tính thử thách hoặc có tính phức tạp khác nhau.
Ví dụ: áp dụng trong DHTG, tại các góc học tập sẽ có các phiếu hỗ trợ với các mức độ khác nhau phủ hợp với các mức khó khăn mà HS gấp phải. Cụ thễ à: Với HS gặp khó khăn it thì mức hỗ trợ chỉ dùng lại dưới dang các câu hỏi định hướng khái quát, với HS gặp khó khăn nhí thì sự hỗ trợ lại k thững chỉ dẫn hết sức tỉ mỉ có tính chất AlgoriL. Bằng cách hỗ trợ như vậy cả HS đều được tham gia học tập với tâm. loài mái, không thấy bị nhàm chắn hay "sự chắn nan.
“Tuy nhiên những hình thúc dạy học phân hóa ở trên chỉ mang tính trơng đối, sắc hình thức này không dơn giá, trong mỗi sự phân loại đều có th chứa ác yếu tổ của sự phân loại khác Day học phân hóa không đơn thuần là phân loại người học tho năng lực nhận thức mà lạ à một hình thức dạy học ph họp với đối tượng người học rên cơ sở thẫu hiễu cá nhân HS, GV tiếp cân HS trên nhiều mặt như năng khiếu, tâm lí và tước mơ cña các em trong cuộc sống. Có thể nói ng, trong dạy học phân ha thi GY pha in ci i dé day hoe vai giải hiểu IS để giáo dục. Đặc điểm cơ bản của DH phân hóa là Một là: Phát hiện và bù đấp lỗ hỏng kiến thức, tạo động lực thúc đây học tập: Tai là Biển niễm dam mê trong cuộc sống thành động lục trong học tập; Ba la: Day học phân hóa là con đường dẫn dến đạt mục dích của dạy học đồng loạt. “Từ những hình thúc DH phân hóa ở n, cần phải có các PPDH đáp ứng được những yêu cầu của DH phân hóa, tong đó DHTG là một tong các PPDHI cũng cần được tính đến khi tổ hợp ác hình thức phân hóa đã nêu trên.
Dạy học theo góc L2 1. Khái niệm đạp học theo góc Dạy họ theo góc là một PPDH theo quan điểm DH phân hóa. DHTG được hiểu theo nghĩa là "Một PPDHI, theo đó HS thực hiện các nhiệm vụ khác nhau tại ce vi cu thé trong không gian lớp học, nhưng cũng hướng tới chiếm lĩnh môi nội dụng học tập theo các phong cách học khác nhau"[ 2, t. 116) “Chúng ta đều biết rằng mỗi HS đều có năng lục và sở trường khác nhau, vì thể sẽ có PCHT khác nhau, DHTG di tao được cơ hội cho HS được tu tiên họ theo sở trường, sau đô mới học theo các cách khác không là sở trường của HS.
Nhờ DHTG mà HS sẽ hiểu sâu kiến thứ „ hiệu quả bền vửng vả sẽ phát triển đồng đều cả "hai bán cầu của não bộ. Một số phong cách học của học sinh 1. Cơ sở khoa học của dạy học theo góc. Cơ sở tâm lí lọc Lý thuyết của Piagetlà cơ tâm lí học cho nhiều PPDH đặc biệt là PPDH tích cục trong đồ có dạy học theo gc.
Quan niệm vỀ việc học theo i thuyết của Piaget: + Vige hoe 6 thé din ra theo quy trình mang tính đồng hóa và điều tăng cường cấu trú tư duy có sẵn tới tấ cfu tre tư duy. Nhưng người học cũng có thể chỗi bỏ việc "học dẫn đến ỉnh trạng không muốn học tập, “+ Học tập lã một quy tỉnh tích cực, trong đó người học liên tục mở rộng hoc thay đổi cấu trúc kinh nghiệm; -+ Mỗi người học có một tập hợp cấu rú tưduy riêng, dựa rên các kinh nghiệm họ đđãsố và đựa trên cách thức họ thẾtlập tí thức để phân ánh kính nghiệm mới và do vậy "mỗi người có cách thức học ấp iêng 1.