Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng và Cận Lâm Sàng của Áp Xe Quanh Amiđan

Chuyên khảo phân tích Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của áp xe quanh amidan, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Người hướng dẫn: TS.BS Đào Đình Thi
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Y Đa Khoa
• Đề tài: Đặc Điểm Lâm Sàng và Cận Lâm Sàng của Áp Xe Quanh Amiđan
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Giải phẫu amiđan và các tổ chức quanh amiđan
• 1.2. Liên quan mạch máu
• 1.3. Giải phẫu khoảng quanh họng
• 1.4. Lịch sử nghiên cứu
• 1.5. Bệnh học của áp xe quanh amiđan
• 1.5.1. Định nghĩa
• 1.5.2. Nguyên nhân
• 1.5.3. Cơ chế bệnh sinh
• 1.6. Triệu chứng lâm sàng
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Phương tiện nghiên cứu
• 2.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm lâm sàng của áp xe quanh amiđan
• 3.2. Đặc điểm cận lâm sàng của áp xe quanh amiđan
• 3.2.1. Kết quả xét nghiệm vi khuẩn
• 3.2.2. Kết quả kháng sinh đồ
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm lâm sàng
• 4.2. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu
• 4.3. Đặc điểm cận lâm sàng
• 4.4. Kết quả công thức máu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. BỆNH ÁN NGHIÊN CỨU
• Phụ lục 2. DANH SÁCH BỆNH NHÂN
• Phụ lục 3. Các yếu tố tiền sử
• Phụ lục 3.1. Thời gian trước khi nhập viện
• Phụ lục 3.2. Điều trị trước khi vào viện
• Phụ lục 3.3. Triệu chứng toàn thân
• Phụ lục 3.4. Triệu chứng cơ năng
• Phụ lục 3.5. Triệu chứng thực thể
• Phụ lục 3.6. Vị trí tổn thương
• Phụ lục 3.7. Các triệu chứng lâm sàng
• Phụ lục 3.8. Đặc điểm chỉ số bạch cầu trên công thức máu
• Phụ lục 3.9. Số loại vi khuẩn phân lập được trong 1 mẫu bệnh phẩm
• Phụ lục 3.10. Đặc điểm kháng sinh đồ của nhóm Streptococcus
• Phụ lục 4. DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH, BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng của Áp Xe Quanh Amiđan

Áp xe quanh amiđan là một tình trạng nghiêm trọng, thường xảy ra do viêm amiđan cấp tính hoặc mạn tính. Nghiên cứu này nhằm mục đích mô tả các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của áp xe quanh amiđan, từ đó giúp nâng cao nhận thức và cải thiện phương pháp điều trị. Việc hiểu rõ về tình trạng này không chỉ giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác mà còn hỗ trợ trong việc đưa ra các phương pháp điều trị hiệu quả.

1.1. Đặc Điểm Giải Phẫu và Sinh Lý của Amiđan

Amiđan là một phần quan trọng trong hệ miễn dịch, nằm ở vị trí chiến lược giữa đường hô hấp và tiêu hóa. Đặc điểm giải phẫu của amiđan có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của áp xe quanh amiđan. Nghiên cứu cho thấy rằng sự viêm nhiễm có thể lan rộng từ amiđan vào các mô xung quanh, dẫn đến tình trạng áp xe.

1.2. Tình Hình Mắc Bệnh và Nguyên Nhân Gây Áp Xe

Tình trạng áp xe quanh amiđan thường gặp ở trẻ em và thanh thiếu niên. Nguyên nhân chủ yếu là do vi khuẩn, đặc biệt là Streptococcus và Staphylococcus. Việc nhận diện sớm các triệu chứng và nguyên nhân gây bệnh là rất quan trọng để có phương pháp điều trị kịp thời.

II. Vấn Đề và Thách Thức trong Chẩn Đoán Áp Xe Quanh Amiđan

Chẩn đoán áp xe quanh amiđan không phải lúc nào cũng dễ dàng. Các triệu chứng có thể tương tự như các bệnh lý khác, dẫn đến việc chẩn đoán sai. Việc thiếu kiến thức về các triệu chứng lâm sàng có thể khiến bệnh nhân không được điều trị kịp thời, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

2.1. Triệu Chứng Lâm Sàng Của Áp Xe Quanh Amiđan

Triệu chứng lâm sàng của áp xe quanh amiđan bao gồm đau họng, sốt cao, và khó nuốt. Những triệu chứng này có thể xuất hiện đột ngột và gia tăng nhanh chóng, gây khó khăn cho việc chẩn đoán chính xác.

2.2. Các Biến Chứng Có Thể Xảy Ra

Nếu không được điều trị kịp thời, áp xe quanh amiđan có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm tấy hạch góc hàm, nhiễm trùng vùng cổ sâu, và thậm chí là viêm trung thất. Việc nhận diện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng này.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Điểm Cận Lâm Sàng của Áp Xe Quanh Amiđan

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp cận lâm sàng để đánh giá tình trạng áp xe quanh amiđan. Các xét nghiệm như siêu âm, chụp CT và nuôi cấy vi khuẩn được thực hiện để xác định nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh.

3.1. Các Xét Nghiệm Cận Lâm Sàng Thường Dùng

Các xét nghiệm cận lâm sàng như siêu âm và chụp CT giúp xác định vị trí và kích thước của áp xe. Những thông tin này rất quan trọng để lập kế hoạch điều trị hiệu quả.

3.2. Kết Quả Nuôi Cấy Vi Khuẩn

Kết quả nuôi cấy vi khuẩn cho thấy các loại vi khuẩn gây bệnh phổ biến nhất trong áp xe quanh amiđan. Việc xác định chính xác loại vi khuẩn giúp bác sĩ lựa chọn kháng sinh phù hợp cho điều trị.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Áp Xe Quanh Amiđan

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp chẩn đoán và điều trị hiện đại có thể cải thiện đáng kể kết quả điều trị cho bệnh nhân mắc áp xe quanh amiđan. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc giáo dục bệnh nhân về triệu chứng và cách phòng ngừa là rất cần thiết.

4.1. Kết Quả Điều Trị và Theo Dõi Bệnh Nhân

Kết quả điều trị cho thấy tỷ lệ hồi phục cao khi bệnh nhân được điều trị kịp thời. Việc theo dõi sau điều trị cũng rất quan trọng để phát hiện sớm các biến chứng có thể xảy ra.

4.2. Giáo Dục Bệnh Nhân và Gia Đình

Giáo dục bệnh nhân và gia đình về triệu chứng của áp xe quanh amiđan và cách phòng ngừa là rất quan trọng. Điều này giúp nâng cao nhận thức và giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

V. Kết Luận và Tương Lai của Nghiên Cứu Áp Xe Quanh Amiđan

Nghiên cứu về áp xe quanh amiđan đã chỉ ra rằng việc hiểu rõ các đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng là rất quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị. Tương lai của nghiên cứu này có thể mở ra những hướng đi mới trong việc phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này đóng góp vào kho tàng kiến thức về áp xe quanh amiđan, giúp các bác sĩ có thêm thông tin để chẩn đoán và điều trị hiệu quả hơn.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Hướng nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc phát triển các phương pháp điều trị mới và hiệu quả hơn, cũng như nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố nguy cơ gây bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI TR¯àNG Đ¾I HàC Y D¯ĀC PH¾M ĐĆC DUY Đ¾C ĐIÂM LÂM SÀNG, CÀN LÂM SÀNG CĄA ÁP XE QUANH AMIĐAN KHOÁ LUÀN TÞT NGHIÞP Đ¾I HàC NGÀNH Y ĐA KHOA Hà Nội – 2023 Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI TR¯àNG Đ¾I HàC Y D¯ĀC PH¾M ĐĆC DUY Đ¾C ĐIÂM LÂM SÀNG, CÀN LÂM SÀNG CĄA ÁP XE QUANH AMIĐAN KHOÁ LUÀN TÞT NGHIÞP Đ¾I HàC NGÀNH Y ĐA KHOA Khoá : QH.Y Ng°ái h°ßng d¿n: TS.BS ĐÀO ĐÌNH THI TS.BS NGUYÄN TUÂN S¡N Hà Nội – 2023 LàI CÀM ¡N Trong quá trình hác tập, nghiên cāu và hoàn thành khóa luận này, em đã nhận đ°ÿc nhißu sự giúp đỡ cÿa thầy cô và anh chß. Với lòng biết ¡n sâu sắc, em xin chân thành gửi lßi cảm ¡n tới: ban chÿ nhiám, thầy cô giáo Bá môn Tai Mũi Háng,Tr°ßng Đ¿i hác Y D°ÿc - Đ¿i hác Quác gia Hà Nái; ban giám đác Bánh vián, Phòng Kế ho¿ch táng hÿp - Bánh vián Tai Mũi Háng Trung ¯¡ng vì đã t¿o đißu kián thuận lÿi cho em trong quá trình hác tập và nghiên cāu. Em xin gửi lßi cảm ¡n tới các nhà khoa hác trong hái đßng khoa hác thông qua đß c°¡ng, hái đßng khoa hác bảo vá khóa luận đã đóng góp nhißu ý kiến quý báu cho em trong quá trình nghiên cāu, hoàn chỉnh khóa luận tát nghiáp chuyên ngành y đa khoa. Em xin gửi lßi cảm ¡n đến tập thá cán bá nhân viên khoa Cấp cāu, Bánh vián Tai Mũi Háng Trung ¯¡ng đã t¿o đißu kián cho em trong quá trình hác tập và nghiên cāu khóa luận.

Em xin trân tráng bày tß lòng cảm ¡n đến các bánh nhân – những ng°ßi đã đóng góp không nhß cho sự thành công cÿa luận vn này. Em xin tß lòng kính tráng và biết ¡n tới: TS.BS Đào Đình Thi, ng°ßi thầy đã tận tâm dìu dắt, giúp đỡ và h°ớng dẫn em trong suát quá trình hác tập và nghiên cāu.BS Nguyßn Tuấn S¡n, thầy đã luôn quan tâm, hết lòng giúp đỡ, chỉ bảo ân cần trong suát quá trình hác tập và nghiên cāu. Cuái cùng em xin bày tß lòng biết ¡n tới cha mẹ, anh chß em trong gia đình, b¿n bè đã đáng viên, chia sẻ với em trong suát quá trình hác tập và nghiên cāu. LàI CAM ĐOAN Em là Ph¿m Đāc Duy sinh viên khoá QH.Y, ngành y đa khoa, Tr°ßng Đ¿i hác Y - D°ÿc, Đ¿i hác Quác gia Hà Nái, xin cam đoan: 1.

Đây là luận vn do bản thân em trực tiếp thực hián d°ới sự h°ớng dẫn cÿa TS.BS Đào Đình Thi và TS.BS Nguyßn Tuấn S¡n t¿i bánh vián Tai Mũi Háng Trung ¯¡ng. Công trình này không trùng lÁp với bất kỳ nghiên cāu nào khác đã đ°ÿc công bá t¿i Viát Nam. Các sá liáu và thông tin trong nghiên cāu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã đ°ÿc xác nhận và chấp thuận cÿa c¡ sá n¡i nghiên cāu. Hà Nội, ngày 24 tháng 05 năm 2023 Sinh viên Ph¿m Đāc Duy DANH MĂC CHĀ VI¾T TÂT BN : Bánh nhân I : Intermediate (Trung gian) R : Resistant (Kháng) S : Susceptible (Nh¿y cảm) MĂC LĂC LàI CÀM ¡N LàI CAM ĐOAN DANH MĂC VI¾T TÂT MĂC LĂC DANH MĂC BÀNG DANH MĂC BIÂU Đà, HÌNH ÀNH Đ¾T VÂN ĐÀ.

1 CH¯¡NG 1: TâNG QUAN. ĐÁc điám c¡ bản vß giải phẫu .1 Giải phẫu amiđan và các tá chāc quanh amiđan .2 Liên quan m¿ch máu .3 Giải phẫu khoảng quanh háng .2 Lßch sử nghiên cāu. Trên thế giới .3 Bánh hác cÿa áp xe quanh amiđan .3 C¡ chế bánh sinh. Triáu chāng lâm sàng .6 Thá lâm sàng.

Cận lâm sàng. Biến chāng .Chẩn đoán phân biát. 18 CH¯¡NG 2: ĐÞI T¯ĀNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĆU. Ph°¡ng pháp nghiên cāu.

Ph°¡ng tián nghiên cāu. Đßa điám và thßi gian nghiên cāu. 23 CH¯¡NG 3: K¾T QUÀ NGHIÊN CĆU.1 ĐÁc điám lâm sàng cÿa áp xe quanh amiđan.2 ĐÁc điám cận lâm sàng cÿa áp xe quanh amiđan .2 Kết quả xét nghiám vi khuẩn .3 Kết quả kháng sinh đß. 32 CH¯¡NG 4: BÀN LUÀN.

ĐÀC ĐIàM LÂM SÀNG. ĐÁc điám cÿa đái t°ÿng nghiên cāu. ĐÁc điám cận lâm sàng. Kết quả công thāc máu.

43 TÀI LIÞU THAM KHÀO PHĂ LĂC 1. BÞNH ÁN NGHIÊN CĆU PHĂ LĂC 2. DANH SÁCH BÞNH NHÂN DANH MĂC CÁC BÀNG Bảng 3. Các yếu tá tißn sử.

Thßi gian tr°ớc khi nhập vián. Đißu trß tr°ớc khi vào vián. Triáu chāng toàn thân. Triáu chāng c¡ nng.

Triáu chāng thực thá. Vß trí tán th°¡ng. Các thá lâm sàng. ĐÁc điám chỉ sá b¿ch cầu trên công thāc máu.

Sá lo¿i vi khuẩn phân lập đ°ÿc trong 1 mẫu bánh phẩm. ĐÁc điám kháng sinh đß cÿa nhóm Streptococcus. 32 DANH MĂC CÁC HÌNH ÀNH, BIÂU Đà Hình 1. Giải phẫu amiđan bình th°ßng nhìn từ phía tr°ớc.

Vùng amiđan và các khoang quanh háng. M¿ch máu nuôi amiđan. Các tĩnh m¿ch cÿa amiđan. Thiết đß cắt dác qua khoang bên háng.

Thiết đß cắt ngang qua khoang quanh háng. Hình ảnh áp xe quanh amiđan thá tr°ớc trên. Máy nái soi Tai Mũi Háng. Phân bá theo tuái.

Phân bá theo giới. Phân bá theo mùa. ĐÁc điám kết quả nuôi cấy vi khuẩn. 31 Đ¾T VÂN ĐÀ Amiđan là tá chāc lympho, nằm á vß trí ngã ba giữa đ°ßng n và đ°ßng thá.

Thāc n và không khí đi vào háng miáng đßu phải đi qua amiđan nên vùng này dß có nguy c¡ bß nhißm trùng. Amiđan có chāc nng mißn dßch quan tráng, tham gia bảo vá c¡ thá. Tuy nhiên, bản thân amiđan có thá bß viêm, khi đó sẽ trá thành á nhißm khuẩn. Ápxe quanh amiđan là mát biến chāng t¿i chß, do viêm amiđan cấp tính hoÁc m¿n tính đÿt cấp, không đ°ÿc đißu trß kßp thßi hoÁc do đác tá cÿa vi khuẩn quá m¿nh, đß kháng với các bián pháp đißu trß, làm lan tràn á viêm vào tá chāc liên kết xung quanh.

Ápxe quanh amiđan là giai đo¿n m°ng mÿ cÿa tá chāc liên kết giữa khái amiđan và thành háng [1,2]. Khi tác nhân gây viêm lan ráng ra mô liên kết lßng lẻo theo các khoang giải phẫu tự nhiên cÿa háng thì á ápxe có thá lan lên mÁt hoÁc xuáng ngực gây nên bánh cảnh nhißm trùng nhißm đác nÁng nß [3]. Nếu không xử trí kßp thßi bánh có thá gây ra các biến chāng nguy hiám nh° viêm tấy h¿ch góc hàm, nhißm trùng vùng cá sâu, viêm trung thất, viêm phái&Nh°ng nếu phát hián sớm và xử trí bánh kßp thßi sẽ đ°a l¿i kết quả đißu trß tát, tránh đ°ÿc các biến chāng nguy hiám [1,4]. Áp xe quanh amiđan là mát bánh lý th°ßng gÁp trong cấp cāu Tai Mũi Háng.

Nó đ°ÿc coi là mát biến chāng cÿa viêm amiđan cấp tính và là bánh nhißm trùng cá sâu phá biến nhất (khoảng 2000 tr°ßng hÿp hàng nm á Đan M¿ch) và là nguyên nhân khiến bánh nhân phải nhập vián cấp tính t¿i các khoa tai mũi háng cÿa Đan M¿ch [5]. T¿i Hoa Kỳ, tỉ lá mắc hàng nm là 30 tr°ßng hÿp trên 100. Trong n°ớc, t¿i Bánh vián Thành phá Hß Chí Minh có đến 214 bánh nhân viêm tấy- áp xe quanh amiđan đến khám và đißu trß nm 2001-2002 [8]. Nm 2017, Đß Thß Dung đã nghiên cāu vß đÁc điám lâm sàng, cận lâm sàng và đánh giá kết quả đißu trß áp xe quanh amiđan t¿i bánh vián B¿ch Mai và Tai Mũi Háng Trung ¯¡ng [9].

Ngày nay, trong kỷ nguyên cÿa kháng sinh, bánh cảnh áp xe quanh amidan đã có sự thay đái so với kinh đián, có thá do kiến thāc cÿa ng°ßi dân vß các bián pháp phòng bánh đ°ÿc nâng cao, sự phát trián cÿa các bián pháp chẩn đoán và đißu trß cũng nh° sự biến đái m¿nh mẽ cÿa tác nhân gây bánh đá cháng l¿i các bián pháp chẩn đoán và đißu trß đó. Đá góp phần nhß bé vào viác đánh giá sự biến 1 đái các đÁc điám cÿa áp xe quanh amidan, chúng tôi tiến hành nghiên cāu đß tài <Đ¿c điÃm lâm sàng và cÁn lâm sàng cąa áp xe quanh amidan= với māc tiêu: Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của áp xe quanh Amiđan. 2 CH¯¡NG 1 TâNG QUAN 1.1 GiÁi ph¿u amiđan và các tã chćc quanh amiđan Amiđan là mát khái tá chāc lớn nhất cÿa vòng b¿ch huyết Waldeyer. Mßi ng°ßi đßu có 2 amiđan nằm á 2 thành bên háng trong hác amiđan, đ°ÿc giới h¿n bái 2 trā tr°ớc và sau cÿa màn hầu, ch¿y h¡i chếch xuáng d°ới, vào trong.

Mßi amiđan có hình bầu dāc, có 2 mÁt, 2 bß và 2 cực [10].Kích th°ớc amiđan thay đái to nhß khác nhau theo từng ng°ßi, á trẻ em th°ßng to trong khi á ng°ßi già th°ßng nhß, không dß nhận thấy. Phần nhìn thấy cÿa amiđan chỉ phản ánh mát phần kích th°ớc thật cÿa nó vì phần lớn amiđan bß l°ỡi che lấp và bß vùi trong khẩu cái mßm. Kích th°ớc trung bình cÿa amiđan sau khi phát trián đầy là: cao 2 cm, ngang 1,5 cm , dày 1 cm và nÁng khoảng 1,5 g [2]. M¿t ngoài Dính với màn hầu, đ°ÿc bao bác bái mát lớp vß x¡ ngn cách Amiđan với thành bên háng bái mát khoảng gái là khoảng quanh amiđan.

Nửa d°ới mÁt ngoài có cuáng amiđan là n¡i có bó m¿ch thần kinh ch¿y vào amiđan nên vùng này khó bóc tách nên rất dß chảy máu khi làm phẫu thuật. Các phần còn l¿i cÿa khoảng quanh amiđan chāa tá chāc liên kết lßng lẻo nên dß dàng bß bóc tách và tā mÿ khi amiđan bß viêm nÁng t¿o nên những á áp xe quanh amiđan. Qua thành bên háng, mÁt ngoài amiđan còn liên quan với các khoảng quanh háng dẫn đến áp xe quanh amiđan có thá lan ráng gây viêm tấy lan toả vùng cá và viêm trung thất. M¿t trong là mÁt tự do, không nh¿n mà có những lß mà mßi lß l¿i đá vào mát khoang hẹp khác nhau và niêm m¿c mÁt này liên tāc với niêm m¿c háng miáng.

Bá tr°ßc dính vào trā tr°ớc và c¡ l°ỡi - màn hầu, trā tr°ớc đi từ phía ngoài cÿa l°ỡi gà xuáng d°ới, ra ngoài xuáng đến rãnh l°ỡi amiđan. Phía d°ới khái amiđan dính vào trā tr°ớc t¿o với đáy l°ỡi nếp tam giác. Bá sau dính vào trā sau và c¡ háng- màn hầu, trā sau đi từ bß tự do cÿa bußm hàm gần nh° đi thẳng xuáng d°ới liên tiếp với thành bên cÿa háng t¿o nên c¡ xiết háng giữa. Trā sau là mát nếp mßng nh°ng dày h¡n trā tr°ớc và có l°ới tĩnh m¿ch rất phong phú.

Hai cực đßu tự do. Cực trên cách vòm cÿa hai trā bái mát há là há trên amiđan, nhißu khi há này có khe Tourtual n sâu lấn ra phía tr°ớc, phía ngoài, khe này hay bß nhißm trùng gây ra áp xe quanh amiđan thá tr°ớc trên. Rãnh lưỡi Amiđan 2. Trụ trước 4.