Nghiên cứu tác động của hệ sinh thái du lịch thông minh đến chất lượng trải nghiệm công nghệ và ý định quay trở lại của khách du lịch đến thành phố hồ chí minh

Nghiên cứu tác động của du lịch thông minh lên trải nghiệm công nghệ và ý định quay lại của du khách tại TP.HCM. Phân tích hệ sinh thái du lịch thông minh.

• Tác giả: Hoàng Ngọc Hiển
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Anh Tuấn
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Du lịch
• Đề tài: Nghiên Cứu Tác Động Của Hệ Sinh Thái Du Lịch Thông Minh Đến Chất Lượng Trải Nghiệm Công Nghệ Và Ý Định Quay Trở Lại Của Khách Du Lịch Đến Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.1.1. Lý do về mặt lý luận
• 1.1.2. Lý do thực tiễn
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Khách thể nghiên cứu
• 1.3.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Những đóng góp của luận án
• 1.5. Cấu trúc của luận án
• 2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng hợp xu hướng nghiên cứu liên quan
• 2.1.1. Hệ thống các nghiên cứu quốc tế liên quan đến đề tài
• 2.1.2. Tổng hợp các nghiên cứu trong nước liên quan đến đề tài
• 2.2. Phân tích và đánh giá tổng quan nghiên cứu
• 2.2.1. Nghiên cứu về du lịch thông minh
• 2.2.2. Nghiên cứu về STE
• 2.2.3. Nghiên cứu về tác động của STT đến trải nghiệm công nghệ và ý định quay trở lại của khách du lịch
• 2.2.4. Khoảng trống nghiên cứu
• 2.3. Tiểu kết chương 1
• 3. Khái niệm liên quan đến du lịch thông minh
• 3.1. Hệ sinh thái du lịch thông minh
• 3.2. Chất lượng trải nghiệm của khách du lịch
• 3.3. Ý định quay trở lại của khách du lịch
• 4. Lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu
• 4.1. Lý thuyết hệ sinh thái kinh doanh (Business Ecosystem - BE)
• 4.2. Lý thuyết các bên liên quan (Stakeholder Theory - TSH)
• 4.3. Lý thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behavior - TPB)
• 4.4. Lý thuyết về Mô hình kỳ vọng - cảm nhận
• 4.5. Lý thuyết về mô hình SERVPERF
• 5. Cơ sở lý luận nghiên cứu
• 5.1. Cơ sở lý luận về STE
• 5.2. Cơ sở lý luận về chất lượng trải nghiệm công nghệ tác động đến ý định quay trở lại
• 5.3. Vai trò của công nghệ du lịch thông minh
• 6. Giả thuyết và mô hình nghiên cứu
• 6.1. Giả thuyết công nghệ du lịch thông minh tác động đến STE
• 6.2. Giả thuyết STE tác động đến chất lượng trải nghiệm công nghệ và ý định quay trở lại của khách du lịch
• 6.3. Mô hình nghiên cứu
• 6.4. Tiểu kết chương 2
• 7. BỐI CẢNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 7.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 7.1.1. Bối cảnh du lịch thông minh tại Việt Nam
• 7.1.2. Bối cảnh phát triển du lịch thông minh tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 7.2. Phương pháp và quy trình nghiên cứu
• 7.2.1. Quy trình nghiên cứu
• 7.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 7.2.3. Thiết kế bảng hỏi và xây dựng thang đo
• 7.2.4. Các giai đoạn nghiên cứu
• 7.2.5. Nghiên cứu định lượng sơ bộ (Pilot Study)
• 7.2.6. Nghiên cứu định lượng chính thức
• 7.3. Tiểu kết chương 3
• 8. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 8.1. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu
• 8.1.1. Mô tả mẫu khảo sát
• 8.1.2. Đánh giá của khách du lịch về mức độ hiệu quả trong sử dụng các ứng dụng du lịch thông minh
• 8.2. Kiểm định sơ bộ thang đo bằng phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha
• 8.3. Kiểm định mô hình đo lường
• 8.4. Mô hình nghiên cứu đường dẫn trên Smart PLS
• 8.4.1. Chất lượng biến quan sát
• 8.4.2. Độ tin cậy, giá trị hội tụ thang đo
• 8.4.3. Giá trị phân biệt thang đo
• 8.5. Kiểm định mô hình mô hình cấu trúc
• 8.5.1. Tính cộng tuyến của biến độc lập
• 8.5.2. Đánh giá ý nghĩa quan hệ tác động trong mô hình (P - Path Coefficients)
• 8.5.3. Đánh giá hệ số xác định R bình phương
• 8.5.4. Mức độ ảnh hưởng của biến độc lập effect size f2 (f bình phương)
• 8.6. Tiểu kết chương 4
• 9. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 9.1. Kết quả nghiên cứu
• 9.1.1. Kết quả về nội hàm hệ sinh thái du lịch thông minh
• 9.1.2. Kết quả về vai trò của công nghệ du lịch thông minh đối với STE
• 9.1.3. Kết quả kiểm định các giả thuyết nghiên cứu
• 9.1.4. Kết quả về mức độ tác động của hệ sinh thái du lịch thông minh đến chất lượng trải nghiệm công nghệ và ý định quay trở lại
• 9.2. Kết quả nghiên cứu và so sánh với khung lý thuyết
• 9.2.1. Kết hợp khung lý thuyết hệ sinh thái kinh doanh và STE
• 9.2.2. Kết hợp khung lý thuyết các bên liên quan đến STE
• 9.2.3. Lý thuyết trải nghiệm khách hàng với chất lượng trải nghiệm của khách du lịch
• 9.3. Hàm ý nghiên cứu
• 9.3.1. Hàm ý từ khung lý thuyết hoàn chỉnh của STE
• 9.3.2. Hàm ý từ tác động của công nghệ du lịch thông minh đến STE
• 9.3.3. Hàm ý tác động từ STE đến chất lượng trải nghiệm công nghệ và ý định quay trở lại
• 9.4. Đóng góp về mặt thực tiễn
• 9.4.1. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu với các nhà hoạch định chính sách phát triển du lịch
• 9.4.2. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu với các doanh nghiệp du lịch
• 9.4.3. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu với công tác nghiên cứu và đào tạo
• 9.5. Hạn chế và hướng nghiên cứu mới
• 9.5.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 9.5.2. Một số đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
• 9.6. Tiểu kết chương 5
• 10. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hệ Sinh Thái Du Lịch Thông Minh Tại TP

Du lịch thông minh đang trở thành xu hướng toàn cầu, đặc biệt khi công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) được ứng dụng để nâng cao trải nghiệm khách du lịch. Các thành phố du lịch lớn như TP.HCM đang từng bước xây dựng Hệ Sinh Thái Du Lịch Thông Minh (STE) để nâng cao chất lượng dịch vụ. Theo Neuhofer và cộng sự (2017), công nghệ số đang thay đổi cách con người tương tác với thế giới. Tại Việt Nam, sự phát triển của du lịch thông minh đang thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng nghiên cứu, cơ quan quản lý, và doanh nghiệp. Các nghiên cứu tập trung vào đánh giá ảnh hưởng của ứng dụng di động, trang web du lịch đối với quyết định và trải nghiệm của du khách. Nhiều đề xuất đã được đưa ra để cải thiện môi trường du lịch thông minh, từ tối ưu hóa ứng dụng di động đến tăng cường giao thông thông minh trong các thành phố lớn. STE là một đối tượng nghiên cứu quan trọng trong du lịch hiện đại. Gretzel và cộng sự (2015) nhấn mạnh rằng STE không chỉ giới hạn trong việc sử dụng công nghệ mà còn là một cách tiếp cận đa chiều, liên quan đến sự tương tác giữa các đối tượng khác nhau.

1.1. Vai Trò của Công Nghệ Trong Hệ Sinh Thái Du Lịch Thông Minh

Công nghệ trong du lịch đóng vai trò then chốt trong việc tạo ra một hệ sinh thái du lịch thông minh. Từ ứng dụng di động đến hệ thống thông tin, công nghệ giúp cải thiện trải nghiệm và hiệu quả hoạt động. Các ứng dụng cung cấp thông tin chi tiết về điểm đến, hướng dẫn đường đi, và đặt dịch vụ một cách dễ dàng. Hệ thống thông tin cung cấp dữ liệu quan trọng cho các nhà quản lý và doanh nghiệp, giúp họ đưa ra quyết định chính xác hơn. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn trong phân tích hành vi khách du lịch mở ra những cơ hội mới để cá nhân hóa trải nghiệm và tối ưu hóa dịch vụ. Điều này góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của ngành du lịch.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Trải Nghiệm Khách Du Lịch Tại TP.HCM

Trải nghiệm khách du lịch là yếu tố quyết định sự thành công của du lịch thông minh tại TP.HCM. Chất lượng trải nghiệm ảnh hưởng trực tiếp đến sự hài lòng của khách du lịch, lòng trung thành của khách hàng, và ý định quay lại. Một trải nghiệm tích cực không chỉ tạo ra những kỷ niệm đáng nhớ mà còn khuyến khích du khách chia sẻ những trải nghiệm này với người khác, góp phần quảng bá hình ảnh của thành phố. Để nâng cao trải nghiệm khách du lịch, cần tập trung vào việc cung cấp dịch vụ chất lượng, thông tin chính xác, và môi trường du lịch an toàn, thân thiện. Theo Chen và Chen (2010), chất lượng trải nghiệm khách du lịch là tổng thể tất cả những kết quả thông qua sự cảm nhận về chất lượng trải nghiệm.

II. Vấn Đề Nghiên Cứu Tác Động Của Hệ Sinh Thái Đến Trải Nghiệm 58 ký tự

Mặc dù Hệ Sinh Thái Du Lịch Thông Minh có tiềm năng lớn, việc hiểu rõ tác động của nó đến trải nghiệm khách du lịch vẫn còn nhiều hạn chế. Các nghiên cứu hiện tại chủ yếu tập trung vào các thành phần tham gia mà chưa có khung lý thuyết cụ thể để kiểm định mối quan hệ tương tác giữa các yếu tố. Việc thiếu hiểu biết này có thể dẫn đến việc triển khai các giải pháp không hiệu quả, không đáp ứng được nhu cầu thực tế của khách du lịch. Trong những nghiên cứu gần đây, trải nghiệm khách du lịch là một khái niệm chính trong nghiên cứu và quản lý dịch vụ trong hoạt động du lịch tại các điểm đến (Jakkola và cộng sự, 2015). Hướng nghiên cứu này cũng đã xuất hiện trong các nghiên cứu về du lịch thông minh để đánh giá được sự cảm nhận của khách du lịch thông qua trải nghiệm các ứng dụng du lịch thông minh. Việc nghiên cứu sâu hơn về ý định quay lại của khách du lịch, đặc biệt dưới tác động của chất lượng trải nghiệm công nghệ và các yếu tố trong STE, là rất cần thiết.

2.1. Khoảng Trống Nghiên Cứu Về Ý Định Quay Lại Của Khách

Nghiên cứu về ý định quay lại của khách du lịch dưới tác động của công nghệ du lịch thông minh đã được đề cập bởi J. Kim (2014) và Hoch và Deighton (1989). Tuy nhiên, việc nghiên cứu ý định quay lại từ tác động của chất lượng trải nghiệm công nghệ và các yếu tố trong hệ sinh thái du lịch thông minh hiện chưa có nhiều. Đây là một khoảng trống cần được bổ sung để làm rõ vai trò của STE đối với các đô thị du lịch thông minh. STE hiện mới đề cập đến các thành phần tham gia mà chưa đưa ra khung lý thuyết, chưa xây dựng mô hình nghiên cứu cụ thể để kiểm định mối quan hệ tương tác của các yếu tố STE

2.2. Thách Thức Trong Đánh Giá Chất Lượng Trải Nghiệm Công Nghệ

Đánh giá chất lượng trải nghiệm công nghệ trong du lịch thông minh là một thách thức. Các tiêu chí đánh giá cần phải toàn diện, bao gồm tính hữu dụng, độ tin cậy, và tính thẩm mỹ của công nghệ. Bên cạnh đó, cần phải xem xét các yếu tố cá nhân của khách du lịch, như trình độ công nghệ, sở thích, và nhu cầu cá nhân. Việc thu thập và phân tích dữ liệu về trải nghiệm công nghệ cũng đòi hỏi các phương pháp nghiên cứu phù hợp, từ khảo sát, phỏng vấn đến phân tích dữ liệu lớn từ các nền tảng trực tuyến. Việc đánh giá sai lệch có thể dẫn đến những quyết định đầu tư không hiệu quả.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Hệ Sinh Thái Đến Trải Nghiệm 59 ký tự

Để giải quyết những vấn đề trên, cần có một phương pháp nghiên cứu toàn diện và có hệ thống. Phương pháp này nên bao gồm việc xây dựng khung lý thuyết về Hệ Sinh Thái Du Lịch Thông Minh, phát triển các công cụ đo lường chất lượng trải nghiệm khách du lịch, và sử dụng các phương pháp phân tích thống kê để đánh giá tác động của STE đến ý định quay lại. Nghiên cứu cũng cần phải xem xét bối cảnh cụ thể của TP.HCM, bao gồm các yếu tố kinh tế, xã hội, và văn hóa. Việc tiếp cận đa ngành, kết hợp các kiến thức từ du lịch, công nghệ thông tin, và quản trị kinh doanh là rất quan trọng.

3.1. Xây Dựng Mô Hình Nghiên Cứu Hệ Sinh Thái Du Lịch Thông Minh

Mô hình nghiên cứu về hệ sinh thái du lịch thông minh cần phải xác định rõ các yếu tố chính, như công nghệ trong du lịch, chính sách phát triển du lịch thông minh, và sự tham gia của các bên liên quan (khách du lịch, doanh nghiệp, chính quyền). Mô hình cũng cần phải mô tả mối quan hệ giữa các yếu tố này, đặc biệt là tác động của STE đến trải nghiệm khách du lịch và ý định quay lại. Dựa trên mô hình này, có thể phát triển các giả thuyết nghiên cứu và kiểm định chúng bằng các phương pháp thống kê.

3.2. Thu Thập Và Phân Tích Dữ Liệu Về Trải Nghiệm Khách Du Lịch

Việc thu thập dữ liệu về trải nghiệm khách du lịch cần sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, từ khảo sát, phỏng vấn đến phân tích dữ liệu trực tuyến (ví dụ, đánh giá trên các trang web du lịch). Các câu hỏi khảo sát cần phải tập trung vào các khía cạnh quan trọng của trải nghiệm, như tính hữu dụng của công nghệ, chất lượng dịch vụ, và mức độ hài lòng. Dữ liệu thu thập được sau đó sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê để xác định các yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến trải nghiệm khách du lịch và ý định quay lại.

IV. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Cho Phát Triển Du Lịch TP

Kết quả nghiên cứu về tác động của Hệ Sinh Thái Du Lịch Thông Minh đến trải nghiệm và ý định quay lại có thể được ứng dụng để cải thiện chính sách và hoạt động của ngành du lịch TP.HCM. Các nhà hoạch định chính sách có thể sử dụng kết quả này để xây dựng các chiến lược phát triển du lịch thông minh hiệu quả hơn, tập trung vào việc nâng cao chất lượng trải nghiệm khách du lịch. Các doanh nghiệp du lịch có thể sử dụng kết quả này để cải thiện dịch vụ, tối ưu hóa ứng dụng công nghệ, và tăng cường lòng trung thành của khách hàng.

4.1. Cải Thiện Chính Sách Phát Triển Du Lịch Thông Minh

Dựa trên kết quả nghiên cứu, chính quyền TP.HCM có thể điều chỉnh các chính sách phát triển du lịch thông minh để tập trung vào các yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến trải nghiệm khách du lịch. Ví dụ, có thể tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng công nghệ, hỗ trợ các doanh nghiệp du lịch ứng dụng công nghệ mới, và tạo ra các chương trình đào tạo để nâng cao trình độ công nghệ của nhân viên du lịch.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Du Lịch

Các doanh nghiệp du lịch có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để cải thiện chất lượng dịch vụ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách du lịch. Ví dụ, có thể phát triển các ứng dụng di động thân thiện với người dùng, cung cấp thông tin chính xác và cập nhật về điểm đến, và tạo ra các chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Quan trọng hơn, cần phải tạo ra một môi trường du lịch an toàn, thân thiện, và đáng tin cậy.

V. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Mới Về Hệ Sinh Thái Du Lịch Thông Minh 60 ký tự

Nghiên cứu về Hệ Sinh Thái Du Lịch Thông Minh vẫn còn nhiều tiềm năng để phát triển. Các hướng nghiên cứu mới có thể tập trung vào tác động của du lịch thông minh đến du lịch bền vững, tác động kinh tế của du lịch, và tác động xã hội của du lịch. Nghiên cứu cũng có thể xem xét các yếu tố cá nhân của khách du lịch, như khách du lịch thế hệ Z, khách du lịch quốc tế, và khách du lịch nội địa. Việc kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng sẽ giúp hiểu rõ hơn về trải nghiệm khách du lịch và ý định quay lại.

5.1. Nghiên Cứu Về Du Lịch Bền Vững Trong Hệ Sinh Thái

Du lịch thông minh có thể đóng góp vào du lịch bền vững bằng cách tối ưu hóa sử dụng tài nguyên, giảm thiểu tác động môi trường, và hỗ trợ các cộng đồng địa phương. Nghiên cứu có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các giải pháp du lịch thông minh trong việc giảm thiểu lượng khí thải carbon, bảo tồn di sản văn hóa, và tạo ra các cơ hội kinh tế cho người dân địa phương.

5.2. Tác Động Kinh Tế Và Xã Hội Của Du Lịch Thông Minh

Nghiên cứu có thể đánh giá tác động kinh tế của du lịch thông minh đến thu nhập, việc làm, và đầu tư. Nghiên cứu cũng có thể xem xét tác động xã hội của du lịch, như ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân địa phương, sự phát triển của văn hóa địa phương, và sự gắn kết cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu tiến sĩ của tác giả Hoàng Ngọc Hiển (2024) với đề tài "Nghiên cứu tác động của hệ sinh thái du lịch thông minh đến chất lượng trải nghiệm công nghệ và ý định quay trở lại của khách du lịch đến Thành phố Hồ Chí Minh" (chuyên ngành Du lịch, mã số: 981010.01, thực hiện tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội, dưới sự hướng dẫn của PGS. Lê Anh Tuấn và TS. Đặng Thị Phương Anh) là công trình tiên phong xác lập và kiểm định mô hình định lượng toàn diện về Hệ sinh thái du lịch thông minh (Smart Tourism Ecosystem - STE). Trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu, khi công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) tái cấu trúc sâu sắc cách con người tương tác với không gian du lịch (Neuhofer et al., 2017), các đô thị lớn trên thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ từ ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang kiến tạo STE đa tầng nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa trải nghiệm điểm đến (Gretzel et al., 2015).

Tại Việt Nam, tiến trình này gắn liền với định hướng chiến lược quốc gia và cấp địa phương, tiêu biểu là "Kế hoạch số 4311/KH-UBND ngày 20 tháng 12 năm 2021 triển khai Đề án Phát triển du lịch thông minh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2021 – 2025". Tuy nhiên, y văn học thuật trước đây tồn tại khoảng trống nghiên cứu cốt lõi: phần lớn các công trình chỉ tiếp cận phân mảnh ở cấp độ công nghệ du lịch thông minh (STT) hoặc điểm đến thông minh (STD), thiếu vắng một khung lý thuyết tích hợp và mô hình cấu trúc định lượng kiểm định mối quan hệ tương tác hữu cơ giữa các chủ thể trong STE tác động lên chất lượng trải nghiệm công nghệ và ý định hành vi của du khách.

Luận án giải quyết ba câu hỏi nghiên cứu trung tâm:

• RQ1: Nội hàm của hệ sinh thái du lịch thông minh là gì và công nghệ du lịch thông minh giữ vai trò cấu trúc nào trong hệ sinh thái này?
• RQ2: Mô hình và các giả thuyết nghiên cứu nào phản ánh chính xác sự tác động của STE đến chất lượng trải nghiệm công nghệ và ý định quay trở lại của du khách?
• RQ3: Mức độ tác động cụ thể của từng thành tố trong STE đến chất lượng trải nghiệm công nghệ và ý định quay trở lại của khách du lịch diễn ra theo cơ chế nào?

Hệ thống giả thuyết nghiên cứu được xác lập đa tầng:

• H1: Công nghệ du lịch thông minh tác động tích cực đến các chủ thể trong STE (H1a: Khách du lịch thông minh; H1b: Doanh nghiệp du lịch thông minh; H1c: Chính quyền thông minh; H1d: Người dân thông minh).
• H2: Hệ sinh thái du lịch thông minh (bậc hai) tác động trực tiếp và thuận chiều đến Chất lượng trải nghiệm công nghệ của du khách.
• H3: Chất lượng trải nghiệm công nghệ tác động trực tiếp và thuận chiều đến Ý định quay trở lại điểm đến của du khách.
• H4: Hệ sinh thái du lịch thông minh có tác động gián tiếp đến Ý định quay trở lại thông qua vai trò trung gian của Chất lượng trải nghiệm công nghệ.

Khung phân tích được xây dựng trên sự giao thoa của Lý thuyết Hệ sinh thái kinh doanh (Moore, 1993), Lý thuyết Các bên liên quan (Freeman, 1984), Lý thuyết Hành vi có kế hoạch (TPB - Ajzen, 1991), Mô hình Cảm nhận thực hiện dịch vụ SERVPERF và Logic ưu thế dịch vụ (S-D Logic). Phạm vi không gian đặt tại Thành phố Hồ Chí Minh; dữ liệu thứ cấp được tổng hợp trong 5 năm (2019–2023) và dữ liệu sơ cấp thu thập trực tiếp từ du khách nội địa và quốc tế đã trải nghiệm các ứng dụng du lịch thông minh trong giai đoạn từ tháng 01/2023 đến tháng 07/2023. Đóng góp đột phá của công trình là xây dựng thành công thang đo STE gồm 5 yếu tố với 25 chỉ báo quan sát (trong đó phát triển mới 6 chỉ báo đặc thù), kiểm định thực nghiệm thông qua mô hình cấu trúc bình phương nhỏ từng phần PLS-SEM trên phần mềm SmartPLS 4.

Literature Review và Positioning

Tổng quan hệ thống (Systematic Literature Review) kết hợp trắc lượng thư mục khoa học (Bibliometric Analysis) qua phần mềm VOSviewer được thực hiện trên cơ sở dữ liệu Web of Science, Scopus và Scholar. Quy trình sàng lọc 3 bước nghiêm ngặt từ 605 công trình ban đầu đã loại bỏ 157 bài trùng lặp, 260 bài không sát chủ đề và 119 bài ngoài phạm vi, chọn lọc ra 69 công trình then chốt (53 bài báo quốc tế Q1/Q2 và 16 công trình trong nước từ các tạp chí khoa học uy tín). Thống kê trắc lượng trên Web of Science cho thấy tập dữ liệu đạt tổng cộng 3.532 trích dẫn, tần suất trích dẫn trung bình 34,97 lần/bài và chỉ số H-index đạt 25. Sự gia tăng ấn phẩm đạt đỉnh vào giai đoạn 2020–2022 (riêng năm 2022 đạt 103 ấn phẩm), phân bố tập trung trên các tạp chí đầu ngành như Sustainability (15 bài), Tourism Review (9 bài), Journal of Sustainable Tourism (8 bài), Journal of Hospitality and Tourism Technology (6 bài) và Information Technology & Tourism (6 bài).

Mạng lưới đồng trích dẫn phân hóa thành 3 trường phái học thuật chủ đạo:

• Trường phái Điểm đến và Đô thị du lịch thông minh: Dẫn dắt bởi Buhalis & Amaranggana (2013, 2014), Boes & Buhalis (2015), Jasrotia (2018), Shafiee et al. (2021). Nhóm này định vị điểm đến thông minh như một không gian đô thị sáng tạo, nơi hạ tầng ICT và dữ liệu lớn (Big Data) tối ưu hóa quản lý dòng khách, phân bổ tài nguyên và bảo tồn di sản bền vững.
• Trường phái Hệ sinh thái du lịch thông minh (STE): Dẫn đầu bởi Gretzel, Sigala, Xiang & Koo (2015), Gretzel, Werthner & Koo (2015), Del Carmen et al. (2015). Nhóm này mở rộng biên độ lý thuyết từ kiến trúc kỹ thuật thuần túy sang cấu trúc mạng lưới cộng sinh mở, nơi công nghệ đóng vai trò nền tảng gắn kết các tác nhân kinh tế, xã hội và thể chế để đồng sáng tạo giá trị.
• Trường phái Trải nghiệm công nghệ và Hành vi du khách: Đại diện bởi Chen & Chen (2010), Jaakkola et al. (2015), Huang et al. (2017), Jeong & Shin (2020), Lê Văn Huy & Trần Thị Thu Dung (2021). Nhóm tập trung đo lường cảm nhận, sự hài lòng và ý định hành vi phát sinh từ việc tiếp xúc với các công nghệ du lịch thông minh (STT) như trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế ảo/thực tế tăng cường (VR/AR) và ứng dụng di động nhận biết ngữ cảnh (Context-aware apps).

Tranh luận học thuật cốt lõi diễn ra giữa hai góc nhìn đối lập: Quan điểm vị công nghệ (Tech-centric view) xem STT là yếu tố quyết định đơn tuyến đến sự thỏa mãn của du khách, trong khi Quan điểm quan hệ - thể chế (Actor-relational view - Coca-Stefaniak et al., 2021) khẳng định rào cản lớn nhất của du lịch thông minh nằm ở năng lực quản trị, sự liên kết giữa các bên liên quan và vốn xã hội chứ không đơn thuần là hạ tầng phần mềm.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế tiêu biểu:

• Tại Trung Quốc (quốc gia dẫn đầu với 11 công trình về STE tại Bắc Kinh, Thượng Hải): Các nghiên cứu chủ yếu tập trung vào phân tầng đô thị dựa trên dữ liệu thống kê lớn và phân tích đánh giá trực tuyến (Khan et al., 2017).
• Tại Hoa Kỳ: Shin & Jeong (2021) tập trung so sánh sự bất tương xứng giữa nhận thức của du khách và thông tin trên cổng thông tin điểm đến tại 11 đô thị du lịch.
• Tại Châu Âu (Tây Ban Nha: 8 công trình, Ý: 7 công trình): Các nghiên cứu của Baggio et al. (2020) và Buonincontri et al. (2016) nhấn mạnh vào tính bền vững và sự đồng sáng tạo trải nghiệm tại các điểm đến di sản.

Luận án của Hoàng Ngọc Hiển đã định vị chính xác vị thế học thuật bằng cách lấp đầy khoảng trống nghiên cứu tại thị trường mới nổi: chuyển dịch từ phân tích đơn biến STT sang mô hình hóa đa biến STE, định lượng hóa sự tương tác của 5 trụ cột chủ thể và giải thích cơ chế chuyển hóa từ chất lượng trải nghiệm công nghệ sang ý định quay trở lại tại một đại đô thị đang chuyển đổi số nhanh chóng như Thành phố Hồ Chí Minh.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mang lại những bước tiến lý luận quan trọng thông qua việc tích hợp đa lý thuyết:

• Mở rộng Lý thuyết Hệ sinh thái kinh doanh (Moore, 1993): Chuyển dịch khái niệm hệ sinh thái từ môi trường kinh doanh thuần túy sang không gian du lịch dịch vụ công - tư phức hợp. STE được định nghĩa là một hệ thống mở có cấu trúc tự thích ứng, nơi các chủ thể cộng sinh, chia sẻ dữ liệu và phối hợp tạo ra giá trị gia tăng vượt trội so với nỗ lực đơn lẻ.
• Cụ thể hóa Lý thuyết Các bên liên quan (Freeman, 1984): Làm rõ vai trò, quyền lợi và mức độ tương tác của 4 tác nhân con người/thể chế (Khách du lịch thông minh, Doanh nghiệp du lịch thông minh, Chính quyền thông minh, Người dân thông minh) xoay quanh trục liên kết hạ tầng là Công nghệ du lịch thông minh.
• Bổ sung Lý thuyết Hành vi có kế hoạch (TPB - Ajzen, 1991) và Mô hình SERVPERF: Chứng minh rằng trong môi trường số, nhận thức kiểm soát hành vi và thái độ của du khách bị chi phối mạnh mẽ bởi "Chất lượng trải nghiệm công nghệ" – một cấu trúc cảm nhận tổng thể phát sinh từ tính mượt mà, tính cá nhân hóa và độ an toàn của STE, trực tiếp thúc đẩy ý định quay trở lại (Revisit Intention).
• Phát triển Lý thuyết Đồng sáng tạo giá trị dựa trên Logic ưu thế dịch vụ (S-D Logic - Buhalis & Neuhofer, 2019): Luận án chứng minh du khách không chỉ là đối tượng tiêu thụ thụ động mà là một thành tố chủ động đóng góp dữ liệu, phản hồi và nội dung vào STE, trực tiếp đồng kiến tạo chất lượng trải nghiệm điểm đến.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích được thiết kế dưới dạng Mô hình cấu trúc bậc cao (Higher Order Construct - HOC):

• Cấu trúc bậc hai STE: Được phản ánh thông qua 5 cấu trúc bậc thấp (Lower Order Constructs - LOCs):
  1. Công nghệ du lịch thông minh (STT): Đo lường qua 4 thuộc tính cốt lõi gồm Tương tác thông minh (Smart Interactivity), Cá nhân hóa thông minh (Smart Personalization), Khả năng cung cấp thông tin (Information Provision) và Bảo mật thông tin (Information Security).
  2. Khách du lịch thông minh (Smart Tourists): Năng lực tiếp cận, mức độ sẵn sàng ứng dụng công nghệ số và mức độ chủ động đồng sáng tạo trải nghiệm.
  3. Doanh nghiệp du lịch thông minh (Smart Businesses): Mức độ tích hợp thương mại điện tử, thanh toán không tiếp xúc, số hóa vận hành và cá nhân hóa dịch vụ khách sạn/lữ hành.
  4. Chính quyền thông minh (Smart Government): Năng lực quản trị số, quy hoạch hạ tầng số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và chính sách phát triển STE.
  5. Người dân thông minh (Smart Residents): Sự thân thiện số, năng lực tương tác hỗ trợ du khách qua nền tảng công nghệ và thái độ ủng hộ du lịch thông minh.
• Cấu trúc trung gian và kết quả:
  • Chất lượng trải nghiệm công nghệ (Technology Experience Quality): Đo lường sự hài hòa giữa tiện ích chức năng, cảm xúc tích cực và kết nối trải nghiệm.
  • Ý định quay trở lại (Revisit Intention): Ý định tái du hành và sự sẵn lòng giới thiệu điểm đến thông minh qua truyền miệng điện tử (eWOM).
• Điều kiện biên (Boundary Conditions): Mô hình được thiết lập và kiểm định cho bối cảnh các đô thị du lịch tại các nền kinh tế đang phát triển, nơi hạ tầng số đang trong quá trình hoàn thiện và có sự đan xen giữa du khách quốc tế với du khách nội địa.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu tuân thủ thế giới quan thực chứng hậu hiện đại (Post-positivism), kết hợp thiết kế nghiên cứu hỗn hợp tuần tự (Sequential Mixed-Methods Design):

• Giai đoạn định tính sơ bộ: Phỏng vấn sâu chuyên gia (học giả du lịch, nhà quản trị DMO, lãnh đạo doanh nghiệp lữ hành, khách sạn và chuyên gia công nghệ) nhằm điều chỉnh nội hàm khái niệm, kiểm tra tính giá trị nội dung (content validity) của thang đo và phát triển 6 biến quan sát mới phù hợp với thực tiễn Việt Nam.
• Giai đoạn định lượng (Quantitatively Driven): Chia tách thành 2 pha độc lập gồm Nghiên cứu thử nghiệm (Pilot study, N = 50-100) để sàng lọc sơ bộ độ tin cậy thang đo và Nghiên cứu chính thức diện rộng phục vụ kiểm định mô hình cấu trúc.
• Cấp độ phân tích: Cấp độ cá nhân (Individual-level) dựa trên cảm nhận thực tế của du khách về toàn bộ hệ thống STE tại điểm đến.

Quy trình nghiên cứu rigorous

• Chiến lược chọn mẫu: Mẫu phi xác suất kết hợp thuận tiện và phán đoán có kiểm soát (Purposive & Convenience Sampling). Tiêu chí chọn mẫu (Inclusion criteria): Khách du lịch nội địa và quốc tế từ 18 tuổi trở lên, lưu trú tại Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian khảo sát, đã trực tiếp sử dụng ít nhất một ứng dụng/dịch vụ du lịch thông minh (như Google Maps, Vietnam Travel, HCM Smart Tourism 3D/360, BusMap, Foody, Airbnb, ứng dụng đặt phòng/thanh toán số).
• Địa bàn thu thập dữ liệu sơ cấp: Khảo sát trực tiếp tại các trọng điểm du lịch tiêu biểu của Thành phố Hồ Chí Minh gồm: Chợ Bến Thành, Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện Thành phố, Nhà hát Thành phố, Dinh Độc Lập, Bến Nhà Rồng và Khu du lịch sinh thái Cần Giờ (thời gian từ tháng 01/2023 đến tháng 07/2023).
• Bộ công cụ đo lường: Thang đo Likert 5 mức độ (từ 1 = Hoàn toàn không đồng ý đến 5 = Hoàn toàn đồng ý). Thang đo 25 chỉ báo của STE và các chỉ báo trải nghiệm/ý định được kế thừa từ thang đo quốc tế chuẩn hóa và hiệu chỉnh ngữ cảnh hóa.
• Quy trình kiểm soát chất lượng dữ liệu:
  • Kiểm tra độ tin cậy sơ bộ bằng Cronbach’s Alpha.
  • Kiểm định độ tin cậy thang đo qua Hệ số tải ngoài (Outer Loadings) qua 2 lần lọc để loại bỏ các biến quan sát không đạt ngưỡng (< 0.708).
  • Kiểm định Giá trị hội tụ (Convergent Validity) thông qua Độ tin cậy tổng hợp (Composite Reliability - CR > 0.70) và Phương sai trích trung bình (Average Variance Extracted - AVE > 0.50).
  • Kiểm định Giá trị phân biệt (Discriminant Validity) đồng thời qua 2 tiêu chí khắt khe: Tiêu chuẩn Fornell-Larcker và Tỷ số tương quan Heterotrait-Monotrait (HTMT < 0.85/0.90).

Data và phân tích

• Kỹ thuật phân tích dữ liệu nâng cao: Ứng dụng mô hình cấu trúc tuyến tính bình phương nhỏ từng phần (PLS-SEM) trên phần mềm chuyên dụng SmartPLS 4. Lý do lựa chọn PLS-SEM: phù hợp vượt trội cho mô hình cấu trúc phức tạp chứa cấu trúc bậc cao (HOC), các biến tiềm ẩn mới phát triển, dữ liệu không nhất thiết đòi hỏi phân phối chuẩn tuyệt đối và mục tiêu nghiên cứu hướng đến dự báo (predictive-oriented).
• Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến (Collinearity): Hệ số phóng đại phương sai (VIF) của tất cả các biến độc lập và các cấu trúc bậc thấp đều nằm trong ngưỡng an toàn nghiêm ngặt (VIF < 3.0), loại trừ hoàn toàn nguy cơ méo mó ước lượng do đa cộng tuyến.
• Đánh giá mô hình cấu trúc:
  • Đánh giá trọng số đường dẫn (Path Coefficients - $\beta$) và mức ý nghĩa thống kê (p-value, t-value) thông qua quy trình Bootstrapping lặp lại 5.000 mẫu.
  • Đánh giá năng lực giải thích thông qua hệ số xác định $R^2$ (R-squared) cho biến phụ thuộc Chất lượng trải nghiệm công nghệ và Ý định quay trở lại.
  • Đánh giá kích thước hiệu ứng $f^2$ (Effect size) để xác định mức độ đóng góp thực chất (nhỏ, trung bình hay lớn) của từng cấu trúc độc lập lên biến nội sinh.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Khẳng định cấu trúc 5 thành tố của STE: Kết quả kiểm định mô hình bậc cao trên SmartPLS 4 chứng minh rằng Hệ sinh thái du lịch thông minh tại Thành phố Hồ Chí Minh cấu thành vững chắc từ 5 yếu tố: Công nghệ du lịch thông minh, Khách du lịch thông minh, Doanh nghiệp du lịch thông minh, Chính quyền thông minh và Người dân thông minh. Cả 5 thành tố đều có hệ số tác động tải bậc cao đạt ý nghĩa thống kê cao ($p < 0.001$).
2. Vai trò nền tảng - kích hoạt của Công nghệ du lịch thông minh (STT): STT (với 4 khía cạnh: tương tác, cá nhân hóa, cung cấp thông tin và bảo mật) có tác động thuận chiều mạnh mẽ đến cả 4 chủ thể trong hệ sinh thái ($p < 0.01$). Điều này chỉ ra STT đóng vai trò hạ tầng "huyết mạch", tạo điều kiện để doanh nghiệp đổi mới dịch vụ, chính quyền nâng cao năng lực quản trị, người dân tham gia chuỗi giá trị và du khách tối ưu hóa hành trình.
3. Tác động trực tiếp mạnh mẽ của STE đến Chất lượng trải nghiệm công nghệ: Mô hình cấu trúc chứng minh mối quan hệ tác động trực tiếp có ý nghĩa thống kê cao giữa STE và Chất lượng trải nghiệm công nghệ ($\beta > 0.50$, $p < 0.001$, $f^2$ ở mức lớn). Du khách cảm nhận chất lượng trải nghiệm công nghệ không chỉ qua một app đơn lẻ mà qua sự đồng bộ của toàn bộ hệ sinh thái tại điểm đến.
4. Cơ chế truyền dẫn đến Ý định quay trở lại: Chất lượng trải nghiệm công nghệ có tác động tích cực quyết định đến Ý định quay trở lại Thành phố Hồ Chí Minh ($p < 0.001$). Đồng thời, kiểm định hiệu ứng trung gian (mediating effect) xác nhận Chất lượng trải nghiệm công nghệ đóng vai trò cầu nối trung gian dẫn truyền toàn bộ tác động của STE đến hành vi quay trở lại của du khách.
5. Phát hiện nghịch lý/bất ngờ (Counter-intuitive insight): Sự vượt trội về công nghệ thuần túy không tự động mang lại ý định quay trở lại nếu thiếu vắng yếu tố "Chính quyền thông minh" (minh bạch chính sách, an toàn dữ liệu) và "Người dân thông minh" (sự hiếu khách trên không gian số). Du khách đánh giá cao tính bảo mật thông tin và tính xác thực của dữ liệu địa phương hơn là các tính năng công nghệ hào nhoáng nhưng rời rạc.

Implications đa chiều

• Đóng góp học thuật: Xác lập một khung lý thuyết hoàn chỉnh và thang đo chuẩn hóa cho STE tại thị trường du lịch mới nổi, cung cấp cơ sở phương pháp luận vững chắc cho các nghiên cứu tiếp nối về chuyển đổi số du lịch đô thị.
• Hàm ý quản trị cho Doanh nghiệp Du lịch:
  • Các doanh nghiệp khách sạn, lữ hành, vận chuyển cần chủ động tích hợp hệ sinh thái thanh toán không tiếp xúc, hệ thống đặt chỗ/trả phòng tự động và ứng dụng trợ lý ảo cá nhân hóa dựa trên AI.
  • Tăng cường bảo mật thông tin khách hàng và nâng cao trải nghiệm trực tuyến liền mạch (seamless digital experience) để củng cố niềm tin và thúc đẩy hành vi đặt dịch vụ trực tiếp.
• Hàm ý chính sách cho Cơ quan Quản lý Nhà nước (Sở Du lịch TP.HCM):
  • Thực thi hiệu quả Kế hoạch 4311/KH-UBND: tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu mở về du lịch, nâng cấp các ứng dụng bản đồ số du lịch 3D/360, chatbot tương tác đa ngôn ngữ và phủ sóng hạ tầng kết nối 5G/IoT tại các điểm tham quan trọng điểm.
  • Xây dựng cơ chế liên kết dữ liệu công - tư (Public-Private-Data Partnership) nhằm chia sẻ thông tin phân tích luồng khách theo thời gian thực giữa cơ quan quản lý và các đơn vị kinh doanh du lịch.
  • Triển khai các chương trình phổ cập kỹ năng số du lịch cho cộng đồng dân cư địa phương, biến mỗi người dân thành một "đại sứ du lịch số thông minh".

Limitations và Future Research

Nghiên cứu ghi nhận một số giới hạn học thuật cần được mở rộng:

• Giới hạn không gian và mẫu khảo sát: Dữ liệu chỉ thu thập tại khu vực đô thị Thành phố Hồ Chí Minh trong khung thời gian 7 tháng (01/2023–07/2023), chưa bao quát so sánh với các đô thị du lịch biển hoặc di sản khác tại Việt Nam.
• Thiết kế cắt ngang (Cross-sectional design): Dữ liệu thu thập tại một thời điểm có thể chưa phản ánh hết sự biến động nhận thức và hành vi của du khách theo các mùa du lịch cao điểm/thấp điểm.
• Hành vi thực tế so với ý định: Nghiên cứu đo lường Ý định quay trở lại (Revisit Intention) chứ chưa đo lường trực tiếp hành vi quay trở lại thực tế (Actual revisit behavior) trong dài hạn.

Chương trình nghiên cứu tương lai đề xuất 4 định hướng cụ thể:

1. Thực hiện nghiên cứu theo chiều dọc (Longitudinal study) để theo dõi sự chuyển biến trong nhận thức công nghệ và hành vi thực tế của du khách qua nhiều năm.
2. Mở rộng kiểm định đa nhóm (Multi-Group Analysis - MGA) trên SmartPLS để so sánh sự khác biệt giữa du khách nội địa và quốc tế, hoặc giữa các thế hệ du khách (Gen Z, Gen Y, Baby Boomers).
3. Đưa vào mô hình các biến điều tiết mới như Trình độ kỹ thuật số của du khách (Digital literacy) hoặc Rủi ro công nghệ cảm nhận (Perceived privacy risk).
4. Khảo sát liên đô thị đối sánh giữa Thành phố Hồ Chí Minh với các trung tâm du lịch thông minh trong khu vực ASEAN như Singapore, Bangkok, Kuala Lumpur.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Luận án mở ra hướng tiếp cận định lượng hệ thống cho ngành khoa học du lịch tại Việt Nam; bộ thang đo STE 25 chỉ báo có tiềm năng trích dẫn cao trong các nghiên cứu quốc tế thuộc hệ mục Web of Science/Scopus về quản trị điểm đến thông minh.
• Chuyển đổi ngành công nghiệp du lịch: Cung cấp cơ sở khoa học trực tiếp cho các hiệp hội du lịch và doanh nghiệp trong việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng dịch vụ, đầu tư công nghệ trọng tâm giúp giảm thiểu lãng phí chi phí số hóa rời rạc.
• Tác động chính sách đô thị: Cung cấp luận cứ vững chắc để UBND Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Du lịch đánh giá hiệu quả Đề án Du lịch thông minh 2021–2025, định hình tầm nhìn quy hoạch thành phố thông minh giai đoạn 2026–2030.
• Lợi ích xã hội: Thúc đẩy môi trường du lịch an toàn, văn minh, kết nối cộng đồng địa phương vào chuỗi kinh tế số, nâng cao năng lực tiếp cận công nghệ cho người dân đô thị.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giới học thuật: Tiếp cận một khung lý thuyết tích hợp chuẩn mực, bộ thang đo PLS-SEM đã được kiểm định độ tin cậy và giá trị phân biệt khắt khe, cùng danh mục khoảng trống nghiên cứu sâu sắc.
• Cơ quan quản lý nhà nước và DMOs: Bản đồ phân tích định lượng giúp phân bổ ngân sách hạ tầng ICT chính xác, tối ưu hóa các điểm nghẽn chính sách trong phát triển đô thị du lịch thông minh.
• Khối doanh nghiệp Du lịch & Khách sạn: Khung hướng dẫn thực tiễn để nâng cấp điểm chạm công nghệ (digital touchpoints), nâng cao tỷ lệ khách hàng trung thành và tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng (CX).
• Cộng đồng địa phương và Du khách: Hưởng lợi từ không gian du lịch số tích hợp, an toàn, tiện lợi, minh bạch thông tin và giàu bản sắc văn hóa.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Đóng góp độc đáo nhất là việc mô hình hóa và kiểm định định lượng thành công cấu trúc bậc hai của Hệ sinh thái du lịch thông minh (STE) gồm 5 trụ cột tương tác: Công nghệ du lịch thông minh, Khách du lịch thông minh, Doanh nghiệp du lịch thông minh, Chính quyền thông minh và Người dân thông minh. Nghiên cứu đã mở rộng Lý thuyết Hệ sinh thái kinh doanh (Moore, 1993) và S-D Logic vào khoa học du lịch đô thị tại thị trường mới nổi.

2. Điểm đổi mới phương pháp luận khi so sánh với các nghiên cứu tiền nhiệm? So với các nghiên cứu trước đây (như Khan et al., 2017 tại Trung Quốc hay Shin & Jeong, 2021 tại Mỹ vốn chỉ dùng thống kê mô tả hoặc phân tích hồi quy đơn giản trên các khía cạnh đơn lẻ), luận án áp dụng quy trình kiểm định mô hình cấu trúc bậc cao PLS-SEM trên SmartPLS 4, xử lý đa biến phức tạp, kiểm soát hiện tượng đa cộng tuyến (VIF < 3.0) và kiểm định giá trị phân biệt bằng đồng thời hai tiêu chuẩn Fornell-Larcker và HTMT.

3. Phát hiện bất ngờ và có giá trị thực tiễn nhất từ dữ liệu là gì? Dữ liệu chỉ ra rằng việc áp dụng công nghệ số cao cấp (VR, AR, AI) chỉ phát huy tối đa tác dụng lên chất lượng trải nghiệm khi có sự tương thích của chính sách quản trị điểm đến minh bạch và năng lực tương tác số nồng hậu từ cộng đồng dân cư địa phương; bảo mật dữ liệu là yếu tố tiên quyết cấu thành lòng tin của du khách.

4. Nghiên cứu có cung cấp quy trình tái lặp (Replication Protocol) không? Có. Luận án cung cấp chi tiết toàn bộ quy trình thiết kế bảng hỏi, thang đo 25 chỉ báo (trong đó có 6 chỉ báo phát triển mới), tiêu chí chọn mẫu, quy trình phỏng vấn chuyên gia và các bước phân tích đo lường mô hình cấu trúc bậc cao trên SmartPLS 4, cho phép tái lặp hoàn toàn tại các đô thị khác.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm được phác thảo như thế nào? Chương trình định hướng nghiên cứu chuyển đổi số du lịch đến năm 2035 tập trung vào: (1) Ứng dụng AI tạo sinh (Generative AI) và Trợ lý ảo du lịch tự hành trong STE; (2) Không gian du lịch vũ trụ ảo (Metaverse & Spatial Computing); (3) Đo lường tác động của STE đến tính bền vững sinh thái và chuyển đổi xanh tại các siêu đô thị thông minh.

Kết luận

1. Luận án đã xây dựng thành công khung lý thuyết toàn diện về Hệ sinh thái du lịch thông minh (STE), chứng minh tính khả thi và độ tin cậy của mô hình cấu trúc 5 thành tố tại đô thị du lịch Thành phố Hồ Chí Minh.
2. Khẳng định vai trò hạt nhân của Công nghệ du lịch thông minh (STT) trong việc tác động tích cực và thúc đẩy năng lực số của Khách du lịch, Doanh nghiệp, Chính quyền và Người dân địa phương.
3. Đo lường và lượng hóa chính xác cơ chế tác động của STE lên Chất lượng trải nghiệm công nghệ và Ý định quay trở lại của du khách thông qua kỹ thuật PLS-SEM tiên tiến.
4. Phát triển và kiểm định hệ thống thang đo chuẩn hóa gồm 25 biến quan sát (với 6 biến phát triển mới đặc thù), lấp đầy khoảng trống phương pháp luận trong y văn du lịch Việt Nam.
5. Đề xuất hệ thống hàm ý quản trị và giải pháp chính sách thực tiễn, đóng góp trực tiếp vào việc thực thi Đề án phát triển du lịch thông minh Thành phố Hồ Chí Minh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của du lịch Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan nghiên cứu Tổng quan tài liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu: du lịch thông minh, hệ sinh thái du lịch thông minh, chất lượng trải nghiệm và ý định hành vi của khách du lịch. Từ đó, xác định khoảng trống nghiên cứu và các hướng nghiên cứu cho luận án. Cơ sở lý luận Nội dung của chương trình bày các lý thuyết nền tảng bao gồm: Lý thuyết hệ sinh thái kinh doanh, lý thuyết các bên liên quan, lý thuyết hành vi có kế hoạch, lý thuyết về mô hình kỳ vọng, lý thuyết mô hình SERVPERF được sử dụng trong các nghiên cứu có liên quan đến du lịch thông minh, hệ sinh thái du lịch thông minh, chất lượng trải nghiệm của khách du lịch, ý định quay trở lại của khách du lịch.

Qua đó, các giả thuyết và mô hình nghiên cứu được đề xuất. Bối cảnh và phương pháp nghiên cứu Nội dung chính của chương trình bày bối cảnh nghiên cứu về du lịch thông minh tại Việt Nam và điển hình là Thành phố Hồ Chí Minh. Quy trình và các phương pháp nghiên cứu được lựa chọn phù hợp với mục tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu Chương này sẽ trình bày các kết quả nghiên cứu định tính và định lượng đã được thực hiện, kết quả của kiểm định các giả thuyết nghiên cứu đề xuất, kiểm định mô hình đo lường và mô hình cấu trúc.

Các kết quả nghiên cứu được diễn giải và so sánh với các nghiên cứu trước. Thảo luận kết quả Nội dung chương trình bày đóng góp, ý nghĩa của nghiên cứu, các hạn chế cũng như đề xuất hướng nghiên cứu trong tương lai. Đặc biệt sẽ đánh giá kết quả nghiên cứu và đề xuất các kiến nghị. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1.

Tổng hợp xu hướng nghiên cứu liên quan 1. Hệ thống các nghiên cứu quốc tế liên quan đến đề tài Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng quan có hệ thống, hay còn được gọi là Systematic Review, đây là phương pháp quan trọng trong việc đánh giá và tổng hợp kiến thức về các lĩnh vực nghiên cứu trong đó có du lịch thông minh, điểm đến du lịch thông minh, công nghệ du lịch thông minh và Hệ sinh thái du lịch thông minh (STE). Để thực hiện một tổng quan chi tiết về các chủ đề trên, tác giả áp dụng phân tích trắc lượng thư mục khoa học, hay còn gọi là bibliometric, nhằm đo lường và phân tích các yếu tố quan trọng trong tài liệu nghiên cứu bằng phần mền VOSviewer. Ba phương tiện chính được sử dụng trong quá trình này bao gồm thống kê mô tả, đồng trích dẫn và từ khóa.

Thống kê mô tả sẽ giúp chúng ta hiểu rõ về phân phối và tính chất của các tài liệu trong lĩnh vực STE. Đồng trích dẫn sẽ giúp xác định những nghiên cứu nổi bật và mối quan hệ giữa các tác giả và công trình nghiên cứu. Cuối cùng, phân tích từ khóa sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về các chủ đề quan trọng và xu hướng nghiên cứu trong lĩnh vực này. Với dữ liệu từ nguồn Web of Science, Scopus, Scholar có 605 bài báo, trong đó có 69 bài nghiên cứu liên quan đến du lịch thông minh, điểm đến du lịch thông minh, STE, công nghệ du lịch thông minh và trải nghiệm công nghệ du lịch thông minh.

Các nghiên cứu xuất bản trên các tạp chí quốc tế có 53 nghiên cứu liên quan đến đề tài, trong nước có 16 nghiên cứu là các tạp chí, sách, kỷ yếu, luận án liên quan. Quy trình được thực hiện qua 3 bước, bao gồm: Bước 1. Xác nhận và thu thập dữ liệu các công trình nghiên cứu liên quan đến du lịch thông minh từ nguồn Web of Science, Scopus, Scholar Bước 2: Kiểm tra độ phù hợp, sàng lọc các bài nghiên cứu không liên quan đến công nghệ du lịch thông minh, đô thị du lịch thông minh, điểm đến thông minh. Bước 3: Đủ điều kiện để sàng lọc và chọn ra các nghiên cứu liên quan trực tiếp đến chủ đề hệ sinh thái du lịch thông minh, chất lượng trải nghiệm công nghệ du lịch.

Sơ đồ hóa quá trình được thực hiện: 19 Bước 1: Xác nhận và thu thập dữ liệu: 157 bài viết bị loại do trùng - Các nghiên cứu thu thập trên Web of Science, scopus và scholar với n = lặp 605 bài báo Bước 2: Kiểm tra độ phù hợp: 260 bài viết bị loại do không liên quan - Số nghiên cứu được kiểm (Công nghệ thông minh, đô thị thông tra, sàng lọc (n = 448) minh) Bước 3: Đủ điều kiện sàng lọc: 119 bài viết bị loại trừ do không liên - Số nghiên cứu đủ điều quan đến du lịch thông minh, hệ sinh kiện sàng lọc (n = 188) thái du lịch thông minh. Kết quả: Lựa chọn 69 nghiên cứu liên quan đến đề tài Hình 1. Quá trình lựa chọn các nghiên cứu liên quan Nguồn: Tác giả tổng hợp Kết quả thống kê theo năm xuất bản Hình 1.2 trình bày số lượng ấn phẩm với chủ đề về STE phát hành từ năm 2013 đến năm 2022. Kết quả thống kê cho thấy đến năm 2015 mới có nhiều nghiên cứu liên quan đến chủ đề này.

Trong 5 năm trở lại đây, bình quân hàng năm có hơn 85 ấn phẩm được xuất bản với chủ đề du lịch thông minh, STE, công nghệ du lịch thông minh, điều này chứng tỏ các chủ đề này đang được các nhà nghiên cứu quan tâm, đặc biệt từ năm 2020 đến năm 2022, bối cảnh đại dịch Covid-19 bùng phát đã thúc đẩy nhiều nghiên cứu hơn nữa về công nghệ du lịch thông minh, riêng năm 2022 có đến 103 nghiên cứu được xuất bản. Số lượng các nghiên cứu liên quan đến du lịch thông minh Nguồn: Web of Science Kết quả thống kê theo tạp chí quốc tế xuất bản Bảng 1.1 trình bày xếp hạng 10 tạp chí có nhiều ấn phẩm liên quan đến chủ đề du lịch thông minh, STE, công nghệ du lịch thông minh theo thứ tự xếp hạng từ trên xuống với 53 bài nghiên cứu đã được lọc. Những nghiên cứu này sử dụng cơ sở dữ liệu trực tuyến Web of Science (WOS), nơi chứa các tài liệu khoa học về tất cả các lĩnh vực. Thực tế là WOS cung cấp dữ liệu về kết quả nghiên cứu khoa học cho phép phân tích sinh trắc học vì WOS cung cấp dữ liệu về kết quả đầu ra, phổ biến, cộng tác và tác động (De Bakker và cộng sự, 2005).

Việc thống kê các tạp chí danh tiếng có nhiều ấn phẩm có chủ đề liên quan đến luận án, giúp cho tác giả có thể đặt trọng tâm vào các tạp chí có uy tín để lựa chọn các nghiên cứu có độ tin cậy và liên quan đến đề tài nghiên cứu để đọc, tìm hiểu, phân tích và tìm ra các khoảng trống nghiên cứu làm cơ sở để xác định mục tiêu và định hướng nghiên cứu phù hợp cho đề tài của luận án. Thống kê các nghiên cứu theo tạp chí quốc tế Xếp Số lượng Tạp chí hạng ấn phẩm 1 Sustainability 15 2 Tourism review 9 3 Journal of Sustainable Tourism 8 4 Journal of hospitality and tourism technology 6 5 Information technology tourism 6 6 International journal of tourism cities 5 7 Current issues in tourism 4 8 Asia pacific journal of tourism research 3 9 Journal of destination marketing management 3 10 Advances in social science education and humanities research 3 Nguồn: Web of Science, scopus Tại Bảng 1.1, “Journal of Sustainable Tourism” là tạp chí thuộc nhà xuất bản Taylor & Francis có số phát hành từ năm 1993 cho đến nay, chỉ số H-Index đạt 114 và cũng là tạp chí Q1 đứng thứ 6 trên thế giới theo SCImago. Hay tạp chí “Tourism Review” thuộc nhà xuất bản Emerald Group Publishing Ltd có chỉ số H-Index 38 xếp hạng Q1, đăng tải các nghiên cứu tất cả những người tham gia nghiên cứu bao gồm nhà Kinh doanh, quản lý và quản lý du lịch, giải trí và khách sạn khoa học xã hội địa lý, quy hoạch và phát triển. Nhìn chung, các nghiên cứu về du lịch thông minh chủ yếu thuộc lĩnh vực điểm đến thông minh, ứng dụng công nghệ du lịch thông minh và đô thị du lịch thông minh, nên các tạp chí chuyên ngành cho lĩnh vực này rất phát triển.

Các nghiên cứu về hệ sinh thái du lịch thông minh vẫn còn khá ít. Đây là khoảng trống cần nghiên cứu nhằm bổ sung và phát triển khung lý thuyết hệ sinh thái du lịch thông minh và các mô hình nghiên cứu. Kết quả thống kê theo quốc gia 22 Bảng 1. Thống kê các nghiên cứu về du lịch thông minh theo quốc gia Xếp hạng Quốc gia Số lượng nghiên cứu 1 Trung Quốc 11 2 Tây Ban Nha 8 3 Ý 7 4 Hàn Quốc 7 5 Mỹ 8 6 Anh 4 7 Indonesia 3 8 Malaysia 3 9 Singapore 1 10 Thái Lan 1 Nguồn: Web of Science, Scopus Các quốc gia có nhiều bài là Ý, Tây Ban Nha và Trung Quốc, đặc biệt là Trung Quốc với số lượng bài liên quan đến chủ đề hệ sinh thái du lịch thông minh là 11 bài báo.

Ngoài ra, các quốc gia có số lượng ấn phẩm công bố nghiên cứu về du lịch thông minh, thành phố du lịch thông minh thuộc các thành phố lớn của Châu Âu, Châu Úc, Châu Mỹ. Anh đại diện khối Châu Âu phát triển mạnh mảng nghiên cứu về du lịch thông minh và STE làm nền tảng cho thúc đẩy phát triển du lịch theo xu hướng hiện đại của thế giới. Châu Á có đại diện các nhà nghiên cứu đến từ Trung Quốc và Hàn Quốc nghiên cứu STE tại các thành phố lớn Như Bắc Kinh, Thượng Hải, Hồng Kông, Seoul. Đại diện khu vực ASEAN có Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan với 8 nghiên cứu liên quan điểm đến du lịch thông minh, công nghệ du lịch thông minh và thành phố du lịch thông minh.

Việt Nam chưa có các nghiên cứu về STE, mới chỉ có nghiên cứu về điểm đến du lịch thông minh đây là khoảng trống trong nghiên cứu về du lịch thông minh theo định hướng phát triển của khu vực và trên thế giới. Kết quả thống kê theo lĩnh vực nghiên cứu: Du lịch thông minh là chủ đề nghiên cứu có liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau như: công nghệ thông tin, lưu trú, quản lý hệ thống, điểm đến. Theo dữ liệu từ Web of Science, scopus có 29 ấn 23 phẩm thuộc “Hospitality Leisure Sport Tourism”, 19 ấn phẩm thuộc “Environmental Sciences”, 17 ấn phẩm thuộc “Green Sustainable Science Technology”. Vì vậy, có thể cho rằng du lịch thông minh là chủ đề có liên quan nhiều đến công nghệ nói chung hay lĩnh vực quản lý dịch vụ thông minh nói riêng.