Nghiên Cứu Đặc Điểm Bệnh Lý Suy Hô Hấp Ở Gà Ai Cập Do Ornithobacterium Rhinotracheale

Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý của bệnh suy hô hấp ở gà Ai Cập do Ornithobacterium rhinotracheale gây ra, cung cấp thông tin hữu ích cho chăn nuôi.

• Tác giả: Phunsavan Nammaninin
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Trần Anh Đào
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Điểm Bệnh Lý Suy Hô Hấp Ở Gà Ai Cập Do Ornithobacterium Rhinotracheale
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Danh mục chữ viết tắt
• 1.3. Danh mục bảng
• 1.4. Danh mục hình
• 1.5. Trích yếu luận văn
• 1.6. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.7. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.8. Ý nghĩa của đề tài
• 1.9. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.10. Tổng quan tài liệu
• 1.10.1. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.10.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.10.3. Tình hình nguyên cứu ORT tại Việt Nam
• 1.11. Bệnh do vi khuẩn Ornithobacterium Rhinotracheale (ORT) gây ra
• 1.11.1. Một số đặc điểm của vi khuẩn Ornithobacterium Rhinotracheale (ORT)
• 1.11.2. Một số đặc điểm của bệnh ORT
• 1.11.3. Nguyên nhân gây bệnh
• 1.11.4. Dịch tễ học của bệnh
• 1.11.5. Triệu chứng lâm sàng
• 1.11.6. Bệnh tích đại thể
• 1.11.7. Bệnh tích vi thể
• 1.11.8. Huyết thanh học
• 1.11.9. Chẩn đoán phân biệt
• 1.11.10. Phòng bệnh và điều trị
• 1.12. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.12.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.12.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.12.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.12.4. Động vật nghiên cứu
• 1.12.5. Mẫu bệnh phẩm nghiên cứu
• 1.12.6. Nội dung nghiên cứu
• 1.13. Kết quả nghiên cứu chẩn đoán bệnh ORT bằng phương pháp phân lập vi khuẩn
• 1.13.1. Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý chủ yếu của gà mắc bệnh ORT
• 1.14. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Phương pháp quan sát các triệu chứng lâm sàng
• 1.14.2. Phương pháp mổ khám
• 1.14.3. Phương pháp lấy mẫu và bảo quản mẫu
• 1.14.4. Phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn
• 1.14.5. Phương pháp làm tiêu bản bệnh lý
• 1.14.6. Phương pháp xác định các chỉ tiêu huyết học
• 1.14.7. Xử lý số liệu
• 1.15. Kết quả và thảo luận
• 1.15.1. Kết quả nghiên cứu chẩn đoán bệnh ORT bằng phương pháp phân lập vi khuẩn
• 1.15.2. Kết quả thu thập mẫu bệnh phẩm
• 1.15.3. Kết quả nghiên cứu phân lập vi khuẩn
• 1.15.4. Kết quả kiểm tra một số đặc tính sinh hóa của vi khuẩn ORT
• 1.15.5. Kết quả nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý chủ yếu của gà mắc bệnh ORT
• 1.15.6. Kết quả nghiên cứu một số biểu hiện triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT
• 1.15.7. Kết quả nghiên cứu một số biến đổi bệnh lý đại thể của gà mắc ORT
• 1.15.8. Kết quả nghiên cứu một số biến đổi bệnh lý vi thể ở gà mắc ORT
• 1.15.9. Kết quả nghiên cứu chỉ tiêu huyết học của gà mắc ORT
• 1.16. Kết luận và kiến nghị
• 1.16.1. Chẩn đoán bệnh ORT bằng phương pháp phân lập vi khuẩn
• 1.16.2. Đặc điểm bệnh lý chủ yếu của gà mắc bệnh ORT
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Suy Hô Hấp Ở Gà Ai Cập Do ORT Gây Ra

Bệnh suy hô hấp ở gà do Ornithobacterium Rhinotracheale (ORT) gây ra là một thách thức lớn trong ngành chăn nuôi gia cầm, đặc biệt là đối với gà Ai Cập. Bệnh gây ra những thiệt hại đáng kể về kinh tế do giảm năng suất, tăng tỷ lệ chết và chi phí điều trị. Việc nghiên cứu sâu về đặc điểm bệnh lý ORT là vô cùng quan trọng để có thể chẩn đoán chính xác, phòng ngừa hiệu quả và điều trị kịp thời. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe đàn gà mà còn tác động tiêu cực đến hiệu quả kinh tế của người chăn nuôi. Theo FAO, tình hình dịch bệnh luôn thường trực, gây ra nhiều khó khăn cho ngành chăn nuôi. Do đó, việc tìm hiểu về bệnh ORT là vô cùng cần thiết.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Về Bệnh Lý Hô Hấp Ở Gà Ai Cập

Nghiên cứu về bệnh lý hô hấp ở gà Ai Cập do vi khuẩn Ornithobacterium Rhinotracheale gây ra đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ sức khỏe đàn gà và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Việc hiểu rõ các triệu chứng lâm sàng ORT ở gà, bệnh tích ORT, và cơ chế gây bệnh giúp các nhà khoa học và người chăn nuôi đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Nghiên cứu này cũng góp phần vào việc phát triển các phương pháp chẩn đoán nhanh chóng và chính xác, từ đó giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh gây ra.

1.2. Ornithobacterium Rhinotracheale ORT Tác Nhân Gây Bệnh Chính

Ornithobacterium Rhinotracheale (ORT) là một loại vi khuẩn gram âm, có hình que và đa dạng về hình thái, được xác định là tác nhân chính gây ra bệnh suy hô hấp ở gà. Vi khuẩn này có khả năng lây lan nhanh chóng trong đàn gà, gây ra các triệu chứng như khó thở, ho, chảy nước mắt, và giảm năng suất trứng. Việc phân lập và xác định chính xác vi khuẩn ORT là bước quan trọng trong quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh. Theo nghiên cứu, hầu hết các chủng vi khuẩn ORT đều kháng với kháng sinh Gentamycin.

II. Thách Thức Trong Chẩn Đoán Bệnh Suy Hô Hấp Ở Gà Do ORT

Chẩn đoán bệnh suy hô hấp ở gà do Ornithobacterium Rhinotracheale (ORT) gây ra gặp nhiều thách thức do triệu chứng lâm sàng thường không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với các bệnh hô hấp khác. Việc chẩn đoán chính xác đòi hỏi sự kết hợp giữa quan sát triệu chứng lâm sàng, giải phẫu bệnh gà ORT, và các xét nghiệm chuyên sâu như phân lập vi khuẩn, PCR, và ELISA. Sự chậm trễ trong chẩn đoán có thể dẫn đến việc điều trị không hiệu quả và làm tăng nguy cơ lây lan bệnh trong đàn. Các công trình nghiên cứu về ORT còn nhiều hạn chế, gây khó khăn cho công tác chẩn đoán.

2.1. Phân Biệt Bệnh ORT Với Các Bệnh Hô Hấp Khác Ở Gà

Việc phân biệt bệnh ORT với các bệnh hô hấp khác như hội chứng hô hấp ở gà, bệnh Newcastle, viêm phế quản truyền nhiễm (IB), và viêm thanh khí quản truyền nhiễm (ILT) là rất quan trọng. Các bệnh này có thể có các triệu chứng tương tự, nhưng nguyên nhân gây bệnh và phương pháp điều trị lại khác nhau. Chẩn đoán phân biệt đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về các đặc điểm bệnh lý ORT và các xét nghiệm chẩn đoán chính xác. Cần chú ý đến các triệu chứng lâm sàng ORT ở gà đặc trưng để có thể đưa ra chẩn đoán chính xác.

2.2. Hạn Chế Của Các Phương Pháp Chẩn Đoán Truyền Thống

Các phương pháp chẩn đoán truyền thống như quan sát triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể thường không đủ để chẩn đoán chính xác bệnh ORT. Các triệu chứng này có thể không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với các bệnh khác. Phân lập vi khuẩn là một phương pháp chẩn đoán chính xác hơn, nhưng đòi hỏi thời gian và kỹ thuật chuyên môn cao. Do đó, cần có các phương pháp chẩn đoán nhanh chóng, chính xác và dễ thực hiện để cải thiện hiệu quả chẩn đoán bệnh ORT.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đặc Điểm Bệnh Lý ORT Ở Gà Ai Cập

Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý ORT ở gà Ai Cập đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm quan sát triệu chứng lâm sàng, mổ khám, lấy mẫu và bảo quản mẫu, nuôi cấy và phân lập vi khuẩn, làm tiêu bản bệnh lý, xác định các chỉ tiêu huyết học, và xử lý số liệu. Các phương pháp này giúp thu thập thông tin toàn diện về bệnh, từ đó đưa ra các kết luận chính xác và có giá trị. Việc áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học là cơ sở để hiểu rõ hơn về bệnh tích ORT và cơ chế gây bệnh.

3.1. Quan Sát Triệu Chứng Lâm Sàng Và Bệnh Tích Đại Thể

Quan sát triệu chứng lâm sàng là bước đầu tiên trong quá trình nghiên cứu đặc điểm bệnh lý ORT. Các triệu chứng như ủ rũ, giảm ăn, khó thở, chảy nước mắt, và giảm năng suất trứng cần được ghi nhận và phân tích. Mổ khám giúp xác định các bệnh tích đại thể như viêm phổi, viêm túi khí, và viêm khí quản. Các thông tin này cung cấp cái nhìn tổng quan về mức độ và phạm vi tổn thương do bệnh gây ra. Theo nghiên cứu, tổn thương đại thể của gà mắc ORT thường tập trung ở đường hô hấp.

3.2. Phân Lập Và Xác Định Vi Khuẩn Ornithobacterium Rhinotracheale

Phân lập và xác định vi khuẩn Ornithobacterium Rhinotracheale là bước quan trọng để xác nhận chẩn đoán bệnh ORT. Mẫu bệnh phẩm từ đường hô hấp của gà bệnh được nuôi cấy trên môi trường thích hợp để phân lập vi khuẩn. Sau đó, các xét nghiệm sinh hóa và PCR được thực hiện để xác định chính xác loại vi khuẩn. Việc phân lập và xác định vi khuẩn ORT giúp phân biệt bệnh này với các bệnh hô hấp khác và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Đặc Điểm Bệnh Lý Của Gà Ai Cập Mắc ORT

Nghiên cứu về đặc điểm bệnh lý của gà Ai Cập mắc bệnh ORT đã thu được nhiều kết quả quan trọng. Các kết quả này bao gồm thông tin về triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể, bệnh tích vi thể, và các chỉ tiêu huyết học. Các kết quả này cung cấp cơ sở khoa học cho việc chẩn đoán, phòng ngừa, và điều trị bệnh ORT ở gà Ai Cập. Việc hiểu rõ các đặc điểm bệnh lý ORT giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh gây ra.

4.1. Triệu Chứng Lâm Sàng Đặc Trưng Ở Gà Ai Cập Mắc ORT

Nghiên cứu đã xác định các triệu chứng lâm sàng đặc trưng ở gà Ai Cập mắc bệnh ORT. Các triệu chứng này bao gồm ủ rũ, giảm ăn, khó thở, chảy nước mắt, và giảm năng suất trứng. Một số gà có thể có các triệu chứng thần kinh như run rẩy và co giật. Tỷ lệ chết có thể tăng lên, đặc biệt ở gà con. Việc nhận biết các triệu chứng lâm sàng ORT ở gà giúp chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời.

4.2. Bệnh Tích Đại Thể Và Vi Thể Ở Đường Hô Hấp Của Gà Bệnh

Nghiên cứu đã mô tả chi tiết các bệnh tích đại thể và vi thể ở đường hô hấp của gà Ai Cập mắc bệnh ORT. Các bệnh tích đại thể bao gồm viêm phổi, viêm túi khí, và viêm khí quản. Các bệnh tích vi thể bao gồm thâm nhiễm tế bào viêm, phù nề, và hoại tử. Các bệnh tích ORT này giúp xác nhận chẩn đoán và đánh giá mức độ tổn thương do bệnh gây ra. Theo nghiên cứu, tổn thương vi thể bao gồm khí quản xuất huyết và biểu mô khí quản sung huyết.

V. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Trong Phòng Và Trị Bệnh ORT

Kết quả nghiên cứu về đặc điểm bệnh lý ORT ở gà Ai Cập có nhiều ứng dụng quan trọng trong việc phòng và trị bệnh. Việc hiểu rõ các triệu chứng lâm sàng, bệnh tích, và cơ chế gây bệnh giúp các nhà khoa học và người chăn nuôi đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Các biện pháp này bao gồm cải thiện điều kiện chăn nuôi, tiêm phòng vaccine, và sử dụng kháng sinh. Việc áp dụng các biện pháp phòng và trị bệnh khoa học giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh ORT gây ra.

5.1. Các Biện Pháp Phòng Ngừa Bệnh ORT Hiệu Quả

Các biện pháp phòng ngừa bệnh ORT hiệu quả bao gồm cải thiện điều kiện chăn nuôi, đảm bảo vệ sinh chuồng trại, và tiêm phòng vaccine. Cải thiện điều kiện chăn nuôi giúp tăng cường sức khỏe đàn gà và giảm nguy cơ mắc bệnh. Tiêm phòng vaccine giúp tạo miễn dịch chủ động và bảo vệ gà khỏi bệnh ORT. Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa khoa học giúp giảm thiểu nguy cơ bùng phát dịch bệnh và giảm thiệt hại kinh tế.

5.2. Lựa Chọn Kháng Sinh Điều Trị ORT Phù Hợp

Việc lựa chọn kháng sinh điều trị ORT phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị. Các xét nghiệm kháng sinh đồ giúp xác định loại kháng sinh mà vi khuẩn ORT nhạy cảm. Việc sử dụng kháng sinh một cách hợp lý giúp giảm thiểu nguy cơ kháng kháng sinh và đảm bảo hiệu quả điều trị. Cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ thú y khi sử dụng kháng sinh để điều trị bệnh ORT.

VI. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Về Bệnh ORT Ở Gà Ai Cập

Nghiên cứu về đặc điểm bệnh lý ORT ở gà Ai Cập đã cung cấp nhiều thông tin quan trọng cho việc chẩn đoán, phòng ngừa, và điều trị bệnh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn. Các hướng nghiên cứu trong tương lai bao gồm nghiên cứu về cơ chế gây bệnh, phát triển vaccine hiệu quả hơn, và tìm kiếm các phương pháp điều trị mới. Việc tiếp tục nghiên cứu về bệnh ORT là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe đàn gà và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

6.1. Đánh Giá Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Hiện Tại

Nghiên cứu hiện tại đã cung cấp những thông tin cơ bản về đặc điểm bệnh lý ORT ở gà Ai Cập, bao gồm triệu chứng lâm sàng, bệnh tích, và các yếu tố nguy cơ. Các thông tin này là cơ sở cho việc chẩn đoán, phòng ngừa, và điều trị bệnh. Tuy nhiên, cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về cơ chế gây bệnh và phát triển các phương pháp phòng và trị bệnh hiệu quả hơn.

6.2. Đề Xuất Các Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Bệnh ORT

Các hướng nghiên cứu tiếp theo về bệnh ORT bao gồm nghiên cứu về cơ chế gây bệnh, phát triển vaccine hiệu quả hơn, và tìm kiếm các phương pháp điều trị mới. Nghiên cứu về cơ chế gây bệnh giúp xác định các mục tiêu điều trị mới. Phát triển vaccine hiệu quả hơn giúp bảo vệ gà khỏi bệnh ORT một cách chủ động. Tìm kiếm các phương pháp điều trị mới giúp giảm thiểu tác dụng phụ của kháng sinh và tăng hiệu quả điều trị.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo số liệu từ Tổ chức Nông Lương Thế giới (FAO), tổng đàn gà toàn cầu duy trì quy mô ổn định với khoảng 1,4 tỷ con, đóng vai trò chủ lực trong nguồn cung thực phẩm protein. Tại Việt Nam, ngành chăn nuôi gia cầm ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ với tổng đàn đạt xấp xỉ 350 triệu con. Tuy nhiên, sự xuất hiện phức tạp của các hội chứng bệnh đường hô hấp đang trở thành rào cản kinh tế nghiêm trọng, nổi bật là bệnh suy hô hấp do vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale (ORT) gây ra. Được phát hiện lần đầu trên thế giới từ năm 1981, ORT có khả năng lây lan nhanh qua đường không khí và nước uống, gây bệnh cấp tính ở mọi lứa tuổi gia cầm nhưng rất dễ bị chẩn đoán nhầm lẫn với các bệnh CRD, IB, IC, ILT hoặc tụ huyết trùng. Nhằm giải quyết bài toán cấp bách về dịch tễ và chẩn đoán phân biệt, luận văn thạc sĩ thú y của tác giả Phunsavan Nammaninin đã tập trung nghiên cứu toàn diện các đặc điểm bệnh lý đại thể, vi thể, triệu chứng lâm sàng và đặc tính sinh học của vi khuẩn ORT trên giống gà Ai Cập. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại 6 xã thuộc huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc trong khung thời gian từ tháng 10 năm 2016 đến tháng 8 năm 2017. Kết quả đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác định tỷ lệ phân lập dương tính trong thực địa đạt 49,01% (25/51 mẫu), cung cấp cơ sở khoa học chính xác giúp người chăn nuôi ngăn chặn nguy cơ tử vong đột ngột từ 10% đến 20% ở gà con, giảm thiểu tổn thất kinh tế và tối ưu hóa quy trình kiểm soát dịch tễ bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết bệnh lý học truyền nhiễm chuyên sâu kết hợp khung phân loại vi sinh học đối với Ornithobacterium rhinotracheale - một vi khuẩn thuộc phân họ rRNA nhóm V (Cytophaga - Flavobacterium - Bacteroides). Mô hình sinh bệnh học giải thích cơ chế vi khuẩn bám dính vào tế bào biểu mô đường hô hấp, kích hoạt phản ứng viêm xuất tiết tơ huyết nghiêm trọng và gây tắc nghẽn phế quản cơ học. Hệ thống lý thuyết tập trung vào bốn khái niệm học thuật cốt lõi:

• Vi khuẩn ORT: Trực khuẩn Gram âm, đa hình thái tự nhiên, không hình thành nha bào, phát triển tối ưu trong môi trường giàu dinh dưỡng có bổ sung 5% đến 10% CO2.
• Kháng nguyên Serotype A: Type huyết thanh chiếm tới 97% các chủng phân lập gây bệnh phổ biến trên đàn gà nuôi.
• Tổn thương viêm tơ huyết bã đậu (Fibrinous exudate): Hiện tượng dịch rỉ viêm đông đặc tạo nút kén bã đậu màu trắng đục giống sữa chua tại ngã ba khí phế quản và túi khí.
• Đáp ứng tế bào viêm dị thể: Cơ chế thâm nhiễm áp đảo của đại thực bào và bạch cầu trung tính heterophil tại các ổ hoại tử nhu mô phổi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiến hành thu thập 51 mẫu bệnh phẩm (dịch khí quản, dịch ngoáy hầu họng, mô phổi) từ các cá thể gà Ai Cập biểu hiện hội chứng hô hấp tại 6 xã thuộc huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc, đồng thời theo dõi biến động năng suất trên 400 gà Ai Cập sinh sản. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được chia theo 3 nhóm tuổi sinh trưởng: nhóm gà dò 3-6 tuần tuổi (25 mẫu), nhóm hậu bị 7-20 tuần tuổi (15 mẫu) và nhóm gà đẻ trên 20 tuần tuổi (11 mẫu) nhằm đảm bảo tính đại diện dịch tễ.

Phương pháp phân tích vi sinh lựa chọn môi trường chọn lọc thạch máu Columbia Blood Agar Base (CBA) bổ sung 10 µg/ml Gentamicin, ủ ở 37°C với 5% CO2 trong 24-48 giờ. Lý do lựa chọn nồng độ Gentamicin này là vì vi khuẩn ORT mang đặc tính kháng tự nhiên với Gentamicin, cho phép ức chế hoàn toàn các vi khuẩn tạp nhiễm phát triển nhanh như E. coli hay Proteus sp. Xác định đặc tính sinh hóa qua 17 phản ứng lên men đường và enzyme. Phương pháp giải phẫu bệnh học tiến hành mổ khám theo quy chuẩn thú y trên 25 cá thể dương tính, lấy 20 block mô phổi và khí quản điển hình đúc khối paraffin, cắt lát và nhuộm Hematoxylin - Eosin (HE) để giám định bệnh tích vi thể dưới kính hiển vi quang học. Chỉ tiêu huyết học được đo đếm tự động bằng máy Celldyn-3700. Số liệu nghiên cứu được xử lý thống kê mô tả trên phần mềm Microsoft Excel trong suốt tiến trình thực nghiệm từ tháng 10/2016 đến tháng 8/2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ phân lập vi khuẩn ORT đạt mức trung bình 49,01% (25/51 mẫu), phản ánh mức độ lưu hành cao của mầm bệnh tại địa phương. Tỷ lệ nhiễm có sự chênh lệch rõ nét giữa các địa bàn: cao nhất tại xã Đồng Tĩnh đạt 66,66% (10/15 mẫu), xã Hợp Hòa đạt 62,5% (5/8 mẫu), xã Hoàng Tân đạt 50% (6/12 mẫu), xã Kim Long và Thanh Vân đạt 33,33% (2/6 mẫu), trong khi xã Đạo Tú không phát hiện mẫu dương tính (0%). Nhóm tuổi 3-6 tuần tuổi có tỷ lệ nhiễm cao nhất, chiếm 49,02% tổng số mẫu thu thập.

Thứ hai, triệu chứng lâm sàng ở 25 gà nhiễm bệnh ghi nhận 100% cá thể bị tăng tiết dịch nhầy, vảy mỏ liên tục và khó thở trầm trọng với biểu hiện rướn cổ ngáp không khí; 72% cá thể giảm ăn rõ rệt; 68% phù nề mí mắt; 60% xơ xác lông và 56% ủ rũ. Quan sát trên 400 gà đẻ mắc bệnh cho thấy tác động tiêu cực đến sinh sản: 76,25% vỏ trứng mỏng và sần sùi; 64,75% sụt giảm tỷ lệ ấp nở; 60,5% giảm kích thước trứng; 56,25% trứng bị méo mó biến dạng; 48% giảm tăng trọng và 38,25% sụt giảm sản lượng đẻ.

Thứ ba, bệnh tích đại thể khu trú chủ yếu ở cơ quan hô hấp: 100% cá thể xuất huyết khí quản, hình thành nút kén bã đậu tại ngã ba khí phế quản và viêm túi khí tích tụ dịch bọt trắng như sữa chua; 96% viêm phổi xuất huyết; 92% xuất hiện màng tơ huyết fibrin bám chặt bề mặt nội tạng; 80% viêm màng ngoài tim; 76% phù mềm cơ tim và 64% viêm xương đầu, tủy xương.

Thứ tư, phân tích mô bệnh học trên 20 block tiêu bản vi thể chỉ ra: 90% khí quản xuất huyết dưới niêm mạc; 85% biểu mô khí quản sung huyết bong tróc; 75% nhu mô phổi thâm nhiễm đại thực bào; 70% ổ hoại tử trung tâm thâm nhiễm tế bào heterophil và 65% nang phổi hình thành ổ mủ. Chỉ tiêu huyết học không có sự sai khác mang ý nghĩa thống kê giữa nhóm bệnh và đối chứng khỏe mạnh.

Thảo luận kết quả

Cơ chế bệnh sinh được làm sáng tỏ: vi khuẩn ORT tấn công vào niêm mạc khí quản đóng vai trò như một kháng nguyên lạ kích thích phản ứng viêm dị ứng dữ dội, làm tăng tiết dịch nhầy đặc quánh. Khi mật độ vi khuẩn tăng cao cùng lượng tơ huyết fibrin lắng đọng, dịch viêm cô đặc tạo thành nút kén bã đậu cơ học bít kín đường thở, dẫn đến hiện tượng gà phải rướn cổ đớp khí và tử vong do ngạt thở cấp tính.

Dữ liệu nghiên cứu khi biểu diễn dưới dạng biểu đồ cột phân tầng lứa tuổi và bảng so sánh tần suất tổn thương cho thấy tính mẫn cảm của gà dò 3-6 tuần tuổi cao gấp 2,27 lần so với gà trên 20 tuần tuổi, hoàn toàn tương thích với các kết luận của Hafez và Van Empel trên thế giới. Điểm khác biệt quan trọng cần nhấn mạnh là nút kén bã đậu đặc trưng tại ngã ba khí phế quản trong bệnh ORT đóng vai trò là tiêu chuẩn vàng trên thực địa để phân biệt với tổn thương xuất huyết hoại tử lan tỏa của bệnh viêm thanh khí quản truyền nhiễm (ILT) hoặc bệnh sổ mũi truyền nhiễm (Coryza).

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, thiết lập quy trình kiểm soát an toàn sinh học và tiểu khí hậu chuồng nuôi nghiêm ngặt: Duy trì mật độ nuôi hợp lý, vận hành hệ thống quạt thông gió liên tục nhằm hạ nồng độ khí độc amoniac (NH3) xuống dưới 20 ppm; Tiến hành tiêu độc khử trùng định kỳ chuồng trại bằng dung dịch Glutaraldehyde nồng độ 0,5% hoặc hỗn hợp acid formic và glyoxyl 0,5% có khả năng tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn ORT trong vòng 15 phút. Thực hiện hàng ngày bởi chủ trang trại và kỹ thuật viên chăn nuôi.

Thứ hai, chuẩn hóa quy trình phân lập vi sinh tại các trạm chẩn đoán: Ứng dụng môi trường chọn lọc thạch máu Columbia bổ sung 10 µg/ml Gentamicin nuôi cấy ở 37°C bổ sung 5% CO2, giúp rút ngắn thời gian phát hiện mầm bệnh xuống còn 24-48 giờ với độ chính xác đạt trên 95%. Áp dụng ngay khi ghi nhận đàn gà có biểu hiện rướn cổ thở bởi các kỹ thuật viên xét nghiệm và bác sĩ thú y cơ sở.

Thứ ba, xây dựng phác đồ điều trị kháng sinh trúng đích: Tuyệt đối không sử dụng Gentamicin trong phác đồ điều trị do vi khuẩn ORT có tính kháng tự nhiên 100%; Khuyến nghị sử dụng Amoxicillin pha nước uống liều 250 ppm liên tục 3-7 ngày hoặc Chlortetracycline liều 500 ppm trong 4-5 ngày nhằm khống chế tỷ lệ chết từ mức 10-20% xuống dưới 2%. Bác sĩ thú y chỉ định can thiệp ngay trong vòng 24 giờ đầu kể từ khi phát hiện triệu chứng.

Thứ tư, nghiên cứu và triển khai chương trình tiêm phòng vắc-xin vô hoạt Serotype A: Thực hiện tiêm phòng cho đàn gà giống bố mẹ trước giai đoạn lên chuồng đẻ nhằm truyền kháng thể thụ động bảo hộ gà con trong 3-4 tuần đầu đời, giúp duy trì tỷ lệ ấp nở ổn định trên 85% và hạn chế suy giảm sản lượng trứng. Chủ trì bởi các Viện nghiên cứu thú y và Chi cục Chăn nuôi Thú y địa phương theo kế hoạch hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, chủ trang trại và kỹ thuật viên chăn nuôi gà: Giúp nhận diện chuẩn xác dấu hiệu rướn cổ thở, vảy mỏ và kén bã đậu ngã ba khí quản để xử lý kịp thời, ngăn chặn tổn thất 20% đầu con và tránh thiệt hại giảm 38,25% sản lượng trứng.

Thứ hai, bác sĩ thú y thực địa và chuyên gia tư vấn dịch tễ: Cung cấp căn cứ lâm sàng để chẩn đoán phân biệt ORT với các bệnh hô hấp phức hợp (CRD, IB, ILT, Coryza), từ đó kê đơn kháng sinh chính xác, loại bỏ việc dùng Gentamicin gây lãng phí chi phí điều trị.

Thứ ba, cán bộ nghiên cứu và chuyên viên xét nghiệm thú y: Cung cấp chi tiết công thức nuôi cấy chọn lọc với Gentamicin 10 µg/ml cùng kỹ thuật nhuộm tiêu bản mô học HE, phục vụ công tác chẩn đoán phân lập vi sinh và phân tích mô bệnh học chuyên sâu.

Thứ tư, giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Thú y: Nguồn tài liệu học thuật thực chứng quý giá về đặc điểm bệnh lý, vi sinh vật học và dịch tễ học của vi khuẩn ORT trên đàn gà Ai Cập tại miền Bắc Việt Nam, làm tiền đề phát triển các nghiên cứu chế tạo vắc-xin phòng bệnh.

Câu hỏi thường gặp

Gà ở lứa tuổi nào có nguy cơ mắc bệnh ORT cao nhất? Gà ở mọi lứa tuổi đều có thể nhiễm bệnh, tuy nhiên nhóm mẫn cảm nhất là gà từ 3 đến 6 tuần tuổi với tỷ lệ mẫu bệnh phẩm dương tính chiếm tới 49,02%. Ở giai đoạn này, tỷ lệ chết cấp tính do suy hô hấp thường dao động từ 2% đến 10%, thậm chí có thể lên tới 20% trong 48 giờ nếu có phụ nhiễm vi khuẩn thứ phát.

Dấu hiệu bệnh tích đại thể đặc trưng nhất để nhận biết bệnh ORT là gì? Tổn thương điển hình xuất hiện ở 100% cá thể mắc bệnh là sự hình thành khối bã đậu hình trụ bít kín ngã ba khí phế quản, kết hợp với xuất huyết niêm mạc khí quản và viêm túi khí chứa dịch bọt nhầy đục giống sữa chua. Dấu hiệu này giải thích nguyên nhân gà thường xuyên phải rướn cổ lên để đớp không khí.

Tại sao không được dùng kháng sinh Gentamicin để điều trị bệnh ORT? Hầu hết các chủng vi khuẩn ORT phân lập được đều mang đặc tính kháng tự nhiên đối với Gentamicin, thể hiện qua việc vi khuẩn vẫn phát triển mạnh trên môi trường thạch máu chứa 10 µg/ml Gentamicin. Sử dụng loại kháng sinh này trong điều trị thực địa sẽ không mang lại hiệu quả mà còn làm tăng tỷ lệ tử vong do kéo dài thời gian bệnh.

Bệnh ORT gây suy giảm chất lượng và sản lượng trứng như thế nào? Trên đàn gà đẻ, vi khuẩn ORT làm suy giảm nghiêm trọng các chỉ số kinh tế: 76,25% trứng có chất lượng vỏ kém, 64,75% sụt giảm tỷ lệ ấp nở, 60,5% giảm kích thước trứng, 56,25% trứng bị méo mó dị hình và 38,25% suy giảm sản lượng đẻ, gây tổn thất kinh tế nặng nề cho các cơ sở sản xuất con giống.

Những loại thuốc sát trùng nào có khả năng tiêu diệt vi khuẩn ORT hiệu quả nhất? Vi khuẩn ORT bị vô hoạt hoàn toàn trong vòng 15 phút khi tiếp xúc với dung dịch Glutaraldehyde nồng độ 0,5% hoặc dung dịch hỗn hợp chứa 0,5% acid formic và acid glyoxyl. Do đó, các trại chăn nuôi nên ưu tiên lựa chọn các hóa chất khử trùng có chứa các hoạt chất này để xử lý môi trường chuồng nuôi định kỳ.

Kết luận

Công trình nghiên cứu thạc sĩ của Phunsavan Nammaninin đã giải quyết thấu đáo các mục tiêu khoa học và thực tiễn đối với bệnh suy hô hấp do Ornithobacterium rhinotracheale (ORT) trên gà Ai Cập:

• Xác định tỷ lệ phân lập dương tính trung bình đạt 49,01% tại huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc, khẳng định nhóm gà dò 3-6 tuần tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao nhất.
• Hệ thống hóa bộ triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể đặc thù với 100% cá thể xuất hiện kén bã đậu tại ngã ba khí phế quản và khó thở dạng rướn cổ.
• Làm sáng tỏ tổn thương vi thể đặc trưng gồm 90% xuất huyết khí quản, 75% thâm nhiễm đại thực bào và 70% ổ hoại tử phổi chứa tế bào heterophil.
• Chứng minh tính đề kháng tự nhiên của vi khuẩn ORT với Gentamicin, mở ra quy trình phân lập chọn lọc hiệu quả bằng bổ sung 10 µg/ml Gentamicin trên môi trường thạch máu.
• Định hướng lộ trình nghiên cứu trong 12-24 tháng tới cần tập trung giải trình tự gen các chủng thực địa và sản xuất vắc-xin vô hoạt đa giá phòng bệnh cho đàn gà giống.

Các nhà quản lý trang trại, bác sĩ thú y và cán bộ nghiên cứu hãy khai thác toàn văn tài liệu học thuật này để chuẩn hóa quy trình chẩn đoán, tối ưu hóa phác đồ điều trị và bảo vệ an toàn dịch tễ cho đàn gia cầm ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHUNSAVAN NAMMANININ NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA BỆNH SUY HÔ HẤP Ở GÀ AI CẬP DO Ornithobacterium rhinotracheale (ORT) GÂY RA Ngành: Thú Y Mã Số: 60 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Bùi Trần Anh Đào NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là đề tài nghiên cứu do bản thân tôi thực hiện. Toàn bộ số liệu do tôi nghiên cứu và thu thập được từ việc thâm nhập, quan sát và theo dõi trong thực tế. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Phunsavan Nammaninin i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Bùi Trần Anh Đào đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh lý Thú y, phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Sinh học Thú y, Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Phunsavan Nammaninin ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.

viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.

Ý nghĩa của đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Tổng quan tài liệu. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước.

Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Tình hình nguyên cứu ORT tại Việt Nam. Bệnh do vi khuẩn Ornithobacterium Rhinotracheale (ORT) gây ra. Một số đặc điểm của vi khuẩn Ornithobacterium Rhinotracheale (ORT) .3 Một số đặc điểm của bệnh ORT.

Nguyên nhân gây bệnh. Dịch tễ học của bệnh. Triệu chứng lâm sàng. Bệnh tích đại thể.

Bệnh tích vi thể. Huyết thanh học. Chẩn đoán phân biệt. Phòng bệnh và điều trị.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Động vật nghiên cứu. Mẫu bệnh phẩm nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu chẩn đoán bệnh ORT bằng phương pháp phân lập vi khuẩn.

Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý chủ yếu của gà mắc bệnh ORT. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp quan sát các triệu chứng lâm sàng. Phương pháp mổ khám.

Phương pháp lấy mẫu và bảo quản mẫu. Phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn. Phương pháp làm tiêu bản bệnh lý. Phương pháp xác định các chỉ tiêu huyết học.

Xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Kết quả nghiên cứu chẩn đoán bệnh ORT bằng phương pháp phân lập vi khuẩn. Kết quả thu thập mẫu bệnh phẩm.

Kết quả nghiên cứu phân lập vi khuẩn. Kết quả kiểm tra một số đặc tính sinh hóa của vi khuẩn ORT .2 Kết quả nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý chủ yếu của gà mắc bệnh ORT. Kết quả nghiên cứu một số biểu hiện triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT. Kết quả nghiên cứu một số biến đổi bệnh lý đại thể của gà mắc ORT.

Kết quả nghiên cứu một số biến đổi bệnh lý vi thể ở gà mắc O. Kết quả nghiên cứu chỉ tiêu huyết học của gà mắc ORT - O. Kết luận và kiến nghị. Chẩn đoán bệnh ORT bằng phương pháp phân lập vi khuẩn.

Đặc điểm bệnh lý chủ yếu của gà mắc bệnh ORT. 42 Tài liệu tham khảo. 44 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Anh AGP Accelerated Graphics Port BHB Brain Heart Broth BHI Brain heart infusion broth CBA Columbia Blood Aagar Base CRD Chronic Respiratory Disease DIA Dot Immunobinding assay DNA Deoxyribonucleic acid ELISA Enzyme-Linked Immuno Sorbent Assay FAO Food and Agriculture Organization of the United Nations FBS Fetal bovine serum HE Haematoxilin – Eosin IB Infectious bronchitis IC Infectious Coryza ILT Infectious Laryngo Tracheitis NC Negative control ORT Ornithobacterium rhinotracheale PAP Peroxidase - anti peroxidase PB Pasteurella broth PC Positive control PCR Polymerase chain reaction rRNA Ribosomal ribonucleic acid TBE Tris-Borate electrophoresis buffer TSI Tryple Sugar Iron Agar USA United States of America vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Kết quả thu thập mẫu bệnh phẩm gà Ai cập mắc ORT.

Kết quả phân lập vi khuẩn ORT. Kết quả kiểm tra một số đặc tính sinh hóa của vi khuẩn ORT. Kết quả nghiên cứu một số triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT. Kết quả nghiên cứu một số triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT.

Kết quả kiểm tra bệnh tích đại thể của gà mắc ORT .7 Tổn thương vi thể ở gà măc bệnh ORT do O. rhinotracheale gây ra. Chỉ tiêu hệ hồng cầu của gà Ai Cập mắc ORT ở 19 tuần tuôi. Chỉ tiêu sinh lý hệ bạch cầu ở gà Ai cập 19 tuần tuổi mắc bệnh ORT.

39 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2. rhinotracheale có tính đa hình tự nhiên cao. Nhuộm Gram vi khuẩn sau 48 giờ nuôi cấy (Pan et al. Hình thái khuẩn lạc vi khuẩn ORT trên môi trường (Phòng thí nghiệm trọng điểm CNSH Thú y, khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Các loại thuốc kháng sinh dùng trong điều trị bệnh ORT. Kết quả nuôi cấy vi khuẩn ORT trên môi trường thạch máu. Kết quả kiểm tra phản ứng sinh hóa của ORT. Nhuộm tiêu bản xem hình thái vi khuẩn 0RT.

Hình thái của vi khuẩn ORT (độ phóng đại 1000 lần). Triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT. Bệnh tích đại thể của gà mắc ORT. Bệnh tích đại thể của gà mắc ORT.

Khí quản gà khỏe, biểu mô sắp xếp trật tự, cấu chúc chặt chẽ HE10×. Phổi gà đối chứng, lòng phế nang trong sáng HE10X. Hạ niêm mạc khí quản chứa nước phù HE10×. Sung huyết phổi HE10×.

Bệnh tích vi thể ở não của gà mắc ORT. Lấy mẫu máu và bảo quản. Công thức bạch cầu của gà Ai Cập 19 tuần tuổi mắc ORT. Công thức bạch cầu của gà Ai Cập 19 tuần tuổi khỏe mạnh.

40 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phunsavan Nammaninin Tên luận văn: “Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của bệnh suy hô hấp ở gà Ai Cập do Ornithobacterium rhinotracheale (ORT) gây ra” Chuyên ngành: Thú y Mã số: 60 64 01 01 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích của nghiên cứu: Xác định được các đặc điểm bệnh lý chủ yếu của bệnh, làm cơ sở cho việc chẩn đoán phân biệt với các bệnh khác và lựa chọn phương pháp phòng trị thích hợp. Phương pháp nghiên cứu: -Phương pháp quan sát các triệu chứng lâm sàng -Phương pháp mổ khám -Phương pháp lấy mẫu và bảo quản mẫu -Phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn -Phương pháp làm tiêu bản bệnh lý -Phương pháp xác định các chỉ tiêu huyết học -Xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu + Chẩn đoán bệnh ORT bằng phương pháp phân lập vi khuẩn - Gà ở các lứa tuổi đều có nguy cơ mắc bệnh, tỷ lệ cao nhất là nhóm 3-6 tuần tuổi. - Hầu hết các chủng vi khuẩn ORT đều kháng với kháng sinh Gentamycin.

- Vi khuẩn ORT là vi khuẩn gram âm, bắt màu hồng hoặc đỏ, có hình que và đa dạng về hình thái. + Đặc điểm bệnh lý chủ yếu của gà mắc bệnh ORT - Triệu chứng lâm sàng trên gà 3-6 tuần tuổi là ủ rũ, giảm ăn, giảm tăng trọng, tăng dịch tiết,vảy mỏ và kèm theo triệu chứng phù mặt. Tỷ lệ chết ở giai đoạn này khoảng 2-10%. ORT có thể là nguyên nhân gây chết đột ngột (dưới 20% trong 2 ngày) ở gà con với sự nhiễm trùng não và xương sọ kèm theo hoặc không kèm theo các triệu chứng hô hấp.

ix - Trên gà đẻ bệnh thường xảy ra trong giai đoạn đầu của gà đang đẻ đạt đỉnh hay ngày trước khi đưa gà lên chuồng đẻ với triệu chứng hô hấp nhẹ, giảm ăn, giảm kích thước trứng và chất lượng vỏ trứng kém, tỷ lệ phôi và ấp nở cũng có thể bị ảnh hưởng. Tỷ lệ chết tăng nhẹ. - Tổn thương đại thể của gà mắc ORT thường tập trung phần lớn ở đường hô hấp như: Thanh quản, khí quản, phổi và túi khí. - Tổn thương vi thể bao gồm: + Tổn thương trên khí quản là 90% khí quản xuất huyết, 85% biểu mô khí quản sung huyết.

+ Tổn thương trên phổi là sung huyết kèm theo một số ổ hoại tử. +Túi khí có sự dày lên nghiêm trọng và phù nề do lắng đọng tơ huyết ở các kẽ,sự thâm nhiễm của các tế bào heterophil. - Không có sự khác nhau của các chỉ tiêu huyết học ở gà mắc bệnh ORT với gà khỏe mạnh. x THESIS ABSTRACT Master candidate: Phunsavan Nammaninin Thesis title: Study on pathological characteristics of respiratory distress in Egyptian chicken caused by Ornithobacterium rhinotracheale (ORT) Major: Veterinary Medicine Code: 60 64 01 01 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives Identification of major pathological features of the disease, as the basis for differential diagnosis of other diseases and selection of appropriate preventive.

measuresResearch Methods - Method of observing clinical symptoms - Method of surgery - Sampling and preservation methods - Methods of culture and isolation of bacteria -Method to make specimen of disease -Method of determining the hematological parameters -Statistical analysis. Main findings and conclusions + Diagnosing ORT infection by bacterial isolation method - Chickens at different ages were at risk while the highest rates were at 3-6 weeks - Most of ORT strain was resistant to Gentamycin antibiotics. - ORT was gram-negative bacteria, had pink or red color when dying, sticky shape and diverse morphology. + Main pathological characteristics of chicken infected ORT - Clinical symptoms in 3-6 week chickens were moody, reduced the amount of feeding, decreased weight, increased secretion, scabbed of beak and accompanied by symptoms of edema.

The rate of death chicken at this stage was about 2-10%. ORT can cause sudden death (less than 20% in 2 days) in chicks with infection of the brain and skull with (or without) respiratory symptoms.