Chương 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU CÁC VAN DE CO LIEN QUAN DEN DE TAI 1. Tinh hình nghiên cứu trong nước 1. Các công trình nghiên cứu về môi trường và pháp luật bảo vệ môi trường Có thé nói, từ khi nước ta chuyên sang nền kinh tế thị trường thì môi trường nước ta ngày xuống cấp và bị ô nhiễm nghiêm trọng. Xuất phát từ tình hình thực tế đó đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề môi trường và pháp luật bảo vệ môi trường, cụ thể có một số công trình nghiên cứu liên quan mật thiết đến đề tài như: - Sách "Sinh thái học và bảo vệ môi truong", Nhà xuất bản Xây dựng, 1999, do tác giả Nguyễn Thị Kim Thái và Lê Hiền Thảo làm chủ biên.
Cuốn sách đưa ra kiến thức cơ bản và ứng dụng của sinh thái học trong lĩnh vực kỹ thuật môi trường. Các nguyên nhân và bản chất của ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí, ô nhiễm nhiệt, ảnh hưởng của ô nhiễm tới chất lượng môi trường sống và sức khoẻ cộng đồng. - Sách "Bảo vệ môi trường trong xây dựng cơ bản", Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật, 1999, do tác giả Lê Văn Nãi làm chủ biên. Cuốn sách đề cập đến khái niệm cơ bản về môi trường, sinh thái và hệ sinh thái, quy luật khuếch tán ô nhiễm trong môi trường không khí, môi trường nước, môi trường đất.
Tính toán về rác thải đô thị, các giải pháp kỹ thuật và quy hoạch xây dựng về quản lý xã hội nhằm bảo vệ môi trường, đồng thời đề xuất các biện pháp bảo vệ môi trường trong xây dựng. - Sách "Các giải pháp nhằm nâng cao vai trò và hiệu lực quan ly Nhà nước về bảo vệ môi trường ở các khu công nghiệp, khu chế xuất", Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2004, do tác giả Trương Thị Minh Sâm làm chủ biên. Cuốn sách đã đánh giá thực trạng môi trường ở các khu công nghiệp, khu chế xuất của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đề cập đến vấn đề quản lý Nhà nước về môi trường ở những khu vực này đồng thời đưa ra một số giải pháp và kiến nghị 9 nhằm nâng cao vai trò và hiệu lực quản lý Nhà nước về môi trường, đảm bảo sự phát triển về kinh tế, xã hội cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước.
- Sách "Bảo vệ môi trường giao thông vận tải", Nhà xuất bản Giao thông vận tải, 2004, do tác giả Nguyễn Thị Úy làm chủ biên. Cuốn sách đã trình bày một số khái niệm cơ bản về môi trường và bảo vệ môi trường. Những nhân tố ảnh hưởng trong xây dựng và khai thác cơ sở hạ tầng đồng thời chỉ ra cơ sở pháp lý về bảo vệ môi trường giao thông vận tải. - Sách "Bảo vệ môi trường trong các cơ sở y té", Nhà xuất bản Y học, 2004, do tác giả Nguyễn Huy Nga làm chủ biên.
Cuốn sách đã giới thiệu các chuyên đề nghiên cứu về bảo vệ môi trường trong ngành y tế. Nâng cao nhận thức môi trường và bảo vệ môi trường cho cán bộ ngành y tế. Môi trường và sức khoẻ cộng đồng. Quản lý vệ sinh môi trường bệnh viện.
Tiêu chuẩn hoá môi trường trong lĩnh vực y tế. - Sách "Bao vệ môi trường và đánh giá tac động môi trường giao thông vận tai", Nhà xuất bản Giao thông vận tải, 2004, do Hội Bảo vệ Môi trường Giao thông Vận tải phát hành. Cuốn sách trình bày khái quát tình hình ô nhiễm môi trường hiện nay. Đánh giá tác động môi trường trong giao thông vận tải.
Gidi thiệu các thê chế đánh giá tác động môi trường Việt Nam cùng các báo cáo, bản đăng kí và quy chế bảo vệ môi trường trong ngành giao thông. - Sách “Một số vấn dé vé bảo vệ môi trường với phát triển kinh té nước ta hiện nay” Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2004, do tác gia Nguyễn Văn Ngừng làm chủ biên. Cuốn sách gồm 3 chương: Môi trường và bảo vệ môi trường trong quá trình phát triển kinh tế ở nước ta; thực trạng môi trường ở nước ta trong quá trình phát triển kinh tế; các giải pháp bảo vệ môi trường trong quá trình phát triển kinh tế ở nước ta hiện nay. - Sách "Quyên, nghĩa vụ và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân về bảo vệ môi trường ", Nhà xuất bản Tư pháp, 2005, do tác giả Lê Minh Sơn làm chủ biên.
Cuốn sách đã trình bày những quy định chung và những quy định cụ thê về quyên, nghĩa vụ và trách nhiệm của tô chức, cá nhân về bảo vệ môi trường. 10 - Sách “Quản lý môi trường bằng công cụ kinh tế” Nhà xuất bản Lao động, 2006 do tác giả Trần Thanh Lâm làm chủ biên. Tác giả đã tập trung phân tích tong quan về quản lý môi trường; sử dụng công cụ kinh tế trong quản lý môi trường; khái quát về môi trường toàn cầu, khu vực và Việt Nam; hiện trạng quản lý môi trường bằng công cụ kinh tế. - Sách "Chiến lược và chính sách môi trường", Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, 2006, do tác giả Lê Văn Khoa làm chủ biên.
Cuốn sách đề cập đến các vẫn đề môi trường toàn cầu. Chiến lược toàn cầu về môi trường và phát triển bền vững. Xây dựng chiến lược quốc gia, chính sách và định hướng bảo vệ môi trường và phát trién bền vững ở Việt Nam. Những nội dung cơ bản luật môi trường trên thé giới và ở Việt Nam.
- Sách "Cam nang xây dựng và bảo vệ môi trường xanh sạch dep", Nhà xuất bản Thanh niên, 2007. Cuốn sách đã cung cấp những thông tin về chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, những kiến thức cơ bản trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, đồng thời giới thiệu kinh nghiệm xây dựng các mô hình, hình thức hoạt động có hiệu quả của Đoàn Thanh niên trong phong trào vì môi trường xanh - sạch - đẹp. - Sách "Cơ chế chính sách thúc đây doanh nghiệp dau tu cho bảo vệ môi truong", Nha xuat ban Khoa hoc kỹ thuật, 2008, do tác gia Vũ Xuân Nguyệt Hồng làm chủ biên. Cuốn sách đã trình bày lý luận và thực tiễn của việc doanh nghiệp đầu tư cho bảo vệ môi trường.
Thực trạng đầu tư và cơ chế chính sách của doanh nghiệp cùng một số kiến nghị, chính sách thúc đây hơn nữa sự tham gia của doanh nghiệp trong đầu tư bảo vệ môi trường ở nước ta. - Sách "Môi trường và phát triển bên vững", Nhà xuất bản Giáo dục, 2009, do tác giả Lê Văn Khoa làm chủ biên. Cuốn sách trình bày hiện trạng những vấn đề tài nguyên và môi trường, mối quan hệ giữa môi trường và phát triển, các nội dung của phát triển bền vững và nhiệm vụ phát triển bền vững ở các địa phương nhằm thực hiện thành công định hướng chiến lược phát triển bền vững ở nước ta. 11 - Sách "Thực thi luật va chính sách bảo vệ môi trường tại Việt Nam", Nha xuất ban Thông tin và Truyền thông, 2010, do tác giả Nguyễn Đức Khién làm chủ biên.
Cuốn sách giới thiệu luật pháp và chính sách môi trường tại Việt Nam. Thực trạng thi hành pháp luật và hiệu lực thi hành luật bảo vệ môi trường ở Việt Nam. Đô thị hoá va van đề môi trường. Biến đổi khí hậu và các tác động của chúng đối với môi trường.
- Sách "M6t số vấn dé về cơ chế bảo đảm thực thì điều cấm của pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi truong", Nhà xuất bản Tư pháp, 2010, do tác giả Phạm Văn Lợi làm chủ biên. Cuốn sách trình bày về cơ chế bảo đảm thực thi điều cấm của pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Nêu lên thực trạng và một SỐ giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của cơ chế bao đảm thực thi điều cấm của pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. - Sach "Chung sức bảo vệ môi trường”, Sở Tài nguyên môi trường Binh Dương, 2010.
Cuốn sách hướng dẫn các quy định pháp luật bảo vệ môi trường khi thực hiện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và khi thực hiện các hoạt động sinh hoạt tại cộng đồng. Các kỹ năng tuyên truyền, phổ biến pháp luật bảo vệ môi trường. - Sách “Các công cụ kinh tế trong quan lý môi trường - Kinh nghiệm quốc té và thực tiễn áp dụng ở Việt Nam”, Nhà xuất bản Tư pháp, 2011, do tác giả Đỗ Nam Thang làm chủ biên. Cuốn sách chủ yếu dé cập các công cụ kinh tế trong quản lý ô nhiễm; công cụ kinh tế trong bảo tồn đa dạng sinh học, phân tích mối quan hệ kinh tế - môi trường: mô hình đầu vào và đầu ra; chi phí - lợi ích; hiệu quả của việc áp dụng các công cụ kinh tế.
Nói cách khác, cuốn sách chủ yếu đề cập các công cụ kinh tế trong quản lý môi trường dưới góc độ kinh tế môi trường mà ít đề cập dưới góc độ pháp lý. - Sách "Thực thi một số diéu ước quốc tế cơ bản về bảo vệ môi trường ở Việt Nam", Nhà xuất bản Chính trị Hành chính, 2011, do tác giả Nguyễn Lan Nguyên làm chủ biên. Cuốn sách đã giới thiệu một số nét cơ bản về pháp ly quốc tê vê môi trường và các điêu ước quôc tê vê bảo vệ môi trường mà Việt Nam đã 12 ký kết và gia nhập. Phân tích thực tiễn Việt Nam với việc thực thi các điều ước quốc tế về bảo vệ môi trường.
- Sách "Luật bảo vệ môi trường", Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2013. Cuốn sách giới thiệu toàn văn Luật bảo vệ môi trường, những quy định chung và quy định cụ thể về tiêu chuẩn môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường, bảo tồn và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, quản lý chất thải, phòng ngừa và ứng phó sự cố, hợp tác quốc tế và trách nhiệm của các cơ quan trong bảo vệ môi trường. xử lý vi phạm, bôi thường thiệt hại về môi trường và điều khoản thi hành. - Sách "Hệ thống các văn bản hướng dan thi hành luật bảo vệ môi trường", Nhà xuất bản Lao động, 2013, do tác giả Minh Dũng làm chủ biên.
Cuốn sách trình bày toàn văn Luật Bảo vệ môi trường với những quy định chung và quy định cụ thé về tiêu chuẩn môi trường: đánh giá môi trường chiến lược, tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường; bảo tồn và sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên; bảo vệ môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, môi trường đô thị, khu dân cư cũng như môi trường nước; quản lí chất thải.