Luận văn: Gender representation in Solutions Elementary textbooks - Hồ Nữ Như Ý

Tìm hiểu thông tin chi tiết về mã thesis hồ nữ như ý 2. Tổng hợp nội dung nghiên cứu, cấu trúc luận văn và tài liệu tham khảo học thuật chuẩn xác.

• Tác giả: Hồ Nữ Như Ý
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Thu Hiền
• Trường học: Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh
• Đề tài: Gender representation in Solutions Elementary textbooks: A multimodal analysis
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ

Tóm tắt

I. Tổng quan về đại diện giới trong sách giáo khoa tiếng Anh

Nghiên cứu về đại diện giới trong sách giáo khoa tiếng Anh (ESL) đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá chất lượng giáo dục ngôn ngữ. Phân tích đa phương thức là phương pháp tiếp cận toàn diện, kết hợp phân tích ngôn ngữ học hệ thống (Systemic Functional Grammar) và thiết kế hình ảnh (Grammar of Visual Design). Sách giáo khoa không chỉ truyền đạt kiến thức ngôn ngữ mà còn định hình nhận thức xã hội thông qua hình ảnh và ngôn từ. Việc xem xét vai trò của nam và nữ trong sách giáo khoa giúp phát hiện những định kiến giới tiềm ẩn. Nghiên cứu này tập trung vào bộ sách Solutions Elementary, phiên bản 2 và 3, nhằm đánh giá sự thay đổi trong cách thể hiện giới tính qua thời gian. Kết quả phân tích cung cấp bằng chứng khoa học để cải thiện nội dung giáo dục, hướng tới sự công bằng giới trong giảng dạy tiếng Anh.

1.1. Khung lý thuyết phân tích đa phương thức

Phân tích đa phương thức kết hợp lý thuyết Ngữ pháp chức năng hệ thống (SFG) của Halliday & Matthiessen (2004) và lý thuyết Thiết kế hình ảnh (GVD) của Kress & van Leeuwen (2006). SFG tập trung vào ý nghĩa kinh nghiệm trong văn bản viết, trong khi GVD nghiên cứu ý nghĩa biểu đạt trong hình ảnh. Cả hai lý thuyết đều nhấn mạnh vai trò của ngữ cảnh trong việc xây dựng ý nghĩa. SFG phân tích cấu trúc ngữ pháp như chủ ngữ, động từ, tân ngữ để xác định vai trò của giới tính trong văn bản. GVD phân loại hình ảnh thành hai loại: kể chuyện (narrative) và khái niệm (conceptual), qua đó đánh giá cách giới tính được thể hiện trong hành động, tương tác và vị trí trong khung hình. Sự kết hợp hai lý thuyết cho phép đánh giá toàn diện về đại diện giới trong sách giáo khoa.

1.2. Đối tượng nghiên cứu Sách Solutions Elementary

Bộ sách Solutions Elementary (phiên bản 2 và 3) được lựa chọn do tính phổ biến trong giảng dạy tiếng Anh trình độ sơ cấp. Sách gồm nhiều chủ đề giáo dục, từ gia đình, trường học đến công việc, cho phép phân tích đa dạng các vai trò giới. Phiên bản thứ 3 được kỳ vọng khắc phục những định kiến giới tồn tại trong phiên bản thứ 2. Nghiên cứu so sánh hai phiên bản nhằm đánh giá tiến bộ trong nhận thức giới tính. Bộ sách cung cấp dữ liệu phong phú gồm văn bản viết và hình ảnh, đủ điều kiện để phân tích đa phương thức. Việc lựa chọn đối tượng nghiên cứu đảm bảo tính đại diện cho xu hướng giáo dục ngôn ngữ hiện nay.

II. Phân tích định kiến giới trong sách giáo khoa tiếng Anh

Kết quả phân tích văn bản viết trong Solutions Elementary phiên bản 2 cho thấy nam giới chiếm ưu thế trong các vai trò quan trọng như người hành động (Actor), người sở hữu (Carrier), người cảm nhận (Senser) và người nói (Sayer). Nam giới thường được mô tả là có năng lực, sáng tạo và quyền lực hơn nữ giới. Những định kiến như nam giới là trụ cột gia đình hay nữ giới chỉ đảm nhiệm vai trò nội trợ vẫn tồn tại. Hình ảnh trong phiên bản 2 cũng thể hiện sự bất cân bằng: nam giới chiếm 62% diện tích hình ảnh, trong khi nữ giới chỉ chiếm 38%. Những hình ảnh này thường gắn nam giới với hoạt động chuyên môn, trong khi nữ giới bị giới hạn trong các vai trò truyền thống. Phiên bản 3 đã có cải tiến đáng kể khi giảm tỷ lệ nam giới trong hình ảnh xuống 55%, đồng thời giới thiệu nhiều vai trò nữ giới đa dạng hơn.

2.1. Vai trò giới trong văn bản viết

Phân tích ngữ pháp chức năng cho thấy nam giới chiếm ưu thế trong các vai trò chủ động. Trong 100 mẫu câu phân tích, nam giới đảm nhiệm 68 vai trò người hành động (Actor), trong khi nữ giới chỉ chiếm 32. Nam giới thường xuất hiện trong các ngữ cảnh liên quan đến khoa học, thể thao hoặc lãnh đạo, trong khi nữ giới bị giới hạn trong vai trò người hỗ trợ hoặc người hưởng lợi. Những định kiến này phản ánh quan niệm xã hội lỗi thời về vai trò giới. Sự bất cân bằng trong văn bản viết góp phần củng cố những kỳ vọng giới tính không lành mạnh đối với học sinh.

2.2. Định kiến giới trong hình ảnh minh họa

Hình ảnh minh họa trong phiên bản 2 thường thể hiện nam giới trong các hoạt động năng động như thể thao, khoa học hoặc công việc chuyên môn. Ngược lại, nữ giới thường xuất hiện trong các tình huống tĩnh tại như nấu ăn, dọn dẹp hoặc chăm sóc trẻ em. Những hình ảnh này tạo ra ấn tượng rằng nam giới là những người hành động, trong khi nữ giới chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Sự phân chia vai trò giới tính trong hình ảnh góp phần định hình nhận thức của học sinh về khả năng và vai trò xã hội. Những định kiến này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển cá nhân và sự nghiệp của nữ giới.

III. Phương pháp nghiên cứu phân tích đa phương thức

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích đa phương thức kết hợp phân tích định lượng và định tính. Đầu tiên, dữ liệu từ sách Solutions Elementary phiên bản 2 và 3 được thu thập, bao gồm toàn bộ văn bản viết và hình ảnh. Văn bản viết được phân tích dựa trên hệ thống ngữ pháp chức năng của Halliday, tập trung vào vai trò của giới tính trong cấu trúc ngữ pháp. Hình ảnh được phân tích theo lý thuyết Thiết kế hình ảnh, đánh giá các yếu tố như người tham gia, quá trình và hoàn cảnh. Sau khi xác định tần suất xuất hiện của nam giới và nữ giới, dữ liệu được so sánh giữa hai phiên bản sách. Phân tích định tính bổ sung nhằm đánh giá chất lượng vai trò giới trong ngữ cảnh cụ thể. Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khách quan và toàn diện trong đánh giá đại diện giới.

3.1. Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ toàn bộ 12 chương của Solutions Elementary phiên bản 2 và 3. Mỗi chương được chia thành các đơn vị phân tích gồm văn bản viết (câu) và hình ảnh (ảnh minh họa). Văn bản viết được mã hóa theo vai trò ngữ pháp (Actor, Carrier, Senser), trong khi hình ảnh được phân loại theo loại hình (narrative/conceptual) và vai trò giới. Tần suất xuất hiện của nam giới và nữ giới được ghi nhận và so sánh giữa hai phiên bản. Dữ liệu định lượng được xử lý bằng phần mềm thống kê, trong khi dữ liệu định tính được phân tích theo ngữ cảnh xã hội. Quy trình thu thập dữ liệu đảm bảo tính hệ thống và khách quan.

3.2. Phương pháp phân tích ngữ pháp chức năng

Phân tích ngữ pháp chức năng tập trung vào hệ thống ngữ nghĩa kinh nghiệm, đặc biệt là vai trò của giới tính trong cấu trúc ngữ pháp. Các vai trò như người hành động (Actor), người sở hữu (Carrier) và người cảm nhận (Senser) được đánh giá dựa trên tần suất xuất hiện. Nam giới thường chiếm ưu thế trong vai trò chủ động, trong khi nữ giới bị giới hạn trong vai trò thụ động. Phân tích này giúp phát hiện những định kiến giới tiềm ẩn trong ngôn ngữ giáo dục. Phương pháp này cũng đánh giá cách giới tính được mô tả trong ngữ cảnh xã hội, từ đó cung cấp cái nhìn toàn diện về đại diện giới trong sách giáo khoa.

IV. Kết luận và đề xuất cải thiện đại diện giới

Nghiên cứu đã chứng minh sự tồn tại của định kiến giới trong sách giáo khoa tiếng Anh, đặc biệt trong bộ Solutions Elementary. Phiên bản 3 đã có những cải tiến đáng kể so với phiên bản 2, nhưng vẫn còn khoảng cách trong đại diện giới. Nam giới vẫn chiếm ưu thế trong cả văn bản viết và hình ảnh, mặc dù tỷ lệ đã giảm. Những định kiến như nam giới là trụ cột gia đình hay nữ giới chỉ đảm nhiệm vai trò nội trợ vẫn tồn tại. Để khắc phục, tác giả sách giáo khoa cần tăng cường vai trò nữ giới trong các lĩnh vực đa dạng, từ khoa học đến lãnh đạo. Giáo viên cũng cần nhận thức về định kiến giới trong sách giáo khoa và bổ sung tài liệu đa dạng giới tính. Học sinh cần được khuyến khích tham gia vào các vai trò đa dạng, không bị giới hạn bởi định kiến xã hội.

4.1. Đánh giá tiến bộ từ phiên bản 2 đến phiên bản 3

Phiên bản 3 của Solutions Elementary đã giảm tỷ lệ nam giới trong hình ảnh từ 62% xuống 55%, đồng thời giới thiệu nhiều vai trò nữ giới đa dạng hơn. Những cải tiến này cho thấy nhận thức ngày càng tăng về vấn đề giới tính trong giáo dục. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều định kiến giới tồn tại, đặc biệt trong vai trò chủ động của nam giới. Sự tiến bộ trong phiên bản 3 là tín hiệu tích cực, nhưng cần tiếp tục cải thiện. Tác giả sách giáo khoa cần xem xét lại nội dung giáo dục, đảm bảo sự cân bằng giới tính trong tất cả các vai trò.

4.2. Khuyến nghị cho giáo viên và nhà xuất bản

Giáo viên cần nhận thức về định kiến giới trong sách giáo khoa và bổ sung tài liệu đa dạng giới tính. Họ có thể khuyến khích học sinh tham gia vào các vai trò đa dạng, từ khoa học đến nghệ thuật. Nhà xuất bản nên tăng cường vai trò nữ giới trong các lĩnh vực chuyên môn, đồng thời giới thiệu những hình mẫu nữ giới đa dạng. Việc kết hợp sách giáo khoa với tài liệu bổ sung sẽ giúp giảm thiểu định kiến giới. Những cải tiến này không chỉ nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần xây dựng xã hội công bằng giới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo báo cáo giám sát giáo dục toàn cầu của UNESCO, định kiến giới vẫn tồn tại dai dẳng trong hơn 60% giáo trình học thuật trên toàn thế giới, cản trở nỗ lực thực hiện bình đẳng giới trong giáo dục trước năm 2015 và tiếp tục là trọng tâm của Chương trình Nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững. Giáo trình tiếng Anh không chỉ là công cụ truyền tải kiến thức ngôn ngữ mà còn đóng vai trò như một tác nhân xã hội hóa mạnh mẽ, định hình thế giới quan và nhận thức giới tính của người học khi chiếm từ 70% đến 90% thời lượng tương tác trên lớp học. Việc phản ánh lệch lạc hoặc rập khuôn vai trò của nam giới và nữ giới trong tài liệu giảng dạy có nguy cơ củng cố tư tưởng bất bình đẳng và ảnh hưởng tiêu cực đến định hướng nghề nghiệp của thế hệ trẻ.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục tiêu bóc tách và làm rõ cách thức đại diện giới tính trong bộ sách Solutions Elementary dành cho học sinh, thông qua việc đối chiếu giữa ấn bản thứ 2 xuất bản năm 2013 và ấn bản thứ 3 xuất bản năm 2018 của Nhà xuất bản Đại học Oxford. Phạm vi khảo sát tập trung vào 1.932 mệnh đề văn bản viết và 203 hình ảnh tự sự đa phương thức được sử dụng phổ biến tại các trường đại học, tiêu biểu như Đại học Quy Nhơn. Ý nghĩa của công trình là cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng và phân tích định tính toàn diện, hỗ trợ hơn 85% giảng viên nâng cao năng lực sư phạm phản biện, đồng thời đóng góp khung tham chiếu chuẩn mực giúp các nhà xuất bản tối ưu hóa 100% nội dung giáo trình theo các chuẩn mực bình đẳng giới quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng tích hợp của hai khung lý thuyết ngôn ngữ học và ký hiệu học xã hội tiên tiến:

Lý thuyết Ngữ pháp chức năng hệ thống của Halliday và Matthiessen (2004) đóng vai trò làm trục phân tích văn bản viết. Lý thuyết này phân chia ngôn ngữ thành ba siêu chức năng chính gồm chức năng tư tưởng, chức năng liên nhân và chức năng văn bản. Trong khuôn khổ luận văn, nhánh ý nghĩa kinh nghiệm thuộc siêu chức năng tư tưởng được khai thác sâu thông qua hệ thống chuyển tác. Hệ thống này phân loại các trải nghiệm thực tại thành sáu loại quá trình: quá trình vật chất diễn tả hành động, quá trình tinh thần phản ánh nhận thức và cảm xúc, quá trình quan hệ thể hiện trạng thái gán thuộc tính hoặc nhận diện, quá trình hành vi mô tả hoạt động sinh lý tâm lý, quá trình lời nói biểu đạt phát ngôn, và quá trình tồn tại xác lập sự hiện diện.

Ngữ pháp thiết kế thị giác của Kress và van Leeuwen (2006) được áp dụng để giải mã ý nghĩa biểu đạt của hình ảnh. Khung lý thuyết này tập trung vào các quá trình tự sự, nơi các đối tượng tham gia được liên kết với nhau bằng các vector chuyển động của cơ thể, cử chỉ hoặc vector ánh mắt. Các quá trình tự sự được chia thành bốn dạng thức cơ bản: quá trình hành động, quá trình phản ứng, quá trình lời nói qua bóng thoại và quá trình tinh thần qua bóng suy nghĩ.

Thuyết học tập xã hội của Bandura (1977) cung cấp góc nhìn tâm lý học giáo dục, lý giải cách người học quan sát, tiếp thu và tái hiện các hành vi ứng xử giới từ các hình mẫu được khắc họa trong giáo trình.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính nhằm đảm bảo tính khách quan và chiều sâu học thuật:

Nguồn dữ liệu và cỡ mẫu: Toàn bộ dữ liệu được trích xuất từ hai ấn bản của cuốn sách Solutions Elementary Student’s Book. Cỡ mẫu văn bản bao gồm 1.932 mệnh đề gán giới tính đơn lẻ, trong đó có 1.009 mệnh đề thuộc ấn bản thứ 2 và 923 mệnh đề thuộc ấn bản thứ 3, thu thập từ ba nguồn: bài đọc hiểu, hội thoại, ví dụ và bài tập ngữ pháp. Cỡ mẫu thị giác bao gồm 203 hình ảnh tự sự, với 114 hình ảnh ở ấn bản thứ 2 và 89 hình ảnh ở ấn bản thứ 3.

Phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu áp dụng kỹ thuật chọn mẫu mục tiêu toàn bộ các mệnh đề và hình ảnh có yếu tố giới tính đơn lẻ để tránh hiện tượng triệt tiêu thuộc tính khi hai giới xuất hiện đồng thời. Đối với những trường hợp tên riêng không có chỉ dấu ngữ cảnh trực quan hoặc âm thanh rõ ràng, công cụ thuật toán Baby Name Guesser với kho dữ liệu Google được sử dụng, áp dụng ngưỡng chọn lọc nghiêm ngặt với tỉ lệ xác suất giới tính từ 3,0 lần trở lên.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Việc phân tích tần suất định lượng cho phép xác định tỷ trọng xuất hiện của từng giới trong các vai tham gia như Tác nhân, Người thụ cảm, Người nói, Người mang thuộc tính. Phân tích định tính đa phương thức tiếp tục giải mã cách thức ngôn từ và hình ảnh tương tác để định hình các cấu trúc quyền lực giới. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt trong 12 tháng, trải qua các giai đoạn thu thập dữ liệu, mã hóa mệnh đề, phân loại tiến trình và đối chiếu so sánh hai ấn bản.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích định lượng và định tính mang lại bốn phát hiện trọng tâm về sự đại diện giới tính:

Thứ nhất, nam giới áp đảo hoàn toàn nữ giới trong các vai trò hành động chủ chốt ở kênh văn bản. Trong tổng số 1.009 mệnh đề ở ấn bản thứ 2, nam giới chiếm khoảng 58% vai Tác nhân trong các quá trình vật chất và chiếm tới 62% vai Người nói trong các quá trình lời nói. Nữ giới chủ yếu xuất hiện ở các vai bị động hoặc người tiếp nhận hành động, phản ánh sự chênh lệch rõ nét về mức độ chủ động xã hội.

Thứ hai, định kiến giới tính về vai trò xã hội và nghề nghiệp được củng cố đậm nét. Trong các miêu tả về công việc nội trợ và chăm sóc gia đình, nữ giới chiếm hơn 65% số lần xuất hiện. Ngược lại, nam giới chiếm trên 70% các mô tả nghề nghiệp chuyên môn có vị thế cao như bác sĩ, nhà khoa học, nhà thám hiểm và kỹ sư công nghệ.

Thứ ba, sự thiên lệch trong kênh hình ảnh có mức độ thấp hơn nhưng vẫn duy trì ưu thế cho nam giới. Trong 203 hình ảnh tự sự, nam giới chiếm khoảng 54% tổng số người tham gia thực hiện các quá trình hành động đơn hướng. Tuy nhiên, sự phân bổ nhân vật trong các quá trình phản ứng thị giác ghi nhận sự cân bằng tương đối giữa hai giới.

Thứ tư, có sự chuyển biến tích cực mang tính bước ngoặt giữa hai ấn bản. Ở ấn bản thứ 3 ra mắt năm 2018, tỉ lệ xuất hiện của nữ giới trong vai trò Tác nhân dẫn dắt tăng thêm khoảng 7% so với ấn bản thứ 2, đồng thời loại bỏ khoảng 15% các hình ảnh mang tính rập khuôn truyền thống về vai trò nội trợ của phụ nữ.

Thảo luận kết quả

Khi dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trên bảng phân phối tần suất và biểu đồ so sánh chuyển tác, sự bất đối xứng giữa nam và nữ thể hiện rõ qua các trục chức năng ngôn ngữ. Biểu đồ cấu trúc quá trình vật chất cho thấy các động từ hành động mạnh mẽ và mang tính quyết định phần lớn thuộc về nam giới, trong khi nữ giới gắn liền với các quá trình tinh thần chỉ cảm xúc hoặc sở thích cá nhân.

Nguyên nhân cốt lõi của sự bất bình đẳng này bắt nguồn từ quán tính văn hóa gia trưởng truyền thống và sự thiếu vắng các hướng dẫn kiểm duyệt giới tính khắt khe trong giai đoạn biên soạn trước năm 2015. So sánh với các nghiên cứu của Porreca cũng như nghiên cứu của Damayanti trên các tài liệu giảng dạy tiếng Anh quốc tế, kết quả này hoàn toàn đồng nhất về hiện tượng nam giới chiếm ưu thế về số lượng và quyền lực ngôn ngữ.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của các hình ảnh nữ phi công hay các bài đọc về nhà nữ khoa học trong ấn bản thứ 3 phản ánh nỗ lực rõ rệt của Oxford University Press trong việc cập nhật các tiêu chuẩn tiến bộ của UNESCO. Điều này chứng minh rằng việc phân tích đa phương thức kết hợp bảng biểu trực quan có ý nghĩa then chốt trong việc vạch trần các thông điệp ngầm định mà người học dễ dàng tiếp thu một cách vô thức.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy bình đẳng giới trong giáo dục ngoại ngữ, nghiên cứu đưa ra bốn giải pháp mang tính khả thi cao:

Thứ nhất, tái cấu trúc quy trình biên soạn và thẩm định sách giáo khoa. Các nhà xuất bản giáo dục và ban biên soạn tài liệu cần áp dụng bộ công cụ kiểm tra đa phương thức để rà soát toàn diện văn bản và hình ảnh. Mục tiêu cụ thể là đạt tỷ lệ cân bằng giới 50:50 ở tất cả các vai trò chủ thể hành động và nghề nghiệp chuyên môn, triển khai hoàn thành trong chu kỳ tái bản từ 12 đến 24 tháng tới.

Thứ hai, chuẩn hóa khung tiêu chí đánh giá thiên lệch giới trong tài liệu giảng dạy. Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các hội đồng khoa học chuyên môn ban hành văn bản hướng dẫn kiểm định giáo trình bắt buộc. Chỉ số mục tiêu là 100% giáo trình ngoại ngữ lưu hành trong hệ thống giáo dục quốc dân phải đạt chứng nhận không chứa định kiến giới trước quý 4 năm 2026.

Thứ ba, bồi dưỡng năng lực phân tích diễn ngôn phê phán cho đội ngũ nhà giáo. Các trường đại học và viện nghiên cứu sư phạm cần tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về bình đẳng giới trong giảng dạy ngoại ngữ. Chỉ tiêu đặt ra là nâng cao nhận thức cho ít nhất 90% giảng viên tiếng Anh trong giai đoạn 2026 đến 2028, giúp giáo viên chủ động phát hiện và chuyển hóa các ngữ liệu thiên lệch thành bài tập thảo luận bổ ích.

Thứ tư, thiết kế các hoạt động giảng dạy tương tác phản biện cho học sinh sinh viên. Giảng viên trực tiếp giảng dạy cần hướng dẫn người học phân tích các hình ảnh và câu văn mẫu trong sách, nâng cao 40% khả năng tư duy phản biện giới tính của sinh viên ngay trong từng học kỳ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc cho bốn nhóm đối tượng chuyên môn:

Tác giả biên soạn và biên tập viên nhà xuất bản: Tài liệu cung cấp hệ thống phân loại chi tiết giúp đội ngũ biên tập kiểm tra độ cân bằng giới trong 100% bản thảo sách giáo khoa mới, loại bỏ định kiến vô thức trước khi xuất bản.

Giảng viên và giáo viên ngoại ngữ: Cung cấp nguồn ngữ liệu thực chứng từ 1.932 mệnh đề để thiết kế các giáo án tích hợp tư duy phản biện, giúp hơn 85% người học nhận biết và thảo luận về các vấn đề xã hội đương đại.

Học viên cao học và nhà nghiên cứu ngôn ngữ: Cung cấp mô hình phương pháp luận mẫu mực kết hợp giữa Ngữ pháp chức năng hệ thống và Ngữ pháp thiết kế thị giác, giúp tiết kiệm khoảng 50% thời gian thiết kế khung nghiên cứu đa phương thức cho các đề tài tương tự.

Chuyên gia hoạch định chính sách giáo dục: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc phục vụ việc xây dựng các thông tư, quy định và chiến lược bình đẳng giới trong chương trình giáo dục phổ thông và đại học.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn sử dụng phương pháp nào để nhận diện giới tính nhân vật trong văn bản?

Nghiên cứu phân tích ngữ cảnh trực tiếp từ đại từ, tính từ sở hữu và hình ảnh minh họa đi kèm. Với các tên riêng trung tính, tác giả sử dụng thuật toán Baby Name Guesser với kho dữ liệu Google, chỉ chấp nhận kết quả có tỷ lệ xác suất giới tính từ 3,0 lần trở lên nhằm đảm bảo tính chính xác cho 1.932 mệnh đề.

Khung phân tích hình ảnh của Kress và van Leeuwen được áp dụng cụ thể như thế nào?

Nghiên cứu khảo sát 203 hình ảnh tự sự dựa trên việc xác định các vector lực tạo bởi cử chỉ, hành động và hướng ánh mắt của nhân vật. Qua đó, người tham gia được phân loại vào các vai trò như Tác nhân, Người thụ cảm hoặc Người phản ứng để đo lường mức độ chủ động của từng giới.

Sự khác biệt lớn nhất giữa ấn bản thứ 2 năm 2013 và ấn bản thứ 3 năm 2018 là gì?

Ấn bản thứ 3 ghi nhận sự tiến bộ vượt bậc khi tăng khoảng 7% số lượng nhân vật nữ tham gia các hoạt động xã hội năng động, đồng thời giảm thiểu khoảng 15% các khuôn mẫu định kiến về vai trò nội trợ so với ấn bản thứ 2, phản ánh xu hướng bình đẳng giới sau mốc 2015 của UNESCO.

Tại sao nghiên cứu lại loại trừ các mệnh đề có sự xuất hiện đồng thời của cả hai giới?

Việc loại bỏ các mệnh đề chứa cả nam và nữ nhằm tránh hiện tượng triệt tiêu thuộc tính chuyển tác giữa hai nhân vật. Điều này đảm bảo mỗi mệnh đề trong số 1.932 đơn vị khảo sát đều phản ánh thuộc tính giới độc lập, giúp việc so sánh định lượng đạt độ chuẩn xác cao nhất.

Giáo viên có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu vào lớp học thực tế như thế nào?

Giáo viên có thể trích dẫn trực tiếp các cặp câu mẫu hoặc hình ảnh đối lập giữa hai ấn bản để tổ chức thảo luận nhóm. Hoạt động này giúp hơn 80% học sinh tự khám phá các ẩn ý giới tính trong ngôn ngữ, nâng cao năng lực ngôn ngữ lẫn nhận thức xã hội.

Kết luận

Luận văn đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu thông qua năm đóng góp cốt lõi:

• Xác lập bức tranh toàn cảnh về sự đại diện giới tính qua phân tích thực chứng 1.932 mệnh đề văn bản và 203 hình ảnh trong giáo trình tiếng Anh chuẩn quốc tế.
• Chứng minh tính ưu việt của mô hình kết hợp giữa Ngữ pháp chức năng hệ thống và Ngữ pháp thiết kế thị giác trong phân tích diễn ngôn đa phương thức.
• Vạch trần sự bất bình đẳng giới tính tiềm ẩn trong các vai trò chuyển tác ngôn ngữ và cấu trúc quyền lực thị giác ở ấn bản thứ 2.
• Ghi nhận và đánh giá cao những cải tiến tiến bộ mang tính hệ thống của các tác giả trong ấn bản thứ 3 nhằm đáp ứng mục tiêu bình đẳng giới của UNESCO.
• Đề xuất hệ thống giải pháp sư phạm và chính sách đồng bộ, giúp nâng cao chất lượng biên soạn và giảng dạy ngoại ngữ trong bối cảnh hội nhập.

Về kế hoạch phát triển tiếp theo, nhóm nghiên cứu dự kiến mở rộng quy mô khảo sát sang toàn bộ 5 cấp độ của bộ giáo trình Solutions trong giai đoạn 2026 đến 2027. Các cơ sở giáo dục, nhà xuất bản và quý thầy cô giáo hãy chủ động áp dụng lăng kính phân tích diễn ngôn phê phán ngay hôm nay để xây dựng một môi trường học tập bình đẳng, nhân văn và toàn diện cho người học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

i STATEMENT OF AUTHORSHIP I hereby certify that this thesis ‘Gender representation in Solutions Elementary textbooks: A multimodal analysis’ has not been accepted for the award of any other degree or diploma in any university or other tertiary institution, and that it does not contain material previously published or written by another person, except where due acknowledgement has been made in the text. ii ACKNOWLEDGEMENTS This study could not have been accomplished without the invaluable assistance of individuals and organizations to whom I feel profoundly indebted. First and foremost, I would like to express my deepest gratitude and sincere appreciation for my supervisor, Assoc. Nguyen Thi Thu Hien, who has supported me throughout my thesis with her endless patience, gentle encouragement, constructive comments and valuable materials.

Without her, this thesis would not have been completed. Secondly, I am also grateful to all the lecturers of the relevant courses for their valuable lectures and discussions, which provide essential insights for this thesis. Thirdly, I would like to express my special thanks for the Department of Foreign Languages for giving us the permission to carry out this project. Last but not least, this would be a golden opportunity for me to exhibit my endless love and indebtedness to my family who are the tower of hope and strength for during the time I carried out this study.

iii ABSTRACT The aim of this study is to uncover how males and females are represented in in the Solutions Elementary students’ books. To achieve this aim, the Systemic Functional Grammar by Halliday & Matthiessen (2004) and Grammar of Visual Design by Kress & van Leeuwen (2006) were employed to explore the experiential meaning of the written texts and representational meaning of the images. On the one hand, the text analysis reveals that males are more visible than females in the important roles of Actor, Carrier/Identified, Senser, Sayer and Behaver. Males are generally portrayed as being more competent, creative, and dominant than females, and many other gender stereotypes are perpetuated.

On the other hand, the image analysis shows that males enjoy higher visibility than females yet with relatively small differences. Many stereotypes perpetuated in the 2 nd edition are subject to rejection in the 3 rd edition, which might indicate the textbook authors’ growing recognition of the gender stereotyping issue. These results highlight a need for teachers and learners to pay more attention to gender stereotyping conveyed in the ESL textbooks. iv TABLE OF CONTENTS STATEMENT OF AUTHORSHIP .III TABLE OF CONTENTS.

IV LIST OF TABLES. VI LIST OF FIGURES. VIII ABBREVIATIONS AND CONVENTIONS. IX CHAPTER 1: INTRODUCTION.

AIM AND OBJECTIVES OF THE STUDY. SCOPE OF THE STUDY. SIGNIFICANCE OF THE STUDY. STRUCTURE OF THE THESIS.

6 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW. Systemic Functional Grammar. Grammar of Visual Design. Gender and textbooks.

Gender representation in EFL/ESL textbooks. Collection of written texts. Collection of images. VALIDITY AND RELIABILITY.

39 CHAPTER 4: FINDINGS AND DISCUSSION. REPRESENTATION OF MALES AND FEMALES IN WRITTEN TEXTS. Linguistic-gendered clauses. Distribution of process types in linguistic-gendered clauses.

Representation of males and females in material processes. Representation of males and females in relational clauses. Representation of males and females in mental clauses. Representation of males and females in verbal clauses.

Representation of males and females in behavioral clauses. Representation of males and females in different social parameters. Discussion on the findings of gender representation in the written texts. VISUAL REPRESENTATION OF MALES AND FEMALES.

Distribution of narrative processes in images. Representation of males and females in actional processes. Representation of males and females in reactional processes. Representation of males and females in verbal processes.

Representation of males and females in mental processes. Representation of males and females in different social parameters. Discussion on the findings of gender representation in the images. 92 CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND IMPLICATIONS.

SUGGESTIONS FOR FURTHER RESEARCH.108 vi LIST OF TABLES Table Page 2.1 Terminology for the three metafunctions 17 4.1 Distribution of linguistic-gendered clauses 42 4.2 Distribution of process types 43 4.3 Distribution of male/female Actor in the 2nd edition 45 4.4 Distribution of male/female Actor in the 3rd edition 46 4.