Luận án tiến sĩ: Nghiên cứu áp dụng kế toán tinh gọn tại doanh nghiệp may Việt Nam

Luận án tiến sĩ kinh tế phân tích nghiên cứu áp dụng kế toán tinh gọn tại các doanh nghiệp may việt nam, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng góp tri thức mới cho

• Tác giả: Ngô Thị Hải Châu
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Minh Phương
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kế toán, Kiểm toán và Phân tích
• Đề tài: Nghiên Cứu Kế Toán Tinh Gọn Tại Các Doanh Nghiệp May Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu

Nghiên cứu này tập trung vào việc áp dụng kế toán tinh gọn cho các doanh nghiệp may tại Việt Nam. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, các doanh nghiệp cần tìm kiếm các mô hình sản xuất hiệu quả hơn. Mô hình sản xuất truyền thống không còn phù hợp do chi phí sản xuất tăng cao và tồn kho lớn. Kế toán tinh gọn được phát triển từ mô hình sản xuất tinh gọn (SXTG) của Toyota, nhằm tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu lãng phí. Việc áp dụng kế toán tinh gọn không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả kinh doanh. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng áp dụng kế toán tinh gọn trong ngành may Việt Nam.

1.1. Lý do lựa chọn đề tài

Cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng gay gắt, buộc các doanh nghiệp phải tìm ra các mô hình sản xuất hiệu quả. Mô hình sản xuất truyền thống không còn phù hợp do sản xuất dư thừa và tồn kho lớn. Kế toán tinh gọn ra đời nhằm giải quyết những vấn đề này, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu lãng phí. Việc áp dụng kế toán tinh gọn trong ngành may Việt Nam là cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố đến khả năng áp dụng kế toán tinh gọn tại các doanh nghiệp may Việt Nam. Nghiên cứu sẽ xác định các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phù hợp để thúc đẩy việc áp dụng kế toán tinh gọn trong ngành may. Các mục tiêu cụ thể bao gồm xác định các nhân tố ảnh hưởng, đánh giá mức độ ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp thực tiễn.

II. Tổng quan nghiên cứu

Tổng quan nghiên cứu sẽ xem xét các tài liệu liên quan đến kế toán tinh gọn và quản lý tài chính trong ngành may. Các nghiên cứu trước đây cho thấy rằng việc áp dụng kế toán tinh gọn giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng kế toán tinh gọn không chỉ áp dụng trong sản xuất mà còn trong các hoạt động khác của doanh nghiệp. Việc áp dụng kế toán tinh gọn trong ngành may Việt Nam còn mới mẻ, do đó cần có những nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng.

2.1. Tổng quan về quản lý tinh gọn

Quản lý tinh gọn là một triết lý quản lý nhằm tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu lãng phí. Các nguyên tắc của quản lý tinh gọn bao gồm việc xác định và loại bỏ lãng phí, tối ưu hóa quy trình và nâng cao giá trị cho khách hàng. Việc áp dụng quản lý tinh gọn trong doanh nghiệp may giúp cải thiện hiệu quả sản xuất và giảm chi phí. Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp áp dụng quản lý tinh gọn có thể tăng cường khả năng cạnh tranh và nâng cao chất lượng sản phẩm.

2.2. Tổng quan về kế toán tinh gọn

Kế toán tinh gọn là một phần quan trọng trong quản lý tinh gọn, giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát chi phí một cách hiệu quả. Kế toán tinh gọn tập trung vào việc cung cấp thông tin kịp thời và chính xác để hỗ trợ quyết định. Việc áp dụng kế toán tinh gọn trong doanh nghiệp may Việt Nam còn hạn chế, do đó cần có những nghiên cứu để xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp thực tiễn.

III. Lý thuyết kế toán tinh gọn trong các doanh nghiệp sản xuất

Lý thuyết kế toán tinh gọn được xây dựng dựa trên các nguyên tắc của quản lý tinh gọn. Nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm thiểu lãng phí và tối ưu hóa quy trình sản xuất. Các doanh nghiệp may cần áp dụng lý thuyết này để cải thiện hiệu quả hoạt động và giảm chi phí sản xuất. Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng kế toán tinh gọn giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh và đáp ứng nhanh chóng nhu cầu của thị trường.

3.1. Những vấn đề cơ bản về quản lý tinh gọn

Quản lý tinh gọn bao gồm việc xác định và loại bỏ lãng phí trong mọi hoạt động của doanh nghiệp. Các yếu tố như quy trình sản xuất, quản lý tài chính và quản lý nguồn lực đều cần được tối ưu hóa. Việc áp dụng quản lý tinh gọn trong ngành may giúp doanh nghiệp cải thiện hiệu quả sản xuất và giảm chi phí. Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp áp dụng quản lý tinh gọn có thể tăng cường khả năng cạnh tranh và nâng cao chất lượng sản phẩm.

3.2. Những vấn đề cơ bản về kế toán tinh gọn

Kế toán tinh gọn tập trung vào việc cung cấp thông tin kịp thời và chính xác để hỗ trợ quyết định. Nó giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát chi phí một cách hiệu quả. Việc áp dụng kế toán tinh gọn trong doanh nghiệp may Việt Nam còn hạn chế, do đó cần có những nghiên cứu để xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BÞ GIÁO DþC VÀ ÀO T¾O TR¯ÞNG ¾I HÞC KINH T¾ QUÞC DÂN --------------------------------- NGÔ THÞ H¾I CHÂU NGHIÊN CþU ÁP DþNG K¾ TOÁN TINH GÞN T¾I CÁC DOANH NGHIÞP MAY VIÞT NAM LU¾N ÁN TI¾N S) NGÀNH K¾ TOÁN HÀ NÞI, 2024 BÞ GIÁO DþC VÀ ÀO T¾O TR¯ÞNG ¾I HÞC KINH T¾ QUÞC DÂN --------------------------------- NGÔ THÞ H¾I CHÂU NGHIÊN CþU ÁP DþNG K¾ TOÁN TINH GÞN T¾I CÁC DOANH NGHIÞP MAY VIÞT NAM Chuyên ngành: K¾ TOÁN, KIÞM TOÁN VÀ PHÂN TÍCH Mã sß: 9340301 LU¾N ÁN TI¾N S) Ng±ßi h±ßng d¿n khoa hßc: 1. NGUYÞN THÞ MINH PH¯¡NG 2. NGUYÞN MINH PH¯¡NG HÀ NÞI, 2024 i LÞI CAM K¾T Tôi cam k¿t b¿ng danh dÿ cá nhân r¿ng nghiên cÿu này do tôi tÿ thÿc hißn và không vi ph¿m quy ßnh liêm chính hßc thu¿t trong nghiên cÿu khoa hßc cÿa Tr±ßng ¿i hßc Kinh t¿ Qußc dân. Hà Nßi, ngày tháng nm 2024 Nghiên cÿu sinh Ngô Thß H¿i Châu ii LÞI C¾M ¡N Quá trình theo ußi hßc vß ti¿n s) giúp tôi tr±ßng thành lên r¿t nhißu, nh¿t là trong ho¿t ßng nghiên cÿu.

Nh±ng ó là mßt hành trình dài và g¿p không ít khó khn, thÿ thách. Cußc hành trình này s¿ không thß hoàn thành n¿u không có sÿ h±ßng d¿n, chia s¿ và ßng viên cÿa hai ng±ßi h±ßng d¿n là PGS.TS Nguyßn Thß Minh Ph±¡ng và PGS.TS Nguyßn Minh Ph±¡ng. Xin chân thành c¿m ¡n các cô. Xin trân trßng c¿m ¡n các th¿y cô ß Vißn K¿ toán và Kißm toán, Vißn ào t¿o sau ¿i hßc thußc Tr±ßng ¿i hßc Kinh t¿ Qußc dân, các th¿y cô trong hßi ßng các c¿p, t¿p thß lãnh ¿o và nhân viên các doanh nghißp may ã hß trÿ, giúp ÿ và cho tôi nhÿng góp ý quý báu ß hoàn thành lu¿n án này.

Mßt lßi c¿m ¡n sâu s¿c xin gÿi tßi lãnh ¿o và các ßng nghißp ß Tr±ßng ¿i hßc Thÿy lÿi cùng b¿n bè ã ßng viên, t¿o ißu kißn giúp tôi vÿa hoàn thành nhißm vÿ công tác vÿa hoàn thành nhißm vÿ hßc t¿p. Lßi c¿m ¡n cußi cùng và lßn nh¿t xin dành cho gia ình tôi – nhÿng ng±ßi thân yêu ã luôn ßng hành cùng tôi trong sußt cußc hành trình này. iii DANH MþC VI¾T T¾T. vii DANH MþC B¾NG, BIÞU Þ, S¡ Þ.

viii DANH MþC PHþ LþC .x CH¯¡NG 1: GIÞI THIÞU Þ TÀI NGHIÊN CþU .1 Lý do lÿa chßn ß tài.2 Mÿc tiêu nghiên cÿu và câu hßi nghiên cÿu .1 Mÿc tiêu nghiên cÿu .2 Câu hßi nghiên cÿu .3 ßi t±ÿng và ph¿m vi nghiên cÿu.1 ßi t±ÿng nghiên cÿu .2 Ph¿m vi nghiên cÿu .4 ßnh h±ßng nghiên cÿu .5 óng góp cÿa lu¿n án. 5 CH¯¡NG 2: TÞNG QUAN NGHIÊN CþU .1 Tßng quan nghiên cÿu vß qu¿n trß tinh gßn .1 Quan nißm vß qu¿n trß tinh gßn .2 Lÿi ích cÿa qu¿n trß tinh gßn.3 Nguyên t¿c cÿa qu¿n trß tinh gßn .4 Công cÿ cÿa qu¿n trß tinh gßn .5 Lß trình thÿc hißn qu¿n trß tinh gßn .6 Áp dÿng qu¿n trß tinh gßn trong doanh nghißp.2 Tßng quan nghiên cÿu vß k¿ toán tinh gßn.1 Quan nißm vß k¿ toán tinh gßn .2 Nguyên t¿c k¿ toán tinh gßn .3 Nßi dung k¿ toán tinh gßn .4 Lß trình thÿc hißn k¿ toán tinh gßn .5 Áp dÿng k¿ toán tinh gßn trong doanh nghißp .6 Nhân tß ¿nh h±ßng ¿n kh¿ nng áp dÿng k¿ toán tinh gßn .3 Kho¿ng trßng nghiên cÿu .31 CH¯¡NG 3: LÝ THUY¾T K¾ TOÁN TINH GÞN TRONG CÁC DOANH NGHIÞP S¾N XU¾T .1 Nhÿng v¿n ß c¡ b¿n vß qu¿n trß tinh gßn .1 Khái nißm qu¿n trß tinh gßn .2 Các y¿u tß cÿa qu¿n trß tinh gßn .3 Nguyên t¿c qu¿n trß tinh gßn .4 Lÿi ích cÿa qu¿n trß tinh gßn.5 Lãng phí theo quan ißm cÿa tinh gßn .6 Công cÿ qu¿n trß tinh gßn .7 Lß trình thÿc hißn qu¿n trß tinh gßn .2 Nhÿng v¿n ß c¡ b¿n vß k¿ toán tinh gßn .1 Khái nißm k¿ toán tinh gßn.2 Vai trò cÿa k¿ toán tinh gßn.3 ¿c ißm cÿa k¿ toán tinh gßn .4 Mÿc tiêu cÿa k¿ toán tinh gßn .5 Nguyên t¿c cÿa k¿ toán tinh gßn .6 Công cÿ cÿa k¿ toán tinh gßn .7 Nßi dung cÿa k¿ toán tinh gßn .8 Lß trình áp dÿng k¿ toán tinh gßn.3 Các lý thuy¿t nßn cho nghiên cÿu các nhân tß ¿nh h±ßng ¿n kh¿ nng áp dÿng k¿ toán tinh gßn .3 Lý thuy¿t phân tích chi phí - lÿi ích (Cost-benefit analysis theory). 77 CH¯¡NG 4: THI¾T K¾ NGHIÊN CþU VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CþU 80 4.1 Thi¿t k¿ nghiên cÿu .2 Ngußn dÿ lißu sÿ dÿng trong nghiên cÿu .3 Xây dÿng mô hình nghiên cÿu ban ¿u .2 Xây dÿng mô hình nghiên cÿu ban ¿u .4 Ph±¡ng pháp nghiên cÿu ßnh tính .1 Phßng v¿n chuyên gia .2 Nghiên cÿu tr±ßng hÿp ißn hình .5 Xây dÿng các gi¿ thuy¿t nghiên cÿu và mô hình nghiên cÿu chính thÿc .6 Ph±¡ng pháp nghiên cÿu ßnh l±ÿng .1 Thu th¿p dÿ lißu .2 Ph±¡ng trình hßi quy .3 Xÿ lý và phân tích dÿ lißu .105 CH¯¡NG 5: K¾T QU¾ NGHIÊN CþU VÀ TH¾O LU¾N .1 Tßng quan vß ngành may Vißt Nam .1 Lßch sÿ ra ßi và phát trißn cÿa ngành dßt may Vißt Nam .2 ¿c ißm ho¿t ßng s¿n xu¿t kinh doanh cÿa các doanh nghißp may Vißt Nam .3 Chi¿n l±ÿc phát trißn cÿa ngành may .2 Thßng kê mô t¿ vß các doanh nghißp may tham gia kh¿o sát .1 Mô t¿ ßi t±ÿng tr¿ lßi kh¿o sát .2 Quy mô doanh nghißp.3 Thÿc tr¿ng áp dÿng qu¿n trß tinh gßn t¿i các doanh nghißp may Vißt Nam.4 Thÿc tr¿ng áp dÿng k¿ toán tinh gßn t¿i các doanh nghißp may Vißt Nam .5 K¿t qu¿ nghiên cÿu các nhân tß ¿nh h±ßng tßi kh¿ nng áp dÿng k¿ toán tinh gßn t¿i các doanh nghißp may Vißt Nam .1 Thßng kê mô t¿ các bi¿n .2 Kißm ßnh ß tin c¿y cÿa thang o .3 Phân tích nhân tß khám phá .4 Phân tích t±¡ng quan .5 Phân tích hßi quy a bi¿n .6 Phân tích ph¿n d± .6 Th¿o lu¿n vß k¿t qu¿ nghiên cÿu .2 ßi vßi nhân tß quy mô doanh nghißp .3 ßi vßi nhân tß nhân viên k¿ toán .4 ßi vßi nhân tß chi phí trißn khai .5 ßi vßi nhân tß vn hóa doanh nghißp .6 ßi vßi nhân tß áp lÿc c¿nh tranh .138 CH¯¡NG 6: GI¾I PHÁP VÀ KHUY¾N NGHÞ ÁP DþNG K¾ TOÁN TINH GÞN T¾I CÁC DOANH NGHIÞP MAY VIÞT NAM .1 Mßt sß gi¿i pháp áp dÿng k¿ toán tinh gßn t¿i các doanh nghißp may Vißt Nam .2 Tinh gßn các quy trình k¿ toán .3 o l±ßng hißu su¿t ô s¿n xu¿t tinh gßn .4 o l±ßng lÿi ích tài chính cÿa s¿n xu¿t tinh gßn .5 L¿p báo cáo thu nh¿p dòng giá trß .2 Mßt sß khuy¿n nghß nh¿m thúc ¿y vißc áp dÿng k¿ toán tinh gßn t¿i các doanh nghißp may Vißt Nam .1 Khuy¿n nghß ßi vßi các doanh nghißp may Vißt Nam .2 Khuy¿n nghß ßi vßi các c¡ quan, tß chÿc ngoài doanh nghißp may.3 H¿n ch¿ và h±ßng nghiên cÿu ti¿p theo.1 H¿n ch¿ cÿa lu¿n án .2 H±ßng nghiên cÿu ti¿p theo .158 DANH MþC CÔNG TRÌNH KHOA HÞC à CÔNG BÞ CþA TÁC GI¾ LIÊN QUAN ¾N Þ TÀI LU¾N ÁN .159 TÀI LIÞU THAM KH¾O.176 vii DANH MþC VI¾T T¾T STT Ký hißu vi¿t t¿t Nßi dung 1 DN Doanh nghißp 2 DNTG Doanh nghißp tinh gßn 3 JIT Qu¿n trß tÿc thßi 4 KTTG K¿ toán tinh gßn 5 NCS Nghiên cÿu sinh 6 PDCA L¿p k¿ ho¿ch - Thÿc hißn - Kißm tra - ißu chßnh 7 QTTG Qu¿n trß tinh gßn 8 SOFP K¿ ho¿ch bán hàng, ho¿t ßng và tài chính 9 SXTG S¿n xu¿t tinh gßn 10 TPM B¿o trì nng su¿t tßng thß 11 TPS Hß thßng s¿n xu¿t Toyota 12 TQM Qu¿n lý ch¿t l±ÿng toàn dißn 13 VSM S¡ ß dòng giá trß viii DANH MþC B¾NG, BIÞU Þ, S¡ Þ B¿ng B¿ng 3.1: Phân bißt KTTG và k¿ toán qu¿n trß truyßn thßng. Nguyên t¿c, thÿc hành và công cÿ cÿa KTTG.

Bß th±ßc o hißu su¿t. Báo cáo hißu su¿t dòng giá trß. Báo cáo tác ßng cÿa c¿i ti¿n tinh gßn. Báo cáo phÿc vÿ ra quy¿t ßnh hÿp lý hóa s¿n ph¿m.

Báo cáo lÿi nhu¿n cÿa dòng giá trß. Báo cáo lÿi nhu¿n toàn DN. KTTG trong giai o¿n 1 cÿa lß trình áp dÿng QTTG. KTTG trong giai o¿n 2 cÿa lß trình áp dÿng QTTG.

KTTG trong giai o¿n 3 cÿa lß trình áp dÿng QTTG. Các nhân tß ¿nh h±ßng ¿n kh¿ nng áp dÿng KTTG và các bi¿n quan sát ban ¿u. Chuyên gia tham gia phßng v¿n sâu. Tßng hÿp ánh giá cÿa các chuyên gia vß sÿ phù hÿp cÿa các bi¿n ßc l¿p.

K¿t qu¿ phßng v¿n các chuyên gia vß bi¿n ßc l¿p. K¿t qu¿ phßng v¿n các chuyên gia vß bi¿n phÿ thußc. Mô t¿ ßi t±ÿng tr¿ lßi kh¿o sát. Thßng kê sß l±ÿng lao ßng.

Thßng kê tßng vßn. Thßng kê tßng doanh thu. Thÿc tr¿ng áp dÿng KTTG. Thßng kê mô t¿ bi¿n quan sát.

K¿t qu¿ kißm ßnh Cronbach’s Alpha cÿa thang o. K¿t qu¿ phân tích EFA cÿa các bi¿n ßc l¿p. K¿t qu¿ phân tích EFA cÿa các bi¿n phÿ thußc. Phân tích t±¡ng quan Pearson.

Phân tích ANOVA. Thÿ tÿ ¿nh h±ßng cÿa các nhân tß. Báo cáo hàng ngày hàng giß. ißm hßp dòng giá trß.

Báo cáo thu nh¿p dòng giá trß. Kinh ng¿ch xu¿t nh¿p kh¿u dßt may qua các nm. Kim ng¿ch xu¿t nh¿p kh¿u dßt may nm 2022 so vßi nm 2021. Thß tr±ßng xu¿t kh¿u s¿n ph¿m dßt may Vißt Nam.

Thß ph¿n xu¿t kh¿u s¿n ph¿m dßt may cÿa các qußc gia vào Mÿ trong nm 2022. Ph±¡ng thÿc s¿n xu¿t cÿa ngành may. Bißu ß Normal P - P Plot of Regression Standardized Residual. Chi phí dòng giá trß.

Khung liên k¿t cÿa các chi¿n l±ÿc, mÿc tiêu và th±ßc o ß c¿p ß nhà máy, dòng giá trß và ô / quy trình s¿n xu¿t trong mßt doanh nghißp tinh gßn. Quy trình nghiên cÿu. Mô hình nghiên cÿu ban ¿u. Mô hình nghiên cÿu chính thÿc .1: K¿t qu¿ mô hình nghiên cÿu .134 x DANH MþC PHþ LþC Phÿ lÿc 1.

Phi¿u phßng v¿n chuyên gia. Danh sách DN kh¿o sát s¡ bß. Danh sách DN tr¿ lßi phi¿u ißu tra. S¡ ß chußi giá trß tr±ßc khi thÿc hißn SXTG t¿i Công ty Cß ph¿n May Nam ßnh.

S¡ ß chußi giá trß sau khi thÿc hißn SXTG t¿i Công ty Cß ph¿n May Nam ßnh. S¡ ß m¿t b¿ng chuyßn may tr±ßc và sau khi thÿc hißn SXTG t¿i Công ty Cß ph¿n May Nam ßnh. Hình ¿nh phân x±ßng s¿n xu¿t tr±ßc và sau khi thÿc hißn SXTG t¿i Công ty Cß ph¿n May Nam ßnh. K¿t qu¿ thÿc hißn SXTG t¿i Công ty Cß ph¿n May Nam ßnh.

S¡ ß dòng giá trß hißn t¿i cÿa áo jacket t¿i Công ty TNHH May ÿc Giang .