BỘ GIÁO DỤC VÀ ÀO TẠO BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI Vh THỊ LAN H¯ NG TRÁCH NHIỆM BÒI TH¯ỜNG THIỆT HẠI DO NHÀ CỬA, CONG TRÌNH XÂY DỰNG KHAC GAY RA THEO QUY ỊNH CUA PHÁP LUẬT DAN SU VIỆT NAM HIỆN HANH LUẬN ÁN TIEN S( LUẬT HOC HÀ NỘI - 2018 BỘ GIÁO DỤC ÀO TẠO BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI Vh THỊ LAN H¯ NG Chuyên ngành: Luật Dân sự và tố tung dân sự Mã số: 9.103 NG¯ỜI HUONG DAN KHOA HỌC: 1. TS Phing Trung Tap 2. Lê Mai Anh HÀ NỘI - 2018 LỜI CAM OAN Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực.
Những kết luận khoa học của luận án không trùng lặp và ch°a từng °ợc ng°ời khác công bô trong các công trình nghiên cứu tr°ớc ó. Tác giả luận án Vi Thị Lan H°¡ng LỜI CẢM N Tác giả xin bày tỏ lòng biết ¡n sâu sắc ối với PGS.TS Phùng Trung Tập, TS. Lê Mai Anh, cùng các thây giáo, cô giáo ã chỉ bảo tận tình; xin cảm ¡n các anh, chị, bạn bè, ồng nghiệp và gia ình ã ộng viên, khuyến khích, giúp ỡ, óng góp ý kiến quý bau dé tác giả hoàn thành bản Luận án này. TÁC GIÁ LUẬN ÁN Vi Thị Lan H°¡ng DANH MỤC CÁC TU VIET TAT BLDS 1995 : Bộ luật dân sự nm 1995 BLDS 2005 : Bộ luật dân sự nm 2005 BLDS 2015 : Bộ luật dân sự nm 2015 NQ 03 : Nghị quyết số 03/2006/NQ-HTP ngày 08/7/2006 của Hội ồng thâm phán Tòa án nhân dân tối cao h°ớng dẫn áp dụng một số quy ịnh của Bộ luật dân sự nm 2005 về bồi th°ờng thiệt hại ngoài hợp ồng BTTH : Bồi th°ờng thiệt hại CSH : Chủ sở hữu CTXD : Công trình xây dựng TAND : Toa án nhân dân TNBT : Trách nhiệm bồi th°ờng TNBTTH : Trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại NCS : Nghién ctru sinh MỤC LỤC 0989090090077.
1 PHAN A TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CUU VA C SỞ LÝ THUYÉT .8 NGHIÊN CỨU CUA LUẬN AN. Tổng quan tình hình nghiên €ứu.-5-5- <5 s2 s£s£Ss£ses£sesessesessesesess 8 1. Tình hình nghiên cứu trong n°ớc và ngoài n¯ỚC. ánh gia thành quả nghiên cứu các vân ê thuộc phạm vi nghiên cứu cua l0: EINGHHddẳỶẮ.
C¡ sở lý thuyết và h°ớng tiếp cận của ề tài .----s--sc-sccscsscsscseesecse 12 P9 006i) an. Lý thuyết nghiên cỨu.- ¿- - 2 SE +E9EE+EEEEEEEEEEEE21112112111211111 111. Các giả thuyết nghiên cứu và dự kiến kết quả nghiên cứu. H°ớng tiếp cận nghiên cỨu.-- 2-2 5® SE+EE+E£EE+E£EEEEEEEEEEEEEEEEErkrrkrrees 14 PHAN B.
NỘI DUNG LUẬN ÁN.s--s-< 5< 5< Ss£SseSsessessEssEsevsersersersessesee 15 CH¯ NG 1. C SỞ LÝ LUẬN CUA TRÁCH NHIEM BOI TH¯ỜNG THIET HAI DO NHÀ CUA, CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG KHÁC GÂY RA. Các học thuyết xác ịnh trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng Khắt GÂY Tsocuesaaaaesseanndaiiridiiidlikasikdlav50E66861661460ã10650618096á866686600680656086 15 1. Học thuyết về sự cẩu thả (negligenCe) .- - + + Ss+Se+k+E+E‡EEEEzEerzrerksrervee 16 1.
Học thuyết về lỗi do suy oán (Presumed Fault Liability). Học thuyết về trách nhiệm nghiêm ngặt (strict liability). Sự kết hợp giữa học thuyết về lỗi do suy oán và học thuyết về trách nhiệm nghiêm ngặt trong pháp luật dân sự một số QUOC gÌ4. Sự vận dụng các học thuyết xác ịnh trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gáy ra trong pháp luật dân sự Việt Nam.
Khái niệm, ặc iểm nhà cửa, công trình xây dựng khác. Khai niệm “nha cua, công trình xây dựng khác ”. ặc iểm của nhà cửa, công trình xây dựng khác. Khái niệm trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng KBHC BAY Fñ sesekerdeniinbkiiiroiliDiiiskgiGGE45549)459S4A0IARSEEGNNSIASSIESEWGEEVSSI0044320615534006.
Bản chất của trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác Gay A. ặc iểm của trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây ni KHẤ£ GAY Thí ceucssaesnueiaadssadiaointundoaSguodiidagbdditiSsgtrotaiogkiugii/0868006. THUC TRẠNG PHÁP LUẬT VE TRÁCH NHIEM BOI THUONG THIET HAI DO NHÀ CUA, CONG TRÌNH XÂY DỰNG KHÁC GÂY RA. iều kiện phát sinh trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại.
Diéu kiện phái sinh trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại của chủ sở hữu, ng°ời chiếm hữu, ng°ời °ợc giao quan lý, sử dung nhà cửa, công trình xây dựng khác. Diéu kiện phát sinh trách nhiệm liên ới bồi th°ờng thiệt hại giữa ng°ời thi công với chủ sở hữu, ng°ời °ợc giao quản lý, sử dụng nhà cua, công trình xây 2/1/58. Xác ịnh thiét Ïhạli. Xác ịnh thiệt hại do tài sản bị XGM DÌQIH.
Xác ịnh thiệt hại do sức khoẻ bị xâm Pham. Xác ịnh thiệt hại do tính mạng bị xâm PHAM. Chủ thé chịu trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại. Trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại của chủ sở hữu, ng°ời chiếm hữu, ng°ời °ợc giao quan lý, sử dụng nhà cửa, công trình xây dựng khác.
Trách nhiệm liên ới bôi th°ờng thiệt hai của ng°ời thi công với chủ sở hitu, ng°ời chiếm hữu, ng°ời °ợc giao quản lý, sử dung nhà cửa, công trình xây dung 0 LaBiid-8iDSii BE Si 980gilá01g20108:. Chủ thé °ợc bồi th°ờng thiệt hại. Chủ thể °ợc bồi th°ờng thiệt hại do tài sản bị xám phạm. Chủ thé °ợc bôi th°ờng thiệt hai do sức khoẻ bị xâm Pham.
Chủ thể °ợc bồi th°ờng thiệt hại do tính mạng bị xâm Pham. Các tr°ờng hợp không phải chịu trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại. 103 KET LUẬN CH¯NG 2.2- < 5£ <©5£ se Es£SsESSESEESESEESEESESEESESSEsEEsEsersrssree 108 CH¯ NG 3. THUC TIEN AP DUNG VÀ KIÊN NGHỊ HOÀN THIỆN QUY ỊNH PHÁP LUAT VE TRÁCH NHIEM BOI TH¯ỜNG THIET HAI DO NHÀ CUA, CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG KHÁC GÂY RA.
Thực tiễn áp dụng quy ịnh pháp luật về trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác Pay ra. Thực tiễn áp dụng quy ịnh pháp luật về các tr°ờng hop phat sinh trách nhiệm bôi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra. Thực tiễn áp dụng quy ịnh pháp luật về xác ịnh thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác ÂY FA.-- cv EE+EEEteeEEeeexreerereerrreerrre 112 3. Thực tiễn áp dụng quy ịnh pháp luật về xác ịnh chủ thể chịu trách nhiệm bôi th°ờng thiệt hai do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra.
Kiến nghị hoàn thiện quy ịnh pháp luật về trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra. Kiến nghị bồ sung quy ịnh về trách nhiệm bôi th°ờng thiệt hại do tài sản ki POE HI CITES, tan tàng aca 00 2H i kinh hi CL AEN SB SS RN AA RRA 134 3. Kiến nghị sửa ổi, bồ sung quy ịnh về trách nhiệm bôi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng kháC SâY VAL. Kiến nghị xây dựng Nghị quyết Hội ồng Tham phán TANDTC.
141 KET LUẬN CH¯NG3 uuceccscssssssssssesssssscessssessssssessssessessssssssessesssscssssssessssnsseeseeeees 151 KET LUAN o:00 c1. 152 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CUA TÁC GIA DA CÔNG BÓ. 153 CÓ LIEN QUAN DEN DE TÀI LUẬN AN .--2-- 5° 5c scsecseesessesecsecsee 153 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHẢO .---- 2s 5° s2 ©ssessessesseessese 154 PHU LUC 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU.
MỘT SO QUYET ỊNH, BẢN AN VE TRÁCH NHIỆM BOI THUONG THIET HAI DO NHA CUA, CONG TRINH XAY DUNG KHAC PHU LUC 3. TRÁCH NHIEM BOI THUONG THIET HAI DO NHÀ CUA, CONG TRINH XAY DUNG KHAC GAY RA TRONG PHAP LUAT CUA MOT SO QUOC GIA TREN THE GIO. 2 5° s° 2° S2 se E42 s92 s2 s52 236 MỞ ẦU 1. Tính cấp thiết của ề tài Ngày 24 tháng 5 nm 2005, Bộ Chính trị ã ban hành Nghị quyết Trung °¡ng số 48 - NQ/TW Về chiến l°ợc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam ến nm 2010, ịnh h°ớng ến nm 2020.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà Nghị quyết °a ra là “Xây dựng và hoàn thiện pháp luật về dân sự, kinh tế”. Thực hiện Nghị quyết số 48 - NQ/TW của Bộ Chính trị, trong giai oạn hiện nay, việc xây dựng và hoàn thiện các quy ịnh pháp luật dân sự nói chung, pháp luật về TNBTTH ngoài hợp ồng nói riêng, trong ó có TNBTTH do nhà cửa, CTXD khác gây ra, ang là một nhiệm vụ quan trọng cần thực hiện. Trong những nm qua, d°ới sự tác ộng mạnh mẽ của quá trình công nghiệp hóa, ô thị hóa, hàng loạt các công trình ã °ợc xây dựng dé giải quyết nhu cầu về chỗ ở, học tập, vui ch¡i giải trí. cho ng°ời dân.
Sự gia tng nhanh chóng về số l°ợng trong khi những yếu tô về chất l°ợng không °ợc bảo ảm là một trong những nguyên nhân dẫn ến số l°ợng các vụ tai nạn do nhà cửa, các công trình xây dựng khác gây ra không ngừng gia tng, gây thiệt hại lớn về ng°ời và tài sản. Nếu nh° trong những nm tr°ớc ây, các vụ tai nạn xảy ra với số l°ợng ít thì trong những nm gần ây, số l°ợng các vụ tai nạn với mật ộ dày ặc h¡n. Các vụ tai nạn xảy ra không chỉ do sự tác ộng của các công trình dân dụng, mà nguy hiểm h¡n, còn do sự tác ộng của các công trình công nghiệp và công trình giao thông, gây ra những thiệt hại to lớn về ng°ời và tài sản. iển hình có thé ké ến vu sập cầu Cần Th¡ ngày 26/9/2007 khiến h¡n 50 ng°ời chết, h¡n 100 ng°ời khác bị th°¡ng; Sập nhịp cầu tuyến cao tốc TPHCM - Trung L°¡ng ngày 10/03/2009 khiến 2 công nhân bị th°¡ng nặng: Sap một phan công trình cao ốc vn phòng và th°¡ng mại CR4-1 (Quận 7, TP.HCM) ngày 30/12/2008 khiến 2 ng°ời chết và h¡n 10 ng°ời bị th°¡ng: Sập lan can của tr°ờng tiêu học Vn Môn (Bắc Ninh) sáng 12/12/ 2017 khiến 13 em học sinh bị th°¡ng.
Thiệt hại gây ra không chỉ bởi những công trình ã °ợc hoàn thiện (xây dựng từ lâu, ã xuống cấp) mà còn ối với cả những công trình ang trong giai oạn thi công (VD: sập nhà thờ ang thi công ở Thái Nguyên ngày 17/1/2013, khiến 3 ng°ời chết, 40 ng°ời bị th°¡ng.); cá biệt có những công trình vừa °ợc cắt bng khánh | thành xong ã sập (VD: công viên Hoàng Quốc Việt (Bắc Ninh) cắt bng khánh thành sáng 28/5/2005 thì buổi chiều một bờ kè dai h¡n 40m ã bị sập.) Số l°ợng các vụ tai nạn không ngừng gia tng nh°ng iều áng lo ngại h¡n cả là nhận thức về trách nhiệm của các bên trong việc giải quyết hậu quả. Trong rất nhiều vụ tai nạn, khi thiệt hại xảy ra, chủ thé chịu trách nhiệm bồi th°ờng lại có thái ộ thờ ¡, thậm chí chối bỏ trách nhiệm của mình. iển hình nh° trong vụ sập công tr°ờng Tr°ờng Tiểu hoc Tam Quan 1, huyện Tam ảo, tỉnh V)nh Phúc, ngày 12/10/2017 khiến một học sinh lớp 1 bị gãy x°¡ng quai xanh.