Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi khoét chũm tiệt căn trong điều trị viêm xương chũm mạn tính tại bệnh viện trường đại học y dược cần thơ

Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng và kết quả phẫu thuật nội soi điều trị viêm xương chũm mạn tính tại bệnh viện Đại học Y Dược Cần Thơ.

• Tác giả: Phạm Kế Kiên
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thanh Thế
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Tai Mũi Họng
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng, Cận Lâm Sàng Và Đánh Giá Kết Quả Phẫu Thuật Nội Soi Khoét Chũm Trong Điều Trị Viêm Xương Chũm Mạn Tính
• Loại tài liệu: Luận Văn Bác Sĩ Nội Trú
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giải phẫu và sinh lý tai giữa
• 1.1.1. Giải phẫu hòm nhĩ
• 1.1.2. Giải phẫu và phân loại xương chũm
• 1.1.3. Giải phẫu và sinh lý các ngăn tai giữa
• 1.1.4. Đặc điểm giải phẫu liên quan đến phẫu thuật nội soi KCTC
• 1.2. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng
• 1.2.1. Triệu chứng cơ năng
• 1.2.2. Triệu chứng thực thể
• 1.2.3. Triệu chứng cận lâm sàng
• 1.3. Phương pháp phẫu thuật điều trị viêm xương chũm mạn tính
• 1.3.1. Phẫu thuật KCTC đường sau tai
• 1.3.2. Phẫu thuật KCTC đường trước tai
• 1.3.3. Phẫu thuật KCTC đường xuyên ống tai
• 1.4. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.4.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.4.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn chọn bệnh
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4.2. Phương pháp chọn mẫu
• 2.4.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4.4. Phương pháp tiến hành thu thập và đánh giá số liệu
• 2.4.5. Phương pháp kiểm soát sai số
• 2.4.6. Phương pháp xử lí và phân tích số liệu
• 2.4.7. Đạo đức nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung
• 3.1.1. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng
• 3.1.2. Triệu chứng cơ năng
• 3.1.3. Triệu chứng thực thể
• 3.1.4. Triệu chứng cận lâm sàng
• 3.2. Đánh giá kết quả phẫu thuật
• 3.2.1. Đánh giá trong phẫu thuật
• 3.2.2. Kết quả sau phẫu thuật 1 tháng
• 3.2.3. Kết quả sau phẫu thuật 3 tháng
• 3.2.4. Đánh giá tai biến và biến chứng phẫu thuật
• 3.3. Đặc điểm lâm sàng, thính lực, CLVT xương thái dương trên bệnh nhân VXCmt
• 3.3.1. Triệu chứng cơ năng
• 3.3.2. Triệu chứng thực thể
• 3.3.3. Đặc điểm thính lực
• 3.3.4. Đặc điểm CLVT xương thái dương
• 3.4. Kết quả phẫu thuật nội soi KCTC
• 3.4.1. Trong phẫu thuật
• 3.4.2. Kết quả phẫu thuật
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Phẫu Thuật Nội Soi Khoét Chũm

Nghiên cứu phẫu thuật nội soi khoét chũm (KCTC) trong điều trị viêm xương chũm mạn tính (VXCmt) đã trở thành một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tai mũi họng. Phẫu thuật này không chỉ giúp loại bỏ bệnh tích mà còn giảm thiểu biến chứng cho bệnh nhân. Việc áp dụng công nghệ nội soi đã mở ra hướng đi mới cho các bác sĩ trong việc điều trị bệnh lý này. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân VXCmt, cũng như đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi KCTC.

1.1. Đặc Điểm Lâm Sàng Của Viêm Xương Chũm Mạn Tính

Viêm xương chũm mạn tính thường có triệu chứng như đau tai, chảy dịch tai và giảm thính lực. Các triệu chứng này có thể kéo dài và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân VXCmt cần được phân tích kỹ lưỡng để đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả.

1.2. Cận Lâm Sàng Trong Chẩn Đoán Viêm Xương Chũm

Cận lâm sàng bao gồm các xét nghiệm hình ảnh như CT scan và MRI giúp xác định mức độ tổn thương của xương chũm. Những hình ảnh này cung cấp thông tin quan trọng về tình trạng viêm và các biến chứng có thể xảy ra, từ đó hỗ trợ bác sĩ trong việc lập kế hoạch phẫu thuật.

II. Thách Thức Trong Điều Trị Viêm Xương Chũm Mạn Tính

Viêm xương chũm mạn tính là một bệnh lý phức tạp, thường gặp nhiều thách thức trong điều trị. Các biến chứng như viêm não, viêm màng não và liệt thần kinh VII có thể xảy ra nếu không được điều trị kịp thời. Hơn nữa, việc tiếp cận bệnh tích trong phẫu thuật truyền thống thường gặp khó khăn do cấu trúc giải phẫu phức tạp của tai giữa.

2.1. Biến Chứng Nguy Hiểm Của Viêm Xương Chũm

Các biến chứng nguy hiểm như viêm não và viêm màng não có thể xảy ra nếu viêm xương chũm không được điều trị kịp thời. Những biến chứng này không chỉ đe dọa tính mạng mà còn ảnh hưởng đến khả năng nghe của bệnh nhân.

2.2. Khó Khăn Trong Tiếp Cận Bệnh Tích

Phẫu thuật truyền thống thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận bệnh tích do cấu trúc giải phẫu phức tạp. Điều này có thể dẫn đến việc phẫu thuật viên phải phá hủy các cấu trúc lành để tiếp cận bệnh tích, gây ra nhiều biến chứng không mong muốn.

III. Phương Pháp Phẫu Thuật Nội Soi Khoét Chũm Hiệu Quả

Phẫu thuật nội soi khoét chũm tiệt căn đã được chứng minh là phương pháp hiệu quả trong điều trị viêm xương chũm mạn tính. Phương pháp này cho phép bác sĩ tiếp cận bệnh tích một cách chính xác mà không cần phải phá hủy các cấu trúc lành. Sự phát triển của công nghệ nội soi đã giúp cải thiện đáng kể kết quả phẫu thuật.

3.1. Kỹ Thuật Phẫu Thuật Nội Soi

Kỹ thuật phẫu thuật nội soi bao gồm việc sử dụng các dụng cụ chuyên dụng để tiếp cận và loại bỏ bệnh tích mà không cần mở rộng hốc mổ. Điều này giúp giảm thiểu tổn thương cho các cấu trúc xung quanh và cải thiện khả năng hồi phục cho bệnh nhân.

3.2. Lợi Ích Của Phẫu Thuật Nội Soi

Phẫu thuật nội soi mang lại nhiều lợi ích như giảm đau, thời gian hồi phục nhanh hơn và ít biến chứng hơn so với phẫu thuật truyền thống. Bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường nhanh chóng hơn, điều này rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Phẫu Thuật Nội Soi Khoét Chũm

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng phẫu thuật nội soi khoét chũm tiệt căn mang lại kết quả khả quan cho bệnh nhân viêm xương chũm mạn tính. Tỷ lệ thành công cao và ít biến chứng là những điểm nổi bật của phương pháp này. Kết quả sau phẫu thuật cho thấy sự cải thiện rõ rệt về triệu chứng và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

4.1. Đánh Giá Kết Quả Sau Phẫu Thuật

Kết quả sau phẫu thuật được đánh giá dựa trên các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng. Nhiều bệnh nhân đã có sự cải thiện rõ rệt về tình trạng nghe và giảm triệu chứng đau tai sau phẫu thuật.

4.2. Tỷ Lệ Biến Chứng Sau Phẫu Thuật

Tỷ lệ biến chứng sau phẫu thuật nội soi khoét chũm rất thấp, cho thấy đây là một phương pháp an toàn và hiệu quả. Việc giảm thiểu biến chứng là một trong những ưu điểm lớn nhất của phương pháp này.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Phẫu Thuật Nội Soi Khoét Chũm

Nghiên cứu phẫu thuật nội soi khoét chũm tiệt căn trong điều trị viêm xương chũm mạn tính đã chứng minh được tính hiệu quả và an toàn. Phương pháp này không chỉ giúp loại bỏ bệnh tích mà còn giảm thiểu biến chứng cho bệnh nhân. Tương lai của phẫu thuật nội soi trong điều trị viêm xương chũm mạn tính hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển với nhiều cải tiến mới.

5.1. Triển Vọng Tương Lai Của Phẫu Thuật Nội Soi

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, phẫu thuật nội soi sẽ ngày càng trở nên phổ biến và hiệu quả hơn trong điều trị viêm xương chũm mạn tính. Các nghiên cứu tiếp theo sẽ giúp tối ưu hóa kỹ thuật và cải thiện kết quả điều trị.

5.2. Đề Xuất Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần tiến hành các nghiên cứu dài hạn để đánh giá hiệu quả của phẫu thuật nội soi khoét chũm trong điều trị viêm xương chũm mạn tính. Các yếu tố như chất lượng cuộc sống và tỷ lệ tái phát cũng cần được xem xét trong các nghiên cứu tiếp theo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Viêm xương chũm mạn tính là một trong những bệnh lý tai khoa phức tạp và phổ biến hàng đầu trong thực hành lâm sàng. Theo số liệu thống kê tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, bệnh nhân viêm xương chũm mạn tính chiếm khoảng 17% tổng số lượt khám và điều trị, đồng thời các can thiệp phẫu thuật bệnh lý này chiếm tới 32% tổng số phẫu thuật chuyên khoa tai mũi họng. Nếu không được chẩn đoán và xử trí phẫu thuật kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nội sọ và ngoại sọ nguy hiểm như viêm màng não, áp xe não, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên hoặc rò ống bán khuyên với tỷ lệ tử vong và tàn tật đáng kể.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ đặc điểm giải phẫu học của các trường hợp viêm xương chũm mạn tính kéo dài: quá trình viêm mạn làm xương chũm xơ hóa, trở nên đặc ngà hoặc kém thông bào. Trên các thể xương chũm này, màng não thường hạ thấp, xoang tĩnh mạch bên nhô ra trước và dây thần kinh số VII nằm nông hơn bình thường. Khi đó, đường mổ kinh điển đi từ sau tai bộc lộ nhiều nhược điểm như phải phá hủy nhiều mô xương lành, để lại hốc mổ quá rộng, tăng nguy cơ tai biến và đòi hỏi tạo hình cửa tai phức tạp.

Mục tiêu cụ thể của công trình là mô tả toàn diện các đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi khoét chũm tiệt căn đường xuyên ống tai trên 53 bệnh nhân tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ và Bệnh viện Tai Mũi Họng Cần Thơ trong giai đoạn 2019-2021. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi chứng minh kỹ thuật mổ nội soi xuyên ống tai giúp tối ưu hóa phẫu trường, bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu lành, giảm tỷ lệ tai biến xuống dưới 2% và rút ngắn thời gian biểu bì hóa hốc mổ trong vòng 4 đến 12 tuần.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng giải phẫu học định khu tai giữa, sinh lý thông khí xương chũm và cơ chế bệnh sinh của viêm tai giữa - xương chũm mạn tính:

• Lý thuyết thông khí vi mô và vĩ mô tai giữa: Hoạt động thông khí của thượng nhĩ và sào bào phụ thuộc chặt chẽ vào eo nhĩ trước (kích thước đường kính từ 1 đến 3 mm), eo nhĩ sau, túi Prussak và túi von Tröltsch. Khi vòi nhĩ tắc nghẽn kết hợp viêm niêm mạc hòm nhĩ, eo nhĩ bị bít tắc dẫn đến rối loạn áp suất khu trú, hình thành các túi co kéo màng chùng hoặc màng căng góc 1/4 sau trên và tích tụ khối cholesteatoma ăn mòn xương.
• Mô hình phân loại thông bào xương chũm: Dựa theo sự phát triển của các hốc khí gồm 3 nhóm chính: xương chũm đặc ngà không thông bào (sào bào thu nhỏ như hạt ngô, màng não và tĩnh mạch bên sa thấp), xương chũm kém thông bào và xương chũm thông bào nhiều dạng tổ ong. Phẫu thuật nội soi tiệt căn chỉ định tối ưu cho nhóm đặc ngà và kém thông bào.
• Hệ thống mốc giải phẫu an toàn cống Fallope: Đoạn 3 cống Fallope (đoạn chũm) dài trung bình 15 mm, cách điểm vào hòm nhĩ của thừng nhĩ khoảng 3,42 mm, cách xoang tĩnh mạch bên 4 mm và cách ngành ngang xương đe 1,7 đến 2 mm. Đây là các thông số then chốt để phẫu thuật viên kiểm soát mũi khoan khi hạ tường dây VII.
• Các khái niệm cốt lõi: Phẫu thuật khoét chũm tiệt căn nội soi (Endoscopic radical mastoidectomy), khoảng trống khí - xương (Air-Bone Gap - ABG) trên thính lực đồ đơn âm, và lớp màng matrix của khối cholesteatoma.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả từng trường hợp có can thiệp lâm sàng, theo dõi dọc từ lúc tiếp nhận, phẫu thuật đến các mốc hậu phẫu 1 tháng và 3 tháng.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Cỡ mẫu tối thiểu được tính toán theo công thức ước lượng một tỷ lệ với mức tin cậy 95%, sai số cho phép d = 0,07 và tỷ lệ thành công tham chiếu p = 0,941 từ các báo cáo vi phẫu trước đó, cho kết quả cỡ mẫu tối thiểu là 44 tai. Thực tế, nghiên cứu đã chọn mẫu thuận tiện và thu thập được 53 bệnh nhân (53 tai) đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chọn bệnh trong khoảng thời gian từ tháng 2/2019 đến tháng 4/2021.
• Nguồn dữ liệu và trang thiết bị: Bệnh án nghiên cứu thống nhất; hệ thống phẫu thuật nội soi Karl Storz với ống soi 0 độ và 30 độ; máy khoan vi phẫu Micromotor trang bị mũi cắt và mũi kim cương; máy đo thính lực đơn âm kiểm tra 5 tần số chuẩn từ 250 Hz đến 4000 Hz; máy chụp cắt lớp vi tính (CLVT) xương thái dương đa bình diện ngang (Axial) và đứng ngang (Coronal) với độ dày lát cắt siêu mỏng từ 0,7 đến 1 mm.
• Phương pháp phân tích: Dữ liệu được mã hóa và phân tích bằng phần mềm SPSS phiên bản 18.0. Các biến định tính biểu diễn bằng tần số và tỷ lệ phần trăm (%), so sánh qua kiểm định Chi-square (χ²) với ngưỡng ý nghĩa thống kê p < 0,05. Lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính chuẩn xác khi đánh giá mức độ phục hồi hốc mổ và cải thiện triệu chứng cơ năng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Đặc điểm dịch tễ học: Độ tuổi trung bình của đối tượng nghiên cứu là 44,2 ± 11,1 tuổi, trải dài từ 27 đến 69 tuổi. Nhóm tuổi lao động chính từ 31 đến 50 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất với 64,1%. Về phân bố giới tính, bệnh nhân nữ chiếm 58,5% (31/53 ca), cao hơn nam giới chiếm 41,5% (22/53 ca). Tỷ lệ bệnh nhân cư trú tại vùng nông thôn chiếm 58,5% (31/53 ca), phản ánh điều kiện vệ sinh tai mũi họng và tiếp cận y tế ban đầu còn hạn chế.
• Triệu chứng lâm sàng trước mổ: Ba triệu chứng cơ năng xuất hiện với tần suất cao nhất gồm: chảy tai chiếm 96,2% (51/53 ca), nghe kém chiếm 88,7% (47/53 ca) và ù tai chiếm 67,9% (36/53 ca). Triệu chứng chóng mặt chiếm 32,1% (17/53 ca) và đau tai chiếm 5,7% (3/53 ca). Trong số 51 bệnh nhân chảy tai, tính chất dịch keo chiếm đa số với 92,2% (47/51 ca), dịch mủ chiếm 7,8% (4/51 ca); mùi tanh chiếm 74,5% (38/51 ca), mùi thối khắm đặc trưng của cholesteatoma ăn mòn xương chiếm 7,8% (4/51 ca). Triệu chứng ù tai tiếng trầm đơn thuần chiếm 83,3% trường hợp.
• Hình ảnh học và tổn thương phẫu thuật: 100% bệnh nhân được chụp CLVT xác định thuộc thể xương chũm đặc ngà hoặc kém thông bào với sào bào thu nhỏ. Đánh giá trong mổ ghi nhận tỷ lệ tiêu biến chuỗi xương con ở mức cao, chủ yếu tổn thương ngành xuống xương đe và đầu xương búa. Toàn bộ 53 trường hợp đều được lấy sạch triệt để khối cholesteatoma và tổ chức hạt viêm mà không xảy ra tai biến tổn thương màng não hay liệt dây thần kinh số VII vĩnh viễn.

Thảo luận kết quả

Kỹ thuật khoét chũm tiệt căn nội soi đường xuyên ống tai dựa trên nguyên lý đột phá từ trong ra ngoài (inside-out) theo đúng hình chiếu của sào bào lên thành sau ống tai xương. Cách tiếp cận này loại bỏ hoàn toàn nhu cầu khoan phá vỏ xương chũm mặt ngoài, giảm thiểu tối đa sự xâm lấn đối với cấu trúc lành. Do ống nội soi cung cấp trường nhìn rộng, ánh sáng hội tụ sát bề mặt tổn thương và khả năng xoay các góc nhìn linh hoạt, phẫu thuật viên có thể dễ dàng kiểm soát các ngóc ngách hiểm trở như xoang nhĩ, ngách mặt và thượng nhĩ trước - những vị trí vốn là điểm mù lớn dưới kính hiển vi phẫu thuật truyền thống.

Khi so sánh với các nghiên cứu trong nước, tỷ lệ ổn định hốc mổ và sạch bệnh tích của đề tài hoàn toàn tương đồng với báo cáo của các chuyên gia tai mũi họng đầu ngành: nghiên cứu của Nguyễn Tấn Phong ghi nhận 100% hốc mổ ổn định sau 8 tuần; nghiên cứu của Nguyễn Thị Tố Uyên ghi nhận tỷ lệ sạch bệnh tích 100% và tỷ lệ tai biến chỉ ở mức 1,8%; nghiên cứu của Nguyễn Hoàng Huy đạt tỷ lệ khô tai 94,1% và biểu bì hóa 100%. So với các công trình quốc tế của tác giả Daniele Marchioni hay Dipesh Shakya (tỷ lệ thành công 87,5%), phương pháp nội soi xuyên ống tai đã chứng minh tính ưu việt vượt trội trong việc thu nhỏ thể tích hốc mổ, loại bỏ sự cần thiết của phẫu thuật chỉnh hình cửa tai và giúp vạt da ống tai nhanh chóng biểu bì hóa hoàn toàn chỉ sau 4 đến 12 tuần.

Các dữ liệu định lượng về phân bố nhóm tuổi, tính chất dịch tai, hình ảnh tổn thương trên phim CLVT và mức độ cải thiện thính lực sau mổ được hệ thống hóa trực quan thông qua 5 bảng số liệu lâm sàng chi tiết cùng 19 biểu đồ tần suất trong luận văn, giúp minh chứng rõ ràng cho tính chuẩn xác và giá trị ứng dụng của kỹ thuật.

Đề xuất và khuyến nghị

• Chuẩn hóa chẩn đoán hình ảnh học trước mổ: Bắt buộc chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CLVT) xương thái dương lát cắt siêu mỏng từ 0,7 đến 1 mm cho 100% bệnh nhân nghi ngờ viêm xương chũm mạn tính nhằm đánh giá chính xác mức độ thông bào, vị trí cống Fallope, độ sa của màng não và xoang tĩnh mạch bên trước khi can thiệp.
• Nhân rộng kỹ thuật nội soi xuyên ống tai: Đưa quy trình phẫu thuật nội soi khoét chũm tiệt căn đường xuyên ống tai thành kỹ thuật thường quy tại các bệnh viện đa khoa và chuyên khoa Tai Mũi Họng tuyến tỉnh trong giai đoạn 2024-2026, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ biến chứng phẫu thuật xuống dưới 1,5% và rút ngắn thời gian nằm viện trung bình của bệnh nhân còn 3 đến 5 ngày.
• Tối ưu hóa thao tác hạ tường dây VII: Sử dụng mũi khoan kim cương kết hợp bơm rửa liên tục với nước muối sinh lý vô khuẩn khi hạ tường dây VII dọc theo đoạn 3 cống Fallope, duy trì khoảng cách an toàn tối thiểu 1 mm so với bao dây thần kinh nhằm ngăn ngừa tổn thương nhiệt và sang chấn cơ học.
• Xây dựng phác đồ chăm sóc và theo dõi hậu phẫu: Thiết lập lịch tái khám định kỳ nghiêm ngặt tại các mốc 1 tuần, 4 tuần và 12 tuần sau mổ để làm sạch biểu bì bong tróc, kiểm soát tình trạng nhiễm nấm hốc mổ và bảo đảm tỷ lệ biểu bì hóa đạt trên 95% sau 3 tháng điều trị.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng và Phẫu thuật viên Đầu Cổ: Cung cấp hướng dẫn chi tiết từng bước về kỹ thuật rạch da hình quả đào, mốc giải phẫu đột phá sào bào từ thành sau ống tai, cách thức hạ tường dây VII an toàn và xử trí triệt để khối cholesteatoma thượng nhĩ.
• Bác sĩ nội trú, Học viên Cao học và Nghiên cứu sinh: Nguồn tài liệu học thuật giá trị cao về phương pháp thiết kế nghiên cứu can thiệp lâm sàng, kỹ thuật tính toán cỡ mẫu chuẩn (n = 53) và quy trình xử lý dữ liệu y sinh học bằng phần mềm SPSS.
• Giảng viên và Cán bộ nghiên cứu Y Dược: Tài liệu giảng dạy chuyên sâu về bệnh học tai giữa - xương chũm, cơ chế rối loạn thông khí vi mô qua eo nhĩ và so sánh hiệu quả giữa vi phẫu kính hiển vi với phẫu thuật nội soi hiện đại.
• Lãnh đạo bệnh viện và Nhà quản lý y tế: Căn cứ khoa học xác đáng để phê duyệt danh mục kỹ thuật mới, đầu tư trang thiết bị phẫu thuật nội soi Karl Storz và nâng cao năng lực điều trị các bệnh lý tai ngoại khoa phức tạp tại tuyến cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

• Phẫu thuật nội soi KCTC đường xuyên ống tai có ưu thế gì so với đường mổ sau tai truyền thống? Phương pháp này đi thẳng vào sào bào qua thành sau ống tai xương, giúp phẫu trường nhỏ gọn, không cần phá hủy vỏ xương chũm lành và tránh được nguy cơ chạm vào màng não hạ thấp hoặc xoang tĩnh mạch bên nhô ra trước ở thể xương chũm đặc ngà.
• Chỉ định phẫu thuật nội soi KCTC phù hợp nhất cho nhóm bệnh nhân nào? Phương pháp được chỉ định tối ưu cho bệnh nhân viêm thượng nhĩ, viêm xương chũm mạn tính có cholesteatoma trên nền xương chũm đặc ngà hoặc kém thông bào, và các trường hợp túi co kéo màng chùng không kiểm soát được đáy túi.
• Làm thế nào để bảo vệ an toàn cho dây thần kinh số VII trong quá trình mổ? Phẫu thuật viên cần xác định rõ các mốc giải phẫu gồm ống bán khuyên ngoài, hố đe, điểm vào của thừng nhĩ, kết hợp sử dụng mũi khoan kim cương đưa dọc theo hướng đi của dây VII và tưới nước liên tục để chống tổn thương nhiệt.
• Tiêu chí nào dùng để đánh giá ca phẫu thuật thành công sau 3 tháng hậu phẫu? Ca mổ được xác định thành công khi không có tai biến biến chứng, hốc mổ khô ráo, dẫn lưu thông thoáng, lớp da lót dày được nuôi dưỡng tốt, biểu bì hóa hoàn toàn và cải thiện rõ rệt các triệu chứng chảy tai, nghe kém, ù tai.
• Tại sao chụp CLVT xương thái dương lát cắt mỏng 1 mm là bắt buộc trước phẫu thuật? Phim chụp CLVT cung cấp bản đồ giải phẫu ba chiều chi tiết, giúp đánh giá chính xác thể tích sào bào, mức độ tiêu xương con, vị trí cống Fallope và phát hiện sớm các nguy cơ rò ống bán khuyên hoặc bộc lộ màng não.

Kết luận

• Luận văn đã tổng kết toàn diện đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng trên 53 bệnh nhân viêm xương chũm mạn tính, ghi nhận tỷ lệ chảy tai 96,2%, nghe kém 88,7% và 100% thuộc thể xương chũm đặc ngà hoặc kém thông bào.
• Kỹ thuật phẫu thuật nội soi khoét chũm tiệt căn đường xuyên ống tai chứng minh tính an toàn và hiệu quả vượt trội, bảo tồn tối đa mô lành và không ghi nhận tai biến liệt mặt hay tổn thương màng não trong suốt quá trình can thiệp.
• Kết quả theo dõi sau 1 tháng và 3 tháng cho thấy tốc độ biểu bì hóa hốc mổ nhanh chóng, hốc mổ thu nhỏ tự nhiên và dẫn lưu dịch thông thoáng mà không cần can thiệp chỉnh hình cửa tai phức tạp.
• Công trình đóng góp cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc cho sự phát triển của chuyên ngành phẫu thuật nội soi tai tại Việt Nam, đặc biệt là khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
• Kế hoạch tiếp theo cần tập trung nghiên cứu kết hợp phẫu thuật tái tạo hệ thống truyền âm (chỉnh hình chuỗi xương con) ở thì hai nhằm phục hồi tối đa sức nghe cho người bệnh sau khi hốc mổ đã hoàn toàn ổn định và sạch bệnh tích.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Viêm xương chũm mạn tính (VXCmt) là bệnh lý thường gặp [24]. Năm 2005, tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung Ương, VXCmt chiếm 17% bệnh nhân đến khám và điều trị. Phẫu thuật điều trị VXCmt chiếm 32% trong tổng số các phẫu thuật tai mũi họng [3]. VXCmt nếu không được điều trị hợp lý có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như: viêm não, viêm màng não, áp xe não, viêm tắc tĩnh mạch bên, liệt thần kinh VII, rò ống bán khuyên [15],[29],[17].

Về điều trị, các phẫu thuật điều trị VXCmt đã được nhắc đến từ rất lâu. Trong quá trình phát triển, có rất nhiều phương pháp phẫu thuật khác nhau nhưng nhìn chung phẫu thuật điều trị VXCmt có thể phân ra thành hai nhóm chính: phẫu thuật khoét chũm tiệt căn (KCTC) và phẫu thuật KCTC cải biên. Tuy nhiên, hầu hết các phương pháp phẫu thuật đều đi vào từ mặt ngoài xương chũm để tiếp cận và giải quyết bệnh tích [12],[21]. Có một thực tế là, quá trình viêm mạn tính đã ảnh hưởng đến sự thông bào xương chũm làm các xương chũm viêm mạn tính trở nên đặc ngà hoặc kém thông bào [29],[49].

Đặc điểm của các loại xương chũm này là màng não xuống thấp, tĩnh mạch bên ra trước và dây thần kinh VII ra nông [25],[35]. Trên những xương chũm đặc ngà hoặc kém thông bào, phẫu thuật KCTC với đường tiếp cận từ mặt ngoài xương chũm bộc lộ một số nhược điểm [50]: 1) Phẫu thuật dễ gây tai biến do tổn thương màng não, dây VII, xoang tĩnh mạch bên. 2) Để có phẫu trường đảm bảo thấy rõ bệnh tích phẫu thuật viên phải phá hủy các cấu trúc lành không cần thiết để lại hốc mổ chũm rộng. 3) Để khắc phục nhược điểm của hốc mổ chũm rộng phẫu thuật viên phải tiến hành chỉnh hình cửa tai để đảm bảo dẫn lưu hốc mổ.

4) Khó tiếp cận bệnh tích ở vùng hậu nhĩ và thượng nhĩ trước do góc nhìn không thuận lợi [44]. Như vậy, vấn đề cần đặt ra cho các nhà phẫu thuật tai là tìm ra phương pháp phẫu thuật đảm 2 bảo ít phá vỡ các cấu trúc giải phẫu lành, ít gây biến chứng nhưng vẫn đảm bảo tiếp cận tốt và lấy sạch bệnh tích. Năm 2009, tác giả Nguyễn Tấn Phong đã trình bày phẫu thuật KCTC tối thiểu đường xuyên ống tai với ưu điểm: hốc mổ nhỏ gọn, đảm bảo lấy sạch bệnh tích, dẫn lưu sau mổ tốt trên những bệnh nhân VXCmt có xương chũm đặc ngà hoặc kém thông bào [13]. Ngày nay, với sự hỗ trợ đắc lực của các phương tiện nội soi cho hình ảnh rõ nét, góc nhìn rộng đồng thời có thể tiếp cận bệnh tích một cách linh động đã giúp ích rất nhiều cho việc chẩn đoán và phẫu thuật điều trị [31],[43].

Chính vì những lý do trên đã thúc đẩy chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi khoét chũm tiệt căn trong điều trị viêm xương chũm mạn tính tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ và Bệnh viện Tai Mũi Họng Cần Thơ năm 2019-2021” với hai mục tiêu sau: 1. Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng trên bệnh nhân viêm xương chũm mạn tính tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ và Bệnh viện Tai Mũi Họng Cần Thơ năm 2019-2021. Đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi khoét chũm tiệt căn trong điều trị viêm xương chũm mạn tính tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ và Bệnh viện Tai Mũi Họng Cần Thơ năm 2019-2021. 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.

Giải phẫu và sinh lý tai giữa 1.