Luận án tiến sĩ luật học: Bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

Luận án tiến sĩ luật học phân tích bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng góp tri thức mới

Chuyên ngành

Luật Hình Sự

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận án tiến sĩ luật học

2020

252
0
0

Phí lưu trữ

55 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI CỦA BỊ CAN TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ

1.1. Khái niệm niêm bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

1.2. Ý nghĩa của việc bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

1.3. Cơ sở của việc bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

1.4. Những yếu tố ảnh hưởng đến bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

1.5. Kết luận Chương 1

2. CHƯƠNG 2: PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ BẢO ĐẢM QUYỀN CON NGƯỜI CỦA BỊ CAN TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ

2.1. Quy định của pháp luật tố tụng hình sự về nguyên tắc bảo đảm quyền con người của bị can

2.2. Quy định của pháp luật tố tụng hình sự về quyền của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

2.3. Quy định của pháp luật tố tụng hình sự về nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trong việc bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

2.4. Quy định của pháp luật tố tụng hành sự về trình tự thi hành điều tra vụ án nhằm bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

2.5. Quy định của pháp luật tố tụng hình sự về giám sát việc thực thi quyền con người trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

2.6. Kết luận Chương 2

3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN VÀ CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG BẢO ĐẢM BỊ CAN TRONG GIAI ĐOẠN QUYỀN CON NGƯỜI CỦA ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ

3.1. Thực tiễn bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

3.2. Các yêu cầu đặt ra đối với việc bảo đảm quyền con người của bị can trong tình hình mới

3.3. Một số giải pháp tăng cường bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự

3.4. Kết luận Chương 3

KẾT LUẬN

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Luận án 'Bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự' tập trung vào việc phân tích và đánh giá các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến quyền con người của bị can trong quá trình điều tra hình sự. Việc bảo đảm quyền lợi của bị can không chỉ là một yêu cầu pháp lý mà còn là một vấn đề nhân đạo, thể hiện sự tôn trọng đối với nhân phẩm và quyền lợi của con người. Luận án chỉ ra rằng, trong bối cảnh vụ án hình sự, quyền con người của bị can thường bị xâm phạm, dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho cá nhân và xã hội. Đặc biệt, việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế trong giai đoạn điều tra cần phải tuân thủ nguyên tắc công lýnhân đạo.

1.1. Ý nghĩa của việc bảo đảm quyền con người

Bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra không chỉ là nghĩa vụ của nhà nước mà còn là một yếu tố quan trọng trong việc xây dựng một hệ thống tư pháp công bằng và minh bạch. Quyền được xét xử công bằng, quyền được bảo vệ danh dự và nhân phẩm là những quyền cơ bản mà mọi cá nhân, đặc biệt là bị can, cần được tôn trọng. Luận án nhấn mạnh rằng, việc bảo vệ quyền con người trong giai đoạn điều tra không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của cá nhân mà còn góp phần nâng cao uy tín của hệ thống pháp luật và cơ quan điều tra.

II. Pháp luật tổ tụng hình sự Việt Nam về bảo đảm quyền con người của bị can

Luận án phân tích các quy định của pháp luật tổ tụng hình sự Việt Nam liên quan đến việc bảo đảm quyền con người của bị can. Các quy định này được xây dựng dựa trên các nguyên tắc cơ bản của nhân quyền quốc tế, nhằm đảm bảo rằng mọi bị can đều có quyền được bảo vệ và không bị xâm phạm quyền lợi trong quá trình điều tra hình sự. Luận án chỉ ra rằng, mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong việc quy định quyền lợi của bị can, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong việc thực thi các quyền này. Cụ thể, một số quyền như quyền được thông tin, quyền được trợ giúp pháp lý vẫn chưa được thực hiện đầy đủ.

2.1. Quy định về quyền của bị can trong giai đoạn điều tra

Các quy định pháp luật hiện hành đã xác định rõ quyền của bị can trong giai đoạn điều tra hình sự. Điều này bao gồm quyền được thông báo về quyền lợi của mình, quyền được bào chữa, và quyền không bị ép cung. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều bị can vẫn chưa được thông tin đầy đủ về các quyền này, dẫn đến việc họ không thể thực hiện quyền lợi của mình một cách hiệu quả. Luận án nhấn mạnh rằng, việc nâng cao nhận thức về quyền lợi của bị can là rất cần thiết để đảm bảo rằng họ có thể bảo vệ quyền lợi của mình trong quá trình điều tra.

III. Thực tiễn và các giải pháp tăng cường bảo đảm quyền con người của bị can

Luận án đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra hình sự. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện quy trình điều tra, nâng cao năng lực cho các cơ quan điều tra, và tăng cường giám sát từ các tổ chức xã hội. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ thông tin trong việc lưu trữ và quản lý hồ sơ điều tra có thể giúp nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của các cơ quan chức năng. Luận án cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo cán bộ điều tra về quyền con người, nhằm đảm bảo rằng họ có thể thực hiện nhiệm vụ của mình một cách nhân đạo và tôn trọng quyền lợi của bị can.

3.1. Các yêu cầu đặt ra đối với việc bảo đảm quyền con người

Để bảo đảm quyền con người của bị can, cần có một hệ thống pháp luật rõ ràng và minh bạch, cùng với sự cam kết mạnh mẽ từ phía các cơ quan chức năng. Việc thực hiện các quy định pháp luật về quyền lợi của bị can cần được giám sát chặt chẽ để đảm bảo rằng không có sự xâm phạm nào xảy ra. Luận án cũng đề xuất việc thành lập các cơ chế giám sát độc lập, nhằm đảm bảo rằng quyền lợi của bị can được bảo vệ một cách hiệu quả trong suốt quá trình điều tra hình sự.

06/02/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 85 Chương? PHÁP LUẬT TO TUNG HINH SU VIET NAM. 86 VỀ BAO DAM QUYEN CON NGƯỜI CUA BI CAN TRONG GIAI DOAN DIEU TRA VU ÁN HINH SU Quy dinh cite pháp luật tổ tạng hình ar vỀ nguyên tắc tổ tung bảo 86 dim quyền cơn người cia bị can Quy dinh của pháp luật tổ tạng hình ar về quyền của bi can trong 98 gti doen điều tra vụ án hình mr Quy đính của pháp luật tổ tụng hình sự về nhiệm vụ, quyền hạn của 107 cơ quancó thâm quyền tiền hành tổ tng người có thâm quyén tên hành tổ ting nhim bảo dim quyền cơn nguời cis bị căn trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự Quy định của pháp luật tổ tung hành sự vé tình tự thi tue đều tra ut nhằm bio dim quyén eon người của bị can trong giai đoạn đều tra Vụ án hình sự Quy nh của pháp luật tổ tung hình nợ về giám sit việc thục thi 19 quyền con người rong gì đoạn đều tra vụ án inh sự Kết luận Chương2 tại Chương 3 THUC TIẾN VÀ CÁC GIẢI PHÁP TANG CƯỜNG BẢO DAM BỊ CAN TRÔNG GIẢI ĐOẠN QUYỀN CON NGƯỜI CỦA ĐIÊU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ 31 Thực tấn bảo dim quyển con người cũa bi can rong gi đoạn đu tra vụ án nh sơ 32 Các yêu cầu đặt ra đối vái vite bảo dim quyễn con người của bỉ can trong tình nh mới 33 Một số giải pháp tăng cường bio dim quyền con nguời của bí can trong giả đoạn đều tra vụ án nh sơ luận Chương 3 KẾT LUẬN DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HOC CỦA TÁC GIÁ. CO LIÊN QUAN DEN ĐỀ TÀI LUẬN AN ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BO DANH MỤC TAI LIEU THAM KHẢO. PHU LỤC MỞBÀU 1.Tính cấp thiét cia hận án Quyển con người là một giá tủ thiêng ling và vĩnh cổu cde nhân loại Nó hiện hữu trong nhiều finh vục của đời sống xã hội trong đó cố lỉnh vue TTHS TTHS là một nh vực rt nhạy cảm với kh năng xâm phạm dén quyén con người trong quả tình tin hành đu tra, truy tổ, xất sở các VAHS.

Các hoạt động TTHS eng dim tính quyền hục nhà nước thể hiện sức manh cưỡng chỗ cũa aha nước có thể din đến xâm pham quyền cơ bản của cơn nguời như quyền sống, quyển hr do của cá nhân, để lại hậu quả nghiêm trọng Trong TTHS, người bi buộc tôi thuộc nhóm đối tượng luôn được quan tâm đặc biệt bởi lế trong tương quan với hệ thống từ pháp của nhà nước, đổi tượng trên luôn được nhấn nhân thuộc nhóm yéu thé, Do đó, quyén cơn người của họ là mốt giá bị xã hội nhất đnh cằn được tr tiên bio về Có thể nó bão đâm quyền con người của người bị bude téi la chỉ số phân ánh tính, dân chủ, nhân đạo của luật TTHS. Bị can la một trong số người bi buộc tôi, tham. gia vào gsi đoạn đu tr, truy tổ, xi xữ sơ thẩm, Giai doen đầu tralà giai đoạn mã khả năng và nhờ cầu áp đụng các biện pháp cưỡng chế là phd bién đồng thời tinh tranh tang git các bên con han chế. Vì viy, bảo dim quyền con người cia bi can trong giai đoạn diéu tra V AHS là vẫn để quan trọng thit yêu.

Trên thé gói, vẫn để quyền con người trong TTHS nói chung và quyển con "người của người bị bude tội được quan tâm nghiên cứu từ rất lâu. Mét trong những dâu ân quan trong côa lịch sử phát tiễn vé quyền con người là sự ình thánh những văn kiện quốc té vi quyền con người nh Tuyên Ngôn nhân quyén thể giới nn 1948, Công wie quốc tổ vi các quyền din sự chính ti nim 1966, Công we chống tra tận, đốt xở vô nhân đạo và ha nhục con người năm 1985. Những văn kiện trên đã quy đính những quyền cơn người của ngờ bị buộc tối nh quyền được xét xử công bằng bối một thủ tục TTHS va tòa án công bằng công khai, quyển bit khả xâm phan về tinh mạng nức khỏa, danh dự nhân phim va quyền tr do cá nhân khác, quyên được my đoán vỗ tô, quyền được bảo chữa, quyên không bị xét xử quá mức chân kÃ, quyển kháng cáo bản én để xát xử phúc thầm, quyễn được nhanh chống minh oan, quyền không bi kết tôi ha lẫn về cùng một hành vỉ. Có thể nói, những quy định trên là cơ sở pháp lý quan trong bảo dim quyển cia người bị buộc tối nối chung và bi can nói riêng 1a nhân tổ thúc đấy các quốc gia tham gia công trức ích cục nội luật hôa các quy dink trên rong pháp luật quốc gia minh 6 Việt Nem, vấn để quyền con người trong TTHS nổi chung và quyén con "ngời cia bi can nói riêng luôn được quan tâm, Hiện nay, Việt Nem đã trở thành thành viên ci nhiều điều ước quốc tổ quan trong v nhân quyén và quyển con người, bao gim cả Công ước quốc tế vé các quyển din nụ chính ti năm 1966 Công ude chống tra tin, đố xử võ nhân đạo và hạ nhục con người năm 1985, Công tước vé quyền rể em năm 1989.

Nghị quyết sổ 4Đ/NQ.TW ngày 02/6/0005 của Bộ Chính bị về Chiễn lược edi cách từ pháp đến năm 2020 nêu1 “Dai hồi của nhân, dân vã xã hồi đỗt với các cơ quan he pháp ngày cảng cao. Các cơ quan tư pháp phii thục nựlã chỗ dus cho nhân din trong việc bảo vệ công l, quyền cơn người, đồng thời phi là công cụ hữu hiệu để bảo vệ pháp luật và pháp chế xã hội chủ ngiĩa, đâu tran có hiệu quả với các Lom tối pham và vi phạm pháp luật Thé chế hóa chữ trương chính sich của Đăng tại Điễu 3 Hiển phép nim 2013 ofa nước Công hòn xã Hội chủ ngiễa Việt Nam ghi nhận "Nhà nước đầm bảo và phát hy quyén lam chủ của Nhân dân, công nhân, tôn trong bảo vé và bio dim quyển cơn ngờ, quyển công din’ Đảng thời, Hién pháp năm 2013 cổ riêng điều 31 quy dink về quyén của "người bị buộc tộc Trong do khẳng Ảnh các quyên cơ bản cia người bị buộc tội nar quyền được uy đoán vô tô, được tòa én xét xử lớp thời trong thôi hạn luật nh, công bằng công khá, không bị kết án hai fin về mốt tôi phạm, có quyển ty bảo chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa cho mình, có quyền được béi thường thiệt hei về vật chất, tinh thân và phục hồi danh đự Sự ra đời của BLTTHS năm. 2015 8ã ou thể hóa các quy dinh của Hiển phép 2013, đánh dẫu một bước phát tiễn mới trong việc dé cao quyễn con người cia người thơn ga tổ tụng nói chung và bị can nổi tiêng, có nykế thi BLTTHS năm 2003, Theo đó, các quyén con người của ‘i can trong giải đoạn điều ra được sửa đố, bỗ ming theo hướng mỡ tông nhiễm vụ quyền han của các COTHTT cũng được quy dink rổ răng cu thể hơn, thủ lục tinh tw tổ tung chit chế hơn. Tuy nhiên, rong các quy dinh vé quyền cơn nguôi của bị can vin còn thiêu những quy dinh quan trong theo tiêu chi quốc tế về nhân quyền, quy định v tinh tự thổ tục tổ ting, đặc biếtà các biện pháp điều tra chum đã chất chẽ để bảo dim quyển con nguồi cin bị can, tách nhiệm và hình thie x lý vi pham quyển con người côn bị cưn chưa rổ rùng, cụ thé, Những vin d nay cần tiếp tue được nghiên cửu và hướng ấn thí hành trong các vin bản khác có liên quan để đấm báo tính khả thi của quy định: Thục tẾn bảo dim quyền con người cia bi can trong giá đoạn đều tra VAHS ö Việt Nam tuy đã có nhiều tién bộ trong những năm gin diy, nhưng còn nhiều han ché, vướng mắc như.

một số quyền của bi can chưa được bảo đầm, thâm chỉ bị xâm hai, tinh trang lạm đụng tem giam, quá hạn tạm gi: tam gian giảm chưa ding LẺ, các vi pham pháp luật khi tin hành các hoạt động điều ra đặc tiệt là thức cung, nhục hình đối với bị can vẫn còn xây ra inh hưởng iêu cực rong dư luận xã hội Những han ché, vướng mắc này xuất nhát từ các nguyên nhân cơ bản nh quy inh pháp luật vé bảo dim quyền con người cũa bị can chưa diy đã, mình bạch, đổi ngũ cán b6 tơ pháp côn thiểu về sổ lượng, yêu về chuyên môn, nghiệp vụ chất lượng nguời bao chữa chưa cao, cơ chế giám sát host động tổ hung chưa hiệu quả, xử lý hành vi vi pham quyền con người của bi can chưa nghiém mminh. Việc nghiên sửa vé bảo dim quyền cơn nguời của bị can trong giá đoạn đầu ra là quan trong và cin thit, góp phần ning cao hiệu quả bảo dim quyền cơn người của bi can hướng dén quy tình tổ tạng khách quan, minh bạch, công bing Do do, việc lựa chon để tai “Bao đôn quyển cơn người cia bị can trong gia đem đầu tra vụ án hình sự” đỗ nghiền cửu ð cấp đô luận án tiên & là cấp thit cả vi lý luận và thục tẫn dip ứng yêu cầu cũa cải cách tơ pháp, gop phân đảm. quyền con người và phủ hợp với xu thé hội nhập quốc tỉ 2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án.

Luận án xây dựng hệ thống lý luận về bảo đảm quyền cơn người của bi can trong giai đoạn điều tra, dé xuất những kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật TTHS, đồng thời đưa ra những giả pháp khác nhằm bảo dim quyén con người cia ‘i sản trong giá đoạn đều ra VAHS ‘Voi mục đích nêu trên, luận án sẽ giất quyết những nhiệm vụ sau đây: Thứ nhất nghiên cứu những vin dé lý luận chung nhằn xây dụng khái niệm bão dim quyền cơn người của bị can trong giai đoạn điều ra VAHS, cơ sở của việc bio dim, ý nghĩa bảo dim, các yếu tổ bảo dim quyền con người của bị can rong giá dom đu tra VAHS Thứ lơ, phân tích quy định của pháp luật TTHS Việt Nam hiện hành tiên quan din bio dim quyền con người ci bị can trong diéutra VAS, làm rõ thực trang bảo đâm quyén con người cũ bí can trong giai đoạn đâu tra VAHS kim theo s liêu cụ thể, nêu những kắt quả, hạn chế và nguyên nhân cũa những tên tủ, hạn chế đó Thứ ba, để xuất các giả pháp nhầm bio dim quyển con người của bi can trong giai đoạn điều ra V AHS 3.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Bài viết "Bảo đảm quyền con người của bị can trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự - Luận án tiến sĩ luật học" tập trung vào việc phân tích và đề xuất các biện pháp bảo vệ quyền con người của bị can trong quá trình điều tra hình sự. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho bị can, từ đó góp phần nâng cao tính công bằng và minh bạch trong hệ thống tư pháp. Bài viết không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc về các quy định pháp luật hiện hành mà còn đưa ra những khuyến nghị thiết thực nhằm cải thiện quy trình điều tra, bảo vệ quyền lợi của các cá nhân bị điều tra.

Để mở rộng thêm kiến thức về các vấn đề liên quan đến pháp luật và quyền con người, bạn có thể tham khảo các tài liệu như Luận án tiến sĩ hoạt động của viện kiểm sát trong điều tra vụ án hình sự theo yêu cầu cải cách tư pháp, nơi phân tích vai trò của viện kiểm sát trong việc bảo vệ quyền lợi của bị can. Ngoài ra, Luận văn thạc sĩ luật học phân tích chính sách trong hoạt động lập pháp ở việt nam hiện nay cũng sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các chính sách pháp luật hiện hành và tác động của chúng đến quyền con người. Cuối cùng, Luận văn thạc sĩ luật học phòng chống tham nhũng trong các cơ quan phòng chống tham nhũng ở việt nam sẽ cung cấp cái nhìn về các biện pháp phòng chống tham nhũng, một yếu tố quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của công dân. Những tài liệu này sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về các vấn đề pháp lý liên quan.