Phân lập và tinh chế hợp chất có khả năng kháng candida albicans từ cao chiết ethyl acetate của sâm đại hành eleutherine subaphylla gagnep

Nghiên cứu phân lập và tinh chế hợp chất kháng Candida albicans từ cao chiết ethyl acetate của sâm đại hành Eleutherine subaphylla.

• Tác giả: Nguyễn Thị Trúc Ly
• Người hướng dẫn: ThS. Dương Nhật Linh
• Trường học: Trường Đại Học Mở Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công Nghệ Sinh Học - Y Dược
• Đề tài: Phân Lập Và Tinh Chế Hợp Chất Có Khả Năng Kháng Candida albicans Từ Cao Chiết Ethyl Acetate Của Sâm Đại Hành
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. SƠ LƯỢC VỀ CÂY SÂM ĐẠI HÀNH (Eleutherine subaphylla Gagnep.)
• 1.2. Phân loại khoa học
• 1.3. Đặc điểm hình thái
• 1.4. Phân bố, thu hái và chế biến
• 1.5. Thành phần hóa học
• 1.6. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA SÂM ĐẠI HÀNH
• 1.6.1. Trên thế giới
• 1.6.2. Tại Việt Nam
• 1.7. TỔNG QUAN VỀ VI NẤM C.
• 1.8. KHÁI QUÁT VỀ PHƯƠNG PHÁP CÔ LẬP VÀ TINH CHẾ HỢP CHẤT
• 1.8.1. Kỹ thuật chiết (Maceration)
• 1.8.2. Phương pháp chiết lỏng - lỏng
• 1.8.3. Cô đặc và sấy khô
• 1.8.4. Phương pháp sắc kí bản mỏng
• 1.8.5. Phương pháp sắc kí cột
• 1.8.6. Phương pháp xác định cấu trúc các hợp chất
• 2. PHẦN 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 2.2. VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.3. Đối tượng nghiên cứu
• 2.4. Thiết bị, dụng cụ và môi trường
• 2.5. SƠ ĐỒ BỐ TRÍ THÍ NGHIỆM
• 2.6. THU NHẬN CAO CHIẾT SÂM ĐẠI HÀNH BẰNG DUNG MÔI ETHYL ACETATE
• 2.7. XÁC ĐỊNH GIỚI HẠN NHIỄM KHUẨN CỦA CAO CHIẾT
• 2.8. ĐIỀU CHẾ CÁC PHÂN ĐOẠN CAO ETHYL ACETATE BẰNG PHƯƠNG PHÁP SẮC KÍ CỘT
• 2.9. KHẢO SÁT HOẠT TÍNH KHÁNG C. albicans CỦA CAO CHIẾT
• 2.9.1. Khảo sát khả năng kháng C. albicans của các cao chiết từ sâm đại hành bằng phương pháp khuếch tán giếng thạch
• 2.9.2. Xác định nồng độ ức chế tối thiểu (MIC) của cao chiết với vi nấm C.
• 2.9.3. Khảo sát khả năng kháng C. albicans của các hợp chất thu nhận được bằng phương pháp tự sinh đồ
• 2.10. KHẢO SÁT CAO PHÂN ĐOẠN BẰNG PHƯƠNG PHÁP SẮC KÍ BẢN MỎNG
• 2.11. PHÂN LẬP, TINH CHẾ HỢP CHẤT THU ĐƯỢC
• 2.12. XÁC ĐỊNH CẤU TRÚC HỢP CHẤT THU ĐƯỢC
• 3. PHẦN 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. THU NHẬN CAO CHIẾT SÂM ĐẠI HÀNH BẰNG DUNG MÔI ETHYL ACETATE
• 3.2. ĐÁNH GIÁ GIỚI HẠN NHIỄM KHUẨN CỦA CAO CHIẾT
• 3.3. KHẢO SÁT KHẢ NĂNG KHÁNG C. albicans CỦA CAO ETHYL ACETATE
• 3.3.1. XÁC ĐỊNH NỒNG ĐỘ ỨC CHẾ TỐI THIỂU (MIC) CỦA CAO CHIẾT VỚI VI NẤM C.
• 3.3.2. ĐIỀU CHẾ CÁC PHÂN ĐOẠN CỦA CAO ETHYL ACETATE BẰNG PHƯƠNG PHÁP SẮC KÍ CỘT
• 3.3.3. KHẢO SÁT KHẢ NĂNG KHÁNG C.
• 3.3.4. KHẢO SÁT KHẢ NĂNG KHÁNG C. albicans CỦA CÁC HỢP CHẤT THU NHẬN ĐƯỢC BẰNG PHƯƠNG PHÁP TỰ SINH ĐỒ
• 3.4. SẮC KÍ CỘT CAO CHIẾT
• 3.5. KHẢO SÁT CÁC PHÂN ĐOẠN CAO ES - EA1
• 3.6. TINH SẠCH VÀ XÁC ĐỊNH CẤU TRÚC HÓA HỌC CỦA HỢP CHẤT ES08
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: XỬ LÍ SỐ LIỆU THỐNG KÊ
• PHỤ LỤC 2: KẾT QUẢ GIẢI PHỔ ES08

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Kháng Candida albicans Từ Sâm Đại Hành

Nghiên cứu kháng vi nấm Candida albicans từ sâm đại hành (Eleutherine subaphylla Gagnep.) đang thu hút sự chú ý trong lĩnh vực y học. Candida albicans là một trong những tác nhân gây bệnh phổ biến, đặc biệt ở những người có hệ miễn dịch yếu. Sâm đại hành, với các hợp chất sinh học có khả năng kháng nấm, được xem là một giải pháp tiềm năng trong điều trị. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tác dụng của sâm đại hành mà còn mở ra hướng đi mới trong việc phát triển các loại thuốc kháng nấm tự nhiên.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Kháng Nấm

Nghiên cứu kháng nấm là một lĩnh vực quan trọng trong y học hiện đại. Candida albicans gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng, đặc biệt ở những bệnh nhân có hệ miễn dịch suy yếu. Việc tìm kiếm các phương pháp điều trị hiệu quả từ thiên nhiên như sâm đại hành có thể giúp giảm thiểu tác dụng phụ và kháng thuốc.

1.2. Giới Thiệu Về Sâm Đại Hành

Sâm đại hành (Eleutherine subaphylla Gagnep.) là một loại thảo dược quý, được sử dụng trong y học cổ truyền. Nó không chỉ có tác dụng kháng nấm mà còn hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý khác. Nghiên cứu về thành phần hóa học của sâm đại hành cho thấy sự hiện diện của các hợp chất có hoạt tính sinh học cao.

II. Vấn Đề Kháng Thuốc Trong Điều Trị Candida albicans

Kháng thuốc là một trong những thách thức lớn trong điều trị nhiễm trùng do Candida albicans. Sự gia tăng kháng thuốc đã làm cho việc điều trị trở nên khó khăn hơn, đặc biệt là ở những bệnh nhân có hệ miễn dịch yếu. Việc tìm kiếm các phương pháp điều trị mới, an toàn và hiệu quả là rất cần thiết.

2.1. Nguyên Nhân Kháng Thuốc

Kháng thuốc xảy ra do nhiều nguyên nhân, bao gồm việc sử dụng kháng sinh không đúng cách và sự phát triển của các chủng vi nấm kháng thuốc. Điều này dẫn đến việc điều trị trở nên kém hiệu quả và tăng nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng.

2.2. Hệ Quả Của Kháng Thuốc

Kháng thuốc không chỉ làm tăng tỷ lệ tử vong mà còn kéo dài thời gian điều trị và tăng chi phí y tế. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phát triển các phương pháp điều trị mới, bao gồm việc sử dụng các thảo dược như sâm đại hành.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Kháng Candida albicans Từ Sâm Đại Hành

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp hiện đại để phân lập và tinh chế các hợp chất có khả năng kháng Candida albicans từ cao chiết ethyl acetate của sâm đại hành. Các phương pháp này bao gồm chiết xuất, sắc ký và khảo sát hoạt tính kháng nấm.

3.1. Quy Trình Chiết Xuất Cao Từ Sâm Đại Hành

Quy trình chiết xuất cao từ sâm đại hành được thực hiện bằng dung môi ethyl acetate. Phương pháp này giúp thu nhận các hợp chất có hoạt tính sinh học cao, từ đó đánh giá khả năng kháng nấm của chúng.

3.2. Phương Pháp Sắc Ký Phân Đoạn

Sắc ký cột được sử dụng để phân đoạn cao chiết, giúp tách biệt các hợp chất có khả năng kháng nấm. Phương pháp này cho phép xác định các hợp chất có hoạt tính sinh học và đánh giá hiệu quả của chúng đối với Candida albicans.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Kháng Candida albicans Từ Sâm Đại Hành

Kết quả nghiên cứu cho thấy cao chiết từ sâm đại hành có khả năng kháng Candida albicans mạnh mẽ. Các phân đoạn thu được từ sắc ký cột đã được khảo sát và cho thấy hoạt tính kháng nấm đáng kể, mở ra hướng đi mới trong điều trị nhiễm trùng do nấm.

4.1. Khảo Sát Hoạt Tính Kháng Nấm

Các phân đoạn cao chiết từ sâm đại hành được khảo sát khả năng kháng nấm bằng phương pháp khuếch tán giếng thạch. Kết quả cho thấy nhiều phân đoạn có khả năng ức chế sự phát triển của Candida albicans.

4.2. Xác Định Nồng Độ Ức Chế Tối Thiểu MIC

Nghiên cứu xác định nồng độ ức chế tối thiểu (MIC) của các phân đoạn cao chiết đối với Candida albicans. Kết quả cho thấy nồng độ này thấp, cho thấy tiềm năng điều trị cao của sâm đại hành.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Kháng Nấm

Nghiên cứu về khả năng kháng Candida albicans từ sâm đại hành không chỉ có ý nghĩa trong việc phát triển thuốc kháng nấm mới mà còn mở ra cơ hội cho việc ứng dụng trong y học cổ truyền. Các sản phẩm từ sâm đại hành có thể được sử dụng như một phương pháp điều trị bổ sung hiệu quả.

5.1. Phát Triển Sản Phẩm Từ Sâm Đại Hành

Các sản phẩm chiết xuất từ sâm đại hành có thể được phát triển thành thuốc kháng nấm tự nhiên. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu tác dụng phụ so với các loại thuốc kháng nấm hiện có.

5.2. Ứng Dụng Trong Y Học Cổ Truyền

Sâm đại hành đã được sử dụng trong y học cổ truyền từ lâu. Nghiên cứu này khẳng định thêm giá trị của nó trong việc điều trị các bệnh lý do nấm, mở ra hướng đi mới cho việc ứng dụng các thảo dược trong y học hiện đại.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu Kháng Nấm

Nghiên cứu kháng Candida albicans từ sâm đại hành đã chỉ ra tiềm năng lớn của thảo dược này trong điều trị nhiễm trùng do nấm. Các kết quả đạt được mở ra hướng đi mới cho việc phát triển các sản phẩm kháng nấm tự nhiên, góp phần vào việc giải quyết vấn đề kháng thuốc hiện nay.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy sâm đại hành có khả năng kháng Candida albicans mạnh mẽ. Các hợp chất được phân lập từ cao chiết cho thấy hoạt tính sinh học cao, mở ra cơ hội cho việc phát triển thuốc kháng nấm mới.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cơ chế hoạt động của các hợp chất trong sâm đại hành. Việc phát triển các sản phẩm từ sâm đại hành cần được chú trọng để ứng dụng rộng rãi trong điều trị nhiễm trùng do nấm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ SVTH: NGUYỄN THỊ TRÚC LY KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 2 GVHD: ThS. DƯƠNG NHẬT LINH TS. NGUYỄN TẤN PHÁT Trong những năm gần đây, vấn đề sức khỏe ngày càng được quan tâm đặc biệt là trong điều trị các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn, vi nấm gây ra. albicans là mầm bệnh đa kháng thuốc mới được tìm thấy ở các vị trí giải phẫu của người khỏe mạnh, gây nhiễm trùng toàn thân và bề mặt trong điều kiện môi trường tối ưu (Federico và cs.

albicans là một trong những vi nấm gây bệnh nguy hiểm nhất ở người, chiếm 6,8% các bệnh gây nhiễm trùng ở những bệnh nhân bị ức chế miễn dịch (Mohamed và cs. Ở hệ tiêu hóa và miệng, C. albicans chiếm khoảng 40-60% ở người lớn khỏe mạnh (Odds, 1988). albicans là tác nhân gây bệnh ở da, móng và niêm mạc.

Vi nấm có thể xâm nhập vào máu và các cơ quan gây nhiễm khuẩn huyết và bệnh nấm nội tạng rất nguy hiểm (Maheshwari và cs. Nấm gây bệnh ngày càng trở thành một vấn đề lớn và khó kiểm soát, làm phá vỡ hệ vi sinh vật, giảm khả năng miễn dịch (Sirirak và cs. Hiện nay, với sự phát triển của y học, thực vật được xem là nguồn thảo dược thay thế lý tưởng vì mức độ an toàn, ít tác dụng phụ và ít có nguy cơ gây ra sự kháng thuốc (Raskin và cs. Chiết xuất các thành phần có trong thực vật và chế phẩm thảo dược có đặc tính kháng khuẩn, kháng nấm có ý nghĩa lớn trong các phương pháp điều trị (Sasidharan và cs.

Các loài thực vật này dễ tìm trong tự nhiên do đó đã thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu hóa sinh và y dược học trong nước cũng như trên thế giới (Đỗ Tất Lợi, 2006). Sâm đại hành (Eleutherine subaphylla Gagnep.) là một dược liệu phổ biến ở Việt Nam, có nhiều tác dụng dược lý trong đó có điều trị mụn nhọt, viêm da, lở ngứa, vảy nến. Nghiên cứu này đánh giá hoạt tính kháng vi nấm gây bệnh của cao chiết từ củ sâm đại hành (Insanua và cs. Một số nghiên cứu trước đây đã cho thấy rằng, sâm đại hành được sử dụng làm thuốc chống ung thư trong y học dân gian, tăng huyết áp, giảm cholesterol, điều trị các bệnh về da ở người (Padhi và cs.

SVTH: NGUYỄN THỊ TRÚC LY KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 3 GVHD: ThS. DƯƠNG NHẬT LINH TS. NGUYỄN TẤN PHÁT Chiết xuất dichloromethane từ củ của Eleutherine bulbosa (Miller) cho thấy hoạt động kháng nấm Cladosporium sphaerospermum mạnh (Alves và cs. Cao chiết bằng ethanol của củ Eleutherine americana có khả năng kháng với tất cả 6 chủng Gram dương thử nghiệm (đường kính vòng kháng khuẩn từ 13-20 mm), kháng 1 trong 7 Gram âm thử nghiệm và các chủng nấm Aspergillus niger, Rhizopus spp., tuy nhiên không kháng lại các chủng nấm da (Ifesan và cs.

Keuk-Jun và cộng sự (2008), đã nghiên cứu tác dụng chống nấm của các hạt nano-bạc. Cho thấy các hạt nano-bạc có tác dụng chống nấm, làm tan máu chống lại hồng cầu của người. Sử dụng dòng chảy tế bào học để phân tích, lượng glucose được giải phóng và sự thay đổi của màng động lực học 1,6-diphenyl-1,3,5- hexatriene (DPH) như một đầu dò plasma, được thực hiện dựa trên vi nấm C. albicans (Keuk-Jun và cs.

Theo nghiên cứu của Wahyuni và cộng sự (2016), chiết xuất của Eleutherine palmifolia từ dung môi ethanol 70% và nước có tác dụng ức chế C. Hoạt tính kháng nấm được thực hiện bằng phương pháp giếng thạch và cho kết quả khả năng ức chế của mỗi chiết xuất là 65,44% và 54,78% (Wahyuni và cs. Mặc dù, sâm đại hành đã được sử dụng trong y học cổ truyền từ rất lâu nhưng hiện nay trong nước các nghiên cứu, bài báo khoa học về khả năng chữa bệnh trong các bộ phận của cây sâm đại hành còn rất hạn chế cũng như còn khá ít các nghiên cứu về khả năng kháng nấm da của cao chiết sâm đại hành. Do đó, tôi tiến hành khảo sát khả năng kháng C.

albicans từ các phân đoạn của cao ethyl acetate đồng thời phân lập và tinh chế các hợp chất có hoạt tính sinh học nói trên. Chính vì thế, chúng tôi thực hiện đề tài “PHÂN LẬP VÀ TINH CHẾ HỢP CHẤT CÓ KHẢ NĂNG KHÁNG Candida albicans TỪ CAO CHIẾT ETHYL ACETATE CỦA SÂM ĐẠI HÀNH (Eleutherine subaphylla Gagnep. SVTH: NGUYỄN THỊ TRÚC LY KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 4 GVHD: ThS. DƯƠNG NHẬT LINH TS.

NGUYỄN TẤN PHÁT Mục tiêu: Phân lập và tinh chế hợp chất có khả năng kháng Candida albicans của cao chiết ethyl acetate từ sâm đại hành (Eleutherine subaphylla Gagnep. Nội dung: − Thu nhận cao chiết sâm đại hành bằng dung môi ethyl acetate. − Đánh giá giới hạn nhiễm khuẩn của cao chiết. − Điều chế các phân đoạn cao ethyl acetate bằng phương pháp sắc kí cột.

− Khảo sát khả năng kháng C. albicans của các phân đoạn cao ethyl acetate. − Xác định nồng độ ức chế tối thiểu (MIC) của cao chiết với C. − Khảo sát khả năng kháng C.

albicans của các hợp chất thu nhận được bằng phương pháp tự sinh đồ. − Khảo sát cao phân đoạn bằng phương pháp sắc kí bản mỏng (TLC). − Phân lập và tinh chế hợp chất có khả năng kháng C. SVTH: NGUYỄN THỊ TRÚC LY KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 5 GVHD: ThS.

DƯƠNG NHẬT LINH TS. NGUYỄN TẤN PHÁT PHẦN 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU SVTH: NGUYỄN THỊ TRÚC LY KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 6 GVHD: ThS. DƯƠNG NHẬT LINH TS. NGUYỄN TẤN PHÁT 1.

SƠ LƯỢC VỀ CÂY SÂM ĐẠI HÀNH (Eleutherine subaphylla Gagnep. Phân loại khoa học Giới: Plantae Ngành: Angiospermae Lớp: Monocots Bộ: Asparagales Họ: Iridaceae (họ La dơn) Chi: Eleutherine Loài: Eleutherine subaphylla Hình 1. Cây sâm đại hành Gagnep. (Eleutherine subaphylla Gagnep.com/vithuoc/samdaihanh.htm) Tên khoa học: Eleutherine subaphylla Gagnep.

Tên đồng nghĩa: Eleutherine bulbosa (Mill. Còn gọi là: tỏi lào, sâm cau, sâm đại hành, hành lào (Hòa Bình), tỏi mọi, kiệu đỏ, cỏ nhọt (Lào), phong nhan, hom búa lượt (Thái). Người ta dùng củ tươi hay phơi hoặc sấy khô của cây sâm đại hành làm thuốc với tên khoa học Bul-bus Eleutherine subaphylla (Đỗ Tất Lợi, 2006). Đặc điểm hình thái Sâm đại hành là một loại cây cỏ sống lâu năm, cao từ 30-60 cm, dò (củ) hình trứng dài 4-5 cm, đường kính 2-3 cm giống như củ hành nhưng dài hơn, ngoài phủ vảy màu đỏ nâu, phía trong màu nâu hồng đến đỏ nâu.

Lá hình mác, gân lá song song, chạy dọc, trong giống như lá cau non, củ lại có tác dụng bổ cho nên có tên sâm cau (lá như lá cau, bổ như sâm), lá có thể dài 40-50 cm, rộng 3-5 cm. Từ củ SVTH: NGUYỄN THỊ TRÚC LY KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 7 GVHD: ThS. DƯƠNG NHẬT LINH TS. NGUYỄN TẤN PHÁT mọc lên một cán mang hoa dài 30-40 cm, trên cán có một lá dài 15-25 cm, hoa mọc thành chùm 3 lá đài, 3 cánh tràng màu trắng hay vàng nhạt, 3 nhị màu vàng.

Bầu hình trứng, 3 cạnh 3 ngăn dài 1 mm, vòi dài 2,5 mm, trên xẻ thành 3 trông như 3 mũi dùi (Đỗ Tất Lợi, 2006). Phân bố, thu hái và chế biến Sâm đại hành mọc hoang và được trồng lấy củ (dò) làm thuốc tại nhiều nơi như Hà Tây, Hòa Bình, Nghĩa Lộ, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Nam, Đà Nẵng, Hà Nội cũng có một số nhà trồng. Trồng sâm đại hành rất đơn giản: chỉ việc dùng củ vùi xuống đất như trồng hành, trồng tỏi. Mùa hoa: tháng 4-6.

Khi thu hoạch, đào lấy củ về, rửa sạch, bóc lớp vỏ bên ngoài, thái mỏng dùng tươi hoặc phơi hay sấy khô, rồi để nguyên hay tán bột mà dùng. Nó có vị đắng, mùi hơi hắc (Đỗ Tất Lợi, 2006). Thành phần hóa học Năm 1975, Bianchi và cộng sự đã cô lập từ cây sâm đại hành hai hợp chất là eleutherin và eleutherol (Bianchi và cs. Năm 1982, từ sâm đại hành người ta đã phân lập được một anthraquinon mới là anthracene-9,10-dione-1,5-diol-4-methoxy-3-methyl-2-cacboxylic acid methyl ester (Weniger B và cs.

Công thức hóa học của eleutherol và anthracene-9,10-dione-1,5-diol- 4-methoxy-3-methyl-2-cacboxylic acid methyl ester SVTH: NGUYỄN THỊ TRÚC LY KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 8 GVHD: ThS. DƯƠNG NHẬT LINH TS. NGUYỄN TẤN PHÁT Dựa theo thành phần hóa học đã được nghiên cứu của cây Eleutherine bulbosa Mill. Lê Văn Hồng và Nguyễn Văn Đàn (1973) đã tiến hành nghiên cứu củ sâm đại hành đã chiết và xác định được 4 chất là eleutherin C16H16O4 độ chảy 175o, izoeleutherin C16H16O4 độ chảy 177o, eleutherola C14H12O4 độ chảy 202-203o và một chất chưa xác định được đặt tên là Ex.

Sắc kí lớp mỏng của dịch chiết còn cho biết có 16 vết trong đó 9 vết màu vàng đậm nhạt khác nhau, 6 vết phát quang lơ và một vết màu hồng nhạt. Cả 3 hoạt chất đều có tác dụng kháng sinh đối với chủng S. aureus (Lê Văn Hồng, Nguyễn Văn Đàn. Theo một công bố mới và đầy đủ nhất năm 2010 về thành phần hóa học của cây sâm đại hành, 4 hợp chất polyketit mới được phân lập gồm (R)-4-hydroxy eleutherin, eleuthone, eleutherinol-8-O-D-glucoside và isoeleuthoside C (dihydroisoeleutherin-5-O-D-gentiobioside) cùng với các chất đã được phân lập trước đó gồm eleutherin, isoeleutherin, eleutherinol, eleutherol, eleuthoside B (eleutherol-4-O-D-gentiobioside), eleuthoside C (dihydroeleutherin-5-O- Dgentiobioside), elecanacin và hongconin (4-oxodihydroisoeleutherin).

SVTH: NGUYỄN THỊ TRÚC LY KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 9 GVHD: ThS. DƯƠNG NHẬT LINH TS. NGUYỄN TẤN PHÁT Hình 1. Công thức hóa học của (R)-4-hydroxy eleutherin, eleuthone, eleutherinol-8-O-D-glucoside, isoeleuthoside C, eleutherinol, eleuthoside B, eleuthoside C, elecanacin và hongconin 1.

Tác dụng dược lý Tác dụng kháng sinh: dịch chiết sâm đại hành tẩm giấy có đường kính 10 mm đặt trên thạch có cấy vi khuẩn có tác dụng hạn chế sinh sản của vi khuẩn D. hemopyticus, Staphylococcus spp. Tác dụng yếu hơn đối với Shigella flexneri, Shiga spp., Bacillus mycoides, Bacillus anthracis. Không có tác dụng đối với E.

Tác dụng chống viêm: làm giảm phản ứng phù thực nghiệm trên chân chuột (thí nghiệm so sánh với hydrocortisone thấy gần tương tự). Sâm đại hành còn được một số nước trên thế giới sử dụng làm thuốc diệt giun sán, thuốc chữa các bệnh về kinh nguyệt, các bệnh rối loạn hay nhiễm khuẩn đường ruột và làm thuốc chống sinh sản quá nhanh và đẻ non (Paramapojna và cs. Công dụng Sâm đại hành được dùng làm: thuốc bổ máu chữa thiếu máu, vàng da, xanh xao, hoa mắt, choáng váng, nhức đầu, mệt mỏi. Thuốc cầm máu dùng trong băng huyết, ho ra máu, bị thương chảy máu (dùng củ tươi, giã đắp).

Còn dùng chữa ho gà, viêm họng, mụn nhọt, chốc lở. Ở Indonesia, rễ sâm đại hành được dùng theo kinh nghiệm dân gian làm thuốc lợi tiểu, trị lỵ, viêm và sa trực tràng. Ở Philippines, người dân dùng rễ củ giã nát SVTH: NGUYỄN THỊ TRÚC LY KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 10 GVHD: ThS. DƯƠNG NHẬT LINH TS.

NGUYỄN TẤN PHÁT đắp lên vết cắn của cá độc, để nhổ gai ở chân, và đắp vào vết đốt của sâu bọ, vết thương, nhọt. Rễ củ nướng, giã nát, xát vào bụng chữa đau bụng.