Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và đánh giá kết quả điều trị sỏi bể thận nhiều viên bằng phương pháp nội soi sau phúc mạc tại cần thơ năm 2021 2022

Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và kết quả điều trị sỏi bể thận bằng nội soi tại Cần Thơ năm 2021-2022, cung cấp thông tin hữu ích cho y học.

• Tác giả: Thái Thành Để
• Người hướng dẫn: BSCKII. Nguyễn Trung Hiếu
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Ngoại Thận-Tiết Niệu
• Đề tài: Nghiên Cứu Điều Trị Sỏi Bể Thận Bằng Phương Pháp Nội Soi Tại Cần Thơ
• Loại tài liệu: Luận Văn Chuyên Khoa Cấp II
• Năm xuất bản: 2021-2022
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Sơ lược về giải phẫu học thận và khoang sau phúc mạc
• 1.2. Bệnh lý sỏi thận
• 1.3. Phẫu thuật nội soi sau phúc mạc
• 1.4. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam và trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
• 3.3. Đánh giá kết quả điều trị
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của đối tượng nghiên cứu
• 4.3. Đánh giá kết quả điều trị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu điều trị sỏi bể thận tại Cần Thơ

Nghiên cứu điều trị sỏi bể thận bằng phương pháp nội soi tại Cần Thơ trong giai đoạn 2021-2022 đã chỉ ra những đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng quan trọng. Sỏi thận là một bệnh lý phổ biến, ảnh hưởng đến nhiều người, đặc biệt là ở độ tuổi từ 30 đến 50. Việc áp dụng các phương pháp điều trị ít xâm lấn như phẫu thuật nội soi đã mang lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân.

1.1. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân sỏi bể thận

Nghiên cứu đã khảo sát đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân mắc sỏi bể thận. Các triệu chứng thường gặp bao gồm đau quặn thận, tiểu ra máu và nhiễm trùng đường tiết niệu. Đặc biệt, tỷ lệ mắc bệnh ở nam giới cao hơn nữ giới, với nhiều yếu tố nguy cơ như chế độ ăn uống và di truyền.

1.2. Tình hình nghiên cứu sỏi thận tại Việt Nam

Tình hình nghiên cứu về sỏi thận tại Việt Nam cho thấy tỷ lệ mắc bệnh cao, đặc biệt ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng sỏi thận chiếm tỷ lệ lớn trong các bệnh lý tiết niệu, với nhiều phương pháp điều trị được áp dụng.

II. Thách thức trong điều trị sỏi bể thận bằng phương pháp nội soi

Mặc dù phương pháp nội soi mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quá trình điều trị sỏi bể thận. Các biến chứng có thể xảy ra trong quá trình phẫu thuật, như tổn thương các tạng lân cận và nguy cơ nhiễm trùng. Việc đánh giá chính xác tình trạng bệnh nhân trước khi phẫu thuật là rất quan trọng.

2.1. Các biến chứng thường gặp trong phẫu thuật nội soi

Các biến chứng trong phẫu thuật nội soi có thể bao gồm chảy máu, nhiễm trùng và tổn thương các tạng lân cận. Việc nhận diện sớm và xử lý kịp thời các biến chứng này là rất cần thiết để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.

2.2. Đánh giá tình trạng bệnh nhân trước phẫu thuật

Đánh giá tình trạng lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân trước khi thực hiện phẫu thuật nội soi là rất quan trọng. Các xét nghiệm như siêu âm, CT scan giúp xác định kích thước và vị trí của sỏi bể thận, từ đó đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

III. Phương pháp nội soi điều trị sỏi bể thận hiệu quả

Phương pháp nội soi đã được áp dụng rộng rãi trong điều trị sỏi bể thận. Kỹ thuật này không chỉ giúp giảm thiểu đau đớn cho bệnh nhân mà còn rút ngắn thời gian hồi phục. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ thành công của phương pháp này rất cao, với ít biến chứng.

3.1. Quy trình phẫu thuật nội soi sau phúc mạc

Quy trình phẫu thuật nội soi sau phúc mạc bao gồm việc tạo khoang sau phúc mạc, đưa dụng cụ vào và lấy sỏi ra. Kỹ thuật này giúp giảm thiểu tổn thương cho các tạng lân cận và mang lại hiệu quả cao trong điều trị.

3.2. Lợi ích của phương pháp nội soi trong điều trị sỏi thận

Phương pháp nội soi mang lại nhiều lợi ích như giảm đau, thời gian nằm viện ngắn và ít biến chứng. Bệnh nhân có thể hồi phục nhanh chóng và trở lại cuộc sống bình thường sau phẫu thuật.

IV. Kết quả nghiên cứu điều trị sỏi bể thận tại Cần Thơ

Kết quả nghiên cứu cho thấy phương pháp nội soi đã đạt được tỷ lệ thành công cao trong điều trị sỏi bể thận. Nhiều bệnh nhân đã hồi phục tốt và không gặp phải biến chứng nghiêm trọng. Điều này khẳng định hiệu quả của phương pháp này trong thực tiễn.

4.1. Tỷ lệ thành công và biến chứng sau phẫu thuật

Tỷ lệ thành công của phương pháp nội soi trong điều trị sỏi bể thận lên đến 90%. Các biến chứng xảy ra chủ yếu là nhẹ và có thể xử lý kịp thời, cho thấy tính an toàn của phương pháp này.

4.2. Đánh giá sự hồi phục của bệnh nhân

Đánh giá sự hồi phục của bệnh nhân sau phẫu thuật cho thấy hầu hết bệnh nhân đều hồi phục nhanh chóng, không gặp phải các vấn đề nghiêm trọng. Điều này cho thấy phương pháp nội soi là lựa chọn tối ưu cho bệnh nhân mắc sỏi bể thận.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong điều trị sỏi bể thận

Nghiên cứu điều trị sỏi bể thận bằng phương pháp nội soi tại Cần Thơ đã mở ra nhiều triển vọng trong việc điều trị bệnh lý này. Các phương pháp mới và kỹ thuật tiên tiến sẽ tiếp tục được nghiên cứu và áp dụng để nâng cao hiệu quả điều trị.

5.1. Tương lai của phương pháp nội soi trong điều trị sỏi thận

Phương pháp nội soi sẽ tiếp tục được cải tiến với các công nghệ mới, giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu biến chứng. Nghiên cứu thêm về các kỹ thuật mới sẽ giúp cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân.

5.2. Khuyến nghị cho các nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị mới và cải tiến kỹ thuật nội soi. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng điều trị cho bệnh nhân mắc sỏi bể thận.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sỏi thận là bệnh lý tiết niệu phổ biến toàn cầu, với tỷ lệ mắc 7–13% ở Bắc Mỹ, 5–9% ở châu Âu và 1–5% ở châu Á. Tại Việt Nam — nằm trong vành đai sỏi thế giới — bệnh lý sỏi tiết niệu chiếm đến 40–60% tổng số ca điều trị tại các khoa Ngoại Tiết niệu, trong đó riêng vùng Đồng bằng sông Cửu Long ghi nhận tỷ lệ lên đến 53,97% (theo nghiên cứu của Đàm Văn Cương, 2011).

Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu đánh giá kết quả điều trị sỏi bể thận đơn thuần bằng nội soi sau phúc mạc, các trường hợp sỏi bể thận nhiều viên — phức tạp hơn về mặt kỹ thuật — vẫn còn thiếu bằng chứng lâm sàng cụ thể tại khu vực phía Nam Việt Nam.

Luận văn Chuyên khoa cấp II của tác giả Thái Thành Để (Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, 2022), dưới sự hướng dẫn của BSCKII. Nguyễn Trung Hiếu, đặt ra hai mục tiêu nghiên cứu rõ ràng:

1. Khảo sát đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân sỏi bể thận nhiều viên tại Cần Thơ trong giai đoạn 2021–2022.
2. Đánh giá kết quả điều trị sỏi bể thận nhiều viên bằng phương pháp nội soi sau phúc mạc tại ba bệnh viện lớn trên địa bàn Cần Thơ.

Nghiên cứu không chỉ có giá trị khoa học mà còn mang ý nghĩa thực tiễn cao: xác lập cơ sở bằng chứng cho việc mở rộng chỉ định nội soi sau phúc mạc đối với nhóm bệnh nhân sỏi phức tạp, từ đó giúp giảm thiểu tỷ lệ phẫu thuật mở — vốn có thời gian hồi phục dài và nhiều biến chứng hơn.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

1. Lý thuyết về sinh bệnh học sỏi thận

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng hiểu biết về cơ chế hình thành và tác động của sỏi theo ba cơ chế chính: đè ép – tắc nghẽn đường dẫn niệu, kích thích cọ xát niêm mạc và nhiễm khuẩn thứ phát. Về thành phần, sỏi calci (oxalate và phosphate) chiếm tỷ lệ cao nhất với khoảng 80% các ca, tiếp đến là struvite (~15%), acid uric (2–3%) và cystin (1%). Đây là khung lý thuyết nền để phân tầng đặc điểm bệnh nhân và giải thích kết quả điều trị.

2. Mô hình đánh giá kết quả phẫu thuật theo phân độ Clavien-Dindo

Nghiên cứu áp dụng hệ thống phân loại biến chứng Clavien-Dindo (5 mức độ) — tiêu chuẩn quốc tế được chấp nhận rộng rãi trong phẫu thuật — để đánh giá khách quan các biến chứng hậu phẫu. Đồng thời, mức độ đau hậu phẫu được lượng hóa qua thang điểm VAS (Visual Analogue Scale) từ 0–10 điểm.

Các khái niệm chuyên ngành cốt lõi bao gồm: khoang sau phúc mạc (retroperitoneal space), bể thận trong xoang và ngoài xoang, thông JJ (double-J stent), tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL), lấy sỏi qua da (PCNL), và kỹ thuật tạo khoang bằng bóng nong của Gaur (1993).

Phương pháp nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu: Mô tả cắt ngang, tiến cứu — phù hợp với mục tiêu khảo sát đặc điểm bệnh và đánh giá kết quả điều trị trên cùng một nhóm bệnh nhân.

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Áp dụng công thức tính cỡ mẫu ước lượng một tỷ lệ với độ tin cậy 95%, sai số cho phép d = 0,07, dựa trên tỷ lệ thành công 94,6% từ nghiên cứu của Nguyễn Trung Hiếu (2019). Cỡ mẫu tối thiểu tính được là 45 trường hợp; nghiên cứu thực tế thu thập được 47 bệnh nhân bằng phương pháp chọn mẫu liên tục (consecutive sampling) — đảm bảo tính đại diện và loại trừ thiên lệch chọn mẫu.

Nguồn dữ liệu: Thu thập từ 3 bệnh viện tuyến tỉnh tại Cần Thơ (Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, Bệnh viện Đa khoa thành phố Cần Thơ, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ) trong thời gian từ tháng 3/2021 đến tháng 7/2022.

Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS 18. Biến định tính được phân tích bằng tần số và tỷ lệ phần trăm; biến định lượng phân phối chuẩn dùng trung bình ± độ lệch chuẩn (X̄ ± SD); so sánh tỷ lệ bằng kiểm định χ², so sánh trung bình bằng T-test; ngưỡng ý nghĩa thống kê p < 0,05.

Theo dõi hậu phẫu: Bệnh nhân được tái khám sau 1 tháng, đánh giá qua siêu âm và chụp KUB để xác định tình trạng sót sỏi và mức độ ứ nước thận.

---

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm nhân khẩu học — bệnh ảnh hưởng chủ yếu người lao động trung niên

Tuổi trung bình của nhóm nghiên cứu là 53,3 ± 11,2 tuổi, dao động từ 21 đến 71 tuổi. Nhóm tuổi 40–59 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất (51,1%), phù hợp với y văn thế giới về lứa tuổi mắc bệnh từ 30–50. Về giới tính, nam chiếm 53,2% và nữ chiếm 46,8% — tỷ lệ khá cân bằng, phản ánh đặc điểm riêng của bệnh lý sỏi tại Việt Nam, khác với xu hướng nam nhiều hơn gấp 2–3 lần ở các nước phương Tây. Đây là dữ liệu có thể biểu diễn qua biểu đồ cột phân tầng theo giới và nhóm tuổi.

2. Đặc điểm kinh tế-xã hội — nhóm dễ tổn thương

Nông dân là nghề nghiệp chiếm tỷ lệ cao nhất (36,2%); 68,1% bệnh nhân sống ở nông thôn và hơn 53,2% chỉ có trình độ tiểu học. Đây là nhóm dân số dễ bị tiếp cận y tế muộn, điều này lý giải phần nào việc bệnh thường được phát hiện khi đã có triệu chứng rõ ràng.

3. Triệu chứng lâm sàng — đau hông lưng chiếm ưu thế

Đau hông lưng là triệu chứng khởi phát hàng đầu, gặp ở 93,6% bệnh nhân. Tiểu gắt buốt chiếm 46,8%, sốt và tiểu máu đại thể cùng chiếm 10,6%. Về lý do nhập viện, 85,1% bệnh nhân đến vì đau hông lưng, chỉ 8,5% vì cơn đau quặn thận điển hình — cho thấy sỏi bể thận nhiều viên thường biểu hiện âm ỉ, không điển hình.

4. Tiền sử điều trị — phần lớn chưa từng can thiệp

72,3% bệnh nhân không có tiền sử điều trị sỏi tiết niệu trước đó. Trong 27,7% có tiền sử, chủ yếu là điều trị nội khoa (12,8%), tán sỏi ngoài cơ thể (10,6%) và tán sỏi nội soi niệu quản ngược dòng (4,3%). Dữ liệu này phù hợp để trình bày dưới dạng biểu đồ tròn phân tầng phương pháp điều trị tiền sử.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ bệnh nhân nông thôn cao (68,1%) và trình độ học vấn thấp (>50% bậc tiểu học) cho thấy rào cản tiếp cận y tế là yếu tố quan trọng khiến bệnh tiến triển đến giai đoạn sỏi phức tạp, nhiều viên. Điều này đặt ra thách thức trong việc chẩn đoán sớm và giáo dục sức khỏe cộng đồng.

So với nghiên cứu của Phạm Văn Bằng (2008) trên 39 trường hợp sỏi bể thận đơn giản với tỷ lệ thành công 95%, và nghiên cứu của Nguyễn Trung Hiếu (2019) trên 37 ca với tỷ lệ 94,6%, nghiên cứu này mở rộng phạm vi sang nhóm bệnh nhân có sỏi phức tạp hơn (≥2 viên hoặc kèm sỏi đài thận). Điều đó thể hiện sự tiến bộ về kỹ thuật và mở rộng chỉ định của phương pháp nội soi sau phúc mạc. Trên thế giới, nghiên cứu của Chao Qin ghi nhận tỷ lệ thành công 97,33% với thời gian mổ trung bình 96 phút, trong khi Bowen Shi (2019) đạt tỷ lệ sạch sỏi 100% sau 6 tháng trên 28 ca — đây là các chuẩn so sánh quan trọng.

---

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng chỉ định nội soi sau phúc mạc cho sỏi bể thận phức tạp

Các bệnh viện tuyến tỉnh tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long cần chuẩn hóa quy trình phẫu thuật nội soi sau phúc mạc cho nhóm sỏi bể thận ≥2 viên, thay vì mặc định chỉ định mổ mở. Mục tiêu là đưa tỷ lệ áp dụng nội soi sau phúc mạc lên trên 80% trong vòng 3 năm tới tại các đơn vị đủ năng lực, thông qua cập nhật phác đồ điều trị cấp bệnh viện.

2. Đầu tư đào tạo phẫu thuật viên nội soi chuyên sâu

Bộ Y tế và Sở Y tế các tỉnh cần tổ chức ít nhất 2 khóa đào tạo/năm về kỹ thuật nội soi sau phúc mạc tiết niệu, tập trung vào xử lý sỏi phức tạp nhiều viên và kỹ năng đặt thông JJ nội soi. Chỉ tiêu đặt ra: mỗi bệnh viện tuyến tỉnh có ít nhất 3 phẫu thuật viên được chứng nhận thành thạo kỹ thuật này trong vòng 24 tháng.

3. Tăng cường tầm soát và phát hiện sớm tại cộng đồng

Với đặc điểm 68,1% bệnh nhân sống ở nông thôn, ngành y tế địa phương cần triển khai chương trình siêu âm tầm soát sỏi thận định kỳ tại trạm y tế xã cho người dân trên 40 tuổi, đặc biệt nhóm lao động nặng và nông dân. Mục tiêu phát hiện bệnh ở giai đoạn sỏi đơn giản, giảm tỷ lệ bệnh nhân đến viện với sỏi phức tạp nhiều viên xuống dưới 30% trong 5 năm.

4. Chuẩn hóa theo dõi hậu phẫu và quản lý tái phát

Các cơ sở điều trị cần xây dựng phác đồ theo dõi 12 tháng thay vì chỉ 1 tháng như trong nghiên cứu hiện tại, bao gồm: siêu âm và KUB tại các mốc 1, 3, 6 và 12 tháng sau phẫu thuật; tư vấn dinh dưỡng và uống đủ nước (đảm bảo bài tiết ≥1,5 lít nước tiểu/24 giờ) nhằm giảm tỷ lệ tái phát sỏi — vốn có thể lên đến 30% sau 15 năm theo y văn quốc tế.

---

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ Ngoại Tiết niệu và phẫu thuật viên nội soi

Đây là nhóm đối tượng hưởng lợi trực tiếp nhất. Luận văn cung cấp dữ liệu lâm sàng thực tế về 47 ca sỏi bể thận nhiều viên được xử lý bằng nội soi sau phúc mạc, bao gồm chi tiết về kỹ thuật tạo khoang, vị trí trocar, thời gian phẫu thuật, cách đặt thông JJ và xử lý biến chứng theo phân độ Clavien-Dindo — đây là tài liệu tham chiếu thiết thực cho việc xây dựng và cải tiến quy trình phẫu thuật.

2. Học viên chuyên khoa và nghiên cứu sinh ngành Y

Luận văn là mẫu thiết kế nghiên cứu tiến cứu cắt ngang hoàn chỉnh trong lĩnh vực ngoại khoa, với cách xây dựng tiêu chí chọn/loại mẫu, tính cỡ mẫu, áp dụng thang điểm đánh giá quốc tế (VAS, ASA, Clavien-Dindo) và xử lý số liệu bằng SPSS. Đây là tài liệu học tập phương pháp nghiên cứu y học có giá trị cao.

3. Nhà quản lý y tế và hoạch định chính sách

Dữ liệu kinh tế-xã hội (68,1% bệnh nhân nông thôn, >50% trình độ tiểu học) và phân bố địa lý bệnh nhân cung cấp bằng chứng cho việc lên kế hoạch phân bổ nguồn lực trang thiết bị nội soi, đào tạo nhân lực tại các bệnh viện tuyến tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

4. Bệnh nhân và người nhà có nhu cầu tìm hiểu phương pháp điều trị

Qua phần tổng quan, bệnh nhân có thể hiểu rõ sự khác biệt giữa các phương pháp điều trị (ESWL, PCNL, nội soi sau phúc mạc, mổ mở), các tiêu chí chỉ định và chống chỉ định, quy trình trước–trong–sau phẫu thuật, giúp đưa ra quyết định điều trị có thông tin đầy đủ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Phẫu thuật nội soi sau phúc mạc khác gì so với mổ mở truyền thống?

Nội soi sau phúc mạc tiếp cận thận qua khoang sau phúc mạc mà không cần mở ổ bụng, chỉ cần 3–4 lỗ trocar nhỏ (5–10mm). So với mổ mở, phương pháp này ghi nhận ít đau hậu phẫu hơn, mất máu ít hơn, thời gian nằm viện ngắn hơn và giá trị thẩm mỹ cao hơn — đồng thời tránh được nguy cơ tổn thương tạng nội tạng và thoát vị vết mổ.

2. Ai là người phù hợp để áp dụng phương pháp này?

Bệnh nhân sỏi bể thận ≥2 viên hoặc sỏi bể thận kèm sỏi đài thận, đã thất bại với ESWL (≥3 lần), chưa từng phẫu thuật vùng thận-niệu quản, không có rối loạn đông máu hay bệnh tim mạch nặng chưa ổn định, và đồng ý tham gia điều trị. Bệnh nhân béo phì hoặc có xơ hóa vùng khung chậu thuộc nhóm chống chỉ định tương đối, cần đánh giá từng ca cụ thể.

3. Tỷ lệ thành công của phương pháp này là bao nhiêu?

Theo các nghiên cứu trong nước, tỷ lệ thành công dao động từ 94,6% (Nguyễn Trung Hiếu, 2019) đến 95% (Phạm Văn Bằng, 2008). Trên thế giới, con số này lên đến 96,4–97,33%. Nghiên cứu của Thái Thành Để thực hiện trên 47 ca sỏi phức tạp nhiều viên — nhóm khó hơn — nhằm cung cấp bằng chứng cập nhật cho phạm vi bệnh nhân rộng hơn.

4. Sau phẫu thuật, bệnh nhân cần theo dõi những gì?

Trong vòng 24–48 giờ đầu, theo dõi màu sắc nước tiểu, lượng dịch ống dẫn lưu và mức độ đau theo thang VAS. Ống dẫn lưu được rút khi lượng dịch ≤5ml/24 giờ. Thông JJ được rút tại lần tái khám sau 1 tháng. Siêu âm và KUB kiểm tra tình trạng sót sỏi và ứ nước thận là bắt buộc tại thời điểm này. Về lâu dài, uống đủ nước và hạn chế thức ăn giàu oxalat, calci để phòng tái phát.

5. Biến chứng thường gặp sau phẫu thuật nội soi sau phúc mạc là gì?

Các biến chứng được ghi nhận bao gồm: tràn khí dưới da (thường nhẹ, tự hết), rách phúc mạc, chảy máu tại chân trocar, sốt hậu phẫu và rò nước tiểu. Theo y văn, tỷ lệ biến chứng chung của phẫu thuật nội soi vào khoảng 4%, tỷ lệ tử vong cực thấp (0,03–0,08%). Phân độ Clavien-Dindo được áp dụng trong nghiên cứu này để phân loại và theo dõi khách quan các biến chứng đó.

---

Kết luận

• Sỏi bể thận nhiều viên là thực thể lâm sàng phức tạp, còn thiếu bằng chứng riêng biệt tại Việt Nam trước nghiên cứu này; phần lớn bệnh nhân là nông dân nông thôn, trung niên, đến viện vì đau hông lưng âm ỉ (93,6%).
• Phương pháp nội soi sau phúc mạc đã chứng minh tính khả thi và an toàn cho nhóm sỏi phức tạp, kế thừa từ nền tảng kỹ thuật Gaur (1993) và các cải tiến hiện đại.
• Cỡ mẫu 47 ca với thiết kế tiến cứu, đa trung tâm tại 3 bệnh viện Cần Thơ tạo nền tảng dữ liệu đủ tin cậy để tham chiếu cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
• Hệ thống đánh giá quốc tế (Clavien-Dindo, VAS, ASA) được tích hợp đồng bộ, đảm bảo kết quả có thể so sánh với các nghiên cứu toàn cầu.
• Bước tiếp theo cần thiết: mở rộng thời gian theo dõi lên 12 tháng, tăng cỡ mẫu và nghiên cứu đa trung tâm toàn quốc để xác lập khuyến cáo lâm sàng cấp quốc gia.

Luận văn là tài liệu tham khảo thiết yếu cho các bác sĩ ngoại tiết niệu, nhà quản lý y tế và học viên chuyên khoa muốn cập nhật bằng chứng về điều trị nội soi ít xâm lấn cho sỏi bể thận phức tạp tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Sơ lược về giải phẫu học thận và khoang sau phúc mạc 1. Sơ lược về giải phẫu học thận 1. Vị trí và hình thể ngoài Thận là các cơ quan sau phúc mạc, nằm phía trên thành sau bụng, ở hai bên cột sống, thận bên phải thấp hơn thận bên trái.

Cực trên thận ngang mức đốt sống D11 (bên trái ngang bờ trên D11, bên phải ngang bờ dưới D11). Cực dưới thận ngang mức mỏm ngang đốt sống L3, cách mào chậu 3-5cm (bên trái ngang bờ trên L3, bên phải ngang bờ dưới L3) [9], [31]. Vị trí hai thận: mặt phẳng đứng ngang. (“Nguồn: Anatomy of the kidney and ureter”[41] ) Thận có màu nâu đỏ và được bao bọc trong bao xơ mịn.

Ở người trưởng thành thận có kích thước: cao khoảng 12cm, rộng 6cm, dầy 3cm. Mỗi 4 thận có trọng lượng trung bình 130-135 gram. Bao thận áp sát vào vỏ thận, có thể dễ dàng tách khỏi vỏ thận. Ngoài bao thận là lớp mỡ quanh thận, bao quanh lớp mỡ quanh thận là cân Gerota [9], [41].

Vị trí hai thận: mặt phẳng đứng ngang minh họa cực trên 2 thận hơi nghiêng về giữa. Mặt phẳng đứng dọc minh họa cực dưới của thận hơi hướng về phía trước. Liên quan Mặt trước: có sự khác biệt giữa bên phải và bên trái [41] Đối với thận phải: liên quan đến đoạn D2 tá tràng. Phía dưới mặt trước liên quan đoạn đại tràng góc gan.

Các cấu trúc này nâng phúc mạc lên khỏi mặt trước của thận. Cực trên liên quan với tuyến thượng thận phải. Phần bên ngoài của mặt trước được bao phủ bởi phúc mạc và mặt tạng của gan, ở giữa là rãnh Rutherford Morison của khoang phúc mạc. Đối với thận trái: rốn thận trái và mặt trước được che phủ bởi thân tụy 5 và mạch máu của lách.

Phía dưới mặt trước liên quan với đoạn đại tràng góc lách. Tụy và đại tràng góc lách nâng phúc mạc khỏi mặt trước thận. Liên quan đến cực trên là tuyến thượng thận trái (Hình 1. Một phần ba trên mặt trước liên quan mặt trong của lách và mặt sau đáy vị.

Mặt trước thận trái và các cấu trúc liên quan nằm ngay sau túi mạc nối, do đó tạo thành giường dạ dày. Mặt sau: liên quan phía sau là như nhau ở 2 thận. Mỗi thận liên quan với dây thần kinh dưới sườn, chậu-bẹn, chậu hạ vị và nằm trên một “giường” cơ gồm cơ thắt lưng chậu (cơ Psoas) ở giữa, cơ ngang bụng ở bên, cơ vuông thắt lưng ở sau và cơ hoành ở trước. Phía sau trên thận và được ngăn cách với thận qua cơ hoành là góc sườn-hoành màng phổi, qua đây thận liên quan phía sau với xương sườn thứ 12 ở bên phải, xương sườn thứ 11 và 12 ở bên trái [31], [41].

Phía trong: liên quan với tĩnh mạch chủ dưới bên phải và động mạch chủ bụng bên trái [41]. Cấu tạo của thận Nhu mô thận được chia thành 2 vùng: Vùng tủy chứa các tháp Malpighi, mỗi tháp tương ứng với mỗi đài nhỏ. Trong đó chứa hệ thống ống góp trước khi đổ vào đài thận. giữa các tháp Malpighi là tổ chức khe thận bao gồm mạch máu, thần kinh và bạch huyết.

Vùng vỏ thận là nơi chứa các đơn vị chức năng thận (nephron). Mỗi thận chứa 1-1,5 triệu nephron. Cuống thận dài từ 2-9cm. Nằm trong cuốn thận bao gồm: động mạch thận, tĩnh mạch thận, thần kinh, bạch huyết.

Trong đó tĩnh mạch nằm dưới trước động mạch [9]. Giải phẫu thận. Phân chia hệ thống đài bể thận Chiếm phần lớn xoang thận là bể thận. Bể thận được hình thành bởi sự hợp lưu của hai hoặc ba đài thận lớn.

Mỗi đài thận lớn được hình thành bởi sự hợp lưu của một số đài thận nhỏ.