I. Tổng quan nghiên cứu tạo hình mũi khe hở môi bằng sụn
Khe hở môi một bên là dị tật bẩm sinh phổ biến tại Việt Nam. Bệnh nhân thường trải qua phẫu thuật tạo hình môi từ nhỏ. Tuy nhiên, biến dạng mũi vẫn tồn tại sau phẫu thuật. Mũi bên khe hở thường ngắn, cánh mũi xệ, đỉnh mũi mất cân xứng. Nguyễn Đình Chương thực hiện luận án tiến sĩ năm 2022 tại Đại học Y Dược TP.HCM. Nghiên cứu đánh giá kết quả tạo hình mũi bằng vạt sụn da kết hợp mảnh ghép sụn vách ngăn. Đây là công trình đầu tiên tại Việt Nam áp dụng kỹ thuật kết hợp này. Phương pháp giúp tái tạo khung nâng đỡ cánh mũi hiệu quả. Nghiên cứu mở ra hướng điều trị mới cho bệnh nhân biến dạng mũi sau phẫu thuật khe hở môi.
1.1. Giải phẫu và sinh lý mũi trong khe hở môi
1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước về biến dạng mũi khe hở
II. Phân tích biến dạng mũi ở bệnh nhân khe hở môi một bên
Biến dạng mũi trong khe hở môi một bên rất đa dạng. Các biến dạng liên quan đến cả phần mềm và khung sụn nâng đỡ. Phần mềm mũi bên khe hở thường thiếu mô, da cánh mũi dày và cứng. Tiểu trụ mũi ngắn và vẹo sang bên lành. Cánh mũi bên khe hở xệ xuống, rộng hơn và lệch ra ngoài. Khung sụn cánh mũi bên dưới bị biến dạng rõ rệt. Trụ trong ngắn, trụ ngoài dài và cong lõm. Sụn vách ngăn bị vẹo, phần sau lệch sang bên khe hở. Van mũi ngoài bị hẹp do thiếu khung nâng đỡ. Tình trạng này gây tắc nghẽn đường thở nghiêm trọng. Biến dạng đỉnh mũi thể hiện sự mất cân xứng rõ ràng giữa hai bên. Các nghiên cứu chỉ ra mức độ biến dạng phụ thuộc vào phẫu thuật tạo hình môi ban đầu.
2.1. Các loại biến dạng phần mềm mũi
2.2. Biến dạng khung sụn và xương mũi
III. Phương pháp tạo hình mũi bằng vạt sụn da và sụn vách ngăn
Nguyễn Đình Chương đề xuất kỹ thuật kết hợp vạt sụn da và mảnh ghép sụn vách ngăn. Kỹ thuật này giải quyết đồng thời nhiều biến dạng phức tạp. Vạt sụn da được lấy từ vùng cánh mũi bên khe hở. Vạt này gồm da, tổ chức dưới da và sụn cánh mũi bên dưới. Vạt được luân chuyển để che phủ khuyết hổng và tạo hình cánh mũi. Mảnh ghép sụn vách ngăn đóng vai trò kéo dài và mở rộng khung nâng đỡ. Mảnh ghép thanh chống tiểu trụ giúp dựng thẳng và kéo dài tiểu trụ. Mảnh ghép kéo dài vách ngăn tạo điểm neo vững chắc. Mảnh ghép mở rộng vách ngăn nâng cao sống mũi và cải thiện góc mũi - trán. Toàn bộ quy trình thực hiện qua đường mổ kín. Phương pháp này hạn chế sẹo bề mặt và bảo tồn cấu trúc tự nhiên.
3.1. Kỹ thuật lấy và luân chuyển vạt sụn da
3.2. Các loại mảnh ghép sụn vách ngăn sử dụng
IV. Kết quả và ứng dụng lâm sàng nghiên cứu Nguyễn Đình Chương
Nghiên cứu của Nguyễn Đình Chương cho kết quả khả quan trên lâm sàng. Biến dạng mũi được cải thiện rõ rệt sau phẫu thuật. Chiều cao mũi tăng, góc mũi - trán và góc mũi - môi đạt giá trị gần bình thường. Cánh mũi bên khe hở được nâng lên và cân xứng với bên lành. Tiểu trụ mũi thẳng và kéo dài đúng vị trí. Lỗ mũi hai bên có hình dạng tương đối đều. Chức năng hô hấp được cải thiện đáng kể qua đánh giá thang điểm NOSE. Bệnh nhân hài lòng với kết quả thẩm mỹ qua thang điểm ROE. Tỷ lệ biến chứng thấp, chủ yếu là phù nề nhẹ và tự hết. Kết quả nghiên cứu chứng minh tính khả thi của kỹ thuật kết hợp. Phương pháp này có thể áp dụng rộng rãi tại các trung tâm phẫu thuật tạo hình.
