Chương 1. Những van dé lý luân về giải thể doanh nghỉ ệp và pháp luật về giải thể doanh nghiệp ở Việt Nam. Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật vẻ giãi thể doanh nghiệp ở Việt Nam. Phương hướng, giải pháp hoàn thiên pháp luật, nâng cao hiểu.
quả thi hành pháp luật về giải thể doanh nghiệp ở Việt Nam. NHUNG VAN BE LÝ LUẬN VE GIẢI THE DOANH NGHIỆP VA PHÁP LUAT VE GIẢI THẺ DOANH NGHIỆP Ở VIET NAM 1. Những vấn đề lý luận về ii thé doanh nghiệp 1. Ban chất của vig giải thể doanh nghiệp Doanh nghiệp 1a tỗ chức có tên riêng, có tải sin, có trụ sỡ giao dich, được.
thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy đính của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh. Ở Việt Nam hiện nay có rất nhiều loại hình doanh nghiệp với các phương thức kinh doanh khác nhau, thí dụ như. công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cô phân, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân thuộc moi thành phân. kinh tế, nhóm công ty, Chang đường hình thành va phát triển của doanh nghiệp luôn trải qua những giai đoạn khác nhau vả thông thường được chia lam bay giai đoạn, bao gồm “gieo hat”, khởi đông, phat triển, én định, mỡ rộng, suy thoái và cuỗi cũng là tan rã.
Trong đó, “tam rd” là giai đoạn ma việc kinh doanh không thé tiếp tục thực hiện, đoanh nghiệp đã di tới sự thoái trảo, buộc chủ thể đoanh. nghiệp phải chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp. Đó cũng là lúc doanh nghiệp “chẩm đit” sự tần tại của mình trên thị trường, khi nhận thay minh không thể thích ứng được với các yêu cầu của thi trường hoặc khi chủ sỡ hữu doanh nghiệp không còn nhủ cầu tiếp tục kinh doanh. Việc doanh nghiệp gia nhập và rút khỏi thị trường lả một hiện tượng bình thường trong nên kin tế nhiều thành phan, vận hành theo cơ chế thi trường, đặc biết lé trong tinh trang khủng hoàng kinh tế sâu và rồng trên toàn cẩu trong hai năm vừa qua do ảnh hưởng, tác đông trực tiếp của đại dịch Covid-19.
Khi một đoanh nghiệp không còn đủ kha năng để tôn. tại va hoạt động hoặc do không còn nhu câu lánh doanh, doanh nghiệp co thé lựa chon một trong những phương thức để chấm đứt sự tổn tại của mình va rút Trả khối thi trường, trong đó giải thể doanh nghiệp là hình thức thông dung và hiệu quả, gop phan tạo điều kiện cho doanh nghiệp rút khỏi thị trường một cach thuận lợi và có trết tư, bảo đảm quyển lợi của các cả nhân va tổ chức có liên quan. Theo Từ điển Tiếng Việt, “gidi thé” được định nghĩa là: “Không côn tên tai, làm cho không còn tôn tại nine một tổ chức, các thành phân, thành viên phân tán at". Như vay, có thể hiểu một doanh nghiệp không còn duy trỉ sự tổn tại, không còn thực hiện các hoạt động kinh doanh như trước nữa được gọi giải thể doanh nghiệp Bên canh đó, đưới góc độ khoa học pháp lý, Tir Luật học của Viện.
Khoa học pháp lý (Bô Tư pháp) định ngiấa giãthể doanh nghiệp như sau: “Giá: thé doanh nghuệp là thi tue c‹ m dit sự tần tại cũa doanh nghiệp với tee cách là một chi thé kinh doanh bằng cách thanh ij tài sản của doanh nghiệp dé trả nợ cho các chai no’ Co thể thay, khái niêm “gidt thé đoami: nghiệp ” chưa được văn bản quy. phạm pháp luật nao quy định cụ thé ma chỉ được định nghĩa, gi thích trong các tải liệu nghiên cứu, giáo trình luật học. Có thể kể tới một sô định nghĩa tiêu biểu. về “giải thé doanh nghiệp ˆ tai một sô tài liệu như: Giáo trình Luật Thương mai của Đại hoc Luật Ha Nội định nghĩa: “Giải thể doanh nghiệp là quá trình chẩm chit sự tôn tại của doanh nghiệp trong điều kiện doanh nghiệp có Rhả năng Thanh toán hoặc bão đâm thanh todn các ng]ĩa vụ tài sẵn của doanh: nghiệp Giải thé là thủ tục a8 doanh nghiệp rút Rhỏi thủ trường một cách hợp pháp "Š Giáo tinh Luật Kinh tế Việt Nam của Viện Đại học Mỡ Ha Nội đính nghĩa “Giải thé doanh nghiệp là một trong những thủ tuc pháp Ip dẫn đến chấm đứt sự tôn tại của doanh nghiệp “®' Giáo trình Pháp luật kinh tế của Khoa Luật Trường.
Dai học Kinh tế Quốc dân định nghĩa: “Giái thé doanh nghiệp được nhin nhận ` Viện Ngị ngthọc 2005, Train Ming te, Nb Da Ning, Hi Né:- BA Nẵng w 361 ˆ Bà Tuphp, Vin Khon bor pip2008), Tn Lc oe) din bichon - 3 Tapp, B Nội, vết `Bụ hạc Lait Hi Nội 2010), Gio inh Lute Thơng mat Ti N tập 1, hà Ta hip, Nội 419 + Vận Đạthoc Mỹ Bì Nội 2613), Co mồ Ld Fond mứt Nw, Nes pháp, Bà Nw 856 8 là việc một doanh nghiệp chẩm đứt hoạt đông kinh doanh, không tiếp tục tồn tat trên thị trường với tư cách là một chi thé kinh doanh "Ã ‘Nhu vậy, giải thể doanh nghiệp không phải la một thời điểm, một sự kiện ‘ma lẻ một quá trình, và quá trình đó phãi tuân theo các quy định của pháp luật loanh nghiệp. Giải thé doanh nghiệp là quả trinh doanh nghiệp thực hiện các thủ tục nhằm chấm dứt sự tổn tai của minh với tư cách là một chủ thé kinh. doanh thông qua việc các hoạt động kinh tế (thanh li tài sẵn, thanh toán nợ) va hoạt động phap lí (fui tuc hich chính dé “xóa tên doanh nghiệp “ tat cơ quan đăng kí kính doanh) dé châm đút các quyển, nghĩa vụ pháp lý của doanh nghiệp với các cả nhân, tổ chức có liên quan để doanh nghiệp rút lui khỏi thi trường, 112. Đặc điễm của việc giải thé doanh nghiệp Quá trình giải thể doanh nghiệp bao gồm một số đặc điểm cơ bản, những.
đặc điểm nay giúp phân biệt giải thể doanh nghiệp với các hình thức tổ chức lại doanh nghiệp, phá sản doanh nghiệp, cụ thể như sau. Thứ n giải thé doanh nghiệp là một tim tục mang tinh chất hành. Về mặt hình thức, pha sản đoanh nghiệp vả giải thé doanh nghiệp đều 1a việc chấm dứt sự tổn tại cia doanh nghiệp, tuy nhiên, điểm khác biệt cơ ban giữa hai thủ tục nảy lả tính chất của thủ tục giải thé doanh nghiệp la một thủ tục mang tinh chất hành chính. Khi chuẩn bi gia nhập thị trường, doanh nghiệp phải thực hiên thủ tục pháp lý đầu tiên là đăng ký thành lập doanh nghiệp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đất tru sé chính Khi doanh nghiệp quyết đính kết thúc hoạt động của mảnh, doanh nghiệp phải thông báo việc giải thể doanh nghiệp cũng tai cơ quan đã đăng ký doanh nghiệp để châm.
đút hoạt đông của doanh nghiệp, rút lui khi thi trường, Thứ hai, về chủ thé quyét dinh việc giải thé doanh nghiệp. Thông thường, khi một doanh nghiệp không còn đủ khả năng để tổn tại và thực hiện các hoạt động kinh doanh như trước, chủ sở hữu doanh nghiệp sẽ là người quyết định ˆ nường Đạ học Kab tỉ uc dn- Kho Lait 2012), Giáo inn Phip ude Hind No Đạihọc Khi que din, BÀ Mộ 305 thực hiện việc giải thể doanh nghiệp. Đây là trường hợp giải thể doanh nghiệp ‘mang tính chất hoàn toàn tư nguyên, theo ý chi của chủ sé hữu doanh nghiệp Tuy nhiên, trong một số trường hợp do pháp luật quy đính, doanh nghiệp bất 'tuộc phải giải thể như. doanh nghiệp không đáp ứng các điều kiện để tiếp tục hoạt đông kinh doanh, doanh nghiệp vi phạm các quy định của pháp luật trong quá trình thành lập va hoạt déng,., chủ sở hữu doanh nghiệp phải quyết định giải thể doanh nghiệp trên cơ sỡ quyết đính đình chỉ hoạt đông, thu hồi Giây chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của cơ quan nha nước có thẩm quyển hoặc quyết định của Tòa án.
Trong trường hợp nảy, đủ người quyết định giải thể doanh nghiệp vẫn lả chủ sở hữu doanh nghiệp, nhưng chủ thể tác động trực tiếp vào việc doanh nghiệp bị giải thé lại là cơ quan nha nước cỏ thẩm quyển chứ: không xuất phat từ sự tự do ÿ chí cia chủ sở hữu doanh nghiệp Tint ba, về hệ quả của việc giải thé doanh ngiuệp. Khu tiễn hành việc gai thể thi mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp sẽ phải chấm dứt. Doanh nghiệp phải thực hiện các hoạt đông thanh ly tai sin, thanh toán nợ đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan, đồng thời can thực hiện tht tuc hành chính “xóa tên doanh nghiệp” tai cơ quan đăng ký doanh nghiệp, tir đó chính thức “sóa sé doanh nghiệp trên thi trường, Thứ te doanh nghiệp ti thực hiện giải thé doanh nghiệp phải đấm bảo Thanh toán toàn bộ các khoản no và nghĩa vụ tài sẵn khác cũa doanh nghiệp. Dù xuất phát từ ý chí tư nguyện hay bắt buộc, doanh nghiệp chỉ được phép giải thể khi bao dim thanh toán hết các khoản ng và nghĩa vụ tai sin khác.
Đây cũng là đặc trưng, tiêu chi ding dé phân biệt giữa chế định giai thể doanh nghiệp va ché định pha sin doanh nghiệp 1. Các lý do dan dén việc giải thể đoanh nghiệp Doanh nghiệp lả một tổ chức được thành lập nhằm mục đích kinh doanh. để tim kiểm lợi nhuận Doanh nghiệp được thánh lập và hoạt động sin xuất kinh doanh nhưng không phải la bắt biển và tổn tại mỗi mỗi. Doanh nghiệp được ra đời, hoạt động, phát triển vả cũng sẽ kết thúc sự tổn tai tai một thời điểm nhất 10 định.
Nguyên nhân dẫn đến việc giải thể doanh nghiệp rất đa dạng, có thể xuất phat từ vi phạm pháp luật của doanh nghiệp (cùøg với việc bi dp dung chế li đình chỉ hoạt đông và rit giây phép sẽ dẫn đốn trường hợp giải thể bắt buộc, nine: khai man hỗ sơ đăng ki doanh nghiệp, kinh doanh trái phép, số lương thành viên giảm đười mức tối thiểu mà không xứ Ip. Ri phue trong thời gian Iuật dah.) nên doanh nghiệp buộc phải thực hiện thủ tục giải thé theo quyết định của cơ quan nha nước cỏ thẩm quyển Doanh nghiệp cũng có thể giải thể theo ý chí tự nguyện của chủ doanh nghiệp (Rit chủ din tư không có rim câu tiếp tục kinh doanh hoặc kinh doanh thua lỗ nhưng chưa mat kha năng thanh oán nợ dén hạn) Trường hợp giãi thể doanh nghiệp theo ý chỉ của cơ quan Nha nước có thấm quyên khi doanh nghiệp có hanh vi vi phạm pháp luật trong quá trình hình. thành va hoạt động của doanh nghiệp, như. Doanh nghiệp bị cơ quan Nha nước có thẩm quyên thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp do khai man hỗ sơ đăng kí doanh nghiệp, kinh doanh tréi phép, doanh nghiệp có sé lượng thành.