CHƯƠNG 1. 60 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KIỂM TOÁN NỘI BỘ TẠI TỔNG CÔNG TY THUỐC LÁ VIỆT NAM. Tổng quan về Tổng công ty Thuốc Lá Việt Nam. Quá trình hình thành và phát triển.
Chức năng và nhiệm vụ của Tổng công ty Thuốc Lá Việt Nam. Đặc điểm của Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam ảnh hưởng đến tổ chức kiểm toán nội bộ. Tình hình và kết quả sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển của Tổng công ty giai đoạn 2018-2020. Thực trạng tổ chức kiểm toán nội bộ tại Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam.
Thực trạng tổ chức bộ máy kiểm toán nội bộ. Thực trạng tổ chức hoạt động kiểm toán nội bộ Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam. Đánh giá thực trạng tổ chức kiểm toán nội bộ tại Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam. Những kết quả đạt được.
Những tồn tại, hạn chế. Nguyên nhân của những hạn chế. 112 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 114 CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KIỂM TOÁN NỘI BỘ TẠI TỔNG CÔNG TY THUỐC LÁ VIỆT NAM.
Phương hướng và mục tiêu phát triển của Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam giai đoạn 2020 – 2030. Phương hướng phát triển của Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam. Mục tiêu phát triển của Tổng công ty. Yêu cầu và nguyên tắc hoàn thiện tổ chức kiểm toán nội bộ tại Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam.
Yêu cầu hoàn thiện. Nguyên tắc hoàn thiện. Giải pháp hoàn thiện tổ chức kiểm toán nội bộ tại Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam. Hoàn thiện tổ chức bộ máy kiểm toán nội bộ.
Hoàn thiện tổ chức nội dung kiểm toán nội bộ. Hoàn thiện tổ chức quy trình kiểm toán nội bộ. Hoàn thiện tổ chức phương pháp kiểm toán nội bộ. Các giải pháp khác.
Kiến nghị với cơ quan quản lý Nhà nước. Kiến nghị với Bộ Công thương. Kiến nghị với tổ chức nghề nghiệp và các sơ sở đào tạo. 158 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.
160 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC. 162 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 163 vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TỪ VIẾT TẮT NGHĨA ĐẦY ĐỦ BCTC Báo cáo tài chính BTC Bộ Tài chính CBCNV Cán bộ công nhân viên HĐQT Hội đồng quản trị HĐTV Hội đồng thành viên HTKSNB Hệ thống kiểm soát nội bộ KQKD Kết quả kinh doanh KSNB Kiểm soát nội bộ KTNB Kiểm toán nội bộ KTNN Kiểm toán Nhà nước KTVNB Kiểm toán viên nội bộ KTQT Kế toán quản trị NSNN Ngân sách Nhà nước IFAC Liên đoàn kế toán quốc tế IIA Hiệp hội kiểm toán nội bộ Hoa Kỳ QĐ Quyết định QTRR Quản trị rủi ro SXKD Sản xuất kinh doanh TSCĐ Tài sản cố định XDCB Xây dựng cơ bản VINATABA Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam vii DANH MUC SƠ ĐỒ Sơ đồ 1.1: Mô hình 3 vòng bảo vệ trong quản trị doanh nghiệp .2: Sơ đồ mô hình tổ chức bộ máy KTNB tập trung.3: Sơ đồ mô hình tổ chức bộ máy KTNB phân tán .4: Sơ đồ mô hình tổ chức bộ máy KTNB tổng hợp .5: Sơ đồ tổ chức bộ máy KTNB trực thuộc Ban Giám đốc .6: Sơ đồ tổ chức bộ máy KTNB trưc thuộc HĐQT .7: Sơ đồ tổ chức bộ máy KTNB trưc thuộc Ủy ban kiểm toán .1: Sơ đồ quy trình chế biến sợi thuốc lá .2: Sơ đồ quy trình sản xuất thuốc lá điếu, bao.3: Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý kinh doanh tại Tổng công ty .4: Sơ đồ tổ chức bộ máy KSNB tại Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam .1: Sơ đồ tổ chức bộ máy KTNB tại Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam 125 Sơ đồ 3.2: Sơ đồ tổ chức bộ máy KTNB tại các đơn vị hạch toán phụ thuộc và các đơn vị thành viên. 127 viii DANH MỤC BẢNG, BIỂU Bảng 2.1: Tình hình và kết quả kinh doanh của Tổng Công ty trong 3 năm 2018, 2019, 2020 .2: Tình hình đầu tư tại các Công ty Con do Công ty Mẹ nắm cổ phần chi phối.
3: Kết quả khảo sát về tổ chức bộ phận KTNB tại Tổng Công ty.4: Mẫu Quyết định Thanh tra.5: Mẫu kế hoạch tiến hành thanh tra.6: Mẫu nhật ký thanh tra .7 Mẫu Báo cáo kết quả thanh tra .1: Mẫu kế hoạch kiểm toán nội bộ năm.2: Mẫu kế hoạch kiểm toán nội bộ chi tiết .3: Mẫu báo cáo kết quả kiểm toán nội bộ. Tính cấp thiết của đề tài Trong nền kinh tế hiện thị trường mở cửa và hội nhập hiện nay của Việt Nam, Đảng và Nhà nước tập trung nâng cao năng lực cạnh tranh, chất lượng và hiệu quả của doanh nghiệp Nhà nước, trong đó chú trọng thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước, trọng tâm là các Tập đoàn kinh tế, các Tổng công ty. Với mục tiêu hoàn thiện cơ cấu tổ chức, nâng cao năng lực cạnh tranh, tối đa hóa sử dụng các nguồn lực nhằm đảm bảo an toàn tài sản, đạt hiệu quả cao nhất trong hoạt tài chính, hoạt động sản xuất kinh doanh tại các doanh nghiệp Nhà nước. Song song với việc triển khai các nội dung trong tái cơ cấu doanh nghiệp như thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn tại các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty…Nhà nước cũng chú trọng hoàn thiện phương thức quản lý, cơ chế quản trị rủi ro, kiểm soát, kiểm toán trong nội bộ doanh nghiệp, trong đó đề cao vai trò của kiểm toán nội bộ trong kiểm soát hoạt động cũng quản trị các rủi ro của các doanh nghiệp.
Với vai trò là công cụ kiểm soát thiết yếu giúp các nhà quản lý điều hành và quản trị doanh nghiệp một cách có hiệu quả, đồng thời là công cụ kiểm tra, phân tích, đánh giá chất lượng của hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ nhằm hạn chế các tiêu cực, đảm bộ độ tin cậy của các thông tin kinh tế tài chính. Kiểm toán nội bộ đã hình thành và là một bộ phận cấu thành của hệ công cụ quản lý kinh tế không thể tách rời trong hoạt động của doanh nghiệp. Tại Việt Nam, KTNB xuất hiện vào năm 1997 trong quá trình cải cách hệ thống kế toán Việt Nam, đánh dấu bằng việc Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 832- TC/QĐ/CĐKT, ngày 28 tháng 10 năm 1997 về quy chế KTNB áp dụng cho các doanh nghiệp Nhà nước. Thực tế sau hơn 20 năm tổ chức thực hiện, nhiều các tổ chức kinh tế, các doanh nghiệp đã tích cực tổ chức và vận hành KTNB, bước đầu đã có một số đóng góp tích cực trong việc quản lý và điều hành kinh doanh.
Tuy nhiên, cho đến nay vẫn còn nhiều hạn chế, vướng mắc từ quan điểm, nhận thức về KTNB 2 đến mô hình tổ chức và phương pháp tiến hành tại các doanh nghiệp. Không ít nhà quản lý với tư cách là đại diện chủ sở hữu tại doanh nghiệp Nhà nước không muốn, không quan tâm tổ chức, thành lập bộ phận KTNB hoặc việc thành lập chỉ là hình thức. Nhận thức về KTNB nhìn chung chưa đầy đủ, không đúng mức. Quá trình tổ chức thực hiện hoạt động KTNB còn nhiều lúng túng và vướng mắc, chưa tuân thủ theo phương pháp cũng như quy trình kiểm toán, dẫn đến hiệu quả đem lại chưa tương xứng với chức năng và vai trò của KTNB.
Với những tồn tại đó, trong các doanh nghiệp đặc biệt là các doanh nghiệp Nhà nước vẫn tồn tại rất nhiều các lỗ hổng trong hoạt động kiểm soát, tồn tại nhiều tiêu cực, nhiều sai phạm trong quản lý dẫn đến thất thoát tài sản của quốc gia, của đơn vị. Nhiều đại án kinh tế trong những năm vừa qua đã là minh chứng cho sự thiếu vắng và yếu kém của hệ thống KTNB, đặc biệt là trong nền kinh tế chuyển đổi, mở cửa. Trước thực tế tồn tại trong tổ chức KTNB trong các doanh nghiệp, Luật kế toán số 88/QH13 năm 2015 đã giành trọn một điều (điều 39) quy định về kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ. Ngay sau đó, ngày 22 tháng 01 năm 2019 Chính phủ đã ban hành Nghị định số 05/2019/NĐ-CP về kiểm toán nội bộ để quy định và hướng dẫn điều 39 của Luật kế toán.
Ngày 10 tháng 7 năm 2020, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 66/2020/TT-BTC ban hành quy chế mẫu về KTNB áp dụng cho doanh nghiệp. Điều đó cho thấy sự quan tâm của Nhà nước trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động KTNB. Đây sẽ là hành lang pháp lý quan trọng vừa mang tính bắt buộc, vừa mang tính hướng dẫn góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của KTNB, giúp các doanh nghiệp xác định trách nhiệm, chủ động trong tổ chức bộ máy, tổ chức hoạt động KTNB tại đơn vị của mình. Tổng công ty thuốc lá Việt Nam là doanh nghiệp Nhà nước thuộc ngành công nghiệp chế biến.
Trong quá trình hơn 30 năm xây dựng và phát triển, Tổng công ty luôn kịp thời xây dựng và chuyển đổi mô hình tổ chức hoạt động của mình phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong từng thời kỳ phát triển của đất nước. Những năm gần đây, với chủ trương sắp xếp lại ngành Thuốc lá Việt Nam 3 theo hướng tập trung đầu mối, Tổng công ty luôn giữ vai trò nòng cốt, đã tiếp nhận phần lớn các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá địa phương gia nhập làm thành viên của Tổng công ty. Thực hiện Quyết định 166/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tái cơ cấu Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam, Tổng công ty đã thực hiện thí điểm trước, sau đó triển khai đồng loạt các đơn vị trực thuộc. Mặc dù thực hiện thí điểm từ năm 2014, nhưng đến năm 2016 là năm đầu tiên 02 nhóm công ty hoạt động trọn vẹn trong mô hình công ty mẹ - công ty con với đầy đủ các thành viên.
Sau khi thực hiện tái cơ cấu, Tổng công ty đã từng bước hoàn thiện mô hình tổ chức và hoạt động nhóm công ty mẹ - công ty con; định hướng phát triển dài hạn, xây dựng chiến lược phát triển Tổng công ty đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035; đề ra giải pháp thực hiện trong lĩnh vực nguyên liệu, thị trường và phát triển sản phẩm mới, xuất nhập khẩu; thực hiện quản lý, chỉ đạo triển khai kế hoạch sản xuất kinh doanh của từng nhóm công ty.