Chương 1: Một số vẫn đề lý luận v xác định đương sự trong vụ án dân. Chương2: Thực tiễn xác định đương sự tại Toa án nhân dân thành phổ Hà Nội va các kiến nghỉ. Chương NHUNG VAN DE CHUNG VE BUONG SỰ TRONG VỤ ÁN DÂN SU 1 Chai niệm, đặc điểm, vai trò cửa đương sự trong vụ án dân sự LLL Khái niệm xác định đương sự trong vụ âm din sie ‘Duong sự tách nghĩa ra thi : “ đương ” tức là đang hiện hữu, tinh trang đang điển ra, dang tái dién, đã bắt dau vả chưa kết thúc, “su” la sự vật, sự việc, một điều gi đó trong cuộc sống được gọi chung la sự, mọi sự. Cụ thể, đương sự được định nghĩa trong Từ điển Hán Việt 1a “có liên quan trực tiếp đến một việc 1 hiểu chung chung là “người là đối tương trực tiếp của một việc đang được giải quyết" Vậy, đương sự là những người "đương" - dang liên quan trực tiếp trong một vụ việc phát sinh từ trong cuộc sống hang ngay đang được giãi quyết, dang được đưa ra xử lý.
Đương sự nói chung là đương sự trong vụ việc dân sự. Vu việc dân sự ‘bao gém vụ án dân sự và việc dân sự. Duong sự trong vu việc bao gồm đương sử trong vụ án dân sự và đương sự trong vụ việc dân sự BLTIDS 2015 với nhiều quy định mới, trong đó bao gồm quy định cụ thể về đương sự trong vụ việc dân sự và đương sự trong vu án dân su. Tuy nhiên, trong pham vi nghiên cứu, luôn văn chi tâp trùng nghiên cứu các vẫn dé vẻ lý thuyết, pháp luật và áp dụng quy đính pháp luật về đương sự trong vụ án dân sự.
Theo đó, vụ án dân sự 1a những việc phát sinh tai Tòa án do các đương sử khỏi kiện để yêu cầu Tòa án bão vệ quyển, lợi ich hợp pháp của minh, lợi ích công công, lợi ích của Nhà nước hay quyền, lợi ích hop pháp của người khác đang bị tranh chấp. Theo quy định của BLTTDS 2015. “Duong s trong vụ đn dân sự là cơ quan 16 chức, cả nhân bao gỗm nguyên đơn, bị đơn, người cô quyển lợi — ‘ait đện ng Việt NguyŠn Nir ¥, 2008, Nob Đạihọc Quốc gia thành hổ Hồ Chi Minh, 572 nghĩa vụ liên quan"3. Mặc da, BLTTDS 2015 sắp xếp lại vị trí cho chủ thể là cá nhân lên trước nhưng về nội dung không có thay đổi gi.
Như vậy, đương. sự trong vụ án dân sự kha phong phú, đa dang, đó la“ người" - ma người nay không phai chỉ la một cá thể người đơn nhất ma còn có thé lá chủthể khác là cơ quan, tổ chức như. hô gia đình, tổ hợp tac, pháp nhân, trong đó bao gồm: nguyên đơn, bị đơn, người có quyền loi, nghĩa vụ liên quan, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu câu độc lêp. Trong đó, nguyên đơn trong VADS lả người khởi kiện, người được cơ quan, tổ chức, cá nhân khác quy định khởi kiện để yêu cầu TA giải quyết VADS.
Bị đơn trong VADS la người ‘bj nguyên đơn khởi kiện hod bi cơ quan, tổ chức, cá nhân khác khởi kiện để yên câu TA giải quyết VADS. Người có quyển lợi, ngiĩa vụ liên quan trong VADS là người tuy không khởi kiện, không bi kiện nhưng việc giải quyết 'VADS có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ. Những người nay có thé tự mình để nghị hoặc các đương sự khác để nghị và được TA chấp nhân đưa vào tham gia tổ tung. Trưởng hop không được các đương sự khác để nghỉ tham gia vào qua trinh tổ tụng nhưng việc giãi quyết VADS có liên quan đến họ thì TA sẽ trực tiếp dua họ tham gia tố tụng với tư cách là người có quyên, ngiữa vụ liên quan Chủ thé trong các mỗi quan hệ này khi là đương sự thường la chủ thể độc lập.
Đây cũng chính là mục đích để chúng ta ác định các mỗi quan hệ x hội nay là nhằm sác định đúng đương sự. Vì đương sự được sác định trong mỗi quan hệ cia quá trình giải quyết vụ án dân sự, quan hệ phat sinh từ vụ án đó (như là quan hệ cha con được kết luận từ kết quả giám định, ma giám đính. nảy có thé chỉ là chứng cứ để giải quyết vụ việc). Để không bö sót đương sự.
trong vụ án thi việc xác định đúng, đủ các mỗi quan hệ cần được giải quyết và các mỗi quan hệ liên quan đến vu án cẩn giải quyết là rất quan trong. Một vụ Thuần 1 Du 68, BLTTD Smữm 2015 10 án có thể có nhiễu môi quan hệ dẫn tới có nhiều đương sự tham gia tô tụng, nhưng cũng có những vụ án chỉ có mối quan hệ giữa hai bên đương sự lả nguyên đơn, bi đơn, thì TA chỉ xác định hai đương sự đó. Về việc đưa khái niém đương sự, theo TS. Nguyễn Triểu Dương “đương sự trong một vu việc là cá nhân, pháp nhân hoặc các chủthể khác tham gia vao qua trình giải quyết vụ việc vì có quyên, lợi ích liên quan đến.
việc giải quyết vu việc"*. Quan điểm nay đã thể hiện đúng bản chất về chế định đương sự. Trên tinh thân đó, cũng theo TS. Nguyễn Triéu Dương, khái siệm đương sự trong tổ tung dân sự được hiểu như sau: “đương sự trong tổ.
tụng dân sự là cá nhân, pháp nhân hoặc các chủ thể khác có quyên, lợi ích tranh chấp hoặc cần phải xác định tham gia vao quá trình TA giải quyết vụ việc dân sự để bão vệ quyền vả lợi ich hợp pháp của mình", ‘Tham khảo các quan điểm khác nhau vẻ đương sự Cuỗn Black's Law Dictionnary thi đương sự là “nngudt đưa ra hoặc chồng lại người đưa ra việc ®iện"Š Còn theo Từ điển Luật học năm 1999, đương sự được hiểu la “người có quyền, nghĩa vụ được giải quyét trong một khiếu nại hoặc một vu an”? Còn đương sự theo quan điểm của Tử điển Luật học của Viện Nghiên cứu. khoa học pháp lý thi: “Cá nhân, pháp nhân tham gia TTDS với từ cách là nguyên đơn hoặc bi đơn, hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Đương, sự là một trong các nhóm người them gia TTDS tai TAND trong các vụ kiện vẻ dân sự, kinh doanh, thương mai, hôn nhân gia đình và lao động Những người tham gia TTDS đó bao gồm đương sự, người đại điện cho đương su, 4 TS Nguẫn Tiêu Đương, Đương s rong Tổng dẫn sự- Mớtsổvẫn dễ ý hộn vì dục tổn, bản đa tỹng£ Đhthọc Laie Nội s9 ˆ TS Nguyễn Tafa Dương, Duong nương Té tng dân sự- Một số vẫn để bản vì me tấn, Luân in tiẫns£Đạthọc Luit Nội 1 ˆ By A Guna , ST Bại MS, Black's Lạy Dctornsy, 515 ‘edn Luthar, 999,108,tang lốc " người bão về quyển lơi cia đương sự, cơ quan nha nước,tổ chức xã hội khởi kiện vì lợi ích chung, VKS, người lam chứng, người phiên dịch "Š Nhìn chung, dù có nhiều cách định nghĩa khác nhau về đương sự, nhưng các quan điểm trên déu thống nhất xác định đương sự là những người tham gia vào qua tình giãi quyết VADS vi có quyển, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết VADS gồm: nguyên đơn, bi đơn, người có quyên lợi và nghĩa vụ liên quan 'Tổ tung được xem là "việc kiện cáo trước toà an”. Vụ án dân sự là các tranh chấp giữa các đương sw nãy sinh trong lĩnh vực dân sự, hôn nhân gia đính, kinh doanh, thương mai, lao đông va các quan hệ khác trong đời sing xã hội. Theo quy đính của BLTTDS năm 2015, cá nhân, cơ quan, tổ chức được tự mình đứng ra khởi kiện hoặc thông qua người đại diện hợp pháp để khối kiện nhằm bao vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức đó Đương sử là chủ thé của quan hệ pháp luật dân sự Chính vì phạm vi rộng của các Ĩĩnh vực luật dân sự dẫn tới chủ thé của các QHPL dân sự cling ‘v6 cùng đa dạng, Chủ thể ngoài cá nhân thi còn có tổ chức.
Tổ chức bao gồm. tỗ chức công pháp hay tư pháp lả phụ thuộc vào đặc trưng của mỗi hệ thông, nay. Như vậy cá nhân, tổ chức đều có thé la đương sự trong vụ án dân sự. Vou án dân sự là những việc phát sinh tại TA do các đương sự khởi kiện để yêu cau TA bảo vệ quyên, lợi ich hợp pháp của mình, lợi ich công cộng, Tợi ích nha nước hay quyền va lợi ich hợp pháp của người khác đang bi tranh chap.
Vì thé, đương sự trong TTDS có thé la cá nhân, pháp nhân va các chủ. thể khác tham gia quá tình TA giải quyết vụ VADS, nên đương sự trong 'VADS là cá nhân, pháp nhân va các chủ thể khác tham gia vào VADS. 5 nen Lo học, Vii gin ca Khoa họ nhấp ý, Bồ nephip đồ, No Nephi, Bì Nột ® Từ điện từ và agit Hen Việt Nguyễn Lân 2003, Neto Van học, Ha Nội rốg ‘Moi chủ thể của QHPL déu có thể là đương sự trong các quan hệ TTDS. Nhưng để các chủ thé là đương sự, thi yêu tố dau tiên là phải có việc.
khởi kiện VADS. Xung đột quyển và lợi ích chính là động cơ của các tranh chap. Khi tranh chấp quyên, lợi ích diễn ra vả dẫn tới việc khởi kiện, các chủ. thể của QHPL hình thành nên đương sự trong VADS bao gầm các chủ thể tranh chấp vả cả các chủ thé có quyên va lợi ích liên quan.
Trong các VADS có một số người tham gia tô tụng có quyển lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án dân sự tham gia với mục đích bảo về quyển, lợi ích ‘hop pháp của mình, tuy nhiên, trong một số trường hợp họ tham gia tổ tung không có quyên, lợi ich liên qua đến VADS nhưng lại tham gia tổ tung để bảo vệ lợi ích công công, lợi ich của Nha nước trong lĩnh vực được tham gia phụ trảch Những chủ thể là đương sự này có thé cả nhân, cơ quan hay tổ chức (có tự cách pháp nhân hay không có tư cách pháp nhân) Đương sự họ tham gia VADS để bao vệ quyển, lợi ích của chính họ. ‘Nhung muốn tham gia vào VADS thì mỗi chủ thể phải có một tư cách pháp lí Chủ thé muôn trở thành đương sự thì phải có tư cách. Tir đây, có thể đưa ra một trong những diéu kiện để chủ thể 1a đương sự la tham gia vào VADS để ảo vé quyển, lợi ich hợp pháp của mảnh Từ những phân tích trên, có thể hiểu đương sự trong VADS như sau: “Đương sự trong VADS ia cá nhân, cơ quan, tổ chức bao gồm nguyên đơn, bi don, người cô quyền lợi, ngiữa vu liên quan.