Chương 1:NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN CƠ BẢN VE TẬP TRUNG KINHTE VÀ PHÁP LUẬT KIEM SOÁT TẬP TRUNG KINH TE 1]. Khái quát về tập trung kinh tế và kiểm soát tập trung kinh tế LLL Khái êm, đặc điểm của hành vi tập trung kảnh tÊ.111 Khái niềm tập trung kinh té theo pháp luật của một số quốc gia trên thé giới Pháp luật của nhiều quốc gia trên thể giới như Hoa Ky, Anh, Nhật Bản, Australia, Singapore, Trung Quốc đã có quy định vẻ kiểm soát sáp nhập ( ‘Merger Control ), còn tại Liên minh Châu Âu EU có quy định về kiểm soát tập trung kinh tế (Concentrations) với nghĩa gin giồng như cách tiếp côn trong pháp luật cạnh tranh Việt Nam. Luật mẫu về cạnh tranh UNCTAD cũng không đưa ra định nghĩa vẻ tập trung kinh tế mà chỉ sử dung các thuật ngữ "sáp nhập” và “mua lai” (Merger&A quisition) dé chi tình huồng khi giữa hai hoặc nhiều hơn các doanh nghiệp thực hiện hoạt động hợp pháp theo đó doanh nghiệp hop nhất quyển sở hữu đổi với tải sản ma trước kia được kiểm soát riêng biệt. ‘hhuGng nảy bao gồm các hoạt động thâu tóm, liên doanh va các hình thức giảnh.
quyển kiểm soát khác bao gồm cả việc như có chung giám đóc( interlocking directorates — được hiểu lả một cá nhân kiêm nhiệm chức vu quản lý ở nhiều doanh nghiệp khác nhau) 2 Luật mẫu về cạnh tranh (Model law on competition) của Tổ chức Thương. mại va Phát triển Liên Hiệp quốc (UNCTAD), tại mục c khoản I Chương II quy định “Sép nhập và mua lại” là trường hop hai hay nhiều doanh nghiệp thực hiện hoạt động hợp pháp theo đó các doanh nghiệp hop nhất quyển sở hữu đổi với tai sản đã timg thuộc quyển kiểm soát riêng của mỗi một doanh nghiệp” Những. ˆ Phạm Tring, HA Ngoc Anh, Bin cất của tip trang kh và km sit ip trưng kh ý, Tp hildwe học PUG Sag mì Hi cà Dh tn quá cotta ahh Londogg i ci UNCTAD ve các vin đ được đề cấp wag bit vi chsh sich coh gwd, tạng 5E Imps samctad orgleuDocsharbpeerf743_enpaf (0172018) 8 trưởng hợp như nói trên bao gồm cả việc mua lại cổ phan, liên doanh có tính tập. trung và các hình thức mua lại quyên kiểm soát khác như kiêm nhiềm chức vu Điều 3 Quy chế 139/2004 của Ủy ban Châu Âu đưa ra định nghĩa về hoạt động tap trung kinh tế thuộc phạm vi điều chỉnh của Quy chế, đó là những hoạt đông sáp nhập, hợp nhất và các hình thức khác ma qua đỏ một hoặc nhiễu một cách trực tiếp hoặc giản tiếp, bởi một hoặc nhiễu người, cho đủ bằng cách.
mua hoặc cho thuê cỗ phan hay tai sản, thông qua sự hợp nhất hoặc kết hợp hoặc bang cách khác, sự kiểm soát hoặc có lợi ích đáng kể đối với toan bộ hoặc. một phần của hoạt động kinh doanh của đổi thủ cạnh tranh, nhà cung cấp, khách ‘hang hoặc người nao khác, Hợp nhất theo dé xuất giữa hai hay nhiều pháp nhân. để thực hiên công việc kinh doanh ma không thông qua một công ty nảo nếu một hay nhiễu trong số những pháp nhân đó dự đính đóng góp vào vu hop nhất tải sin cấu thảnh toàn bộ hay một phẩn của hoạt đông kinh doanh được thực hiên bởi những pháp nhân đó, hoặc các công ty chíu sự kid soát của những pháp nhân đó, Mua lại theo đề xuất phan vén tham gia trong mốt vu hợp nhất đang thực hiện một hoạt đồng kinh doanh mà không thông qua một công ty Theo quy định tai Điều L430 -1 Bộ Luật thương mại Công hoa Pháp, TTKT la việc (i) Hai hoặc nhiễu doanh nghiệp độc lập sap nhập hoặc hop nhất với nhau, (i) Một hoặc nhiễu doanh nghiệp, hoặc những người đang nấm quyển. kiểm soát những doanh nghiệp đó, tiên hanh nắm lay quyền kiểm soát đối với một phân hoặc toản bộ mốt hoặc nhiều doanh nghiệp khác, một cách trực tiếp "thing cio của Ủy bạ Chiu Âu về khúiniễm tip tụng ke số 98/C.48/03 hoặc gián tiếp, đưới hình thức góp vốn, mua lại tai sản, ký kết hợp đồng hoặc dưới bắt kỳ hình thức nảo khác”.
Mục 50 Luật Canh tranh va bão vé người tiêu dũng Uc quy định cắm các vụ việc sắp nhập có tác động, hoặc có khả năng gây tác động làm giãm đáng kể cạnh tranh trên thị trường trên lãnh thổ bang, thuộc địa phân hoặc lãnh tha Úc. Theo quy định tại Phụ lục 2, Mục 50 quy đính áp dung đối với các hình thức giao dich sp nhập va mua lại. Theo đó, "sắp nhập” nghĩa là các cổ đông của hai doanh nghiệp trở thảnh cổ đông của doanh nghiệp hình thanh sau sáp nhập “Mua lại" ngiĩa lả một doanh nghiệp mua lại cổ phan, hoặc tải sản của một doanh nghiệp khác Š Chương IV Luật Chống độc quyên Nhật Bản không có điều khoản cụ thể phân loại các hình thức TTKT ma đưa ra các điều khoản áp dụng đối với việc mua lại cỗ phiếu (Điều 10), sáp nhập (Điều 15), chia tách công ty (Điều 15.2), chuyển nhượng cỗ phản (Điều 15.3) và mua lại doanh nghiệp (Điểu 16). Theo đó, Luật Chẳng độc quyển sẽ cẩm thực hiện hoạt động mua lại cỗ phiêu, sẽp nhập, chia tách công ty, chuyển nhương cỗ phan vả mua lại doanh nghiệp nếu.
doanh nghiệp có những hành vi được liệt kê trong Luật” Mục 54 của Luật Cạnh tranh Singapore được thông qua năm 2004, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2006 được say dựng trên mô bình Luật Can tranh của Anh, tai mục 54 ~ 60 quy định hành vi TTKT là các hảnh vi: () Hai hoặc nhiễu doanh nghiệp, trước đây độc lập với nhau, tiền hành sáp nhập; (i) Một hay nhiễu chủ thể hoặc doanh nghiệp khác được kiểm soát trực tiếp hoặc gián tiếp toan bộ, hoặc một phan, của một hoặc nhiều doanh nghiệp khác, hoặc (ii) Một doanh nghiệp mua lại các tải sản (bao gém cả lợi thé thương mai), hoặc một phân dang kể các tai sin cia một doanh nghiệp khác, kết quả là đoanh. ˆ Tnật Tương Mại Công hồa Húp tp Uhwnr astorzedeliconcirancs floc leode_conmerce_gb pal (01882019).eg+ "ACCC Merge Guanes Imps: hr acce gov aubystemfies Merge 20guielines%20-%20Fhal PDF (OU/8,2019) tang %% Toit Cua tanh Nhật Bin aps: Jar ft go plovlegkkuien,gishmeded_ema09hammded ena Of heal @1/72019), 10 nghiệp mua lại được đặt trong vị thé thay thé hoặc thay thé một cách đáng kế hoạt động kinh doanh (hoặc một phân liên quan đến hoạt động kinh doanh) của doanh nghiệp bi mua lại ® Luật Cạnh tranh Singapore cũng quy định việc chuyển nhượng hoặc đóng góp tải sản cũng được coi là tập trung kinh tế Theo đó, việc tao ra một liên doanh, trên cơ sở lâu dai và với tat cả các chức năng của một thực thể kinh tế tự chủ, cũng được coi là hoạt đông sắp nhập và do đó nằm trong phạm vi điều chỉnh của Luật Canh tranh. Như vậy, TTKT theo Luật Cạnh tranh Singapore ao gồm các hình thức chủ yêu là mua bán, chuyển nhượng vả liên doanh. Điển Luật Chồng độc quyền Trung Quốc quy định "hoạt động tập trung lánh té” thuộc phạm vi điểu chỉnh của Điểu 22 1a () Sự sáp nhập của các doanh nghiệp, (ii) Việc mua lại tai sản hoặc cổ phan sở hữu của một doanh.
nghiệp để nắm quyển kiểm soát một doanh nghiệp khác. (iii) Việc mua lại của doanh nghiệp để nắm quyền kiểm soát hoặc có kha năng đưa ra các quyết định. gây ảnh hưởng đối với các doanh nghiệp khác bằng hop đồng hoặc các hình thức khác” 1. Khải niềm tập trang kinh tế theo pháp luật canh tranh Việt Nam “Tap trung kinh tế” 1a một thuật ngữ pháp lý lẫn đầu tiến được ghi nhận.
tại Điều 16 ~ Luật Cạnh tranh 2004 và tiếp tục được ghi nhận tại Luật Cạnh tranh 2018. Luật Cạnh tranh Việt Nam không đưa ra định nghĩa tập trung kinh tế mà liệt kê bốn hành vi TTKT cơ ban của doanh nghiệp la: sáp nhập doanh nghiệp, hợp nhất doanh nghiệp, mua lại doanh nghiệp, liền doanh giữa các doanh nghiệp vả có sự liệu các hình thức tập trung kinh tế khác theo quy định của pháp luật” nhưng chưa đưa ra dẫu hiệu cụ thé của hảnh vi nay. Đặc điểm của tập trung kinh Thứ nhất. cimi thé thực hién hành vi tập trung kinh tê ia các doanh nghiệp “uit Cm wank Sogopart Competition Act).
aps: dso age gov sgÏÀcUCA2004fiugs (01/7019) "MOFCOM (2015) Guiding Opmion on Notification of Concenrtions of Business Operators vi Rts for TRardis on concentration of Busmuss Operstars fr Tra Implement) fois 1 Đầu 39 LT 2018 u Kinh tế học đã chỉ ra rằng, các doanh nghiệp tham gia TTKT có thé là các đoanh nghiệp hoạt động trong cùng hoặc không cùng thị trường liên quan! Tir bản chất này, hoạt động TTKT được chia thành các dang TTKT theo chiều doc, chiêu ngang va hỗn hợp. Thứ hai, hành vi tập trung kinh t được thực lên dưới những thức nhất di theo quy định của pháp luật. ‘Theo Luật Canh tranh 2018, tập trung kinh tế được thực hiện theo các hình thức - sắp nhập doanh nghiép, hop nhất doanh nghiệp, mua lại doanh nghiệp, liên doanh giữa các doanh nghiệp và các hình thức tập trung kinh tế khác theo quy định của pháp luật”. Hình thức TTKT rất da dạng nhưng thường biểu hiện dưới các hình thức phổ biển la sap nhập, hợp nhất, mua lại và liên doanh giữa các doanh nghiệp hoặc bằng một hình thức "kiểm soát" của một doanh nghiệp đổi với một doanh nghiệp khác.
Chính vì lẽ đó, có nhiều khái niệm khác nhau để chỉ hiện tương, này như "tập trung kinh tế" hay "sáp nhập và mua lại” (M&A) hay “sắp nhập” (merges) Phân tích bản chất ola các hiện tương TTKT cho thay TTKT không phải 1a hành vi đơn phương cia một doanh nghiệp ma diễn ra giữa các doanh nghiệp. Bằng việc sắp nhập, hợp nhất, liên doanh, mua lai, các doanh nghiệp tham gia TIKT đã chủ động tích tu các nguồn lực kinh tế như vén, lao đồng, kỹ thuật, năng lực quản lý,tổ chức kinh doanh. ma chúng đang giữ riêng lẻ để hình. thành một khối thé ig nhất hoặc phối hợp hình thành các nhóm doanh nghiệp, các tập đoán kinh tế.
Dầu hiệu này giúp khoa học pháp lý phân biệt TTKT với việc tích tụ tư bản trong kinh tế học.