Khóa luận: Cải thiện kỹ năng dịch thuật cho sinh viên năm 3 HUBT

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Phạm Thị Ngọc Anh nghiên cứu về đề tài TA2306. Nội dung tập trung vào phân tích và đánh giá chi tiết theo mã số 18100806.

• Tác giả: Phạm Thị Ngọc Ánh
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Thị Tuyết
• Trường học: Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh
• Đề tài: Cải thiện kỹ năng dịch thuật cho sinh viên năm ba, chuyên ngành Tiếng Anh tại HUBT: Vấn đề và một số giải pháp đề xuất
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về kỹ năng dịch thuật cho sinh viên năm ba chuyên ngành tiếng Anh

Nghiên cứu này tập trung vào cải thiện kỹ năng dịch thuật cho sinh viên năm ba chuyên ngành tiếng Anh tại HUBT. Kỹ năng dịch thuật đóng vai trò quan trọng trong đào tạo ngoại ngữ, giúp sinh viên nắm vững ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ đích. Tại HUBT, sinh viên gặp nhiều khó khăn trong quá trình dịch do sự khác biệt về cấu trúc ngữ pháp, từ vựng và văn hóa giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Nhiều sinh viên mắc phải các lỗi phổ biến như dịch sát nghĩa, sử dụng sai giới từ hoặc lạm dụng từ đồng nghĩa. Những sai sót này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng bản dịch, khiến văn bản mất đi tính tự nhiên và chính xác. Đề tài này nhằm xác định nguyên nhân gốc rễ của các vấn đề dịch thuật và đề xuất giải pháp khắc phục phù hợp. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở lý luận cho giảng viên và sinh viên trong quá trình giảng dạy và học tập.

1.1. Tầm quan trọng của kỹ năng dịch thuật trong đào tạo tiếng Anh

Kỹ năng dịch thuật là yếu tố thiết yếu trong chương trình đào tạo tiếng Anh, đặc biệt đối với sinh viên năm ba khi họ đã nắm vững kiến thức cơ bản. Dịch thuật không chỉ giúp sinh viên hiểu sâu hơn về ngôn ngữ mà còn phát triển tư duy phản biện và khả năng ứng dụng ngôn ngữ vào thực tế. Tại HUBT, môn học dịch thuật được xem là cầu nối giữa lý thuyết và thực hành, giúp sinh viên chuẩn bị cho môi trường làm việc đa ngôn ngữ sau này. Tuy nhiên, nhiều sinh viên còn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng này, dẫn đến sự chủ quan trong quá trình học tập. Việc nâng cao nhận thức về vai trò của dịch thuật sẽ thúc đẩy sinh viên đầu tư thời gian và công sức vào việc rèn luyện kỹ năng này.

1.2. Thực trạng kỹ năng dịch thuật của sinh viên năm ba tại HUBT

Khảo sát sơ bộ cho thấy đa số sinh viên năm ba chuyên ngành tiếng Anh tại HUBT gặp khó khăn trong dịch thuật, đặc biệt là đối với các văn bản chuyên ngành. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự thiếu hụt vốn từ vựng chuyên ngành, khả năng phân tích cấu trúc câu chưa tốt và thói quen dịch sát nghĩa từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Nhiều sinh viên mắc lỗi sử dụng sai giới từ hoặc từ đồng nghĩa, khiến bản dịch trở nên không tự nhiên. Ngoài ra, sự khác biệt về văn hóa ngôn ngữ giữa hai ngôn ngữ cũng gây ra nhiều khó khăn trong quá trình dịch. Những vấn đề này đòi hỏi sự can thiệp kịp thời từ phía giảng viên để cải thiện chất lượng đào tạo.

II. Các vấn đề thường gặp trong dịch thuật tiếng Anh Việt

Sinh viên năm ba chuyên ngành tiếng Anh tại HUBT thường gặp phải nhiều vấn đề trong quá trình dịch thuật tiếng Anh-Việt, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng bản dịch. Một trong những lỗi phổ biến nhất là dịch sát nghĩa, khi sinh viên cố gắng dịch từng từ một thay vì hiểu toàn bộ ý nghĩa của câu. Điều này dẫn đến những bản dịch cứng nhắc, thiếu tính tự nhiên. Ngoài ra, nhiều sinh viên còn mắc lỗi sử dụng sai giới từ do sự khác biệt về ngữ pháp giữa hai ngôn ngữ. Ví dụ, sinh viên thường dịch 'interested in' thành 'quan tâm vào' thay vì 'quan tâm đến'. Lạm dụng từ đồng nghĩa cũng là một vấn đề nghiêm trọng, khi sinh viên thay thế từ vựng một cách tùy tiện mà không xem xét ngữ cảnh. Những sai sót này không chỉ ảnh hưởng đến độ chính xác của bản dịch mà còn gây khó khăn cho người đọc trong việc hiểu nội dung.

2.1. Dịch sát nghĩa và thiếu tính tự nhiên

Dịch sát nghĩa là lỗi phổ biến nhất mà sinh viên mắc phải khi dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Thay vì tập trung vào ý nghĩa toàn diện của câu, sinh viên thường dịch từng từ một, dẫn đến những bản dịch cứng nhắc và thiếu tự nhiên. Ví dụ, khi dịch câu 'She is interested in learning English', nhiều sinh viên dịch thành 'Cô ấy quan tâm vào việc học tiếng Anh' thay vì 'Cô ấy quan tâm đến việc học tiếng Anh'. Lỗi này xuất phát từ thói quen dịch trực tiếp từ ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ đích mà không xem xét đến cấu trúc và cách diễn đạt của ngôn ngữ đích. Để khắc phục, sinh viên cần rèn luyện khả năng phân tích câu và hiểu ngữ cảnh trước khi tiến hành dịch.

2.2. Sai lầm trong sử dụng giới từ và từ đồng nghĩa

Sai lầm trong sử dụng giới từ là một vấn đề nghiêm trọng khác mà sinh viên thường mắc phải. Do sự khác biệt về ngữ pháp giữa tiếng Anh và tiếng Việt, sinh viên thường dịch giới từ một cách máy móc, dẫn đến những bản dịch không chính xác. Ví dụ, giới từ 'in' trong tiếng Anh thường được dịch thành 'trong' trong tiếng Việt, nhưng trong nhiều trường hợp, nó cần được dịch thành 'vào' hoặc 'ở'. Ngoài ra, lạm dụng từ đồng nghĩa cũng gây ra nhiều khó khăn trong dịch thuật. Sinh viên thường thay thế từ vựng một cách tùy tiện mà không xem xét đến ngữ cảnh, dẫn đến những bản dịch thiếu chính xác. Để tránh những sai lầm này, sinh viên cần nắm vững cách sử dụng giới từ và từ đồng nghĩa trong cả hai ngôn ngữ.

III. Giải pháp cải thiện kỹ năng dịch thuật cho sinh viên

Để khắc phục những vấn đề dịch thuật mà sinh viên năm ba chuyên ngành tiếng Anh tại HUBT đang gặp phải, cần áp dụng một loạt giải pháp toàn diện. Trước tiên, giảng viên nên tăng cường các buổi thực hành dịch thuật theo chủ đề, giúp sinh viên làm quen với các loại văn bản khác nhau. Việc sử dụng các tài liệu đa dạng, từ văn bản thông thường đến văn bản chuyên ngành, sẽ giúp sinh viên nâng cao vốn từ vựng và khả năng dịch thuật. Thứ hai, sinh viên cần được hướng dẫn cách phân tích cấu trúc câu và ngữ cảnh trước khi tiến hành dịch, tránh dịch sát nghĩa. Ngoài ra, việc tổ chức các buổi thảo luận nhóm về dịch thuật cũng sẽ giúp sinh viên học hỏi lẫn nhau và cải thiện kỹ năng. Cuối cùng, giảng viên nên cung cấp phản hồi chi tiết cho từng bản dịch của sinh viên, giúp họ nhận ra và khắc phục những sai sót.

3.1. Tăng cường thực hành dịch thuật theo chủ đề

Thực hành dịch thuật theo chủ đề là giải pháp hiệu quả nhất để cải thiện kỹ năng dịch thuật cho sinh viên. Bằng cách dịch các văn bản thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, sinh viên sẽ được làm quen với đa dạng từ vựng và cấu trúc ngữ pháp. Giảng viên nên lựa chọn các chủ đề phù hợp với trình độ của sinh viên, từ những chủ đề đơn giản như đời sống hàng ngày đến những chủ đề phức tạp như kinh tế, khoa học. Việc thực hành thường xuyên sẽ giúp sinh viên nâng cao khả năng nhận diện và sử dụng từ vựng chính xác, đồng thời cải thiện khả năng dịch thuật một cách linh hoạt. Ngoài ra, sinh viên cũng nên luyện tập dịch ngược (từ tiếng Việt sang tiếng Anh) để hiểu rõ hơn về sự khác biệt giữa hai ngôn ngữ.

3.2. Hướng dẫn sinh viên phân tích cấu trúc câu và ngữ cảnh

Phân tích cấu trúc câu và ngữ cảnh là bước quan trọng trong quá trình dịch thuật. Sinh viên cần học cách xác định chủ ngữ, vị ngữ, bổ ngữ và các thành phần khác của câu trước khi tiến hành dịch. Điều này giúp họ hiểu rõ ý nghĩa toàn diện của câu và tránh dịch sát nghĩa. Ngoài ra, sinh viên cũng cần xem xét ngữ cảnh của văn bản để lựa chọn từ vựng và cấu trúc ngữ pháp phù hợp. Ví dụ, khi dịch một văn bản khoa học, sinh viên cần sử dụng thuật ngữ chuyên ngành chính xác thay vì dịch sát nghĩa. Giảng viên nên cung cấp các bài tập phân tích câu và ngữ cảnh, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng này một cách hiệu quả.

IV. Kết luận và đề xuất ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu đã chỉ ra những vấn đề chính mà sinh viên năm ba chuyên ngành tiếng Anh tại HUBT gặp phải trong quá trình dịch thuật, bao gồm dịch sát nghĩa, sử dụng sai giới từ và lạm dụng từ đồng nghĩa. Những sai sót này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng bản dịch và khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ đích. Để cải thiện tình hình, cần áp dụng các giải pháp như tăng cường thực hành dịch thuật theo chủ đề, hướng dẫn sinh viên phân tích cấu trúc câu và ngữ cảnh, cũng như cung cấp phản hồi chi tiết cho từng bản dịch. Kết quả nghiên cứu này không chỉ hữu ích cho sinh viên năm ba mà còn cho giảng viên trong quá trình giảng dạy. Việc áp dụng những giải pháp đề xuất sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Anh tại HUBT, giúp sinh viên sẵn sàng cho môi trường làm việc đa ngôn ngữ trong tương lai.

4.1. Tóm tắt những vấn đề và giải pháp chính

Nghiên cứu đã xác định ba vấn đề chính trong dịch thuật tiếng Anh-Việt của sinh viên năm ba tại HUBT: dịch sát nghĩa, sử dụng sai giới từ và lạm dụng từ đồng nghĩa. Những sai sót này xuất phát từ sự thiếu hụt vốn từ vựng chuyên ngành, khả năng phân tích cấu trúc câu chưa tốt và thói quen dịch trực tiếp. Để khắc phục, giải pháp quan trọng nhất là tăng cường thực hành dịch thuật theo chủ đề, giúp sinh viên làm quen với đa dạng từ vựng và cấu trúc ngữ pháp. Ngoài ra, sinh viên cần được hướng dẫn cách phân tích cấu trúc câu và ngữ cảnh trước khi tiến hành dịch. Những giải pháp này không chỉ cải thiện chất lượng bản dịch mà còn nâng cao khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ đích.

4.2. Khuyến nghị cho giảng viên và sinh viên

Đối với giảng viên, cần tăng cường các buổi thực hành dịch thuật và cung cấp phản hồi chi tiết cho từng bản dịch của sinh viên. Ngoài ra, giảng viên nên tổ chức các buổi thảo luận nhóm về dịch thuật, giúp sinh viên học hỏi lẫn nhau. Đối với sinh viên, cần chủ động rèn luyện kỹ năng dịch thuật thông qua việc đọc và dịch các văn bản đa dạng. Sinh viên cũng nên luyện tập dịch ngược để hiểu rõ hơn về sự khác biệt giữa hai ngôn ngữ. Những khuyến nghị này sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Anh tại HUBT, giúp sinh viên sẵn sàng cho môi trường làm việc đa ngôn ngữ trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HANOI UNIVERSITY OF BUSINESS AND TECHNOLOGY FACULTY OF ENGLISH LANGUAGE STUDIES PHAM THI NGOC ANH IMPROVING TRANSLATION SKILL FOR HUBT 3RD YEAR, ENGLISH MAJORS: PROBLEMS AND SOME SUGGESTED SOLUTIONS CẢI THIỆN KỸ NĂNG DỊCH THUẬT CHO SINH VIÊN NĂM BA, CHUYÊN NGÀNH TIẾNG ANH TẠI HUBT: VẤN ĐỀ VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT HANOI, 2022 HANOI UNIVERSITY OF BUSINESS AND TECHNOLOGY FACULTY OF ENGLISH LANGUAGE STUDIES IMPROVING TRANSLATION SKILL FOR HUBT 3RD YEAR, ENGLISH MAJORS: PROBLEMS AND SOME SUGGESTED SOLUTIONS CẢI THIỆN KỸ NĂNG DỊCH THUẬT CHO SINH VIÊN NĂM BA, CHUYÊN NGÀNH TIẾNG ANH TẠI HUBT: VẤN ĐỀ VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT Field: English Language Name : Pham Thi Ngoc Anh Student’s code: 18100806 Course : 2018 - 2022 Supervisor : Tran Thi Tuyet, M.A HANOI, 2022 CERTIFICATE OF ORIGINALITY I, the undersigned, hereby certify my authorship of the study project report entitled “Improving translation skill for HUBT 3 rd year, English majors: problems and some suggested solutions” submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of English. Except for the indicated reference, no other person’s work has been used without due acknowledgement in the text of the thesis. Hanoi, 2022 Pham Thi Ngoc Anh Approved by SUPERVISOR (Signature and full name) Date:…………………… i ACKNOWLEDGEMENTS Firstly, with the deepest and most sincere affection, I am grateful to all the individuals and organizations that have facilitated support and assistance throughout the learning and research process. When I started studying at school, I received much attention and help from my teachers and friends.

With deepest gratitude, I would like to send to all the teachers in the English Language Department – at Hanoi University of Business and Technology who have conveyed this valuable knowledge to us during their time at the school. Thanks to the guidance and instructions of the teachers, my thesis can complete well. Mainly, I would like to express my deep and sincere gratitude to my research supervisor, Ms. Tran Thi Tuyet for allowing me to carry out this study and providing me with valuable guidance throughout the research.

Her enthusiasm, vision, and sincerity have deeply inspired me. It was a great privilege and honor to work and study under her guidance. I am incredibly grateful for what Ms. Tran Thi Tuyet has offered me.

Furthermore, I owe sincere and earnest thankfulness to all the students of the English department, who provided us with valuable information by completing the conveying questions and answering interview questions. Finally, I would like to thank my family, who has created the best condition for me to study and practice. Similarly, I am grateful to all my friends who always stand by me and support me in both learning and life. ii TABLE OF CONTENTS CERTIFICATE OF ORIGINALITY.II TABLE OF CONTENTS.V LIST OF TABLES.

RATIONALE FOR THE STUDY. AIMS OF THE STUDY. SCOPE/ RESOURCES OF THE STUDY. DESIGN OF THE STUDY.3 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW.1 DEFINITION OF TRANSLATION.2 THE IMPORTANCE OF TRANSLATION.3 TYPES OF TRANSLATION.1 WORD FOR WORD TRANSLATION.10 CHAPTER 2: TRANSLATION PROBLEMS.1 THE FACTORS INFLUENCING THE TRANSLATION PROCESS.1 INFLUENCE OF THE MOTHER TONGUE.2 WORDS AND CHOICE OF WORD MEANING.5 CHARACTERISTICS OF LANGUAGE.2 COMMON ERRORS IN WRITTEN TRANSLATION.2 SYNTAX/ GRAMMAR ERRORS.3 DATA COLLECTION INSTRUMENTS.2 THE INTERVIEW QUESTION:.27 CHAPTER 4: RESULTS AND SOME SUGGESTED SOLUTIONS.1 RESULT COLLECTED FROM THE QUESTIONNAIRE.2 RESULTS COLLECTED FROM THE INTERVIEW QUESTIONS.43 iv ABSTRACT Translation is an interesting subject for students of English major at Ha Noi University of Business and Technology.

There are two forms of translation: written translation and spoken translation. Written translation is taught to students at HUBT beginning in the third year. Most English major students are having difficulty studying this subject because the translation is still new and strange to them. The purpose of this study was to learn about the students' issues and their expectations when starting to learn written translation to give ideas to help them overcome these obstacles.

Furthermore, the study intends to make some suggestions as a valuable reference for adjusting learning and teaching methods in order to get better results in the learning and teaching process. The questionnaire- a list of questions used to determine the difficulties that students commonly face, and the interview questions used to satisfy students' expectations in studying the subject, were the research methodologies employed in this study. v LIST OF TABLES TABLE 4.1: THE STUDENTS’ ATTITUDE TOWARDS TRANSLATION SUBJECT.2: THE STUDENTS’ OPINIONS ABOUT THE USEFULNESS OF STUDYING TRANSLATION.3: KIND OF TEXT THAT STUDENTS FEEL DIFFICULT TO TRANSLATE .4: THE STUDENTS’ DIFFICULTIES IN TRANSLATING VIETNAMESE- TO-ENGLISH TEXTS.5: HOW THE STUDENTS IMPROVE THEIR TRANSLATING.6: KIND OF TEXT STUDENTS USUALLY PRACTICE TRANSLATION.7: TIME STUDENTS USUALLY SPEND ON STUDYING TRANSLATION (SELF-STUDY.8: THE STUDENTS’ OPINION ABOUT THE INFLUENCE OF THE TEACHING METHOD. Rationale for the study Nobody can deny the critical role of language in transmitting information since it is the primary function of communication.

We are all aware that language plays an essential part in people's lives and societal development. However, how many languages do you think there are in the world? According to the wealthiest catalog of languages globally, the ethnographic organization, the detailed list now includes 6809 distinct languages. As a result, understanding the aim of the whole development and interaction is necessary. The emergence of a common language, which can be viewed as a second language that all people throughout the globe can use to share ideas to satisfy the need for global standards in today's world, is exceptionally pressing.

In this background, English, being a worldwide language, may be employed as the only tool to meet this requirement. The importance of English is growing, especially in this age of information and technology. Because of its dominance in every sector, English may be regarded as the dominant language, and it may be the only language that genuinely connects the whole globe. That’s why we can see this language’s appearance in many aspects of the world, such as international business trade, entertainment, education, travel, and especially, the Internet.

Therefore, learning English is an excellent way to connect with the vast globe and access an infinite amount of information. Sometimes, a person who can listen, speak and read English does not mean they understand it carefully. Another issue that we have to face here is the necessary translating skills. The proficient translation is not easy, so nearly no one can avoid making mistakes.

When translating English into our mother tongue, it is not only translating the words we are reading but also the meaning and the overall purpose of the text. Even for individuals fluent in many languages, this may be pretty challenging. The researchers think that practically all learners who begin to study written translation will have many challenges since it is so new and strange. Students majoring in English at HUBT are no exception.

I understand their 1 difficulties parallel with satisfying their expectations may greatly assist them in overcoming these hurdles in the learning process and create favorable conditions for the study course. For all the reasons above, I have the desire to do research in the field. In the study entitled “Improving translation skill for HUBT 3rd year, English majors: problems and some suggested solutions”. I hope that the research will be a helpful reference in helping improve translation skills as well as understanding students' problems in learning translation subjects.

As a result, students will have a suitable project to adjust their learning method to achieve the best possible outcome. Aims of the study This thesis was produced to identify the difficulties of third-year English majors at HUBT when studying the subject of the English translation to orient students who begin to study this subject in the best way. The research also aims to understand the students’ expectations in learning the subject and then suggest some possible solutions to help them overcome difficulties and satisfy their expectations to improve and adjust both learning styles and teaching methods. Research questions The following research questions need to be addressed: - What are the difficulties that the English majors often face when they study the subject of translation for the first time? - What are possible solutions helping them overcome the difficulties? In answering these questions, this study will focus on the types of problems encountered by the students, as well as, the strategies used to overcome them.

Scope/ Resources of the study The research subjects are 40 third-year English majors at Ha Noi University of Business and Technology. The study was carried out for 2 months. Data collection techniques: Data are collected from research works and survey questionnaires (multiple choice questions) and online interviews. In addition to 2 that, data is also collected from websites by using the Google searching technique; then they are classified in terms of their features and functions.

Design of the study This thesis consists of the following parts: Part A: Introduction The first part will give readers an overview of the study including rationale, aims, research questions, scope, and design of study. Part B: Development This part consists of four chapters: Chapter 1: Literature Review. It focuses on knowledge theories related to translation such as: the concepts, the importance and types of translation. Chapter 2: Translation problems.

It presents the common difficulties and errors that students face when translating. In this chapter, I will show methods carried out during the research process. Chapter 4: Results and some suggested solutions. It will focus on the results obtained from the research, find out the students’ difficulties and offer some solutions.

Part C: Conclusion The last part will summarize the study and comment limitations of the study and suggestions for further study. 3 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW 1.1 Definition of translation There are many concepts of translation that have been discussed and presented by many scholars with different perspectives for many historical periods. The following definitions have been selected because they are really typical in some sense and they can highlight some of the concerns that we will discuss in detail later. The translation is an act through which the content of a text is transferred from the source language into the target language (Foster, 1958).

The language to be translated is called the source language (SL), whereas the language to be translated into or arrived at is called the target language (TL). The translator needs to have good knowledge of both the source and the target language, in addition to a high linguistic sensitivity as he should transmit the writer's intention, original thoughts, and opinions in the translated version as precisely and faithfully as possible. In Vietnamese-into-English translation, the Vietnamese is the source language and English is the target language as in the following example: The source language: “Hy vọng rằng sáng kiến của chính phủ sẽ chấm dứt được các cuộc bãi công trong ngành công nghiệp.” The target language: “It is hoped that the government’s initiative will bring the industrial strikes to an end.” In contrast, in English-into-Vietnamese translation, the English is the source language and Vietnamese is the target language as in the following example: The source language: “Road traffic crashes kill 1.25 million people each year worldwide.” The target language: “Tai nạn giao thông đường bộ cướp đi sinh mạng 1,25 triệu người mỗi năm trên toàn thế giới.” Due to its prominence, translation has been viewed differently. According to Ghazala (1995), "translation is generally used to refer to all the process and methods used to convey the meaning of the source language into the target 4 language" (P.

Ghazala's definition focuses on the notion of meaning as an essential element in translation. This means that when translating, understanding the meaning of the source text is vital to have the appropriate equivalent in the target text thus, it is meaning that is translated in relation to grammar, style, and sounds (Ghazala, 1995). Another definition, translation is the replacement of a presentation of a text in one language by a representation of an equivalent text in a second language.