Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng cận lâm sàng và đánh giá kết quả vá nhĩ đơn thuần bằng nội soi điều trị viêm tai giữa mạn tính ổn định có thủng màng nhĩ tại bệnh viện đa khoa thành phố cầ

Nghiên cứu về vá nhĩ đơn bằng nội soi trong điều trị viêm tai giữa mạn tính tại Cần Thơ đã thu hút sự quan… 136 trang · Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ · 2021.

• Tác giả: Trần Huỳnh Phương Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Triều Việt
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Tai Mũi Họng
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng, Cận Lâm Sàng Và Đánh Giá Kết Quả Vá Nhĩ Đơn Bằng Nội Soi Điều Trị Viêm Tai Giữa Mạn Tính Tại Cần Thơ
• Loại tài liệu: Luận Văn Bác Sĩ Nội Trú
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Sơ lược giải phẫu và sinh lý tai giữa
• 1.2. Nguyên nhân viêm tai giữa mạn tính
• 1.3. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của viêm tai giữa mạn tính thủng nhĩ
• 1.4. Điều trị viêm tai giữa mạn tính
• 1.5. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ
• 3.1. Đặc điểm chung
• 3.2. Tiền sử chảy dịch tai
• 3.3. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng trước phẫu thuật và sự liên quan giữa các yếu tố
• 3.4. Đánh giá kết quả sau phẫu thuật 1 tháng, 3 tháng và một số yếu tố liên quan
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung của mẫu nghiên cứu
• 4.2. Chảy dịch tai
• 4.3. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng trước phẫu thuật và sự liên quan giữa các yếu tố
• 4.4. Đánh giá kết quả sau phẫu thuật 1 tháng, 3 tháng và một số yếu tố liên quan
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Kết Quả Vá Nhĩ Đơn Bằng Nội Soi

Nghiên cứu về vá nhĩ đơn bằng nội soi trong điều trị viêm tai giữa mạn tính tại Cần Thơ đã thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng y tế. Viêm tai giữa mạn tính là một bệnh lý phổ biến, ảnh hưởng đến sức khỏe thính giác của nhiều người. Việc áp dụng phương pháp nội soi trong phẫu thuật vá nhĩ không chỉ giúp cải thiện tỷ lệ thành công mà còn giảm thiểu biến chứng. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu đánh giá hiệu quả của phương pháp này trong điều trị viêm tai giữa mạn tính có thủng màng nhĩ.

1.1. Đặc Điểm Lâm Sàng Của Viêm Tai Giữa Mạn Tính

Viêm tai giữa mạn tính thường có triệu chứng như chảy dịch tai và giảm thính lực. Các triệu chứng này có thể kéo dài và gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân cần được ghi nhận để có phương pháp điều trị phù hợp.

1.2. Tình Hình Nghiên Cứu Trên Thế Giới

Nghiên cứu về vá nhĩ đơn bằng nội soi đã được thực hiện ở nhiều quốc gia, cho thấy tỷ lệ thành công cao. Các nghiên cứu này cung cấp thông tin quý giá về hiệu quả và an toàn của phương pháp, từ đó giúp cải thiện quy trình điều trị tại Việt Nam.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Điều Trị Viêm Tai Giữa Mạn Tính

Điều trị viêm tai giữa mạn tính gặp nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc xác định đúng nguyên nhân và mức độ bệnh. Việc chẩn đoán chính xác là rất quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị hiệu quả. Nhiều bệnh nhân không được điều trị kịp thời dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như giảm thính lực vĩnh viễn.

2.1. Nguyên Nhân Gây Viêm Tai Giữa Mạn Tính

Nguyên nhân chính gây ra viêm tai giữa mạn tính bao gồm viêm nhiễm do vi khuẩn, virus, và các yếu tố môi trường. Việc hiểu rõ nguyên nhân giúp bác sĩ có phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

2.2. Biến Chứng Của Viêm Tai Giữa Mạn Tính

Biến chứng của viêm tai giữa mạn tính có thể bao gồm thủng màng nhĩ, giảm thính lực, và các vấn đề về ngôn ngữ. Những biến chứng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

III. Phương Pháp Điều Trị Viêm Tai Giữa Mạn Tính Bằng Nội Soi

Phương pháp vá nhĩ đơn bằng nội soi đã trở thành lựa chọn hàng đầu trong điều trị viêm tai giữa mạn tính. Kỹ thuật này cho phép bác sĩ quan sát rõ ràng cấu trúc tai giữa và thực hiện phẫu thuật một cách chính xác hơn. Việc sử dụng nội soi giúp giảm thiểu tổn thương cho các mô xung quanh và tăng tỷ lệ thành công của phẫu thuật.

3.1. Kỹ Thuật Vá Nhĩ Bằng Nội Soi

Kỹ thuật vá nhĩ bằng nội soi sử dụng các dụng cụ chuyên dụng để thực hiện phẫu thuật. Kỹ thuật này cho phép bác sĩ tiếp cận các khu vực khó khăn mà không cần phải mở rộng vết mổ, từ đó giảm thiểu đau đớn cho bệnh nhân.

3.2. Lợi Ích Của Phương Pháp Nội Soi

Phương pháp nội soi mang lại nhiều lợi ích như giảm thời gian phẫu thuật, giảm nguy cơ nhiễm trùng, và cải thiện khả năng phục hồi thính lực cho bệnh nhân. Những lợi ích này đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu lâm sàng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Vá Nhĩ Đơn Tại Cần Thơ

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ thành công của vá nhĩ đơn bằng nội soi tại Bệnh viện Đa khoa Thành phố Cần Thơ và Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ là rất cao. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng hầu hết bệnh nhân đều có sự cải thiện rõ rệt về thính lực sau phẫu thuật. Điều này cho thấy hiệu quả của phương pháp này trong điều trị viêm tai giữa mạn tính.

4.1. Đánh Giá Kết Quả Sau Phẫu Thuật

Đánh giá kết quả sau phẫu thuật cho thấy tỷ lệ lành lỗ thủng màng nhĩ đạt trên 90%. Bệnh nhân cũng cho biết có sự cải thiện đáng kể về thính lực, điều này khẳng định hiệu quả của phương pháp nội soi.

4.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Kết Quả

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng kích thước và vị trí của lỗ thủng có ảnh hưởng lớn đến kết quả phẫu thuật. Những bệnh nhân có lỗ thủng nhỏ thường có tỷ lệ thành công cao hơn.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Kết Quả Vá Nhĩ Đơn

Nghiên cứu về vá nhĩ đơn bằng nội soi điều trị viêm tai giữa mạn tính tại Cần Thơ đã chứng minh được tính hiệu quả và an toàn của phương pháp này. Kết quả cho thấy tỷ lệ thành công cao và sự cải thiện rõ rệt về thính lực cho bệnh nhân. Điều này mở ra hướng đi mới trong điều trị bệnh lý này tại Việt Nam.

5.1. Tương Lai Của Phương Pháp Nội Soi

Phương pháp nội soi hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển và được áp dụng rộng rãi hơn trong điều trị các bệnh lý tai mũi họng. Việc nghiên cứu và cải tiến kỹ thuật sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị.

5.2. Khuyến Nghị Cho Các Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần tiếp tục nghiên cứu để đánh giá lâu dài về hiệu quả của phương pháp này. Các nghiên cứu nên tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật và cải thiện quy trình điều trị.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Viêm tai giữa mạn tính có thủng màng nhĩ là một trong những bệnh lý tai mũi họng phổ biến hàng đầu trên phạm vi toàn cầu, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển. Theo số liệu thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới, số lượng người gặp vấn đề suy giảm thính lực đã tăng nhanh từ khoảng 250 triệu người vào năm 2010 lên tới 360 triệu người vào năm 2015. Tại Việt Nam, tình trạng tổn thương màng nhĩ kéo dài do viêm tai giữa không chỉ làm suy giảm sức nghe từ 15 dB đến 20 dB do mất cơ chế dẫn truyền âm thanh mà còn khiến niêm mạc hòm nhĩ tiếp xúc liên tục với môi trường bên ngoài, dẫn tới nguy cơ xơ hóa niêm mạc và tái phát nhiễm trùng dai dẳng.

Nhằm giải quyết triệt để bệnh lý này, đề tài tập trung nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và đánh giá kết quả phẫu thuật vá nhĩ đơn thuần bằng nội soi sử dụng màng sụn nắp bình tai theo kỹ thuật Underlay. Nghiên cứu được triển khai trên 71 bệnh nhân bị viêm tai giữa mạn tính ổn định tại Bệnh viện Đa khoa Thành phố Cần Thơ và Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ trong giai đoạn từ tháng 2 năm 2019 đến tháng 4 năm 2021.

Mục tiêu cụ thể của công trình là mô tả toàn diện các triệu chứng cơ năng, hình ảnh nội soi lỗ thủng, phân loại mức độ giảm thính lực trước mổ, đồng thời lượng hóa tỷ lệ liền kín màng nhĩ và mức độ hồi phục thính lực sau phẫu thuật 1 tháng và 3 tháng. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp bằng chứng khoa học khẳng định tính an toàn, hiệu quả vượt trội và khả năng bảo tồn giải phẫu tối đa của phương pháp vá nhĩ nội soi tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng sinh lý học thính giác và cơ học dẫn truyền âm thanh của tai giữa. Theo nguyên lý giải phẫu sinh lý, diện tích màng nhĩ lớn gấp 17 lần diện tích cửa sổ bầu dục, kết hợp cùng hệ thống đòn bẩy của chuỗi ba xương con gồm xương búa, xương đe và xương bàn đạp, tạo nên cơ chế khuếch đại áp lực âm thanh trước khi truyền vào ốc tai. Khi màng nhĩ bị thủng, không gian đệm không khí thể tích khoảng 2 cm3 trong tai giữa bị phá vỡ, làm giảm hiệu quả cộng lực của hai cửa sổ và gây nên tình trạng nghe kém dẫn truyền.

Khung lý thuyết phẫu thuật dựa trên kỹ thuật vá nhĩ Underlay qua nội soi kết hợp vật liệu ghép tự thân. Màng sụn nắp bình tai được lựa chọn nhờ đặc tính dẻo dai, độ dày đồng nhất khoảng 0,1 mm tương đương màng nhĩ thật, khả năng chống co rút tốt và tỷ lệ sống của mảnh ghép rất cao. Ống nội soi cứng với các góc nhìn 0 độ, 30 độ và 45 độ mang lại phẫu trường quan sát mở rộng, cho phép kiểm tra chi tiết các ngóc ngách hòm nhĩ và sự di động của chuỗi xương con mà không cần rạch rộng đường sau tai.

Hệ thống đánh giá cận lâm sàng áp dụng tiêu chuẩn đo thính lực đơn âm tại ngưỡng của Hiệp hội Nghe - Ngôn ngữ - Lời nói Hoa Kỳ ban hành năm 2015 và Tổ chức Y tế Thế giới cập nhật năm 2019. Mức độ cải thiện thính lực được định lượng thông qua khoảng cách khí - cốt đạo (ABG) và ngưỡng nghe trung bình đường khí (PTA) theo khuyến cáo của Viện Hàn lâm Tai Mũi Họng và Phẫu thuật Đầu Cổ Hoa Kỳ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang có theo dõi dọc tiến cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định theo công thức ước lượng một tỷ lệ với mức độ tin cậy 95%, sai số biên 0,05 và tỷ lệ thành công dự kiến đạt 97%, cho ra cỡ mẫu tối thiểu là 45 trường hợp; thực tế nghiên cứu đã thu dung được 71 bệnh nhân.

Phương pháp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng cho toàn bộ bệnh nhân từ 16 tuổi trở lên, được chẩn đoán viêm tai giữa mạn tính ổn định với thời gian tai khô sạch dịch trên 3 tháng, vòi nhĩ thông thoáng và khoảng cách khí - cốt đạo trước mổ dưới 30 dB. Các trường hợp thủng màng nhĩ do chấn thương cơ học cấp tính hoặc từng phẫu thuật tai cùng bên đều bị loại trừ nhằm hạn chế sai số can thiệp.

Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm thống kê SPSS phiên bản 20.0. Các biến định tính được trình bày dưới dạng tần số và tỷ lệ phần trăm, sử dụng kiểm định Chi-square để so sánh mối liên quan giữa đặc điểm lỗ thủng với khả năng liền màng nhĩ. Các biến định lượng như chỉ số PTA và ABG được phân tích qua giá trị trung bình cùng độ lệch chuẩn. Lý do lựa chọn mô hình phân tích này là đảm bảo kiểm định chính xác sự thay đổi thính lực có ý nghĩa thống kê giữa thời điểm trước mổ và sau mổ 3 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Về đặc điểm dịch tễ học, độ tuổi trung bình của nhóm đối tượng nghiên cứu là 44,27 ± 13,4 tuổi, trong đó lứa tuổi lao động từ 22 đến 55 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất với 77,5%, nhóm trên 55 tuổi chiếm 19,7% và nhóm từ 16 đến 22 tuổi chỉ chiếm 2,8%. Bệnh nhân nữ chiếm đa số với tỷ lệ 73,2% (52 trường hợp), cao gấp 2,7 lần so với bệnh nhân nam chiếm 26,8% (19 trường hợp). Phân bố địa dư cho thấy tỷ lệ bệnh nhân khu vực nông thôn chiếm 50,7% và thành thị chiếm 49,3%. Nghề nghiệp công nhân ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh cao nhất với 25,4% (18 trường hợp).

Về triệu chứng lâm sàng và tiền sử, có đến 97,2% bệnh nhân từng có tiền sử chảy dịch tai dai dẳng. Triệu chứng cơ năng lúc nhập viện phổ biến nhất là nghe kém chiếm 100% và ù tai chiếm trên 85% các trường hợp. Khám nội soi trước phẫu thuật ghi nhận lỗ thủng trung tâm và lỗ thủng ở các góc phần tư phía dưới chiếm đa số, phần lớn có kích thước nhỏ dưới 25% diện tích hoặc mức độ vừa từ 25% đến 50% diện tích màng nhĩ.

Về thính lực đồ trước phẫu thuật, dạng giảm thính lực dẫn truyền chiếm ưu thế tuyệt đối trên 87%, ngưỡng nghe trung bình PTA trước mổ đạt mức 39 dB đến 42 dB. Đánh giá sau phẫu thuật 1 tháng và 3 tháng ghi nhận tỷ lệ liền kín màng nhĩ thành công đạt trên 90%. Về mặt chức năng thính giác, khoảng cách khí - cốt đạo (ABG) sau 3 tháng phẫu thuật thu hẹp đáng kể, cải thiện trung bình từ 9 dB đến 12 dB so với trước phẫu thuật, giúp đa số bệnh nhân phục hồi sức nghe về mức bình thường hoặc giảm rất nhẹ.

Thảo luận kết quả

Tỷ lệ liền kín màng nhĩ trên 90% trong nghiên cứu này tương đồng và khẳng định tính nhất quán với nhiều công trình công bố trong nước và quốc tế. Cụ thể, nghiên cứu của Dương Hữu Nghị và cộng sự ghi nhận tỷ lệ thành công 95,8%, nghiên cứu của Nguyễn Thị Hương tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh đạt 88,5%, và công trình của Kuo cùng cộng sự trên 126 bệnh nhân đạt tỷ lệ thành công mảnh ghép 97,7%. Sự tương thích sinh học cao của màng sụn nắp bình tai kết hợp cùng thao tác làm tươi rìa lỗ thủng triệt để là yếu tố then chốt kích thích các tế bào biểu mô di chuyển và tái tạo toàn vẹn màng nhĩ.

Mức độ cải thiện thính lực sau 3 tháng với khoảng cách ABG thu hẹp từ 9 dB đến 12 dB phản ánh đúng cơ chế phục hồi hệ thống rung động tai giữa. Kết quả này hoàn toàn phù hợp với nghiên cứu của tác giả Kaya khi khoảng cách khí xương cải thiện 9,48 ± 5,23 dB ở nhóm mổ nội soi. Toàn bộ các dữ liệu so sánh trước và sau mổ được mô hình hóa rõ nét qua các bảng phân bố thính lực đồ đơn âm và biểu đồ tỷ lệ đóng kín màng nhĩ, minh chứng rằng kỹ thuật Underlay giúp giữ vững mảnh ghép, hạn chế tối đa nguy cơ dính hòm nhĩ hay hình thành cholesteatoma thứ phát.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng nội soi giúp phẫu trường được chiếu sáng trực tiếp và phóng đại rõ nét, cho phép bác sĩ phẫu thuật quan sát trọn vẹn chuỗi xương con và ngách sau mà không cần phá hủy cấu trúc xương chũm. Điều này giải thích tại sao thời gian phẫu thuật được rút ngắn, bệnh nhân ít đau sau mổ và thời gian phục hồi nhanh hơn đáng kể so với kỹ thuật mổ mở truyền thống.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng điều trị viêm tai giữa mạn tính và tối ưu hóa hiệu quả phẫu thuật vá nhĩ trong thực hành lâm sàng, các giải pháp cụ thể được đề xuất như sau:

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình phẫu thuật vá nhĩ Underlay qua nội soi bằng màng sụn nắp bình tai tại các cơ sở y tế tuyến tỉnh. Các bệnh viện đa khoa và chuyên khoa Tai Mũi Họng cần ban hành phác đồ kỹ thuật thống nhất, hướng tới mục tiêu duy trì tỷ lệ liền màng nhĩ trên 95% và rút ngắn thời gian phẫu thuật trung bình xuống dưới 45 phút cho mỗi ca bệnh trong giai đoạn 2024 - 2025.

Thứ hai, triển khai chương trình sàng lọc và đo thính lực định kỳ tại tuyến y tế cơ sở. Trung tâm y tế các quận, huyện cần trang bị máy đo thính lực đơn âm tại ngưỡng và tăng cường đào tạo kỹ năng khám nội soi tai cho bác sĩ đa khoa. Mục tiêu là phát hiện sớm trên 80% trường hợp thủng nhĩ mạn tính ngay từ giai đoạn viêm ổn định, ngăn ngừa biến chứng xơ cứng chuỗi xương con trong lộ trình hàng quý từ năm 2024.

Thứ ba, mở rộng các khóa đào tạo chuyển giao kỹ thuật vi phẫu nội soi tai. Bộ môn Tai Mũi Họng thuộc các trường Đại học Y Dược Cần Thơ, Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội cần phối hợp tổ chức các khóa tập huấn thực hành lâm sàng liên tục trong thời gian 24 tháng tới, đảm bảo 100% phẫu thuật viên trẻ nắm vững kỹ thuật bóc tách vạt da ống tai, xử lý bờ lỗ thủng và đặt mảnh ghép an toàn.

Thứ tư, thiết lập hệ thống theo dõi và chăm sóc hậu phẫu đa mốc thời gian. Bác sĩ điều trị và điều dưỡng chuyên khoa cần giám sát chặt chẽ tình trạng ống tai của người bệnh tại các mốc 7 ngày, 14 ngày, 1 tháng và 3 tháng sau mổ. Việc quản lý tốt miếng xốp cầm máu Spongel và sử dụng dung dịch nhỏ tai kháng khuẩn hợp lý sẽ giúp kéo giảm tỷ lệ nhiễm trùng tái phát xuống dưới mức 2%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp khối lượng dữ liệu lâm sàng giá trị, phù hợp làm tài liệu tham khảo chuyên sâu cho các nhóm đối tượng sau:

Bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng và phẫu thuật viên tạo hình tai: Tài liệu cung cấp hướng dẫn chi tiết từng bước can thiệp vi phẫu, từ đường rạch da ống tai, cách bóc tách lấy màng sụn nắp bình tai, kỹ thuật làm tươi rìa lỗ thủng đến phương pháp cố định mảnh ghép Underlay, hỗ trợ nâng cao tay nghề và tỷ lệ thành công trong điều trị thực tế.

Học viên sau đại học, bác sĩ nội trú và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tai Mũi Họng: Luận văn là hình mẫu chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu lâm sàng cắt ngang, cách thức thu thập số liệu thính lực học, phương pháp phân tích thống kê y học bằng phần mềm SPSS 20.0 và cách biện luận kết quả dựa trên các tiêu chuẩn ASHA và WHO.

Ban giám đốc bệnh viện và các nhà quản lý y tế: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tính ưu việt của kỹ thuật mổ nội soi ít xâm lấn, giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định đầu tư hệ thống trang thiết bị nội soi độ phân giải cao và xây dựng định mức chi phí điều trị hợp lý cho người bệnh.

Kỹ thuật viên thính học và điều dưỡng chuyên khoa chăm sóc ngoại khoa: Nắm bắt quy trình đo thính lực đơn âm tại ngưỡng trước và sau mổ, quy chuẩn theo dõi mảnh ghép qua nội soi và hướng dẫn chăm sóc ống tai sau phẫu thuật giúp bệnh nhân nhanh chóng hồi phục.

Câu hỏi thường gặp

Phẫu thuật vá nhĩ bằng nội soi có ưu điểm gì vượt trội so với phẫu thuật qua kính hiển vi truyền thống? Phẫu thuật nội soi mang lại góc nhìn rộng và đa chiều với các ống soi 0 độ, 30 độ và 45 độ, giúp quan sát rõ mọi ngóc ngách hòm nhĩ mà không cần rạch rộng da sau tai hay khoan xương chũm. Phương pháp này giảm thiểu xâm lấn, rút ngắn thời gian phẫu thuật, giảm đau đớn hậu phẫu và giúp bệnh nhân hồi phục nhanh chóng với tỷ lệ liền nhĩ trên 90%.

Tại sao màng sụn nắp bình tai lại được ưu tiên lựa chọn làm vật liệu ghép màng nhĩ? Màng sụn nắp bình tai là vật liệu tự thân có độ dẻo dai cao, sức căng bề mặt tốt và độ dày lý tưởng khoảng 0,1 mm tương đương màng nhĩ sinh lý. Mảnh ghép này có khả năng nuôi dưỡng thẩm thấu nhanh, chống co rút vượt trội và không gây phản ứng thải ghép, từ đó đảm bảo tỷ lệ liền màng nhĩ thành công rất cao.

Mức độ cải thiện sức nghe sau phẫu thuật 3 tháng diễn ra như thế nào? Sau 3 tháng phẫu thuật, khi màng nhĩ đã lành kín và khoang hòm nhĩ ổn định thông khí, khoảng cách khí - cốt đạo (ABG) của bệnh nhân được thu hẹp trung bình từ 9 dB đến 12 dB. Đa số bệnh nhân phục hồi ngưỡng nghe trung bình về mức bình thường hoặc giảm rất nhẹ, giảm rõ rệt triệu chứng ù tai và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bệnh nhân cần đáp ứng những tiêu chuẩn nào để được chỉ định vá nhĩ đơn thuần? Bệnh nhân cần thỏa mãn các điều kiện gồm: tình trạng viêm tai giữa đã ổn định với tai khô sạch hoàn toàn tối thiểu 3 tháng, chức năng vòi nhĩ thông thoáng tốt, chuỗi xương con còn nguyên vẹn di động và mức độ giảm thính lực chủ yếu là dẫn truyền với khoảng cách khí - cốt đạo trước mổ dưới 30 dB.

Những yếu tố nào quyết định sự thành bại của quá trình liền màng nhĩ sau mổ? Các yếu tố quyết định bao gồm: kỹ thuật làm tươi triệt để chuỗi viền xơ bờ lỗ thủng, việc đặt và cố định mảnh ghép màng sụn đúng kỹ thuật Underlay sát mặt trong màng nhĩ, tình trạng thông khí tốt của vòi nhĩ và sự tuân thủ chế độ chăm sóc giữ khô ống tai tuyệt đối của bệnh nhân trong 3 tháng đầu hậu phẫu.

Kết luận

• Công trình đã làm sáng tỏ bức tranh dịch tễ và lâm sàng của viêm tai giữa mạn tính thủng nhĩ tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long với độ tuổi trung bình 44,27 tuổi, nữ giới chiếm 73,2% và 100% bệnh nhân có biểu hiện suy giảm thính lực.
• Khẳng định kỹ thuật vá nhĩ đơn thuần qua nội soi bằng màng sụn nắp bình tai theo phương pháp Underlay đạt hiệu quả giải phẫu vượt trội với tỷ lệ liền kín màng nhĩ đạt trên 90% sau 3 tháng theo dõi.
• Phục hồi chức năng thính giác ấn tượng khi thu hẹp khoảng cách khí - cốt đạo trung bình từ 9 dB đến 12 dB, giúp cải thiện rõ rệt khả năng giao tiếp và sinh hoạt hàng ngày của người bệnh.
• Đóng góp nguồn dữ liệu khoa học tin cậy cho chuyên ngành Tai Mũi Họng, thúc đẩy việc mở rộng ứng dụng phẫu thuật nội soi ít xâm lấn tại các bệnh viện tuyến tỉnh và cơ sở đào tạo y khoa.
• Định hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung theo dõi dài hạn trên 12 tháng để đánh giá độ bền của màng nhĩ tái tạo, đồng thời các phẫu thuật viên cần áp dụng ngay quy trình kỹ thuật chuẩn hóa này vào thực tế lâm sàng để nâng cao hiệu quả điều trị cho người bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Sơ lược giải phẫu và sinh lý tai giữa Tai vừa là cơ quan thính giác, vừa là cơ quan điều chỉnh thăng bằng cho cơ thể, bao gồm: tai ngoài, tai giữa và tai trong. Khoang tai giữa bao gồm một hệ thống thông khí rộng rãi được thông khí bởi vòi tai [14]. Tai giữa gồm: vòi tai, hòm tai giữa, khối xương chũm [8].

Tai giữa có nhiệm vụ dẫn truyền và điều chỉnh âm thanh từ màng nhĩ đến tai trong [15]. Lối vào xương chũm Ống bán khuyên Xương búa Xương đe Tiền đình Xương bàn đạp Dây TK tiền đình Dây TK ốc tai Màng nhĩ Ốc tai Cửa sổ bầu dục Vòi tai Tĩnh mạch cảnh trong Cửa sổ tròn Hình 1. Giải phẫu tai giữa (Nguồn: Atlas of Middle Ear Surgery, 2016, [32]) 1. Vòi tai Vòi tai là một ống sụn - xương nhỏ nối liền hòm nhĩ với thành bên vòm mũi họng, dài khoảng 35mm đi từ trên xuống dưới, từ sau ra trước, đi từ hòm nhĩ đổ vào thành bên họng bằng loa vòi [20].

Gồm 2 đoạn: gồm một phần sụn (2/3) treo từ nền sọ và một phần xương (1/3), hai đầu vòi tai thì rộng nhưng chỗ nối của 2 đoạn thì hẹp và được gọi là 4 eo vòi, eo là nơi dễ bị tắc do viêm vòi tai [14]. Lỗ vòi phía dưới luôn đóng kín do 2 thành sụn khép lại, mở ra khi cơ bao màn hầu co lại (khi nuốt), quanh lỗ vòi có tổ chức lympho vòi [14], [20]. Chức năng của vòi nhĩ [20], [23]: − Chức năng thông khí: Thông khí tai giữa với hầu làm cân bằng áp lực thông khí tai giữa và bên ngoài, đổi mới và bù lại lượng oxy đã bị hấp thụ ở tai giữa thông qua chức năng đóng mở loa vòi. − Dẫn lưu và làm sạch các chất dịch tiết từ tai giữa xuống mũi họng nhờ hệ thống niêm dịch – lông chuyển của niêm mạc hòm nhĩ và vòi.

− Chức năng bảo vệ: Chống áp lực âm trong tai giữa và chống trào ngược chất xuất tiết từ vòm mũi họng. Vòi nhĩ thông là một điều kiện đảm bảo cho tai nghe tốt, nếu tắc vòi nhĩ sẽ gây giảm áp lực trong hòm nhĩ, ứ đọng chất tiết gây viêm tai giữa. Việc đánh giá các chức năng này của vòi nhĩ là rất có lợi để ta hiểu được sinh lý bình thường và tình trạng bệnh của vòi nhĩ cũng như để chẩn đoán và điều trị các bệnh tai giữa. Hòm nhĩ Đây là phần trung tâm quan trọng của tai giữa, là khoảng trống chứa không khí nằm trong xương thái dương [14].

Hòm nhĩ giống như một cái trống hình dẹp có 6 thành, bao gồm chuỗi xương con, cơ búa, cơ bàn đạp, các dây chằng treo xương, mạng mạch máu, thần kinh phân bố ở niêm mạc [38]. Các thành của hòm nhĩ: − Thành trên: ngăn cách hòm nhĩ với hố não giữa, liên quan với màng não và não. Đây là nơi lan truyền nhiễm trùng trực tiếp từ hòm tai giữa vào hộp sọ, gây nên các biến chứng như viêm màng não, áp – xe não… [46]. − Thành dưới: thuộc tầng hạ nhĩ, sâu độ 2mm, chiều ngang rất hẹp có liên quan với thành động, tĩnh mạch (TM) cảnh [14].

5 − Thành trong (là thành mê đạo): ngăn cách tai giữa và tai trong, cũng là thành ngoài của vỏ mê đạo tai: + Ở gần trung tâm thành này có phần lồi ra ngoài gọi là ụ nhô, có những rãnh nhỏ gọi là rãnh ụ nhô, cho các nhánh của đám rối nhĩ thuộc thần kinh nhĩ, nhánh của thần kinh lưỡi hầu nằm. Ở phía trên sau ụ nhô có cửa sổ bầu dục để bàn của xương bàn đạp lắp vào, liên quan đến tiền đình tai trong.