Chương 1 đã giới thiệu tổng quát về những vấn đề xung quanh của nghiên cứu như: tính cấp thiết của đề tài, mục tiêu nghiên cứu, phương pháp, phạm vi nghiên cứu. Qua những số liệu cho thấy tính cấp thiết của đề tài ở chương này nhóm quyết định thực hiện nghiên cứu với đề tài: “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên” có thể đưa ra cái nhìn khách quan hơn. Nghiên cứu xác định đối tượng là các nhân tố tác động ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên tại TP.HCM thông qua khảo sát các sinh viên đang sinh sống và học tập tại các trường Đại học trên địa bàn TP. Về phương pháp nghiên cứu được thực hiện bằng phương pháp kết hợp định tính và định lượng thông qua hai bước: nghiên cứu sơ bộ (sơ bộ định tính, sơ bộ định lượng) và nghiên cứu định lượng chính thức với thời gian tập trung nghiên cứu từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2021.
8 Downloaded by XINH BONG (bongbong2@gmail.com) lOMoARcPSD|39514913 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Các khái niệm liên quan đến đề tài 2. Khái niệm Kết quả học tập Kết quả học tập là kiến thức, kỹ năng thu nhận của sinh viên trong quá trình trao dồi và học tập và cũng là mục tiêu quan trọng nhất của các trường đại học cũng như của toàn thể sinh viên. Các trường đại học luôn cố gắng trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết.
Sinh viên nào học tập cũng mong muốn họ sẽ thu nhận những kiến thức cần thiết để phục vụ quá trình làm việc và phát triển sự nghiệp của họ. Có nhiều quan điểm và cách thức đo lường kết quả học tập của sinh viên, kết quả học tập có thể do sinh viên tự đánh giá về quá trình học tập và kết quả tìm kiếm việc làm (Clarke & cộng sự, 2001). Theo Nguyễn Đức Chính (2008) thì: “Kết quả học tập là mức độ đạt được kiến thức, kĩ năng hay nhận thức của người học trong một lĩnh vực nào đó (môn học)”. Kết quả học tập cho biết mức độ thành tích mà một chủ thể học tập đã đạt được xem xét trong mối quan hệ với công sức, thời gian đã bỏ ra, với mục tiêu xác định (kết quả học tập theo tiêu chí); đồng thời, kết quả học tập còn là mức độ thành tích của một người học so với các bạn học khác (kết quả học tập theo chuẩn).
Mục đích của giáo dục là sự tiến bộ của người học. Đây chính là kết quả cuối cùng của quá trình học tập nhằm thay đổi hành vi của người học. Khi nhìn nhận mục tiêu giáo dục theo hướng kết quả học tập, cần phải lưu tâm rằng chúng ta đang đề cập đến những sản phẩm của quá trình học tập chứ không phải bản thân quá trình đó. Mối liên hệ giữa mục tiêu giáo dục (sản phẩm) và kinh nghiệm học tập (quá trình) được thiết kế nhằm hướng tới những thay đổi hành vi theo như mong muốn (Norman, 1985).
Từ nhiều định nghĩa khác nhau ta có thể rút ra như sau: Kết quả học tập là tổng thể các biểu hiện phản ánh sự thay đổi trên phương diện nhận thức, năng lực, thái độ, cũng như hành vi mà cá nhân có được thông qua hoạt động học tập. Theo nhóm nghiên cứu thì kết quả học tập của sinh viên được hiểu là những đánh giá tổng quát của chính sinh viên về kiến thức, kỹ năng và sự tiến bộ về điểm số họ thu nhận được trong quá trình học tập các môn học cụ thể tại trường đại học. 9 Downloaded by XINH BONG (bongbong2@gmail. Khái niệm Sinh viên Điều 59 của Luật Giáo dục Đại học quy định: Sinh viên là người tham gia “chương trình đào tạo cao đẳng, chương trình đào tạo đại học.” Đối tượng “sinh viên” được xét đến trong bài viết này là những người học tập chính quy, toàn thời gian tại cơ sở đào tạo, được xét tuyển theo kì thi tuyển sinh Đại học, Cao đẳng tổ chức hàng năm.
Có thể nói rằng thời gian làm sinh viên là một trong những quãng thời gian đáng nhớ nhất của đời người, do đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng, khi sự ràng buộc từ phía gia đình và nhà trường đối với mỗi cá nhân đã giảm đáng kể, và thay vào đó là khả năng tự chịu trách nhiệm về hành vi, cách cư xử và tương lai của họ. Thực tế cho thấy có nhiều sinh viên tận dụng tốt thời gian này và đã trưởng thành nhanh chóng, trở thành những người có ích, phục vụ cho đất nước. Ngược lại, cũng có những sinh viên ỷ lại, lãng phí thời gian và trở thành gánh nặng không nhỏ cho xã hội. Theo Bùi Hiền (2001): “Sinh viên là người học của cơ sở giáo dục cao đẳng, đại học” và cũng theo Luật Giáo dục Đại học (2012): Sinh viên là người đang học tập và nghiên cứu khoa học tại cơ sở giáo dục đại học, theo học chương trình đào tạo cao đẳng, chương trình đào tạo đại học.
Theo đề tài thì sinh viên là người học tập tại các trường đại học, cao đẳng, trung cấp. Ở đó họ được truyền đạt kiến thức bài bản về một ngành nghề, chuẩn bị cho công việc sau này của họ. Họ được xã hội công nhận qua những bằng cấp đạt được trong quá trình học. Cơ sở lý thuyết - các mô hình lý thuyết về kết quả học tập của sinh viên 2.
Mô hình 3P trong giảng dạy và học tập (Biggs, 1999) Theo Nguyễn Thị Mai Trang và cộng sự (2009), mô hình 3P của Biggs (1999) là mô hình phổ biến nhất trong giảng dạy và học tập, thể hiện mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường giảng dạy, đặc điểm của sinh viên, hoạt động học tập, và kết quả học tập của sinh viên, các yếu tố này tác động qua lại lẫn nhau. 10 Downloaded by XINH BONG (bongbong2@gmail.com) lOMoARcPSD|39514913 (Nguồn: Biggs, 1999) Tiên liệu đầu vào (Presage) bao gồm các yếu tố về đặc điểm sinh viên (kiến thức đã có, khả năng và động cơ học tập, vv…) và môi trường giảng dạy. Môi trường giảng dạy thể hiện những gì sẽ dạy (mục tiêu), dạy chúng như thế nào (phương pháp giảng dạy, cách thức đánh giá), môi trường học tập và các yếu tố về trường đại học, vv…. Quá trình học tập (Process) được thể hiện qua 02 cách tiếp cận của sinh viên, với cách tiếp cận bằng phương pháp học sâu là nhằm hướng đến mục tiêu nắm rõ ý nghĩa cơ bản của vấn đề và ứng dụng chúng vào thực tế.
Ngược lại, với cách tiếp cận bằng phương pháp học nông thì chỉ dừng lại ở mức học để biết và đạt yêu cầu qua các kỳ thi với mức độ đầu tư thấp. Trong nghiên cứu này, chỉ dừng lại ở mức độ vận dụng mô hình 3P trong giảng dạy và học tập để đo lường các yếu tố tác động đến kết quả học tập của sinh viên, không tiến hành phân tích sự tác động qua lại lẫn nhau của các yếu tố này. 11 Downloaded by XINH BONG (bongbong2@gmail. Mô hình lý thuyết về phân bổ thời gian của sinh viên và kết quả học tập - A theoretical model of student time allocation and academic performance (Bratti & Staffolani, 2002) Theo Bratti và Staffolani (2002), kết quả học tập của sinh viên chủ yếu được xác định bởi thái độ học tập của sinh viên, bởi vì sự phân bổ thời gian cho việc học tùy thuộc vào quyết định của họ.
Do đó, kết quả học tập của sinh viên phần lớn phụ thuộc vào thái độ học tập của sinh viên. Bratti và Staffolani (2002) cho rằng kết quả học tập (Gi) phụ thuộc vào thời gian tự học (Si), thời gian học ở lớp (ai), và năng lực của người học (ei), thể hiện qua phương trình: Gi = G(Si,ai)ei. Trong mô hình Bratti và Staffolani, đặc điểm của sinh viên đóng vai trò chính, là yếu tố duy nhất có mối quan hệ trực tiếp đến kết quả học tập của sinh viên. Đây là ưu điểm của mô hình bởi vì nó nhấn mạnh vai trò quan trọng của yếu tố tự học, điểm khác biệt chính giữa sinh viên đại học và học sinh trung học.
Tuy nhiên, hạn chế của mô hình là xem nhẹ vai trò của các yếu tố bên ngoài mà nó cũng có ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên. Mô hình đầu tư chính thức cho giáo dục - A formal model of educational investment (Checchi và cộng sự, 2000) Mô hình này được xác định bởi Checchi và cộng sự (2000) nhằm dự đoán về mối quan hệ giữa đầu tư cho giáo dục của cha mẹ và kết quả học tập của con cái. Cơ sở của mô hình này là cha mẹ phải dành một phần thu nhập của mình đầu tư vào việc học tập của con cái. Nếu việc đầu tư vào việc học cho con cái tăng lên, tiêu dùng của cha mẹ sẽ giảm đi nhưng thu nhập tương lai của con cái sẽ tăng lên.
Ứng dụng vào trường hợp sinh viên học đại học, cho dù sinh viên hoàn toàn độc lập và có trách nhiệm về kết quả học tập của họ nhưng nguồn lực gia đình vẫn có ảnh hưởng mạnh lên kết quả học tập của sinh viên. 12 Downloaded by XINH BONG (bongbong2@gmail. Mô hình nghiên cứu Đầu vào của gia đình, Chất lượng trường học và Thành tích Giáo dục: Phương pháp Tiếp cận Sản xuất Hộ gia đình, Tài liệu làm việc - Family Inputs, School Quality and Educational Achievement: A Household Production Approach, Working paper (Dickie, 1999) Theo kết quả nghiên cứu của Dickie (1999) đã xác lập một mô hình nghiên cứu về các yếu tố tác động đến kết quả học tập được thể hiện dưới dạng: A* = A*(F,S,K,α). Trong đó, đặc trưng gia đình (F), nguồn lực của nhà trường (S), đặc điểm của người học (K), và năng lực cá nhân (α) có thể tác động đến kết quả học tập của người học (A*).
Điều này có ý nghĩa kết quả học tập của người học là kết quả của mối quan hệ tương hỗ của ba nhóm yếu tố đại diện là gia đình, nhà trường và người học. Đây cũng là mô hình thông dụng nhất vì nó bao hàm sự ảnh hưởng của ba nhóm yếu tố trên. Bốn mô hình được giới thiệu trên có phạm vi nghiên cứu khác nhau. Tuy nhiên xét về mặt tổng thể, các nghiên cứu tập trung vào 3 nhóm yếu tố chính tác động đến kết quả học tập của sinh viên đó là đặc điểm của người học, điều kiện gia đình và trường học.Các nghiên cứu có liên quan.
Các nghiên cứu trước đây có liên quan đến đề 2. Các nghiên cứu trong nước ❖ Đề tài: Nghiên cứu “Các yếu tố tác động đến kết quả học tập của sinh viên chính quy trường Đại học Kinh Tế TP.