Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và đánh giá kết quả điều trị bệnh nhân mất răng cối lớn thứ nhất hàm dưới bằng implant tức thì tại bệnh viện trường đại học y dược cần thơ năm

Chuyên khảo y tế phân tích Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và đánh giá kết quả điều trị bệnh nhân mất răng cối lớn, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Nguyễn Nhật Đăng Huân
• Người hướng dẫn: TS. Lê Nguyên Lâm
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Răng Hàm Mặt
• Đề tài: Nghiên Cứu Kết Quả Điều Trị Implant Tức Thì Cho Bệnh Nhân Mất Răng Cối Lớn Thứ Nhất Hàm Dưới Tại Bệnh Viện Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Loại tài liệu: Luận Văn Chuyên Khoa Cấp II
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Nguyên nhân mất răng và chỉ định nhổ răng
• 1.2. Điều trị implant cho mất răng đơn lẻ
• 1.3. Implant tức thì cho mất răng đơn lẻ hàm dưới
• 1.3.1. Implant tức thì
• 1.3.2. Quy trình đặt implant tức thì
• 1.3.3. Tình hình nghiên cứu về Implant tức thì ở răng sau trên thế giới
• 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chí chọn mẫu
• 2.3. Tiêu chí loại trừ
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4.2. Phương pháp chọn mẫu
• 2.5. Nội dung nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp thu thập và đánh giá số liệu
• 2.7. Phương pháp kiểm soát sai số
• 2.8. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 2.9. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Đặc điểm lâm sàng
• 3.3. Kết quả điều trị phẫu thuật Implant tức thì
• 3.4. Kết quả sau cấy tức thì
• 3.5. Kết quả sau cấy 1 tuần
• 3.6. Kết quả sau 6 tháng
• 3.7. Kết quả sau 4 tuần phục hình
• 3.7.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân mất răng sau hàm dưới được điều trị implant tức thì
• 3.7.1.1. Đặc điểm chung của mẫu nghiên cứu
• 3.7.1.2. Đặc điểm lâm sàng của mẫu nghiên cứu
• 3.7.2. Đánh giá kết quả của điều trị implant tức thì
• 3.7.2.1. Kết quả ngay sau khi cấy ghép implant
• 3.7.2.2. Kết quả đánh giá sau 1 tuần cấy ghép implant
• 3.7.2.3. Kết quả đánh giá sau 6 tháng cấy ghép implant
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu kết quả điều trị implant tức thì

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá kết quả điều trị implant tức thì cho bệnh nhân mất răng cối lớn thứ nhất hàm dưới tại Bệnh viện Đại học Y Dược Cần Thơ. Việc sử dụng implant nha khoa đã trở thành một phương pháp phổ biến để phục hồi răng mất, đặc biệt là trong trường hợp mất răng cối lớn. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc về hiệu quả và tính khả thi của phương pháp này trong điều trị lâm sàng.

1.1. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân mất răng

Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân được nghiên cứu bao gồm độ tuổi, giới tính, và nguyên nhân mất răng. Các yếu tố này có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị và sự thành công của cấy ghép implant.

1.2. Tình hình nghiên cứu về implant tức thì

Nghiên cứu về implant tức thì đã được thực hiện trên toàn thế giới, cho thấy tỷ lệ thành công cao. Tuy nhiên, tại Việt Nam, nghiên cứu này vẫn còn hạn chế, đặc biệt là ở vùng răng sau.

II. Vấn đề và thách thức trong điều trị implant tức thì

Mặc dù implant tức thì mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại một số thách thức trong quá trình điều trị. Việc đạt được sự ổn định sơ khởi là một trong những yếu tố quan trọng quyết định thành công của phương pháp này. Các yếu tố như hình thái xương ổ răng và sự hiện diện của các cấu trúc giải phẫu lân cận có thể gây khó khăn cho phẫu thuật viên.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự ổn định của implant

Sự ổn định của implant phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm kích thước và hình dạng của implant, cũng như tình trạng xương ổ răng. Việc lựa chọn implant phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo thành công.

2.2. Khó khăn trong quy trình phẫu thuật

Quy trình phẫu thuật cấy ghép implant tức thì có thể gặp khó khăn do các yếu tố như viêm nhiễm, tình trạng mô mềm và xương. Điều này đòi hỏi phẫu thuật viên phải có kỹ năng và kinh nghiệm cao.

III. Phương pháp nghiên cứu và quy trình điều trị

Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Đại học Y Dược Cần Thơ với quy trình cấy ghép implant tức thì cho bệnh nhân mất răng cối lớn thứ nhất. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc thu thập dữ liệu lâm sàng và cận lâm sàng để đánh giá kết quả điều trị.

3.1. Quy trình cấy ghép implant tức thì

Quy trình cấy ghép bao gồm nhổ răng, đặt implant và phục hồi tạm thời. Tất cả các bước này được thực hiện trong một lần hẹn để giảm thiểu thời gian điều trị cho bệnh nhân.

3.2. Đánh giá kết quả điều trị

Kết quả điều trị được đánh giá dựa trên các tiêu chí như độ ổn định của implant, tình trạng mô mềm và xương sau phẫu thuật. Các dữ liệu này sẽ giúp xác định hiệu quả của phương pháp điều trị.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy implant tức thì có tỷ lệ thành công cao và mang lại sự hài lòng cho bệnh nhân. Việc áp dụng phương pháp này không chỉ giúp phục hồi chức năng ăn nhai mà còn cải thiện thẩm mỹ cho bệnh nhân.

4.1. Tỷ lệ thành công của implant tức thì

Tỷ lệ thành công của implant tức thì trong nghiên cứu này đạt trên 95%, cho thấy tính khả thi và hiệu quả của phương pháp này trong điều trị mất răng cối lớn.

4.2. Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống

Bệnh nhân sau khi điều trị cho biết cải thiện rõ rệt về chất lượng cuộc sống, bao gồm khả năng ăn nhai và sự tự tin trong giao tiếp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này khẳng định tính hiệu quả của implant tức thì trong điều trị mất răng cối lớn thứ nhất hàm dưới. Tương lai của phương pháp này hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển với nhiều cải tiến trong kỹ thuật và công nghệ.

5.1. Đề xuất nghiên cứu tiếp theo

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến thành công của implant tức thì và mở rộng ứng dụng của phương pháp này trong các trường hợp khác.

5.2. Tương lai của implant nha khoa

Với sự phát triển của công nghệ, implant nha khoa sẽ ngày càng trở nên phổ biến và hiệu quả hơn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kỹ thuật cấy ghép nha khoa hiện đại đã chứng minh tỷ lệ tồn tại của trụ phục hình đơn lẻ đạt từ 95% trở lên trong vòng 10 năm theo dõi. Tuy nhiên, quy trình truyền thống yêu cầu bệnh nhân phải đợi từ 3 đến 4 tháng sau khi nhổ răng mới có thể tiến hành đặt trụ, khiến tổng thời gian điều trị kéo dài từ 6 đến 12 tháng và trải qua ít nhất 5 đến 7 buổi hẹn can thiệp phẫu thuật. Trong giai đoạn chờ đợi này, các nghiên cứu sinh học ghi nhận khoảng 50% chiều rộng mào xương ổ răng bị tiêu biến trong vòng 12 tháng đầu, trong đó 2/3 lượng xương mất đi diễn ra ngay trong 3 tháng đầu tiên. Mất răng cối lớn thứ nhất hàm dưới là tình trạng phổ biến nhất ở người trưởng thành, gây suy giảm nghiêm trọng chức năng ăn nhai và xáo trộn khớp cắn toàn hàm.

Nhằm khắc phục nhược điểm tiêu xương và rút ngắn thời gian điều trị, đề tài nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ trong giai đoạn 2020 – 2021 với hai mục tiêu cụ thể: Thứ nhất, miêu tả đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của các bệnh nhân mất răng cối lớn thứ nhất hàm dưới có chỉ định cấy ghép implant tức thì. Thứ hai, đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật và phục hình của phương pháp đặt implant tức thì kết hợp trụ lành thương cá nhân hóa sau 6 tháng theo dõi.

Công trình có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi áp dụng thành công kỹ thuật nhổ răng không sang chấn không lật vạt và phục hồi mô mềm tức thì, giúp giảm hơn 50% số lần phẫu thuật, hạn chế tối đa nhu cầu ghép xương phức tạp và duy trì tỷ lệ thành công lâm sàng trên 97%, mở ra hướng tiếp cận điều trị an toàn cho bệnh nhân mất răng sau hàm dưới tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết tích hợp xương sinh học và cơ chế ổn định kép của trụ implant nha khoa. Quá trình tích hợp bắt đầu từ độ vững ổn sơ khởi nhờ lực ma sát cơ học giữa ren implant và thành xương ổ, sau đó chuyển tiếp dần sang độ vững ổn thứ cấp thông qua quá trình sinh xương mới và khoáng hóa tiếp xúc.

Nghiên cứu áp dụng hệ thống phân loại huyệt ổ răng sau nhổ của Smith và Tarnow:

• Huyệt ổ răng loại A: Vách xương ổ răng còn nguyên vẹn, bao quanh hoàn toàn trụ implant, thích hợp với các dòng trụ đường kính 4,0 đến 5,0 mm.
• Huyệt ổ răng loại B: Vách xương còn đủ để cố định trụ nhưng bề mặt implant tiếp xúc một phần với các khoảng trống huyệt chân răng.
• Huyệt ổ răng loại C: Vách xương giữa các chân răng bị tiêu hoặc không đủ lưu giữ, đòi hỏi sử dụng implant đường kính rộng từ 5,5 đến 6,0 mm để bám vào thành xương ngoài và trong.

Khái niệm chuyển đổi nền tảng (Platform Switching) và trụ lành thương cá nhân hóa (Customized Healing Abutment) cũng được tích hợp chặt chẽ. Việc cá nhân hóa nắp lành thương bằng vật liệu composite giúp đóng kín miệng huyệt ổ răng mà không cần lật vạt rộng, bảo tồn thể tích sinh học của mô mềm và ngăn ngừa tiêu mào xương ngoài từ 0,7 đến 1,8 mm theo chiều dọc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế can thiệp lâm sàng không đối chứng, theo dõi tiến cứu dọc qua các mốc thời gian: ngay sau phẫu thuật, sau 1 tuần, sau 6 tháng tích hợp xương và sau 4 tuần lắp phục hình chính thức.

Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định theo công thức ước lượng một tỷ lệ trong quần thể với độ tin cậy 95% (hệ số Z = 1,96), sai số cho phép d = 0,05 và dự phòng 10% tỷ lệ mất mẫu, xác định cỡ mẫu tối thiểu là 34 bệnh nhân. Nghiên cứu thực tế đã thu thập thành công 35 bệnh nhân thỏa mãn các tiêu chí chọn mẫu khắt khe từ tháng 5/2020 đến tháng 3/2021 tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. Đề tài đã được Hội đồng Đạo đức trong nghiên cứu y sinh học thông qua theo Giấy chứng nhận số 67/HĐĐĐ-PCT ngày 27/5/2020.

Hệ thống thu thập dữ liệu bao gồm: chụp cắt lớp vi tính chùm tia hình nón (CBCT) để khảo sát mật độ xương theo thang Hounsfield Unit (D1 đến D4) và đo khoảng cách an toàn đến kênh thần kinh răng dưới; sử dụng hệ thống implant mức mô mềm Magicore (IBS Implant); đo độ ổn định bằng phân tích đáp ứng tần số cộng hưởng RFA với máy Osstell ISQ và ghi nhận lực vặn mô-men xoắn lúc đặt trụ (35 – 50 Ncm). Dữ liệu được mã hóa và xử lý bằng phần mềm SPSS phiên bản 23.0, áp dụng kiểm định Chi-bình phương và Fisher's Exact Test với ngưỡng p ≤ 0,05 để đảm bảo tính khách quan và kiểm soát tối đa các sai số ngẫu nhiên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu trên 35 trường hợp cấy ghép implant tức thì răng cối lớn thứ nhất hàm dưới ghi nhận các kết quả nổi bật sau:

Thứ nhất, về đặc điểm nhân khẩu học và nguyên nhân mất răng, nhóm tuổi thanh niên từ 19 đến 39 tuổi chiếm đa số với tỷ lệ 94,3% (33/35 bệnh nhân), trong khi nhóm 40 đến 59 tuổi chỉ chiếm 5,7% (2/35 bệnh nhân). Độ tuổi trung bình của mẫu là 29,5 ± 8,8 tuổi (nhỏ nhất 20 tuổi, lớn nhất 56 tuổi). Phân bố giới tính đồng đều với nữ giới chiếm 51,4% (18 bệnh nhân) và nam giới chiếm 48,6% (17 bệnh nhân). Sâu răng và các biến chứng viêm tủy quanh chóp là nguyên nhân mất răng hàng đầu, chiếm tới 80,0% (28 ca), tiếp theo là do chấn thương gãy vỡ cơ học chiếm 17,1% (6 ca) và bệnh lý nha chu chỉ chiếm 2,9% (1 ca).

Thứ hai, về chỉ số vệ sinh răng miệng và mật độ xương, có 57,1% bệnh nhân đạt mức vệ sinh răng miệng tốt, 34,3% đạt mức khá và 8,6% ở mức kém. Khảo sát trên phim CBCT cho thấy phần lớn xương vùng chẽ và dưới chóp chân răng có mật độ thuận lợi thuộc nhóm D2 (850 – 1250 HU) và nhóm D3 (350 – 850 HU), bản xương mặt ngoài có độ dày trung bình trên 1,0 mm.

Thứ ba, về độ vững ổn sơ khởi và tỷ lệ thành công sau 6 tháng, 100% các ca cấy ghép đều đạt lực vặn chèn tối ưu từ 35 Ncm trở lên, trong đó phần lớn đạt mức trên 50 Ncm nhờ kỹ thuật khoan bảo tồn xương. Chỉ số ISQ đo bằng máy Osstell ngay sau đặt trụ đạt mức tốt (ISQ > 70) ở hơn 85% trường hợp. Sau 6 tháng theo dõi, chỉ số ISQ tăng trưởng ổn định đạt ngưỡng 75 – 82 điểm, 100% implant không có dấu hiệu lung lay, nướu quanh trụ hồng hào săn chắc, không ghi nhận biến chứng tổn thương dây thần kinh răng dưới hay vỡ bản xương ổ.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ thành công vượt trội trên 97% trong nghiên cứu này hoàn toàn tương đồng với các công bố quốc tế của Atieh và cộng sự (tỷ lệ sống tồn từ 93,9% đến 100%) cũng như nghiên cứu của Bùi Cúc tại Cần Thơ (98,36%). Kết quả khả quan này bắt nguồn từ việc tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật nhổ răng chia chân không sang chấn bằng mũi khoan kim cương siêu tốc và bẩy vi phẫu, giúp bảo tồn toàn vẹn vách xương ổ và cấu trúc màng xương mặt ngoài.

Dữ liệu nghiên cứu khi đối chiếu trên bảng phân bố tương quan giữa mật độ xương HU và chỉ số ISQ cho thấy các trụ implant đặt ở vùng xương D2-D3 cho độ nén cơ học ban đầu rất cao. Thiết kế ren tự cắt và thuôn côn của dòng trụ Magicore giúp tối ưu hóa diện tích tiếp xúc xương - implant ngay cả trong huyệt ổ răng nhiều chân. Việc đặt trụ lành thương cá nhân hóa bằng composite ngay tại ghế đã tạo ra hàng rào sinh học hoàn hảo, bảo tồn trọn vẹn gai nướu gần - xa và duy trì độ sâu rãnh nướu sinh lý lý tưởng sau 4 tuần lắp răng sứ phục hình.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và chuẩn hóa kỹ thuật cấy ghép implant tức thì vùng răng cối lớn hàm dưới, đề tài đưa ra 4 khuyến nghị can thiệp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa quy trình khảo sát hình ảnh 3D trước phẫu thuật: Bác sĩ phẫu thuật cần chụp CBCT bắt buộc cho 100% ca lâm sàng để đánh giá cấu trúc huyệt ổ răng, đo đạc khoảng cách an toàn tối thiểu 2 mm từ đỉnh mũi khoan tới trần kênh thần kinh răng dưới, hoàn thành trước ngày phẫu thuật ít nhất 24 giờ.
2. Triển khai kỹ thuật nhổ răng chia chân không lật vạt: Phẫu thuật viên Răng Hàm Mặt tại các cơ sở điều trị cần thực hiện cắt tách riêng rẽ từng chân răng bằng mũi khoan chuyên dụng, hạn chế tối đa việc bóc tách màng xương nhằm kiểm soát tỷ lệ tiêu xương mặt ngoài dưới 0,5 mm và giảm nguy cơ sưng đau sau mổ xuống dưới 5%.
3. Ứng dụng thường quy trụ lành thương cá nhân hóa: Kỹ thuật viên labo và bác sĩ phục hình cần phối hợp điêu khắc nắp lành thương composite trực tiếp tại ghế hoặc ứng dụng công nghệ CAD/CAM trong vòng 20 phút sau khi cấy trụ, nhằm duy trì dải nướu sừng hóa dày trên 2 mm và tái tạo đường viền thẩm mỹ nướu tự nhiên.
4. Giám sát độ vững ổn bằng thiết bị đo RFA định kỳ: Cơ sở y tế chuyên khoa cần áp dụng đo chỉ số ISQ tại các thời điểm 0 ngày, 1 tuần, 6 tháng và sau khi gắn phục hình 4 tuần, đảm bảo ngưỡng ISQ đạt trên 70 điểm trước khi tiến hành lấy dấu và chịu lực ăn nhai vĩnh viễn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu chuyên khảo mang giá trị học thuật và thực hành cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng:

• Bác sĩ Chuyên khoa Răng Hàm Mặt và Bác sĩ Cấy ghép Nha khoa: Nắm bắt chi tiết kỹ thuật nhổ răng giảm sang chấn, phác đồ lựa chọn kích thước implant theo từng loại huyệt ổ răng và kỹ thuật làm trụ lành thương cá nhân hóa vùng răng sau.
• Học viên Sau Đại học (Bác sĩ Chuyên khoa I, Chuyên khoa II, Thạc sĩ, Nội trú): Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu can thiệp lâm sàng, quy trình xử lý số liệu y sinh học trên phần mềm SPSS 23.0 và hệ thống chỉ số đánh giá RFA.
• Kỹ thuật viên Phục hình Nha khoa (Dental Technicians): Hiểu rõ nguyên lý chuyển đổi nền tảng, cơ chế nâng đỡ mô mềm của Magic abutment và quy cách thiết kế phục hình sứ chuẩn khớp cắn chức năng cho răng cối lớn.
• Lãnh đạo và Quản lý cơ sở khám chữa bệnh Nha khoa: Tham khảo mô hình trang thiết bị, quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn và phác đồ điều trị rút ngắn thời gian để nâng cao chất lượng dịch vụ và mức độ hài lòng của người bệnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Cấy ghép implant tức thì ở răng cối lớn thứ nhất hàm dưới có an toàn không? Phương pháp này rất an toàn khi được thực hiện đúng chỉ định. Với sự hỗ trợ của phim CBCT để thiết lập khoảng cách an toàn 2 mm cách kênh thần kinh răng dưới và kỹ thuật nhổ răng chia chân không sang chấn, tỷ lệ thành công của nghiên cứu đạt trên 97% và không ghi nhận bất kỳ tai biến tổn thương thần kinh hay mạch máu nào.

2. Làm thế nào để đạt độ vững ổn sơ khởi tại huyệt ổ răng nhiều chân? Độ vững ổn sơ khởi đạt được nhờ việc định vị mũi khoan chính xác vào vách xương giữa hai chân răng (septum bone) hoặc khoan neo quá chóp chân răng cũ từ 2 đến 4 mm. Đồng thời, việc sử dụng trụ implant có thiết kế ren thuôn côn và khoan dưới kích thước giúp đạt lực vặn mô-men xoắn tối ưu từ 35 đến 50 Ncm.

3. Tại sao cần sử dụng trụ lành thương cá nhân hóa thay vì trụ tiêu chuẩn? Huyệt ổ răng cối lớn có tiết diện hình bầu dục hoặc tam giác không đều. Trụ lành thương cá nhân hóa bằng composite phỏng theo đúng chu vi chân răng đã nhổ, giúp bít kín miệng vết thương, nâng đỡ viền nướu, ngăn ngừa thức ăn đọng lại và bảo tồn gai nướu mà không cần phẫu thuật thì hai.

4. Răng bị nhiễm trùng quanh chóp có cấy implant tức thì được không? Bệnh nhân có tổn thương quanh chóp mãn tính vẫn có thể cấy ghép tức thì nếu được nạo sạch hoàn toàn mô hạt viêm, khử khuẩn kỹ lưỡng bằng dung dịch sát khuẩn chuyên dụng và xương ổ răng xung quanh còn đủ độ vững chắc để neo giữ trụ implant.

5. Chỉ số ISQ bao nhiêu thì đủ điều kiện làm răng sứ phục hình? Chỉ số ISQ đo bằng máy Osstell từ 60 đến 70 điểm biểu thị độ ổn định khá, và trên 70 điểm là mức độ tích hợp xương lý tưởng. Trong nghiên cứu này, sau 6 tháng tích hợp sinh học, 100% các trụ implant đều đạt ISQ từ 75 điểm trở lên, đảm bảo an toàn tuyệt đối trước khi gắn mão răng sứ chịu lực.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh phương pháp cấy ghép implant tức thì cho răng cối lớn thứ nhất hàm dưới đạt tỷ lệ thành công vượt trội trên 97%, giúp rút ngắn thời gian điều trị tổng thể từ 7 buổi hẹn xuống còn 3 buổi.
• Kỹ thuật nhổ răng phân chân không lật vạt bảo tồn tối đa vách xương ổ răng và cấu trúc mô mềm quanh răng.
• Trụ lành thương cá nhân hóa đóng vai trò cốt lõi trong việc định hình viền nướu thẩm mỹ và hạn chế hiện tượng tiêu ngót mào xương ngoài.
• Các chỉ số lực vặn từ 35 đến 50 Ncm kết hợp ISQ > 70 là tiêu chuẩn vàng định lượng độ vững ổn sinh học của trụ cấy ghép.
• Đề tài đóng góp một phác đồ điều trị phục hồi răng sau an toàn, ít xâm lấn và có tính dự đoán cao cho ngành Nha khoa Việt Nam.

Kế hoạch tiếp theo đề xuất mở rộng theo dõi dài hạn từ 3 đến 5 năm trên các cỡ mẫu lớn hơn để đánh giá mức độ mài mòn khớp cắn và tải lực tức thì. Quý bác sĩ và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể liên hệ bộ môn Răng Hàm Mặt Trường Đại học Y Dược Cần Thơ để cùng trao đổi, chuyển giao và ứng dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến này vào thực tiễn lâm sàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Nguyên nhân mất răng và chỉ định nhổ răng Có nhiều nguyên nhân dẫn tới mất răng nhưng ba nguyên nhân chính thường gặp gây ra vấn đề này là sâu răng, bệnh nha chu, và chấn thương. Sâu răng là nguyên nhân chính và phổ biến nhất dẫn tới mất răng. Các vi sinh vật trong sâu răng kích thích tủy răng và các mô quanh chóp [76]. Khi sâu răng tiến triển làm tổn thương tuỷ, nếu tình trạng này kéo dài, tổn thương lan rộng tới mô quanh chóp.

Tổn thương quanh chóp được phân thành năm nhóm chính: (1) viêm quanh chóp có triệu chứng (cấp tính), (2) viêm quanh chóp không triệu chứng (mãn tính), (3) viêm xương đặc, (4) áp xe chóp cấp tính và (5) áp xe chóp mãn tính [76]. Các phương pháp điều trị răng bị sâu rất đa dạng từ loại bỏ sâu răng và trám (trong trường hợp viêm tủy hồi phục) đến che tuỷ, lấy tuỷ buồng, điều trị tủy răng, nội nha không phẫu thuật và phẫu thuật, và nhổ răng. Một nguyên nhân phổ biến gây mất răng khác là viêm mô nha chu nặng. Sự lan rộng của viêm nha chu khiến răng lung lay và dẫn tới mất răng, gây thay đổi hình dạng khuôn mặt nếu bị mất các răng phía trước.

Hiện nay, sự thành công trong điều trị răng có bệnh lý nha chu bao gồm (1) bảo tồn cấu trúc thân răng và chân răng, (2) bảo tồn xương ổ răng và các gai nướu, (3) duy trì sự nhận cảm áp lực, và (4) không di chuyển các răng xung quanh. Mặt khác, không điều trị dẫn tới nhổ răng có thể bao gồm một số tác hại như (1) tiêu xương, (2) dịch chuyển các răng kế cận, và (3) giảm thẩm mỹ và khả năng ăn nhai [15]. Các nghiên cứu về tiên lượng lâu dài đối với răng bị bệnh nha chu cho thấy ít hơn 10% mất răng vì lý do nha chu. Răng một chân có tiên lượng tốt hơn so với răng nhiều chân.

Các trường hợp có tổn thuơng vùng chẽ, có hoặc 4 không can thiệp phẫu thuật, có tiên lượng kém hơn so với các trường hợp vùng chẽ không bị tổn thương. Những đổi mới gần đây trong cấy ghép nha khoa làm giảm sự phụ thuộc vào các quy trình bảo tồn và phục hồi mô theo theo các quy trình điều trị nha chu có nguy cơ cao hơn khi điều trị răng bị bệnh nha chu từ trung bình đến nặng. Khảo sát do Học viện nha chu Hoa Kỳ thực hiện năm 2004 cho thấy 63% nha sĩ đặt trọng tâm cơ bản vào điều trị nha chu và 27% chú trọng cấy ghép [72]. Chấn thương cũng có thể dẫn đến mất răng đáng kể.

Mức độ hư hại của răng do những chấn thương này phụ thuộc vào lực tác động. Gãy men răng, gãy thân răng không lộ tủy, gãy thân răng lộ tủy, gãy thân-chân răng, răng trật khớp (chấn động, trật khớp sang bên, trồi răng, lún răng), gãy xương ổ rămg, tiêu chân là các hậu quả tiềm ẩn của chấn thương đó. Do nhiều loại chấn thương đa dạng, điều trị răng bị ảnh hưởng được thực hiện bằng nhiều quy trình khác nhau, từ phục hồi men răng và làm nhẵn các cạnh gồ ghề đến cắm lại răng rơi ra ngoài [76]. Ngoài kết quả của các phương pháp điều trị khác nhau, một số yếu tố khác cần được chú ý trong quá trình lập kế hoạch điều trị cho những bệnh nhân có răng bị sâu răng, bệnh nha chu hay chấn thương (Bảng 1.

Các yếu tố liên quan đến quyết định xem răng có được điều trị hay được nhổ và thay thế thường liên quan đến tình trạng sức khỏe toàn thân và tại chỗ của bệnh nhân, tình trạng của răng và nha chu, và loại điều trị cần thiết [2].1 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc điều trị bảo tồn hoặc nhổ răng Các yếu tố liên quan Các yếu tố liên quan Các yếu tố về phương bệnh nhân răng pháp điều trị Sức khoẻ toàn thân Khả năng phục hồi Cân nhắc về y đức và các yếu tố tại chỗ Sự thoải mái và nhận Các cân nhắc về mặt Các tai biến trong điều trị cảm của bệnh nhân sinh học Chi phí điều trị Đặt điểm về màu sắc, Các điều trị phụ trợ, kết chất lượng xương và quả điều trị giải phẫu mô mềm Nguồn: Torabinejad, 2014 [73]. Trong trường hợp mất một răng đơn lẻ, bệnh nhân có thể lựa chọn nhổ răng không thay thế, nhổ răng và thay thế bằng hàm giả bán phần cố định (cầu răng) hoặc thay thế bằng implant [2].2 Điều trị implant cho mất răng đơn lẻ Implant được chỉ định khi răng không thể sửa soạn hình dạng để lưu giữ và kháng lực chức năng. Các chỉ định khác của implant nha khoa bao gồm thay thế răng ở các vị trí mất răng cạnh răng không cần phục hình; răng trụ có buồng tủy lớn; răng trụ đã từng rơi ra ngoài hoặc trật khớp, răng bị sâu, nứt chân răng, hoặc tỷ lệ thân răng trên chân răng không phù hợp [15]. Như đã trình bày, một số yếu tố khác ảnh hưởng đến việc lập kế hoạch điều trị cho cấy ghép implant đơn lẻ bao gồm tình trạng sức khỏe toàn thân và tại chỗ của bệnh nhân , sự thoải mái và nhận thức của bệnh nhân, các yếu tố sinh học, màu răng, mô mềm và mô cứng, các biến chứng và các phương pháp điều trị bổ sung [74.] Bên cạnh đó, sau nhổ răng, bác sĩ lâm sàng có thể dựa vào tình trạng toàn thân và tại chỗ của bệnh nhân để quyết định thời điểm cấy ghép implant (Bảng 1.2 Thời điểm đặt implant Implant tức thì (Immediate) Đặt tại thời điểm nhổ răng Sớm (Early) 4-6 tuần sau khi nhổ răng Trì hoãn (Delayed) 3-4 tháng sau khi nhổ răng Muộn (Late) >4 tháng sau khi nhổ răng Nguồn: Maksoud MA [47].

Các răng cối lớn thứ nhất của hàm dưới bị mất sớm và có thể được thay thế bằng implant. Nhiều nghiên cứu khác nhau đã chỉ ra rằng implant đơn lẻ có tỷ lệ thành công hơn 95% trong 10 năm [30]. Các yếu tố sau đây cần được xem xét để phục hồi một răng đơn lẻ phía sau ở hàm dưới: - Kích thước gần xa vùng mất răng - Khoảng cách giữa mào xương ổ răng và thần kinh xương ổ răng dưới - Kích thước ngoài trong của xương Trong nhiều trường hợp răng cối lớn thứ nhất đã được nhổ nhiều năm trước đó, răng cối lớn thứ hai di chuyển về phía khoảng trống, làm giảm chiều rộng gần xa của khoảng mất răng. Ở những bệnh nhân này, nếu cấy ghép implant, khoảng cách giữa implant và khoảng kẽ răng sẽ làm giắt thức ăn và mảng bám, dẫn đến các vấn đề biến chứng sau đó.

Trong những trường hợp như vậy, kỹ thuật di chuyển răng nên được sử dụng xử lý khoảng trống và tiến hành phẫu thuật cấy ghép. Chiều rộng gần xa tối ưu để phục hồi răng cối lớn là 10 mm để có thể tái tạo bề mặt khớp cắn tương tự như thông thường [65]. Một cân nhắc quan trọng khác trong phẫu thuật cấy ghép hàm dưới là dây thần kinh hàm dưới vì có thể gây ra những tổn thương vĩnh viễn. Trong kế hoạch điều trị, cần xác định khoảng cách giữa đỉnh mào xương ổ răng và thành trên của dây thần kinh xương ổ răng dưới.

Khoảng cách này được xác định bằng cách sử dụng các công cụ chẩn đoán chính xác, chẳng hạn như chụp cắt 7 lớp vi tính (CT). Để ngăn cản sự tổn thương cấu trúc giải phẫu này, bác sĩ nha khoa nên thiết lập một khoảng cách an toàn là 2 mm tính từ dây thần kinh này.3 Implant tức thì cho mất răng đơn lẻ hàm dưới 1.1 Implant tức thì Nhiều nghiên cứu cho thấy implant tức thì sống sót có tỉ lệ thành công ngang bằng, thậm chí là cao hơn so với implant trì hoãn sau nhổ răng, với tỉ lệ lần lượt là 95% và 90% [75]. Ưu điểm chính của implant tức thì là rút ngắn thời gian điều trị và tăng sự thoải mái cho bệnh nhân trong khi vẫn giữ được hình dạng tự nhiên của các mô cứng và mềm xung quanh implant (Bảng 1. Hầu hết các quy trình như nhổ răng, cấy ghép implant, ghép xương và phục hình tạm thời đều được thực hiện vào lần hẹn điều trị đầu tiên, vì vậy cần phân bổ thêm thời gian cho phù hợp.

Với cách tiếp cận này, bác sĩ lâm sàng có khả năng và cơ hội để bảo tồn các mô cứng và mềm tại thời điểm nhổ răng, đặc biệt là cho trường hợp bệnh nhất mất một răng duy nhất, phù hợp với nhu cầu thẩm mỹ của bệnh nhân ngày nay [54]. Ngược lại, việc đặt implant trì hoãn sau nhổ răng cho phép bác sĩ lâm sàng có cơ hội thực hiện tất cả việc sửa soạn vị trí đặt implant, với điều kiện là tình trạng lâm sàng có thể phù hợp để chỉnh sửa [20]. Tuy nhiên, quy trình này đòi hỏi nhiều thời gian điều trị hơn: đầu tiên là nhổ răng, huyệt ổ răng phải lành thương trong vài tháng trước khi thực hiện cấy ghép implant với ghép xương theo quy trình một thì hoặc hai thì. Khi implant đã tích hợp, nó được bộc lộ bằng phẫu thuật (quy trình hai thì) và có thể đặt một trụ liền thương phẳng.

Bệnh nhân phải quay lại để điêu khắc mô mềm không phẫu thuật sau khi lành mô mềm xung quanh abutment, sau đó sẽ tiếp tục một cuộc hẹn khác để lấy dấu và phục hình cuối cùng [77] (Bảng 1. Quá trình điều trị kéo dài này không lý tưởng cho bệnh nhân hoặc bác sĩ lâm sàng, đặc biệt là nếu tất cả các 8 cấu trúc giải phẫu đều toàn vẹn trước khi nhổ răng [45]. Ngoài ra, một khi các điểm tiếp xúc thân răng bị loại bỏ sau khi nhổ răng, cả hai gai nướu sẽ co lại, và không phải lúc nào cũng có thể bóc tách chúng dễ dàng, đặc biệt là ở những bệnh nhân có kiểu hình vỏ sò mỏng. Vào năm 1997, Jemt đã chỉ ra rằng 1,5 năm sau khi đặt implant, gai nướu gần chỉ lấp đầy hoàn toàn 68% ở 25 vị trí đặt implant đơn lẻ (21 răng trước), trong khi gai nướu xa lấp đầy hoàn toàn ít hơn một nửa (48 %) [39].

Hơn nữa, gai nướu có thể không trở lại về chiều cao trước khi điều trị, bằng khoảng 40% chiều dài răng từ vị trí đỉnh nướu. Nhiều tác giả cho răng đặt implant tức thì tạo cơ hội tốt hơn cho sự hình thành lại gai nướu này [26], [67].